Vinashin mới</h2>
Từ đầu tháng 7 đến nay, cụm từ "tái cơ cấu" Vinashin
(VNS) được nhắc đi, nhắc lại với những nội dung cụ thể
được phát ra từ kết luận của Bộ Chính trị ngày 31/7/2010
và của Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Ban chỉ
đạo "giải cứu" VNS do ông Phó Thủ tướng thường trực
Nguyễn Sinh Hùng làm Trưởng ban. Sau khi các ông Phạm Thanh Bình,
Trần Quang Vũ và mấy "yếu nhân" khác của VNS bị bắt tạm
giam, một Ban lãnh đạo mới của Hội đồng quản trị và Ban
điều hành VNS được thành lập lại do ông Nguyễn Hồng
Trường – Thứ trưởng Bộ GTVT kiêm Chủ tịch HĐQT, ông
Nguyễn Quốc Ánh – nguyên Tổng giám đốc kinh doanh được cử
làm Quyền TGĐ điều hành VNS. Cuối tháng 8/2010, Đảng ủy VNS
do ông Nguyễn Quang Khải – quyền Bí thư đã họp với Ban lãnh
đạo mới, ra một thông báo liên tịch nói về quyết tâm của
họ, sẽ điều chỉnh lại đề án "Chiến lược phát triển
của Tập đoàn VNS giai đoạn 2010-2015 và hướng tới năm
2020". Họ đặt mục tiêu từ năm 2010-2015 là 5 năm "Củng
cố, ổn định và phát triển", cụ thể là:
− Từ 2010-2012: giai đoạn củng cố, giảm lỗ;
−Từ 2012-2014: giai đoạn ổn định, cân bằng và có lãi;
−Từ 2015: giai đoạn phát triển, sản xuất kinh doanh có lãi
và phát triển ổn định.
Đây cũng là mong muốn của mọi người đang quan tâm đến sự
phục hồi của VNS nhờ vào sự chi viện hết lòng của các vị
đứng đầu Chính phủ, bời nếu VNS chết thì tất cả chỉ
còn lại là đống sắt vụn như lời của ông Trưởng ban
Nguyễn Sinh Hùng từng nói. Đợt cấp cứu đầu tiên đã đến
với các thuyền viên còn lại trên "chiếc tàu VNS đang chìm
một nửa" là Chính phủ quyết định thả "chiếc phao bè"
trị giá 2500 tỷ (tương đương 135 triệu USD) bổ sung vào vốn
điều lệ nhằm hỗ trợ các cơ sở đóng tàu đẩy nhanh tiến
độ đóng mới, bàn giao tàu trong năm 2010 và triển khai các
sản phẩm trọng điểm năm 2010-2011. Số tiền này chẳng thấm
tháp gì so với cơn đói khát tiền vốn của VNS từ hai, ba năm
nay nhưng cũng là liều thuốc an thần hiệu nghiệm cho các nhà
quản lý VNS. Họ yên tâm rằng Chính phủ đã giữ đúng lời
hứa và còn cố tìm kiếm thêm nguồn tiền để cấp cho đủ
số vốn điều lệ là 14.655 tỷ đồng đã ghi trong Quyết
định số 984/QĐ- TTg ngày 25/6/2010 do ông Nguyễn Sinh Hùng ký,
chuyển Công ty mẹ – Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam
thành Công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở
hữu.
Quyết định này, một lần nữa đặt tên (bằng tiếng Việt)
cho Vinashin là: Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam và tên
tiếng Anh là "Vietnam Shipbuilding Industry Group", tên giao dịch
quốc tế là "Vinashin Group". Vậy mà, kể từ thời ông Phạm
Thanh Bình đến thời ông Nguyễn Quốc Ánh, họ vẫn vỗ ngực
khoe công khai là "Tập đoàn kinh tế Vinashin" và đặt tên
tiếng Anh là "Vinashin business group": Không phải vô cớ mà
họ thích dùng cái tên Tập đoàn kinh tế hơn là Tập đoàn
công nghiệp tàu thủy bởi chính là họ thích kinh doanh đa ngành
nghề như mấy năm từng sản xuất thức ăn gia súc, nấu bia và
trồng dứa bên cạnh công việc đóng tàu "mãi không xong".
Vả lại, Tập đoàn kinh tế thì oai hơn, oách hơn tất cả các
tập đoàn khác, chứng tỏ từ lâu những người lãnh đạo VNS
thừa hiểu, đóng tàu chẳng mang lại hiệu quả kinh tế là bao
mà phải kinh doanh đất đai, kinh doanh chứng khoán, ngân hàng,
bảo hiểm… mới mong mở mặt mở mày với đời!
Có thể họ hiểu điều này hơn hẳn ông Nguyễn Sinh Hùng nên
trong lần đề nghị (cuối cùng hay chưa???) vào tháng 6/2010,
Hội đồng quản trị VNS (lúc còn do ông Phạm Thanh Bình làm
Chủ tịch) đã tham mưu cho Phó thủ tướng thường trực ký
quyết định (đã nói ở đoạn trên) – [Xin một lần nữa
viết rằng, chỉ cần có đề nghị của chính HĐQT VNS mà không
cần ý kiến của Bộ GTVT - Bộ được gọi là cơ quan chủ
quản của VNS?]. Ở điều 1 – mục 5 phần Ngành, nghề kinh
doanh tại thời điểm chuyển đổi có tới 10 ngành nghề kinh
doanh chính! Từ kinh doanh tổng thầu đóng mới và sửa chữa
tàu thủy đến đào tạo cung ứng, xuất khẩu lao động ngành
công nghiệp tàu thủy thì lại có tới 34 ngành liên quan đến
ngành nghề chính. Nào là, hoạt động tài chính, ngân hàng,
bảo hiểm tới dịch vụ khách sạn, đầu tư kinh doanh nhà, xây
dựng dân dụng, khu đô thị, nhà ở… rồi còn cả kinh doanh
lữ hành nội địa, quốc tế… để tiếp tục… sản xuất
rượu bia, nước giải khát, mua bán, chế tạo, sản xuất xi
măng, mua bán, chế tạo lắp ráp xe máy, ô tô các loại… Nghĩa
là, vẫn cái nồi lẩu hổ lốn mà VNS miệt mài canh lửa suốt
mấy năm qua. Tuy nhiên, mấy năm trước là làm thêm, làm chui,
còn tại quyết định do ông Nguyễn Sinh Hùng ký ngày 25/6/2010,
VNS được "chính thức" hóa các ngành nghề "ba lăng
nhăng" nhưng lại được ghi rõ trong văn bản "mới toe"
của Chính phủ!
Nếu so với Quyết định số 103 và 104 QĐ/TTg ngày 15/5/2006 của
ông Phan Văn Khải – Thù tướng Chính phủ ký quyết định
"thí điểm" thành lập Tập đoàn VNS thì quyết định của
ông Nguyễn Sinh Hùng mở rộng đường cho VNS kinh doanh mọi thứ
mà VNS mong muốn bấy lâu nay!
Có nhiều nhà kinh tế "soi chiếu" hơi kỹ về vai trò của
ông Nguyễn Sinh Hùng trong quá trình nuôi dưỡng VNS đã nói với
nhau rằng ông Phó thủ tướng khá dễ tính khi đặt bút ký
quyết định này. Dễ đến mức… hài hước vì chỉ gần hai
tuần sau đó, vào dịp cả nước quen với từ Vinashin, cả
nước (và cả thế giới!) biết chuyện VNS nợ đầm đìa thì
chính ông, tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 7 do Văn phòng
Chính phủ tổ chức chiều 4/8 tại Hà Nội – đã nói rằng:
"Ngành chính của Tập đoàn mới là đóng tàu, sửa chữa tàu
và công nghiệp phụ trợ cho tàu, không làm vận tải biển
nữa. Vinashin cũ đầu tư cả xi măng, du lịch, đa ngành nghề…
Ông nói như vậy vì ông vừa được "tấn phong" làm Trưởng
ban chỉ đạo tái cơ cấu VNS nhưng lúc ấy, ông quên (hay giả
vờ quên?) nội dung quyết định do ông ký chưa ráo mực? Thêm
một nhiệm vụ mới rất nặng nề, có thể ảnh hưởng đến
sự nghiệp của ông nhưng dường như ông coi là chuyện đơn
giản nên ông bình thản, tự tin: "Tình hình hiện nay vẫn
nằm trong tầm giải quyết và năng lực của ta (hay là của
ông?), chưa tuột khỏi tay ta (có thể hiểu là "chưa tuột
khỏi tay ông không?"), nên nếu để VNS phá sản thì ta (???)
lại phải dựng lên một ngành công nghiệp tàu thủy mới. Về
phía Chính phủ xác định rõ chủ trương phải quyết tâm xây
dựng lại". Cách giải quyết của ông, vì vậy, cũng hết
sức đơn giản (của cái nghề tài chính mà ông vốn quen
thuộc): "Nhà nước sẽ cấp đủ vốn điều lệ tử Quỹ hỗ
trợ sắp xếp doanh nghiệp, bằng các nguồn tài chính thích
hợp cho VNS vay để trả nợ nước ngoài đến hạn, cơ cấu
lại nợ tín dụng, hoàn thành các dự án dang dở, các con tàu
đang đóng để đưa vào sử dụng, bán và hoàn trả vốn". Và
ông phán rằng: "Bản thân VNS phải tự cân đối nguồn vốn.
Chính phủ nếu thấy cần thiết có thề phát hành trái phiếu
để tiếp tục cho VNS vay và khi tập đoàn cân đối được sẽ
phải trả lại nguồn vốn này". Nếu ông Nguyễn Sinh Hùng làm
như ông ấy nói thì dẫu chẳng may có bị về "thế giới
người hiền" thì hồn ma ông Phạm Thanh Bình vẫn ngày ngày
bay về bên đầu gường vái lạy ông Phó thủ tướng vì bấy
lâu nay ông Phạm Thanh Bình và Ban lãnh đạo VNS chỉ cầu có
mấy dòng này mà chờ hai năm rồi mới lại được nghe ông
nói!
Ấy là vào ngày 9/9/2008, một cuộc họp cực kỳ quan trọng
liên quan đến sự tồn vong của VNS được tổ chức tại Văn
phòng Chính phủ dưới sự chủ tọa của ngài Phó thủ tướng
Nguyễn Sinh Hùng. Ngoài sự có mặt của đại diện các Bộ
GTVT, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, còn có đông đủ quan
chức đứng đầu các Ngân hàng phát triển VN, Ngân hàng Đầu
tư và phát triển, Ngân hàng Công thương, Ngân hàng Nông nghiệp
và phát triển nông thôn. Lẽ dĩ nhiên, có mặt các yếu nhân
của VNS. Tại cuộc họp, ông Nguyễn Sinh Hùng khen VNS biết tập
trung nguồn vốn, có tốc độ tăng trưởng cao, tạo thêm nhiểu
việc làm, bảo đảm đáp ứng nhu cầu trong việc đóng mới
thành công các loại tàu xuất khẩu cho nước ngoài, có định
hướng đúng trong chiến lược phát triển… Ông cũng chỉ
đạo vài việc cần làm, (mà cách đó hơn một tháng, ngảy
22/7/2008, ông Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã chủ tọa
cuộc họp về tình hình sản xuất kinh doanh của VNS 6 tháng
đầu năm 2008) trong đó, ông căn dặn VNS tập trung vào các dự
án trọng điểm, giữ vững mục tiêu lâu dài nhằm nâng thứ
hạng ngành đóng tàu Việt Nam trên thị trường đóng tàu thế
giới.
À ra thế! Bây giờ mới hiểu rõ rằng, ông cũng là người có
ước mơ lớn chẳng kém gì ông Phạm Thanh Bình nên ông chăm
chút cho VNS từ khi ông còn là Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Phương án phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trưởng tài
chính quốc tế do ông chỉ đạo đã được bà Lê Thị Băng
Tâm, Thứ trưởng, hoàn thành "trên cả tuyệt vời". Trước
ngày lên đường, Chính phủ chỉ đồng ý phát hành 500 triệu
USD trái phiếu thôi nhưng khi thấy nhiều Quỹ Tài chính của
thế giới cho vay nên bà Băng Tâm gọi điện về trao đổi với
ông. Họ nhanh chóng thống nhất đề nghị Thủ tướng nâng
mức vay lên 750 trệu USD. Mặc dù vào cuối tuần, ông Bộ
trưởng vẫn đốc thúc thuộc cấp mang công văn đến từng nhà
các vị lãnh đạo Chính phủ xin chữ ký để bà Băng Tâm có
cơ sở pháp lý quyết định vay 750 triệu USD với lãi suất
7,125%. Tổng công ty Điện lực Việt Nam nghe tin này, hý hửng
đến khẩn khoản xin vay một phần tiền từ khoản 750 triệu
USD nhưng bị từ chối thẳng thừng "vì Tổng công ty Điện
lực Việt Nam chưa có công ty tài chính, vốn rót về không quay
vòng được". Thế là, toàn bộ số tiền được chuyển cho
VNS. Công đầu to lớn như thế, phải dành cho ông Nguyễn Sinh
Hùng – người nâng VNS lên bệ phóng – không có gì là quá
đáng!
Bởi vậy tại kỳ họp này, khi nghe lãnh đạo VNS đề nghị
được vay vốn lưu động và vốn đầu tư cho sản xuất kinh
doanh, đặc biệt là các dự án đóng tàu, xuất khẩu, ông yêu
cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo Ngân hàng phát
triển và các ngân hàng thương mại (đang vào thời kỳ chống
lạm phát) cần điều hành tín dụng linh hoạt cho một số dự
án đóng tàu đã ký kết hợp đồng, dự án công nghiệp phụ
trợ triển khai dở dang, vốn lưu động để nhập khẩu thiết
bị, phụ tùng… Rồi ông đồng ý cho VNS phát hành 3.000 tỷ
đồng trái phiếu, đồng thời "nhắc nhở" các ngân hàng
thực hiện các cam kết với VNS, cần bảo đảm lượng vốn
cần thiết cho VNS vay. Cụ thể như sau: Ngân hàng Đầu tư phát
triển 3000 tỷ đồng, Ngân hàng Công thương 2000 tỷ đồng,
Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn 2000 tỷ đồng
và các ngân hàng thương mại khác 300 tỷ đồng. Sợ rằng các
ngân hàng cho VNS vay vượt quá hạn mức sẽ ảnh hưởng đến
chất lượng tín dụng nên ông Nguyễn Sinh Hùng: "cho phép các
ngân hàng cho vay trên mức 15% vốn tự có". Cứu VNS như ông
Phó thủ tướng chỉ đạo tại cuộc họp 9/9/2008 có khác là
mấy so với lời ông tuyên bố chiều 4/8/2010??? Vậy mà, ông
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Phạm Viết Muôn nói rằng
Chính phủ không hề ưu ái VNS trong việc vay mượn tiền của
các ngân hàng?
Trên vị trí đứng đầu Ban chỉ đạo tái cơ cấu VNS, ông
Nguyễn Sinh Hùng hồ hởi tuyên bố đến năm 2015 sẽ có một
VNS mới. Có thể đến ngày "vinh quang" đó, ông không giữ
cương vị này vì nhiều lý do khác nhau nhưng chắc ông còn
sống để nhìn thấy cái năm đó (vì ông sinh tháng 1/1946). Một
VNS mới mà ông mong, tôi mong, nhiều người ở đất nước này
càng mong, phải là một VNS hùng mạnh, trả được hết nợ
nần, làm ăn có lãi nhưng cứ làm bài toán đơn giản dưới
đây hẳn ai cũng nhận thấy ước vọng của ông còn… xa vời
quá!
Tổng số nợ của VNS (sau khi chuyển cho Tập đoàn Dầu khí và
Tổng công ty Hàng hải Việt Nam khoảng 20.000 tỷ đồng) còn
lại là 66.000 tỷ đồng (tạm cho con số này là đúng). Nếu
tính việc trả lãi (tiền USD, tiền đồng VN) bình quân 9% /năm,
mỗi năm VNS phải trả 5.940 tỷ đồng (tương đương 312.5
triệu USD). Với số lãi này, tồng sản lượng hàng năm VNS
phải đạt từ 3.12 tỷ USD để có lợi nhuận lý thuyết 10%
hoặc 6.24 tỷ USD (lợi nhuận có thực 5%). Tuy nhiên, thời hạn
thanh toán khoản nợ 750 triệu USD còn 5 năm nữa (ngày 15/1/2016)
nên từ 2011 đến 2015, mỗi năm ít nhất VNS phải để dành
được 150 triệu USD, cũng như vậy, với khoản nợ 600 triệu
USD vay của Ngân hàng Thụy Sĩ, VNS cũng phải dành ra 100 triệu
USD, và khoản vay từ trái phiếu trong nước cũng ít nhất phải
dành dụm được 3000 tỷ đồng, thì mới mong trả nợ đúng
hạn. Cộng chung tiền trả lãi hàng năm và tiền để dành thanh
toán nợ, mỗi năm (từ 2011 đến 2017) VNS phải có xấp xỉ 700
triệu USD. Tính theo số lượng CBCN của VNS còn lại khoảng
50.000 người thì mỗi năm, họ phải làm lãi ròng 14.000 USD một
người thì mới có đủ khoản tiền ấy. Điều này là cực
kỳ hoang tưởng trong bối cảnh VNS đang ở thời kỳ thua lỗ
kéo dài, công nhân mất việc thường xuyên và thu nhập ở mức
vài ba triệu đồng một tháng. Dù có rót tiền, có chính sách
cấp cứu kịp thời cũng chỉ đủ vực dậy tình hình sản
xuất ở các nhà máy trọng điểm, các thành viên loại 2, loại
3, các công ty liên kết còn gặp vô vàn khó khăn, thiếu thốn.
Họ sống lắt lay, vất vưởng thì lấy gì góp lãi cho VNS trả
nợ? Theo lời ông Nguyển Sinh Hùng (đã dẫn), ông sẽ cho VNS vay
tiền trả nợ nước ngoài nếu VNS không tự cân đối được
(chắc chắn rồi!). Lấy tiền ngân sách hay phát hành trái
phiếu cũng giống nhau thôi. Nhà nước đứng ra vay, hay bảo
lãnh cho vay đều phải trả lãi, trả gốc vì vậy VNS còn dài
dài đến cuối thập kỷ này và sẽ lấn sang thập kỷ sau cũng
chưa trả xong các khoản nợ. Vậy một VNS mới được định
nghĩa như thế nào cho đúng với sự chờ đợi của dư luận
xã hội? Vì vậy, nếu ai nói đến năm 2015, VNS sẽ làm ăn có
lãi, là một tập đoàn phát triển ổn định là cách nói quá
chủ quan, cố tình hạ thấp những hậu quả tai hại khôn
lường mà tập đoàn VNS đã gây ra trong mấy năm qua. Hơn thế
nữa, ngoài ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng GTVT là một
con người khá chính trực và một vài người khác trong HĐQT và
Ban Tổng giám đốc điều hành VNS "còn có thể dùng tạm
được" thì những người như các ông Nguyễn Quốc Ánh vừa
giữ chức Quyền Tổng giám đốc điều hành (nguyên TGĐ phụ
trách kinh doanh), ông Lê Lộc (TGĐ phụ trách đầu tư), ông Hồ
Ngọc Tùng (TGĐ phụ trách Tài chính)… đều là những gương
mặt đen nhiều năm hợp sức cùng ông Phạm Thanh Bình che giấu
sự sụp đổ của VNS, cùng bày ra nhiều cú tuyệt chiêu để
các dự án hoang tưởng lần lượt ra đời gây tổn thất hàng
chục ngàn tỷ đồng. Vì thế, nếu để họ thay ông Bình, thay
ông Trần Quang Vũ tiếp tục cầm lái, tiếp tục chỉ đạo
sản xuất kinh doanh thì chẳng thể cứu nổi con tàu VNS đang
thủng lớn, nước ngập gần hết cabin.
Hãy nhìn thẳng vào sự thật!
Hãy dũng cảm đặt ra một kế hoạch khả thi hơn và cần tìm
ngay những người trung thực, am tường, quyết đoán để thay
thế những người đại ngôn, những ngưởi không đủ phẩm
chất.
Làm gấp những điều đó, mới có thể hy vọng tái cơ cấu
thành công Vinashin trong mười, mươi lăm năm nữa!
LTT
HC Mạng Bauxite Việt Nam biên tập
[*] Xem từ Bài 1, BVN ngày 21-7-2010
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6391), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét