Nguyễn Hưng Quốc - Tranh chấp quyền lực

<center><img
src="http://gdb.voanews.com/E1B4FC1E-8C53-4493-B8AC-5D52AA7B1BFC_w640_r1_s.jpg"
width="560" /></center>
<center><em>Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.</em></center>

Lâu nay, ở Việt Nam cũng như ở ngoại quốc, hầu như ai cũng
biết sự mâu thuẫn gay gắt giữa ba người đứng đầu bộ
máy cầm quyền tại Việt Nam: Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư
đảng; Trương Tấn Sang, chủ tịch nước; và Nguyễn Tấn Dũng,
thủ tướng. Những mâu thuẫn ấy được bộc lộ rõ rệt qua
các cuộc tranh chấp quyền lực kéo dài nhiều năm, thậm chí,
như trong trường hợp giữa Trương Tấn Sang và Nguyễn Tấn
Dũng, kéo dài nhiều thập niên, lúc cả hai còn là những cán
bộ lãnh đạo cấp địa phương. Chúng không có gì bí mật
cả. Mọi người đều biết.

Tuy nhiên, liên quan đến các mâu thuẫn ấy, có một khía cạnh
đáng chú ý hơn: Cách xây dựng và củng cố quyền lực của
mỗi người. Có lẽ, một lúc nào đó, khi những người trong
cuộc lên tiếng, chúng ta sẽ có bức tranh đầy đủ hơn về
điều này. Còn bây giờ, nhìn từ bên ngoài, điều chúng ta có
thể thấy được là những chiến lược chung.

Chiến lược ấy, ở Nguyễn Phú Trọng, là nhắm đến việc
tập hợp các lực lượng bảo thủ và giáo điều trong đảng,
những người còn tin tưởng vào sức mạnh và tính ưu việt
của chủ nghĩa xã hội (so với chủ nghĩa tư bản); ở Nguyễn
Tấn Dũng, là ban phát ân huệ để mua sự trung thành của quân
đội và công an (bằng nhiều cách, trong đó, có cách phong
tướng cho thật nhiều người, ví dụ, riêng cuối năm 2012, có
đến 49 tướng công an mới!) và các giám đốc công ty quốc
doanh, những nơi làm ăn béo bở nhất hiện nay.

So với Nguyễn Phú Trọng, chiến lược củng cố quyền lực
của Nguyễn Tấn Dũng coi bộ có hiệu quả hơn. Điều đó có
thể thấy dễ dàng qua các cuộc tranh chấp quyền lực giữa hai
bên trong mấy năm vừa qua: Nguyễn Phú Trọng chỉ thắng ở
vòng tranh chấp thuộc Bộ Chính trị (gồm, trước, 14 người;
hiện nay, 16) nhưng lại thua Nguyễn Tấn Dũng ở cấp Trung ương
đảng (bao gồm 175 người). Thua từ cuộc vận động thi hành
kỷ luật đối với Nguyễn Tấn Dũng trong hội nghị Trung ương
6 (tháng 10/2012) đến cuộc vận động đưa Nguyễn Bá Thanh và
Vương Đình Huệ vào Bộ Chính trị trong Hội nghị Trung ương 7
(tháng 5/2013).

Thế còn Trương Tấn Sang? Trước, khi còn là Thường trực Ban
Bí thư Trung ương đảng, có vẻ như ông khá được lòng giới
trí thức. Nhiều người cho ông có tâm huyết và viễn kiến,
khao khát làm một cái gì đó hữu ích cho đất nước. Tuy
nhiên, từ sau Đại hội XI, khi ông lên làm chủ tịch nước,
dường như niềm tin ấy dần dần nguội lạnh. Người ta không
còn hy vọng hay chờ đợi gì ở ông nữa. Trương Tấn Sang cũng
không thể cạnh tranh với Nguyễn Phú Trọng trong việc tranh
thủ sự ủng hộ của lực lượng giáo điều vốn từ lâu
vẫn nghi ngờ ông. Ông càng không thể cạnh tranh với Nguyễn
Tấn Dũng ở hai mặt trận: một, với các cán bộ trong quân
đội, công an và doanh nghiệp vì trong tư cách chủ tịch nước,
vốn chỉ là hư vị, ông không có gì để ban bố ân huệ cho
họ; và hai, với dân chúng miền Nam, quê gốc của ông, ông
cũng bị Nguyễn Tấn Dũng, cũng là người miền Nam, tranh giành
quyết liệt. Ngay cả khi Trương Tấn Sang có liên minh với
Nguyễn Phú Trọng, ông cũng không thể thắng.

Bởi vậy, không có gì lạ khi mấy năm gần đây Trương Tấn
Sang chuyển hướng sang vận động quần chúng, những người
dân bình thường. Ông thường xuyên tổ chức các cuộc gặp
gỡ với cử tri, chủ yếu ở thành phố Hồ Chí Minh. Ở các
cuộc gặp gỡ ấy, bao giờ ông cũng tập trung vào một đề
tài chính: chống tham nhũng. Khi hô hào chống tham nhũng, có lúc
ông không ngần ngại chĩa mũi dùi thẳng vào Nguyễn Tấn Dũng,
dưới cái tên đã đi vào lịch sử: "đồng chí X". Hơn
nữa, hầu như bao giờ ông cũng kêu gọi quần chúng chủ động
và tích cực hơn nữa trong trận chiến chống lại tham nhũng –
đôi khi được hiểu là chống lại "đồng chí X".

Với những mục tiêu và chiến lược củng cố quyền lực khác
nhau như vậy, khẩu khí của ba người lãnh đạo Việt Nam cũng
khá khác nhau. Nguyễn Phú Trọng thường xuất hiện trong các
hội trường với thính giả là các đảng viên, ở đó, ông lè
nhè đọc các bài diễn văn cũ rích vốn thường được nghe
trong mấy thập niên về trước, lúc chế độ Cộng sản chưa
bị sụp đổ ở Liên xô và Đông Âu. Nguyễn Tấn Dũng thường
xuất hiện trong các hội nghị với các cán bộ vừa có quyền
vừa có tiền để huênh hoang báo cáo về các thành tích họ
đã đạt được. Còn Trương Tấn Sang thường xuất hiện trong
các cuộc họp mặt ở địa phương với áo sơ mi trắng có vẻ
rất hiền lành và giản dị để nói về những thao thức của
ông trước những vấn đề nghiêm trọng của đất nước.

Thật ra, trong cái gọi là "những vấn đề nghiêm trọng của
đất nước" ấy, Trương Tấn Sang hoàn toàn né tránh những
vấn đề bức thiết như quan hệ với Trung Quốc và vấn đề
dân chủ hay nhân quyền ở Việt Nam. Ông chỉ tập trung chủ
yếu vào một khía cạnh: tham nhũng.

Đóng vai tiên phong trong mặt trận chống tham nhũng, Trương Tấn
Sang thường lặp đi lặp lại một số điểm: Một, ông hiểu
và thông cảm với những bức xúc của quần chúng; hai, bản
thân ông cũng bức xúc và sẽ sẵn sàng vứt bỏ mọi chức
tước, trở về làm dân thường, sống một cách giản dị như
mọi người khi ông cảm thấy không có cách nào thực hiện
được ý nguyện của mình; và ba, kêu gọi mọi người tiếp
sức với ông bằng cách can đảm tố giác bọn tham nhũng.

Nhắm vào các điểm ấy, có khi Trương Tấn Sang khá thành
thực. Thành thực ít nhất ở hai điều. Thứ nhất, thừa nhận
nạn tham nhũng đang tràn lan ở Việt Nam. Hình ảnh không phải
chỉ một con sâu mà là "cả một bầy sâu" tham nhũng là
của ông. Cách nói "làm gì cũng ăn hết trọi, loang lổ chỗ
nào cũng có tiêu cực" cũng là của ông. Thứ hai, thừa nhận
là đảng đã bế tắc trong việc chống tham nhũng: Họp hành,
rất căng; chỉ thị, rất nhiều, nhưng tham nhũng vẫn hoàn tham
nhũng; cuối cùng, ông kêu gọi: "mọi người cũng cần phải
ra tay, chứ không còn cách nào".

Dĩ nhiên, việc chuyển giao trách nhiệm chống tham nhũng từ các
cơ quan chức năng sang quần chúng chỉ là một hình thức mị
dân. Dân chúng tố cáo tham nhũng nhưng không có ai giải quyết
hết thì sao? Hơn nữa, làm sao bảo vệ những người dân dám
tố cáo tham nhũng? Thấp cổ bé miệng, mỗi lần tố cáo là
một lần đối đầu với tai họa. Trương Tấn Sang cũng thừa
biết, ở Việt Nam hiện nay hoàn toàn không có cơ chế nào để
bảo vệ người dân trong nỗ lực chống tham nhũng cả. Biết
vậy, tại sao ông vẫn kêu gọi dân chúng vào một mặt trận
mà ông biết chắc chắn sẽ vô hiệu? Thật ra, ông chỉ cần
được lòng dân chúng mà thôi. Điều ông nhắm tới không phải
là chống tham nhũng mà là tập hợp lực lượng cho ông.

Trước, không phải trong nội bộ giới lãnh đạo đảng không
từng có các cuộc tranh giành quyền lực. Có. Hầu như lúc nào
cũng có. Nhưng phần lớn chỉ tập trung trong nội bộ đảng
viên, đặc biệt đảng viên cao cấp. Do đó, chúng nằm ngoài
tầm mắt của dân chúng. Còn bây giờ, phạm vi để tranh thủ
rộng hơn, không chỉ giới hạn trong Trung ương đảng mà lan ra
mọi đảng viên, và thậm chí, cả quần chúng. Khi phạm vi tranh
thủ mở rộng như thế, các thủ đoạn chính trị cũng trở
thành lộ liễu hơn.

Trong chính trị, các thủ đoạn càng lộ liễu bao nhiêu càng
mất tác dụng bấy nhiêu. Trong đó, cái mất lớn nhất là
niềm tin.

<strong>Nguyễn Hưng Quốc</strong>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131023/nguyen-hung-quoc-tranh-chap-quyen-luc-0),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!