khỏi bẫy thu nhập trung bình trong Hội thảo "Mô hình tăng
trưởng kinh tế Việt Nam" do UB Kinh tế tổ chức sáng 23/6.
<h2>Cần quyết tâm chính trị lớn</h2>
Trình bày tham luận tại Hội thảo, GS Kenichi Ohno nhấn mạnh
tăng trưởng chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên, luồng vốn
FDI hay lợi thế vị trí địa lý thì sớm muộn gì cũng sẽ
đến hồi kết.
"<em>Việt Nam đã đạt đến một mức phát triển mà tại đó
tăng trưởng hướng tới mức thu nhập cao hơn sẽ không thể
được bảo đảm nếu như không đổi mới đáng kể quá trình
hoạch định chính sách nhằm phát huy tiềm năng đầy đủ của
đất nước</em>", GS Ohno nói.
<center><img src="/files/u1/sub01/images1987513_Baythunhaptrungbinh_1.jpg"
width="590" height="404" alt="images1987513_Baythunhaptrungbinh_1.jpg"
/></center>
<center><em>Với tiềm năng và lợi thế của mình, Việt Nam có
thể sẽ còn được hưởng một nhịp độ tăng trưởng ấn
tượng trong một thời gian nữa. Thế nhưng, nếu không có một
công cuộc phát triển thần kỳ trong những thập kỷ tới,
Việt Nam dường như sẽ chịu chung số phận như đã thấy ở
nhiều nước đang phát triển.</em></center>
Theo GS Ohno, tăng trưởng mà Việt Nam có được trong một thập
kỷ rưỡi vừa qua là do tác động của tự do hoá đúng thời
điểm và sức mua từ các nước khác đối với hàng xuất
khẩu của Việt Nam.
"<em>Nhưng hiện nay, với quá trình chuyển đổi một cách có
hệ thống và sự hội nhập toàn cầu ngày càng trở nên sâu
sắc, Việt Nam cần xây dựng giá trị nội tại để tiếp tục
tăng trưởng và tránh rơi vào "bẫy thu nhập trung
bình"</em>", GS Ohno cảnh báo.
Chia sẻ nhận định này, TS Vũ Thành Tự Anh nêu lên thực tế
tất cả các nước Đông Á thành công như Nhật Bản, Hàn
Quốc, Trung Quốc... đều duy trì được tốc độ tăng trưởng
cao trong thời gian rất dài khoảng 30 năm hoặc hơn nhưng Việt
Nam chưa làm được điều đó.
Ông Tự Anh cho rằng muốn làm được như thế thì nguồn lực
phải được phân bổ một cách hiệu quả, cụ thể khu vực
nào có hiệu quả nhất của nền kinh tế thì phải được phân
bổ một cách tương ứng.
"<em>Nếu chúng ta chọn khu vực kém hiệu quả nhất làm động
lực tăng trưởng, làm chủ đạo thì chúng ta phải chấp nhận
đi chậm thôi</em>", TS Vũ Thành Tự Anh nói.
Chuyên gia đến từ Fulbright Việt nam cũng nhấn mạnh tất cả
các nền kinh tế muốn thành công đều phải có cạnh tranh, ở
đây là cạnh tranh trong nước và cạnh tranh với nước ngoài.
Nhưng ở VN thay vì việc bắt các tập đoàn cạnh tranh, DNNN
cạnh tranh thì Nhà nước lại tạo ra những sân chơi riêng cho
họ, giúp họ có được vị thế độc quyền trong thị trường
nội địa, vì thế không có sức ép để doanh nghiệp đổi
mới, phát triển.
Ở trạng thái như hiện nay, TS Vũ Thành Tự Anh cho rằng
"<em>Việt Nam nên phát triển khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ
mà không nên tập trung quá nhiều vốn cho các doanh nghiệp nhà
nước. Nền tảng của Việt Nam phải là các doanh nghiệp dân
doanh</em>".
Và khi xác định được điều đó thì các chính sách liên quan
đến nó phải nhất quán tạo điều kiện cho khu vực kinh tế
này phát triển vì theo ông một thực tế ở VN là nhiều khi
một chính sách rất tốt nhưng đến khi thực hiện cụ thể
thì vì lợi ích đặc quyền đặc lợi của một số nhóm nó
có thể bị biến dạng.
