<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjvv1Bh5xWy8MALUytTFqQMn5IqErDL6uajtbF_5rczIgjSwPAivY2HQ65ZHBJ8jUdezfYA6gADBynMhPhzbc0yCCeDXyDa_cWDwUEiogvPSWR4UuOeeIRX33-FzbWmAn2wJU21TPmzFEc/s1600/vene_food_1.jpg"
width="400"></center>
<center><em>Dòng người xếp hàng chờ mua thực phẩm tại một
siêu thị ở San Cristobal, 27/02/2014.</em></center>
<b>Nạn khan hiếm hàng và buôn lậu ở Venezuela</b>
Tại Caracas, Elsy Marino phải xếp hàng từ sáu đến mười
tiếng đồng hồ mỗi tuần. Bà thở dài: <i>« Tất cả mọi
thứ luôn thiếu thốn: trứng, dầu ăn, bột bắp. Chắc chắn
là mọi người đều chán ngán ».</i> Nhưng đối với người
nhân viên luôn ủng hộ chủ nghĩa Chavez, không có chuyện đi
biểu tình <i>« với bọn tư sản đối lập ».</i> Lý do của
khủng hoảng, theo bà: <i>« Do ông Hugo Chavez không còn nữa
».</i>
Người kế nhiệm, Nicolas Maduro đã quyết định đấu tranh
chống lại <i>« bọn đầu cơ tích trữ », </i>mà theo ông là
những kẻ phải chịu trách nhiệm về khủng hoảng. Hôm
08/03/2014, ông loan báo thiết lập <i>« một hệ thống cung ứng
cấp cao »</i> dự kiến phân phát các thẻ « tem phiếu điện
tử ». Biện pháp này không thể trấn an được phe đối lập,
vốn chỉ trích chính quyền đã lấy Cuba làm kiểu mẫu, và từ
một tháng qua đã xuống đường tố cáo <i>« sự phá sản của
chế độ ».</i>
Gần một phần ba (28,3% vào cuối 2013) hàng tiêu dùng vắng
bóng trong các cửa hàng, theo « chỉ số khan hàng » của Ngân
hàng Trung ương. Lạm phát đạt mức 56,2% trong năm 2013, phá
mọi kỷ lục. Trên thị trường chợ đen, đồng đô la được
bán với giá cao gấp 12 lần giá chính thức. Trữ lượng ngoại
hối giảm mất 30% trong năm 2013.
Catalina, y tá làm đêm, đi chợ tại siêu thị Excelsior Gama, ở
cạnh các rào cản. Bà tìm thấy dầu ô liu nhưng không có dầu
ăn bình thường, sữa đậu nành thay vì sữa bò, thịt bò nhưng
không có thịt gà, giấy lau dùng cho nhà bếp nhưng tìm được
giấy vệ sinh. Bà cho biết: <i>« Có thể mua được từ những
người bán hàng lưu động ở khu Petare, nhưng đắt lắm ».</i>
Tại đất nước có trữ lượng dầu hỏa lớn nhất thế
giới, giấy vệ sinh đã trở thành một món hàng buôn lậu.
