Phạm Đình Trọng - Luật sư Trần Lâm

Cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 nổ ra khi anh thanh niên Trịnh
Đình Tráng, sau này là luật sư Trần Lâm, vừa tròn hai mươi
tuổi và anh đã mang cả tri thức và nhiệt huyết của tuổi hai
mươi được học hành chu đáo đi với cuộc cách mạng giành
độc lập dân tộc. Với vốn tri thức khá cao còn hiếm hoi lúc
đó, với lí tưởng cách mạng thuở ban đầu tinh khôi, trong
sáng, với nỗ lực học hỏi, rèn luyện của bản thân, anh
trở thành nhà lí luận cách mạng cộng sản, đảm nhiệm
nhiều trọng trách của đảng Cộng sản: Trưởng ban Tuyên
huấn tỉnh ủy, Hiệu trưởng trường đảng tỉnh.

<div class="boxright300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhuEzp42xLTEtXd3xNZAS4YMEqle2L0hsPY8-JjPJSODgMR-W8X4WDgqSbad5quhJJVVdnh8l28Zogd0Bby3tkxV675rEgzhuqEQ2lsFI0b_Cb14LGekAW8tui-hCCCJ8Ml1gxruhEaSHw/s320/LawyerTranLam.2008.PHS.jpg"
/><div class="textholder">Luật sư Trần Lâm năm 2008. Photo:
PHS</div></div>
Trên con đường gập ghềnh gian nan của cuộc cách mạng nhiều
cam go, trắc trở giành chính quyền và cuộc chiến tranh khốc
liệt giữ chính quyền, nhà cách mạng Trịnh Đình Tráng của
đảng Cộng sản Việt Nam trở thành luật sư Trần Lâm đảm
trách Thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao của Nhà nước Cộng
sản Việt Nam. Nhưng cũng với vốn tri thức, với lí tưởng
cách mạng trong sáng tinh khôi, với sự mẫn cảm của một
lương tâm và với kiến thức pháp luật của nhân loại đã
tích lũy được, luật sư Trần Lâm đã là một trong số rất
ít những người Cộng sản ở cấp cao có đủ trí tuệ và
lương tâm để đau xót nhận ra rằng người dân Việt Nam đã
phải đổ máu hi sinh nhiều thế hệ trong cuộc chiến đấu lâu
dài giành độc lập lại phải đón nhận một thể chế mang
danh dân chủ nhưng thực chất lại là một thể chế đảng
trị, chuyên chính khắc nghiệt với dân, một dân tộc đã
thoát khỏi thân phận nô lệ, lại bị cai trị bởi một Nhà
nước mang danh của dân, do dân, vì dân nhưng thực tế lại là
một Nhà nước độc tài, chỉ có dân chủ hình thức, còn
thực chất dân không có cả những quyền dân chủ cơ bản,
tối thiểu mà ở thân phận nô lệ dưới sự đô hộ của
thực dân Pháp người dân còn được hưởng.

Điềm tĩnh, ôn hòa và khúc triết, luật sư Trần Lâm đã bền
bỉ lên tiếng chỉ ra sự khốn cùng của xã hội thiếu dân
chủ. Trong bài Sự Thay Đổi Đã Đến Gần, trí tuệ và lương
tâm Trần Lâm viết:

<blockquote>"Nguyên nhân sự sa sút quá đáng của văn hóa, tư
tưởng có phải là kết quả sự lãnh đạo của Đảng: Mọi
việc phải theo ý lãnh đạo, một hình thức toàn trị về tinh
thần, tư tưởng. Nó thui chột mọi sáng tạo cá nhân. Trước
đây còn lờ mờ, nay đã lộ rõ."</blockquote>

Chỉ ra nguyên nhân sâu xa của sự khốn cùng, lương tâm, trí
tuệ Trần Lâm còn chỉ ra hiện trạng khốn cùng diễn ra hàng
ngày trong xã hội Việt Nam hôm nay:

<blockquote>"Gần đây việc dùng bạo lực tràn lan: bắt bớ,
giam cầm, xét xử các nhà dân chủ, với các tội gán ghép; xô
xát, đàn áp giáo dân, phật tử, tu sĩ; bịt miệng, mạt sát
các trí thức, bắt bớ, xét xử các nhà báo… Có nghĩa là
đánh tất cả. Không hiểu nhà nước, Đảng dựa vào ai để
tồn tại? Hay là như người ta nói: khi sắp tan rã thường một
chính quyền tăng cường đàn áp?

Dựa vào công an để tồn tại? Không được, vì một khi trong
Bộ chính trị đang có sự chia rẽ thì Công an nghe ai? Công an
thi hành các mệnh lệnh đơn lẻ thì được, nhưng đại cục,
lúc có biến động lớn thì không thể tin được. Nhân dân
biểu tình, ngực đeo biển "Tôi là nhân dân", tay họ cầm
hoa… Liệu những người cầm súng có chúc mũi xuống đất như
ta đã thấy khi bức tường Berlin bị rỡ bỏ không?

Dựa vào Trung Quốc để tồn tại? Tôi chưa hiểu dựa như thế
nào, không biết kịch bản Trung Quốc cứu sự đổ vỡ của
Đảng và chính quyền Việt Nam ra sao. Tôi chỉ thấy con đường
duy nhất: tồn tại trong thân phận tôi đòi cho Trung Quốc.
Không thể nói là tồn tại mà phải nói là đã bán đứt linh
hồn cho quỷ sứ."</blockquote>

Lương tâm và trí tuệ Trần Lâm cảnh báo những kẻ đã và
đang rắp tâm bán linh hồn cho quỷ:

<blockquote>"Xét trong phạm vi thế giới, cái hoạ Trung Quốc coi
như cái hoạ toàn cầu, thiên hạ đã dứt khoát như thế.

Xét trong phạm vi trong nước, nếu một lòng để Trung Quốc sai
khiến thì coi như mất nước; mất một lúc cả độc lập, tự
do, hạnh phúc. Có nghĩa là ta một lúc gạt bỏ lịch sử 4000
năm. Hậu quả là sẽ có biến động, bạo động, ly khai, nổi
loạn ở trong nước… Đó là chắc chắn. Không cần biện
luận. Đừng hòng có ai sống yên thân."</blockquote>

Lương tâm và trí tuệ Trần Lâm chỉ ra rằng chỉ có những
kẻ vì quyền lợi ích kỉ mà tước đoạt dân chủ của nhân
dân để mặc sức tham nhũng và dấm dúi bán linh hồn cho quỷ.
Chỉ có dân chủ mới phát huy và tập hợp được sức mạnh
dân tộc để giữ nước trước sự mưu đồ bành trướng
không cần giấu diếm của Trung Quốc. Lương tâm và trí tuệ
Trần Lâm tin tưởng:

<blockquote>"Dân chủ hoá lúc này là có thể. Người Việt Nam
không bao giờ chịu làm nô lệ. Dân chủ hoá, chỉ có các quan
tham phản đối vì lo sợ mất tài sản, lo bị trả thù… Một
khi lòng yêu nước trỗi dậy họ chấp nhận dân chủ hoá, thế
là 100% dân Việt Nam một lòng giữ nước.

Can đảm chấp nhận dân chủ hoá là con đường duy nhất. Có
bàn cãi chăng chỉ là ở điểm: chuyển đổi như thế
nào."</blockquote>

Với lương tâm và trí tuệ đó, luật sư Trần Lâm đã dõng
dạc lên tiếng bảo vệ những chiến sĩ dân chủ dũng cảm như
luật sư Lê Thị Công Nhân, luật sư Nguyễn Văn Đài…trong
những phiên tòa phản dân chủ, chống nhân dân của Nhà nước
chuyên chính đảng trị. Với lương tâm và trí tuệ đó, luật
sư Trần Lâm đã thay mặt nhân dân Việt Nam đang bền bỉ đấu
tranh giành dân chủ thống thiết đọc lời đưa tiễn người
chiến sĩ đi đầu trong cuộc đấu tranh cho dân chủ của nhân
dân Việt Nam, cụ Hoàng Minh Chính.

Mùa hè nóng bỏng năm nay, một chiều cuối tháng năm nắng lửa
và gió lào đốt cháy dải đất miền Trung, tôi tìm đến bệnh
viện Phục hồi chức năng ở đường Trường Sa thành phố Đà
Nẵng thăm luật sư Trần Lâm. Vững vàng đi qua mọi biến
động, mọi trắc trở của cách mạng, vững vàng đi qua mọi
bom đạn khốc liệt của chiến tranh, vững vàng đi qua mọi
cạm bẫy, cám dỗ, mọi đe dọa, mọi giả dối, lừa mị của
thể chế chính trị không còn vì dân nhưng cái tuổi xấp xỉ
chín mươi và căn bệnh tim mạch đã đánh gục cơ thể cao gần
một mét tám mươi của luật sư Trần Lâm.

Tôi biết và gặp luật sư Trần Lâm khi cụ đã ở tuổi ngoài
tám mươi. Cụ không biết sử dụng internet nhưng đọc những
bài viết của tôi được in ra từ trên các trang mạng internet,
cụ coi tôi như người bạn trẻ chia sẻ được với cụ nỗi
niềm đầy vơi. Con gái người anh trai mà cụ nuôi từ tấm bé
nay làm ăn khá giả dành cho cụ ở căn hộ rộng trên tầng
mười tòa nhà cao tầng khu đô thị Văn Quán gần Hà Đông. Cụ
gọi điện bảo tôi khi nào tôi về Hà Nội cứ đến ở với
cụ. Cụ hẹn tôi bố trí đi Hải Phòng với cụ, cụ sẽ đưa
tôi đến nghỉ trong ngôi nhà ở bãi biển đẹp Đồ Sơn, Hải
Phòng, ngôi nhà cụ mua đã lâu nhưng thường xuyên khóa cửa và
nhờ hàng xóm là nhà văn Đoàn Lê trông nom. Cụ hẹn tôi nhiều
lần, đến lúc cụ bán ngôi nhà ở Đồ Sơn, tôi vẫn chưa có
dịp đi Hải Phòng với cụ. Nhưng cuối năm 2011, tôi đã
được đi với cụ về quê Nho Quan, Ninh Bình của cụ. Cụ dẫn
tôi về mảnh đất rộng có vườn, có ruộng, có ao cụ mới
mua và mới xây ngôi nhà nhỏ. Cụ dẫn tôi đến ngôi nhà cũ
gần thị trấn Nho Quan nơi đặt bàn thờ những người thân
yêu của cụ đã khuất. Ở quê mấy ngày cụ lại ngồi xe ôm
ra thị trấn Nho Quan đón xe đò về Hà Nội. Cụ hẹn mùa hè
năm 2012 sẽ đón tôi đến tắm biển Đà Nẵng rồi cụ đi ô
tô vào Đà Nẵng với con gái.

Mùa hè năm 2012, tôi liên tục nhận được phone của cụ hỏi
khi nào đi Đà Nẵng. Cụ bảo tôi chỉ cần lo vé máy bay Sài
Gòn – Đà Nẵng còn việc ăn, ở, vé máy bay trở về Sài Gòn,
tôi không phải lo. Cụ dặn đến sân bay Đà Nẵng thì phone cho
cụ, cụ sẽ cho ô tô ra đón. Cụ thông báo con gái cụ đã xây
xong khách sạn và cô con gái giỏi giang đó đã mua cho cụ căn
hộ, cụ dành cho tôi một phòng trong căn hộ đó. Nhưng mùa hè
cụ Trần Lâm chờ đón tôi thì tôi lại chần chừ chưa đến
Đà Nẵng được với cụ. Mùa hè qua đi, tôi phone cho cụ thì
không thể liên lac với cụ được nữa. Lần nào gọi cũng
"hướng cuộc gọi tạm thời gián đoạn". Gọi đi nhiều
hướng khác hỏi về cụ tôi mới được biết cụ bị đột
quị.

Phải đến thăm cụ Trần Lâm! Tôi tự hứa với lòng mình
nhưng mãi tháng năm nóng bỏng năm 2013 này tôi mới đến
được với cụ thì cụ không còn nói được nữa, cụ không
còn tự ngồi dậy được nữa. Cục máu đông chèn nghẽn mạch
máu làm cho một bên chân cụ phải tháo khớp đến đầu gối.
Tôi xưng tên và gọi mãi, cụ mới cố hé mắt nhưng đôi mắt
đục mờ không định được hướng nhìn rồi mi mắt già nua
lại sập ngay xuống và nước mắt ứa ra.

Dù bị Nhà nước Đảng trị trấn áp tàn bạo nhưng lực
lượng dân chủ đang phát triển mạnh mẽ và đang trẻ hóa
đầy sức sống. Những luật sư, bác sĩ, kĩ sư, nhà báo…
tuổi ba mươi, bốn mươi, những sinh viên, học sinh tuổi hai
mươi đã trùng trùng có mặt trong đội ngũ nhân dân đấu tranh
đòi dân chủ. Đó là điều mà những người đi trước như
luật sư Trần Lâm gửi gắm, trông đợi. Nhìn cụ Trần Lâm,
tôi nhớ đến các bậc tiền bối khả kính Trần Độ, Nguyễn
Hộ, Hoàng Minh Chính,… Cuộc đấu tranh cho dân chủ hóa đất
nước mà các cụ đi đầu và dấn thân đã có lớp lớp những
người trẻ bước tiếp. Xin các cụ cứ thanh thản.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130528/pham-dinh-trong-luat-su-tran-lam),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!