chính trị tại Trung Quốc sau những phát biểu gần đây của
các nhân vật cấp cao trong giới lãnh đạo đất nước này.
<strong>Tín hiệu quan trọng</strong>
Thực ra, lời kêu gọi cải cách chính trị của Thủ tướng
Trung Quốc Ôn Gia Bảo tại Thâm Quyến ngày 22.8 chỉ là sự
nhấn mạnh và chính thức phát tín hiệu cải cách thể chế
chính trị cho toàn dân nước này. Theo Tân Hoa xã ngày 5.3.2010,
trong báo cáo công tác chính phủ tại Bắc Kinh, ông Ôn Gia Bảo
từng nêu rõ: <em>"Cải cách Trung Quốc là cải cách toàn
diện, bao gồm thể chế kinh tế, thể chế chính trị và nhiều
lĩnh vực khác. Nếu không có cải cách chính trị thì việc
cải cách thể chế kinh tế và hiện đại hóa không thể thành
công"</em>. Cải cách thể chế chính trị ít nhiều đã được
đề cập trong báo cáo thường niên về công tác chính phủ,
nhưng về cơ bản được diễn đạt thành "tích cực phát
triển ổn định". Theo phân tích của các chuyên gia nước
này, báo cáo công tác Chính phủ Trung Quốc năm 2010 đã đưa ra
một tín hiệu quan trọng nhằm thúc đẩy cải cách chính trị.
Trước khi có lời kêu gọi của ông Ôn Gia Bảo, dư luận trong
và ngoài nước đã rất chú ý đến bài viết của trung tướng
Lưu Á Châu đăng trên tạp chí Phoenix của Hồng Kông (báo Sydney
Morning Herald của Úc dẫn lại vào ngày 12.8). Trong bài viết,
tướng Lưu kêu gọi nhanh chóng thay đổi mô hình thể chế tại
Trung Quốc. <em><strong>"Một hệ thống không cho người dân
được thở không khí tự do và phát huy sức sáng tạo đến
mức cao nhất, một hệ thống không lựa chọn những người
tốt nhất làm đại diện cho chế độ và nhân dân để đưa
vào các vị trí lãnh đạo, hệ thống ấy sẽ đi đến diệt
vong"</strong></em>, ông viết. Ông Lưu cũng cho rằng Trung Quốc
không thể chỉ dựa vào sức mạnh kinh tế mà vươn lên
được: "Một quốc gia chỉ chăm chăm vào sức mạnh đồng
tiền thì chỉ là một quốc gia chậm tiến và ngu dốt". Cuối
cùng, ông kết luận: <em>"Trong 10 năm tới, sẽ không thể
tránh khỏi một sự chuyển đổi từ chính trị quyền lực sang
dân chủ".</em>
Những ý kiến của tướng Lưu khiến dư luận rất quan tâm vì
vị thế của ông trong hệ thống chính trị ở Trung Quốc. Sinh
năm 1952, ông từng là Phó chính ủy bộ đội không quân Trung
Quốc và vừa được thăng lên Chính ủy Học viện Quốc phòng.
Ông còn là con rể của cố Chủ tịch Lý Tiên Niệm, một trong
"Bát đại nguyên lão" của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Mặt khác, nền kinh tế phát triển quá nhanh của Trung Quốc đã
dẫn tới nhiều hệ lụy như khoảng cách giàu nghèo chênh lệch
khủng khiếp, xu hướng chạy theo lợi nhuận bất chấp hậu
quả dẫn tới nhiều vụ sữa bẩn, sập hầm mỏ, môi trường
bị xâm hại, người dân bất mãn chính quyền... Vì thế việc
tìm kiếm chiếc áo mới rộng hơn cùng chế độ quản lý phù
hợp là một yêu cầu cấp bách của quốc gia đông dân nhất
thế giới.
<strong>Nỗ lực may áo mới</strong>
Tại phiên họp thứ 3 Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc
khóa 11 khai mạc ngày 5.3.2010, ông Ôn Gia Bảo thừa nhận cơ
chế quản lý còn tồn tại rất nhiều vấn đề, bao gồm việc
chính quyền can thiệp quá nhiều vào nền kinh tế vi mô, quản
lý xã hội và phục vụ cộng đồng còn yếu; ý thức tuân
thủ pháp luật của một số cán bộ còn rất kém; một số
lãnh đạo xa rời quần chúng, xa rời hiện thực, hình thức
chủ nghĩa, quan liêu trầm trọng; nhiều tệ nạn hủ bại xảy
ra trong một số lĩnh vực.
Để có được "chiếc áo mới" như ý muốn, ông Ôn Gia Bảo
trước mắt đã đưa ra 5 phương pháp: thúc đẩy xây dựng
chính quyền theo kiểu phục vụ, duy trì xã hội công bằng; coi
trọng hơn việc phục vụ quần chúng và quản lý xã hội; thúc
đẩy cải cách thể chế quản lý xã hội và sáng tạo cái
mới, điều chỉnh hợp lý quan hệ lợi ích xã hội; nỗ lực
nâng cao lòng tin của dân chúng; khoa học hóa, dân chủ hóa
quyết sách và đẩy nhanh xây dựng hệ thống thực thi, giám
sát lẫn nhau, cùng điều chỉnh cơ chế vận hành hành chính;
phải coi trọng việc dẹp bỏ các tệ nạn hủ bại.
Ông Vu Phối - Giám đốc Phòng nghiên cứu Sử thế giới thuộc
Viện Khoa học xã hội Trung Quốc - nhận xét, việc đề ra 5
phương pháp trên khiến việc cải cách chính trị được cụ
thể hóa, trực tiếp đối diện với vấn đề mà dân chúng
quan tâm như thay đổi thể chế doanh nghiệp, thu hồi và đền
bù đất đai, bảo vệ môi trường, tranh chấp về lao động,
khiếu kiện của dân, an toàn sản xuất, vệ sinh an toàn thực
phẩm... Ông Vu kết luận: <em>"Mục tiêu cải cách cần nhắm
đúng vào những vấn đề thiết thực mà dân chúng quan tâm,
mới có thể bảo đảm quan hệ hòa hợp giữa chính quyền và
người dân"</em>.
Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng tuyên bố cần đảm bảo quyền
của người dân, đặc biệt là quyền bầu cử, quyền được
biết thông tin, quyền tham gia, quyền diễn đạt, quyền giám
sát. Đồng thời, báo cáo tại phiên họp thứ 3 Đại hội
đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 11 cũng nêu rõ, cán bộ
lãnh đạo - đặc biệt là cán bộ cấp cao - cần thực hiện
những quy định quan trọng như báo cáo tài sản và kinh tế cá
nhân, bao gồm thu nhập, nhà ở, đầu tư cùng công việc của
vợ con; tự giác phối hợp, chấp thuận sự kiểm soát của
các ban thẩm tra. Ông Tôn Đoạn Nghiệp - Phó ban Giám sát tỉnh
Sơn Đông cho rằng, từ nay về sau người dân Trung Quốc sẽ
tích cực đẩy mạnh việc giám sát trên cơ sở lời hứa
"tạo điều kiện" để dân phê bình, giám sát chính quyền.
Điều này hứa hẹn nhiều hình thức mới mẻ về giám sát dân
chủ sẽ xuất hiện tại đại lục.
<div class="rightalign">Nguyễn Lệ Chi</div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6394), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét