Phong trào đấu tranh của công nhân (tập thể nghiệp đoàn,
liên đới nghề nghiệp, theo địa bàn… chứ không phải giai
cấp) từ thế kỷ XIX có mục tiêu chung là tăng lương, cải
thiện điều kiện làm việc, thực hiện 8 giờ làm việc/ ngày,
6 ngày/tuần và chế độ hưu trí cùng những vấn đề an sinh,
phúc lợi khác. Chế độ hưu trí, tuổi được nghỉ hưu sau
đó được chế định trong luật pháp của nhiều nước Âu,
Mỹ, rồi mở rộng thành thông lệ có tính quốc tế, với
những tên gọi trực tiếp, không cần khái quát, tổng hợp
thành "bảo hiểm xã hội" quá chung chung, dẫn đến mù mờ
và bị lạm dụng như Việt Nam.
Các đảng mệnh danh cộng sản và các đảng cánh tả, thiên
tả lấy mục tiêu an sinh ấy để làm công cụ hiệu triệu,
tổ chức công nhân đấu tranh thành phong trào trong từng nước
và liên kết giữa các nước (nên mới có Quốc tế (ca) –
International). Phong trào có mưu đồ tổ chức cao nhất trong
khuôn khổ các cuộc cách mạng vô sản mà theo chủ nghĩa Marx,
sẽ nổ ra và thắng lợi ở những nước tư bản chủ nghĩa
phát triển cao nhất, với mâu thuẫn gay gắt nhất giữa lực
lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, giữa công nhân và tư
sản. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy qui luật này không tự nó
được hiện thực hóa, mà bị tổ chức xảy ra ở khâu yếu
nhất của móc xích tư bản chủ nghĩa – tức nước Nga, theo
Lenin; không phải xuất phát từ những mâu thuẫn cơ bản nói
trên, mà là do đang trong điều kiện chiến tranh, do sự khủng
hoảng chính trị, kinh tế, do sự rối loạn, mất lòng tin,
đói khát, chết chóc, dịch bệnh trong nhân dân.
Cuộc "cách mạng vô sản" đó thành công, các mục tiêu an
sinh vốn được giương cao trên ngọn cờ đấu tranh "giai
cấp" ấy phải được thực hiện tức thì, nghiễm nhiên, vô
điều kiện. Trong nền kinh tế rất được có kế hoạch, có
sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của đảng cộng sản,
sự quản lý rất khoa học, trong sạch, có trách nhiệm, và cũng
tuyệt đối, toàn diện của nhà nước cộng sản, việc thực
hiện các mục tiêu đó không cần phải tính toán với những
cơ sở kinh tế học dân số, kinh tế học nhân khẩu như kiểu
tư bản bóc lột. Chỉ cần một phép tính đơn giản là trích
một tỉ lệ nào đó từ quỹ lương (ngân sách, cơ quan doanh
nghiệp và người lao động), dùng làm vốn kinh doanh như một
quỹ tín dụng, lấy tiền lãi trả cho người nghỉ hưu. Tỉ
lệ trích đó không cần dùng những tham biến như mức lương
cơ bản, tổng quỹ tiền lương, đặc thù số lượng và cơ
cấu nhân lực tham gia lao động (vì lương cũng được qui
định đơn giản như vậy). Tuổi nghỉ hưu (dừng lao động
nghĩa vụ có đóng phí bảo hiểm) thường được xác định ở
mức 60 đối với nam và 55 đối với nữ. Chế độ này được
kỳ vọng mở rộng đến cả nông dân; trước hết là việc
tính công điểm để có mỗi ngày nửa cân thóc cho những cụ
già trong các hợp tác xã nông nghiệp. Đó là thành quả vĩ
đại của cách mạng vô sản.
Việt Nam là một nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa truyền
thống, kiên định, đang trên được hoàn thiện nên chuyện đó
không có gì đáng bàn, đã được thực hiện từ ngày thành
lập nước, như một điểm sáng ưu việt. Ở quốc gia này, hưu
trí là chế độ lao động, là phúc lợi – an sinh xã hội, là
chính trị; sổ hưu, cũng như trước đây là sổ gạo, là một
phạm trù giá trị thiêng liêng, rất đỗi tự hào, mục tiêu
phấn đấu cả đời của người lao động, trong đó có đảng
viên, cán bộ, công chức như chân lý đã được một ngài PGS,
TS, đại tá khẳng định.
Cho đến nay, ở Việt Nam, hưu trí nói riêng, bảo hiểm xã hội
nói chung, đã được chế định bằng một đạo luật, được
giao cho một hệ thống kinh doanh đồ sộ quản lý. Hệ thống
này, do tính thiêng liêng của nó, nên thường không được gọi
tên như một doanh nghiệp, mà chỉ được gọi trỗng là Bảo
hiểm xã hội Việt Nam (BHXHVN). Hệ thống này tồn tại như
một thực thể độc nhất và độc quyền, một lãnh địa bất
khả xâm phạm, tuy có giao cho bộ này bộ khác quản lý nhà
nước.
Từ ngày đất nước may mắn được đổi mới, hệ thống này
cũng thay da đổi thịt, dần dần lộ mặt như một nhóm lợi
ích khổng lồ.
Mục đích vụ lợi cho nội nhóm đó thể hiện rõ nhất là
việc thay đổi chế độ hưu trí đã được rục rịch từ
hàng chục năm nay.
Lúc đầu, việc tăng tuổi làm việc được đề xuất như là
một quyền lợi, và chủ thể đề xuất chưa phải là từ
BHXHVN. Đó là sự rững mỡ vì thấy thu nhập lương bỗng quà
cáp cao do làm việc đương chức của nhóm lợi ích thuộc diện
có chức vụ cao, rồi đến nữ, rồi các vị có học hàm học
vị. Họ muốn tăng tuổi làm việc lên nhưng lại cũng đề
xuất giảm số ngày làm trong tuần; rất kinh tế, rất khoa
học, rất nhân văn.
Các đề xuất kiểu ấy đã được áp dụng rộng rãi hoặc có
điều kiện.
Rút kinh nghiệm từ đó, BHXHVN vào cuộc với đề xuất tổng
thể là tăng tuổi làm việc cho toàn xã hội. Đề xuất này có
tính toán kỹ hơn, căn cứ vào kinh tế học tư sản như đã
nói trên, lại được trải nghiệm qua việc dùng tiền bảo
hiểm đi học tập vô tư ở một số nước tư bản như Pháp
và các nước Bắc Âu, và xuất phát từ thực tế lao động,
lương…của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa Việt Nam. Thực tế đó được khái quát thành báo
động đỏ là đến năm 2017, quỹ bảo hiểm xã hội sẽ bị
vỡ, còn hiện nay thì lỗ nặng.
Báo động này có thể là đúng, bởi trước hết là do đặc
điểm nó nuôi luôn cả cho một số chính sách xã hội hậu
chiến tranh, cho những đối tượng nhận lương hưu, phụ trợ
cấp từ quỹ bảo hiểm xã hội mà không có đóng phí (người
tham gia cách mạng từ tiền khởi nghĩa, bộ đội. gia đình
liệt sĩ, có công…). Mặt khác, thực tế đó cũng là việc
quản lý không khoa học, thiếu trong sạch, vụ lợi, vô trách
nhiệm của hệ thống.
Tôi là người đọc cũng nhiều, song từ trước đến nay, trên
các phương tiện thông tin đại chúng, các tài liệu khoa học,
chưa bao giờ thấy ngành bảo hiểm xã hội công bố cơ sở khoa
học của tỉ lệ phí bảo hiểm trên tiền lương, cơ cấu
đóng góp vào từ quỹ lương của nhà nước, doanh nghiệp và
người lao động. Cũng không thấy công khai tính toán lỗ lãi,
chi phí hoạt động đầu tư, quản lý của ngành.
Tăng tuổi làm việc nghĩa vụ là thay đổi mục tiêu đấu tranh
của giai cấp công nhân, của đảng cộng sản, của chế độ
xã hội chủ nghĩa, là thay đổi tính ưu việt của nền dân
chủ gấp triệu triệu lần chủ nghĩa tư bản đó! Muốn làm
được điều ấy, bảo hiểm xã hội Việt Nam phải chứng minh
cho toàn xã hội sự tính toán khoa học và đầy đủ về mức
thu, tổng thu, tổng chi hàng năm, dự báo thu chi hàng thập kỷ;
đồng thời phải công khai đầy đủ tương quan tính toán giữa
thu bình quân (thời gian đóng bảo hiểm xã hội) với chi lương
hưu bình quân (tuổi thọ bình quân) của mỗi người lao động,
số người mất trước khi về hưu, số người về hưu mất
trước khi đạt đến tuổi thọ bình quân.
Để làm ra sự thay đổi đó, ngành bảo hiểm xã hội cũng
phải dự báo sẽ phải sửa bao nhiêu bộ luật khác. Mà sửa
luật, cũng như đổi tên nước, theo những tính toán rất đơn
giản, sẽ rất tốn kém tiền bạc, công sức của nhà nước.
Cũng phải nghĩ đến việc, hiện nay, không biết bao nhiêu công,
viên chức đến cơ quan để đọc báo trong khi hàng nhiều vạn
sinh viên tốt nghiệp không có việc làm, việc tăng tuổi làm
việc có đồng hành giải quyết thực trạng đó không ?
Những tính toán ấy chưa thấy, chưa biết đến bao giờ người
lao động mới biết. Chỉ mới thấy, để thi tuyển thành công
chức của ngành bảo hiểm, người dự tuyển phải qua cửa ải
của tỉ lệ chọi ngất ngưỡng không kém gì ngành hàng không,
hải quan, thuế vụ. Tại sao vậy ? Và cũng thấy không biết nhu
cầu sử dụng thế nào nhưng ngành bảo hiểm đầu tư xây
dựng trụ sở quá đồ sộ từ trung ương đến các chi nhánh
địa phương.
Sao không nghĩ đến việc tăng lương theo khung thu nhập trung
bình, tăng thuế thu nhập cá nhân nhóm cao nhất (diện mỗi lần
shopping 1,5 tỉ như Ngọc Trinh chẳng hạn) và trên cơ sở đó
tăng mức đóng bảo hiểm xã hội nhỉ ?
Xích Tử
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140518/tang-do-tuoi-lam-viec-giam-thoi-gian-nghi-huu-nghia-la-gi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét