Hiệu Minh - Nền giáo dục…“Đầu cừu”

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2014/06/c491e1baa7u-ce1bbabu.jpg?w=300&h=225"
width="400" /></center>
<center><em>Bài toán đầu cừu. Ảnh; VNE</em></center>

Mấy bạn gửi đường link VNE về bài toán <a sl-processed="1"
href="http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/bai-toan-dau-cuu-duoi-thuyen-truong-gay-tranh-cai-3011181.html">"Đầu
cừu, đuôi thuyền trưởng"</a>, và hỏi tôi nghĩ gì.

Đây là bài toán lớp 2 do nhà giáo ưu tú Phạm Đình Thực (ĐH
Sài gòn) như sau "Trên tàu có 45 con cừu, 5 con bị rơi xuống
nước. Hỏi ông thuyền trưởng bao nhiêu tuổi?".

Hồi học lớp 3 tôi cũng được thầy Huấn ở Hoa Lư đố vui
một bài "Hai con dê trên chiếc cầu bắc qua sông rộng 10 m.
Đến giữa cầu, hai con chẳng chịu nhường, cứ thế húc nhau,
và cùng rơi xuống nước. Hỏi, sông sâu mấy mét".

Tất nhiên là bọn trẻ cắn bút, vò đầu bứt tai. Mang về
hỏi mấy ông anh học cấp 3, chuyên toán. Các bố ấy nói cần
phải tích phân may ra mới giải được.

Bố khỉ, 50 năm trước đã thế rồi, thế mà sau nửa thế
kỷ, tư duy vẫn không hơn gì.

Lẽ ra dạy phải hướng dẫn học sinh đọc đề cẩn thận,
phát hiện sai sót rồi mới làm. Hồi dạy lập trình Pascal trong
trường Thăng Long, tôi hay ra bài, bắt học trò tìm lỗi, chúng
chửi thầm. Nhưng ra trường, nhiều cô cậu nhớ mãi thủ
thuật này.

Nếu hỏi Cua Times sẽ có vài câu trả lời cho bài "Đầu
cừu, đuôi thuyền trưởng" như sau.

<ol> <li>Không có lời giải nếu học sinh có thói quen quan sát
đúng sai hay nghĩ ngược.</li> <li>Học sinh lớp 2 có thể trả
lời sáng tạo như sau. Nếu 5 con cừu 1 năm tuổi rơi xuống
nước, mỗi năm tuổi của cừu được tính bằng 10 năm của
người, như vậy 5 con tương đương với 50 tuổi. Đáp án:
Thuyền trưởng 50 tuổi.</li> <li>Tại sao? Bởi đề sai nên câu
trả lời này đáng được điểm…10: razz:</li> </ol> Tôi vào
cấp 3 (1968), thầy Sơn dạy Lý, thầy dạy toán (quên tên rồi),
thỉnh thoảng vẫn ra đề bài sai, vớ vẩn kiểu "dê qua cầu,
sông sâu mấy mét", để đố xem học sinh nào thực giỏi.

Xem phần bình luận bài trên VNE có một cụ Huu Cam (may mà
không phải Huu Quan của Cua Times) được tới gần 1700 likes trong
8 tiếng.

Ông Cam viết như sau "<em>Tôi nguyên là học sinh giỏi tóan
quốc gia, người đầu tiên của miền Nam đạt giải học sinh
giỏi toán quốc gia, và là một trong số rất ít học sinh của
miền Nam được chọn ra học sinh giỏi toán của bộ tại Hà
Nội, vì vậy tôi tiếp xúc với tóan rất nhiều, và cũng rất
thích những bài có tư tưởng mới, sáng tạo. nhưng sáng tạo
kiểu này thì "xin lỗi, chịu không nổi."</em>

<em>Có thể sáng tạo theo cách sau {gió đổ cột đèn, mưa
thủng mái tôn, hỏi tóc nhà sư bay về hướng nào" (lời
giải: nhà sư không có tóc … chư đừng sáng tạo kiểu này,
chẳng suy luận và cũng chẳng tăng sự cẩn thận mà chỉ làm
cho học sinh hoang mang</em>"

Mang tiếng là giỏi toán nhất miền Nam mà bình luận thế thì
học sinh giỏi toán VN có vấn đề. Chắc toàn thợ giải bài
mẫu.

Một ông khác tên là Vo Anh Dang viết và được gần 900 likes.
Ông này còn lôi cả Ngô Bảo Châu ra làm chứng.

Tôi nghĩ, muốn có nhiều Ngô Bảo Châu, hãy ra đề kiểu
"đầu cừu" thật nhiều mới hết thế hệ đi theo lề
người khác vạch sẵn.

<div class="boxleft300"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2014/06/phc3a9p-nhc3a2n.jpg?w=950"
/><div class="textholder"><center>Phép nhân lạ.</center></div></div>Rất
có thể, hai vị còm sỹ và những người like (ủng hộ) giỏi
toán đố, cộng trừ nhân chia thông thường, nhưng không giỏi
logic và suy luận. Đây là những con gà công nghiệp, quen suy
nghĩ một chiều, thấy đề lạ mà không nghĩ xem câu hỏi có
vấn đề gì không, hay tự hỏi, thầy cô ra đề sai thì sao.

Học sinh thiếu môi trường sáng tạo, không được phản hồi
ngược, luôn cho thầy cô, cha mẹ, người lớn, lãnh đạo
đảng và nhà nước… nói là đúng. Chống lại nhỡ bị bắt
tù thì sao.

Được giáo dục theo khuôn mẫu như thế mới sinh ra 1700 likes
vì không ai có thể nghĩ ra chuyện đầu cừu liên quan đến
tuổi.

Bao giờ học sinh được tôi luyện về tư duy logic, biết tranh
luận tìm ra lẽ phải, thì chuyện đầu cừu sẽ không còn trong
nền giáo dục.

Viết bài này tôi nhớ bài học sinh bình thơ "Canh gà Thọ
xương" (<a sl-processed="1"
href="http://hieuminh.org/2012/10/13/nen-giao-duc-hocxuong-ga/">Nền giáo
dục hóc xương gà</a>) là phở gà, cô giáo bỏ qua bị phê bình
đến nỗi phải bỏ nghề. Kết quả của một nền giáo dục
sơ cứng, không cho phép nghĩ khác.

Ra thế giới bên ngoài, có bài toán đố với dữ liệu 4×4=61,
5×5=52, 7×7=94 và câu hỏi là 9×9 bằng bao nhiêu, chắc nhiều
bạn sẽ ngỡ ngàng (xem ảnh bên).

Học toán không phải để thành thợ tính, mà toán học giúp ta
ra cuộc đời biết suy xét trước mỗi sự việc để tìm ra
giải pháp. Chỉ vì nền giáo dục "đầu cừu", quen nghĩ
một chiều, nên ai đó tặng vài chữ vàng, chữ tốt, thế là
vội mang về làm bảo bối phát triển quốc gia, liệu có nên
chăng: ?:

<strong>HM. 30-6-2014</strong>


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140702/hieu-minh-nen-giao-ducdau-cuu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!