Làm việc tại một bệnh viện phụ sản, Catalina kể: <i>«
Các bệnh viện thiếu thốn đủ mọi thứ… »</i> Nếu phong
trào phản kháng bùng nổ ở các tỉnh, đó là vì nạn khan
hiếm hàng hóa, thiếu thốn thuốc chữa bệnh và nạn cúp
điện còn trầm trọng hơn tại Caracas rất nhiều. Catalina kết
luận: <i>« Chính phủ biết rằng nếu Caracas bùng nổ, thì sẽ
là dấu chấm hết đối với họ ».</i>
<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjnq0ZXSKUg2QqXI62h6w9uyh_fRdbTIfHdkjyYqFbU7765FSLr0E4CYpP30guZR-gZ6jsdgPKvdRk3Zw5ACo_LN8uR5r-Dyo5bQ3FIIutP72aWKCbhEnJQJDyqij1RXQOWEiq4PMhIU-8/s1600/vene_food_3.jpg"
width="400"></center>
<center><em>Khách hàng được viết số thứ tự xếp hàng lên
cánh tay.</em></center>
Làm thế nào Venezuela lại ra nông nỗi này ? Từ mười lăm năm
qua, việc tái phân phối lợi tức từ dầu lửa cho người
nghèo đã làm tăng vọt nhu cầu nội địa. Nhưng việc sản
xuất hàng tiêu dùng lại không theo kịp, và quốc gia này phải
đi nhập khẩu đủ loại hàng. Theo các nhà kinh tế đối lập,
việc kiểm soát ngoại hối, được thiết lập từ năm 2003
cũng như kiểm soát giá cả đã góp phần vào việc bóp nghẹt
dần nền kinh tế. Giáo sư Pedro Palma so sánh với <i>« chiếc
ga-rô buộc chặt lâu ngày rốt cuộc đã làm hoại thư toàn bộ
cơ thể ».</i>
Nhà nước hiện nay đang thiếu tiền mặt. Venezuela, quốc gia
sản xuất dầu thô thứ 11 thế giới, mỗi ngày đưa ra thị
trường 2,7 triệu thùng dầu, theo BP Statistical Review of World
Energy. Ông Palma nhắc nhở: <i>« Tuy nhiên một phần trong số
dầu xuất khẩu là cho không - chủ yếu cho Cuba, hoặc là cho
các nước nhỏ ở vùng Caribê vay, hoặc là trả nợ cho Trung
Quốc ».</i>
Các cuộc bầu cử năm 2013 đã gây áp lực lên két tiền của
PDVSA, tập đoàn dầu khí quốc doanh, và lên tài chính công. Sau
chiến thắng ngắn ngủi của ông Maduro vào tháng Tư, chính
quyền không ngần ngại đổ tiền ra để đảm bảo chiến
thắng cho các ứng cử viên phe mình trong cuộc bầu cử địa
phương tháng 12. Nhà nước trút đến những đồng tiền cuối
cùng trong hầu bao và cho các máy in tiền hoạt động. Trong vòng
một năm, số tiền đưa vào lưu hành tăng lên 74%.
Đất nước tràn ngập những đồng bolivar. Nhưng chính phủ
phân phối một cách dè sẻn tiền mặt với tỉ giá 6,3 bolivar
đổi được một đô la. Trên thị trường chợ đen, một
đồng đô la có giá đến 82 bolivar. Sự cách biệt tỉ giá lớn
lao này mang lại hạnh phúc cho những người giỏi xoay sở và
bọn buôn lậu.
Những người bán lẻ ở khu Petare chỉ là cò con trong một
hệ thống mà từ trên thượng nguồn đã nuôi dưỡng tham nhũng
với những món lợi khổng lồ.
Theo chính quyền, 40% số thực phẩm nhập khẩu theo tỉ giá
chính thức được tái xuất khẩu sang những nước láng giềng
trong đó có Colombia. Một ký gạo với giá quy định, sang bên
kia biên giới tăng gấp mười lần. Bọn mafia đầy quyền lực
kiểm soát việc buôn lậu xăng dầu, mặt hàng gần như miễn
phí ở Venezuela.
Do không thể nhập khẩu được những nguyên liệu cần
thiết, các doanh nghiệp sản xuất suy sụp. Do không thể chuyển
lợi nhuận về nước, các công ty đa quốc gia ngần ngại không
muốn đầu tư thêm. Tập đoàn cuối cùng còn cho lắp ráp xe
hơi tại Venezuela là Toyota vào cuối tháng Giêng đã thông báo
tạm ngưng hoạt động. Tổng cộng, Nhà nước Venezuela còn nợ
các công ty tư nhân 13 tỉ đô la.
Theo báo cáo Doing Business 2013 của Ngân hàng Thế giới,
Venezuela đứng thứ 181/189 về không khí kinh doanh. Nhà kinh tế
Angel Garcia Banchs nhấn mạnh: <i>« Tuy nhiên thị trường
Venezuela sinh lợi cao và đầy hứa hẹn khiến các tập đoàn đa
quốc gia thường làm ngơ ».</i>
Ông Palma thở dài: <i>« Trừ phi giá dầu lại tăng lên, không
gì có thể gây hy vọng có một sự cải thiện quan trọng tình
hình trước mắt ».</i> Theo các nhà kinh tế đối lập, nạn
khan hiếm thực phẩm thiết yếu có thể còn trầm trọng hơn
trong những tháng tới. Và tình hình chính trị đối với ông
Maduro sẽ còn phức tạp hơn.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140324/thuy-my-venezuela-trong-ngo-cut-xa-hoi-chu-nghia-2),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét