Nguyễn Văn Tuấn - 14.000 tỉ đồng để đào tạo 20.000 tiến sĩ: lãng mạn?

Thế là dự án 2 vạn tiến sĩ của ông Bộ trưởng Nguyễn
Thiện Nhân đã thành… văn bản chính thức. <a
href="http://sgtt.com.vn/Thoi-su/Khoa-giao/124754/14000-ti-dong-de-dao-tao-20000-tien-si.html">Bản
tin dưới đây</a> cho biết Thủ tướng đã phê duyệt dự án
này với một ngân sách 14,000 tỉ đồng. Đây là dự án gây ra
nhiều tranh cãi (và đàm tiếu) trong thời gian qua, nhưng nay thì
sắp thành hiện thực. Nhưng đọc kĩ thì tôi thấy tính khả
thi, ít ra là trên khía cạnh kinh tế, khó khả thi.

Chúng ta thử làm vài tính toán để xem tính khả thi ra sao. Theo
dự án thì 10 ngàn tiến sĩ sẽ được đào tạo ở nước
ngoài, và 10 ngàn ở trong nước. Ngân sách đào tạo là 14,000
tỉ đồng (tức ~778 triệu USD); trong số này, 64% cho đào tạo
ở nước ngoài. Theo kinh nghiệm của trường tôi, chi phí đào
tạo một nghiên cứu sinh tiến sĩ mỗi năm là khoảng 30,000 USD
(có ngành như y khoa và sinh học thì 50,000 USD, nhưng có ngành
rẻ hơn như luật hay kinh tế chỉ khoảng 20,000 USD), hay 90,000
USD trong 3 năm (tính "ngắn" trung bình 3 năm đào tạo tiến
sĩ, nhưng thực tế thì 4-5 năm). Do đó, nếu 10 ngàn người
phải đào tạo từ nước ngoài, thì chi phí phải là 90,000 x
10,000 = 900 triệu USD. Như vậy, với tổng ngân sách ~778 triệu
USD, rất khó mà đào tạo được 10,000 tiến sĩ ở các đại
học nước ngoài.

Ở trong nước, tôi không biết bao nhiêu đại học và viện
nghiên cứu có khả năng đào tạo tiến sĩ. Hãy tạm giả
định con số đại học và viện có khả năng đào tạo tiến
sĩ là 30 (hơi lãng mạn, như có thể lấy làm điểm khởi
đầu). Như vậy mỗi trường phải đào tạo 330 tiến sĩ trong
vòng 10 năm, hay phải cho "ra lò" 33 tiến sĩ mỗi năm. Nếu
đội ngũ giáo sư đầy đủ thì con số này là hoàn toàn khả
dĩ. Nhưng với con số bài báo khoa học như hiện nay, đây là
một mục tiêu rất cao. Cố nhiên, ở đây, chưa bàn đến
chất lượng đào tạo. Đào tạo ra tiến sĩ, nhưng có ai trên
thế giới công nhận bằng cấp đó hay không là một vấn đề
khác, mà hiện nay chúng ta chưa có những chuẩn mực tốt để
đánh giá.

Nói tóm lại, dự án đào tạo này khá lãng mạn. Đứng trên
phương diện ngân sách, tôi nghĩ 14 ngàn tỉ đồng không thể
đủ để đào tạo 10 ngàn tiến sĩ ở nước ngoài được
(chứ chưa nói đến chi phí đào tạo ở trong nước).

Xin trích bình luận của Gs Nguyễn Xuân Hãn mà cũng là nhận
định của nhiều người quan tâm: "<em>Trong 65 năm qua, kể từ
khi nước nhà giành được độc lập, cùng với sự giúp đỡ
nhiệt tình của các nước bè bạn và nỗ lực của các cơ sở
đào tạo trong nước, đến nay ta mới có khoảng 15.000 tiến sĩ
(trong đó có khoảng 5.000 tiến sĩ từ nước ngoài về). Vậy
trong vòng 10 năm nữa làm sao có thể đào tạo 20.000 tiến
sĩ?</em>"

NVT

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5514), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!