"<em>Để làm được điều đó thì phải có một quyết tâm
chính trị rất lớn và phải có một hệ thống chiến lược
chính sách nhất quán và hệ thống thực thi ở dưới nó phải
được cấu hình theo cách để hỗ trợ chứ không phải phá
vỡ quy hoạch ấy</em>", TS Vũ Thành Tự Anh kết luận.
<h2>Đổi mới thể chế trong bối cảnh các nhóm lợi ích đã
hình thành</h2>
TS Võ Trí Thành trong tham luận tại Hội thảo khẳng định để
có thể tránh được nguy cơ tụt hậu, duy trì tốc độ tăng
trưởng cao, phát triển bền vững, VN cần có những định
hướng rõ hơn cho mô hình phát triển đất nước.
"<em>Bài toán tổng thể ở đây chính là việc nâng cao năng
lực thể chế, năng lực kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội,
và năng lực liên kết quốc tế để có thể đón bắt và tận
dụng cơ hội có được, mô hình phát triển đảm bảo tốt
các yêu cầu đó chính là lựa chọn đầy thách thức đối
với VN</em>", ông Thành nhấn mạnh.
GS Võ Đại Lược cũng cho rằng sự chuyển đổi về thể chế
là quan trọng nhất, "<em>Nhưng để đổi mới thể chế thì
phải đổi mới tư duy trong đó đổi mới tư duy của lãnh
đạo cấp cao, những người đứng đầu đất nước là quan
trọng nhất</em>".
Theo GS Lược, khái niệm thể chế trong nghĩa rộng có 3 lĩnh
vực bao gồm hệ thống luật lệ, bộ máy điều hành và
phương thức điều hành của nhà nước.
Ông Lược đánh giá Việt Nam đang thay đổi nhưng rất chậm so
với yêu cầu phát triển của đất nước.
Ông cho rằng những nhóm lợi ích khác nhau trong xã hội đã
hình thành và những nhóm lợi ích khác nhau thì yêu cầu đổi
mới thể chế cũng khác nhau và thậm chí xung đột nhau.
Lợi ích của các nhóm đó không phải khi nào cũng đồng nhất
với lợi ích phát triển của quốc gia, của đất nước, do
vậy mà khó để có thể hình thành một sự nhất trí về mặt
tư duy và thể chế.
<h2>Vẫn nặng bản sắc của ý chí</h2>
Còn trong bài viết gửi đến Hội thảo của mình, TS Vũ Minh
Khương lại bày tỏ sự lo lắng: "<em>Chiến lược phát triển
của Việt Nam dường như vẫn dựa trên nguyên lý chủ yếu là
hối thúc đầu tư từ nguồn ngân sách đến nguồn FDI, trong khi
coi nhẹ hiệu lực chiến lược, hiệu quả kinh tế, và tính
bền vững của nền móng phát triển</em>".
Kết quả là, các dự án lớn như mía đường, xi măng lò
đứng, lọc dầu Dung Quất trong thời gian qua không chỉ gây
lãng phí rất lớn mà còn làm đất nước mất đi nhiều cơ
hội nâng cấp thực lực cạnh tranh.
Ông Khương cũng cho rằng các đại dự án tới đây như mở
rộng thủ đô Hà nội, xây dựng nhà máy điện hạt nhân, và
xây dựng các tuyến tàu hỏa cao tốc dường như vẫn mang nặng
bản sắc của ý chí hơn là bước đi khôn ngoan hoạch định
bởi một tầm nhìn sâu rộng và tư duy chiến lược.
Một góc độ khác của sự hạn chế trong tầm nhìn và tư duy
chiến lược mà TS Vũ Minh Khương cũng chỉ ra ở đây là chúng
ta chưa quyết liệt cải cách và kiến tạo môi trường kinh
doanh binh đẳng cho các doanh nghiệp quốc doanh.
"<em>Nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp tục hoạt động với sự dung
túng trong bao cấp, tùy tiện trong quản lý điều hành, thiếu
trung thực trong báo cáo</em>", ông Khương khẳng định.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5534), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét