chúng nhanh chóng leo thang tới chỗ mà cả hai phe chỉ chú trọng
vào chiến thắng, trả thù, và tự vệ. Trong các trường hợp
này, <em><strong>lý lẽ đạo đức cho những người bị đối
xử bất công trở nên không thích hợp</strong></em>. Bởi vì
chính họ đã chọn con đường bạo động, và do đó đối
phương của họ phản ứng lại bằng bạo lực là quyền chính
đáng. Và vấn đề trở nên phức tạp hơn khi cả hai phía
đều có thể tranh cãi rằng bên kia bắt đầu bạo động
trước.
Các chiến lược đề kháng bất bạo động như Mahatma Gandhi và
Martin Luther King đã mở đầu, <strong><em>được xếp đặt để
không mắc vào cái bẫy trên bằng cách tuyệt đối từ chối
dây vào mọi cuộc xung đột bạo động</em></strong>. Khác xa
với hèn nhát, đây là một sách lược đòi hỏi sự can đảm,
tự chế cao độ, cũng như sự sẵn sàng chịu đau đớn và
đôi khi có thể là cái chết. Sức mạnh của sự bất bạo
động nằm ở khả năng tiêu hủy tính đạo đức chính thống
của những phe dùng bạo lực để chống lại phe đối lập
bất bạo động. Sự mất tính chính thống này có thể, theo
thời gian, trở thành một trong các yếu tố liên kết dẫn tới
sự lên án sâu rộng của dư luận đối với những phe phái
dùng bạo lực và thường là dẫn theo những trừng phạt của
cộng đồng quốc tế. Thực chất, đấu tranh bất bạo động
là một chiến lược đối lại sức mạnh của bạo động
bằng sức mạnh của một hệ thống thống nhất. Nhiều kỹ
thuật bất bạo động cũng hữu hiệu khi dùng để đối lại
với việc sử dụng luật pháp, chính trị bất chính thống hay
các thế lực khác.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/gandhi.jpg" width="500"
height="365" alt="gandhi.jpg" /></center>
<center><em>Bất bạo động để thay đổi (Nguồn:
albuscav.us)</em></center>
Chìa khóa thành công của đường lối bất bạo động là sự
tự nguyện của các thành viên đặt sự kháng cự của họ
trên những căn bản đạo đức được số đông ủng hộ và
một chiến lược thông tin cho cả thế giới thấy được sự
vô đạo đức và hành vi bạo động của đối phương. Người
ta không thể lên án những chuyện người ta không biết tới.
Sự thành công của những nỗ lực truyền tin cần sự hiện
diện của những quan sát viên vô tư và được số đông tin
cậy, và cũng cần có chút kịch tính. Sau cùng, phương sách
thông tin hữu hiệu phải giành được sự đưa tin trên báo
chí, truyền hình, và truyền thanh.
Có hàng trăm thể loại được tính là đề kháng và đấu tranh
bất bạo động, với những ưu và khuyết điểm của mỗi
loại. Gene Sharp, một trong những học giả hàng đầu về những
hoạt động bất bạo động đã khai triển một danh sách gồm
198 các hình thức hoạt động bất bạo động. Ông phân ra
thành ba loại: phản đối bất bạo động và thuyết phục
(nhẹ nhất), bất hợp tác, và can thiệp bất bạo động (mạnh
nhất). Phản đối bất bạo động và thuyết phục gồm những
hành động có tính biểu trưng như diễn hành, biểu tình,
thuyết trình, hoặc cầu nguyện – bất cứ hành động nào lên
tiếng phản đối, trong ôn hòa, một chính sách hay một đạo
luật. Chủ ý là thuyết phục những người khác thay đổi thái
độ về chính sách đó và tham gia vào cuộc đấu tranh bất
bạo động để xoá bỏ hay chỉnh sửa lại chính sách hoặc
đạo luật.
Loại thứ hai của Sharp, "không hợp tác", gồm những hành
động mạnh hơn liên quan tới từ chối làm các việc thường
làm để giúp một ngừơi, một nhóm, một cơ quan, hoặc một
chính quyền đang xung đột. Thí dụ, dân chúng có thể từ
chối đóng thuế nếu họ không đồng ý với những chuyện
chính quyền chi dụng tiền thuế đó; họ có thể từ chối làm
việc, hoặc cố tình làm việc chậm lại để phản đối
điều kiện làm việc, phản đối công ty hoặc chính sách của
chính phủ; hoặc họ có thể từ chối thi hành luật mà họ cho
là bất công, phản đạo đức. Bất hợp tác có thể là về
xã hội, chính trị hoặc kinh tế, tùy vào diện thách thức.
Thể loại tranh đấu bất bạo động mạnh nhất của Sharp là
"can thiệp", để cắt ngang một công việc đang tiến hành
của đối phương. Ví dụ như là "biểu tình ngồi", người
chống đối ngồi trong một cửa hàng hay một cơ quan công
quyền, làm ngưng trệ hoạt động của những cơ sở đó; hoặc
cản đường xe, đường rầy, hoặc các vận chuyển hàng hải.
"Tuyệt thực" cũng được liệt vào loại này. Sharp gọi là
"can thiệp tâm lý" (psychological interventions).
Sharp khẳng định, tất cả các hình thức của các hành động
trực tiếp này là hữu hiệu, vì chúng làm giảm tính chính
thống, và từ đó giảm quyền lực của đối phương.
"<em>Đấu tranh bất bạo động có khuynh hướng xoay sự đàn
áp bạo động của đối phương chống lại chính quyền lực
của chúng, làm suy yếu chúng, đồng thời củng cố sức mạnh
của nhóm bất bạo động. Vì tranh đấu bằng bạo động và
bất bạo động có những kỹ thuật hoàn toàn khác nhau, và
dẫn tới những áp lực khác nhau trong việc thay đổi xã hội,
sự đàn áp của phe đối địch có thể không bao giờ thật
sự kềm được sức mạnh của những người tranh đấu bất
bạo động</em>". Sharp so sánh trận tuyến này với môn Nhu
Đạo, trong đó kẻ mạnh mất thăng bằng khi phải đối đầu
với một đối thủ không bạo động.
© DCVOnline
_____________________________________
Nguồn: <a
href="http://www.colorado.edu/conflict/peace/treatment/nonviolc.htm">Non-Violent
Struggle (Conflict Research Consortium, University of Colorado, USA)</a>,
Conflict Research Consortium, University of Colorado, USA
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6713), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét