<center><img
src="http://a57.foxnews.com/global.fncstatic.com/static/managed/img/Archive/fn2/660/371/0_21_102206_hungary.jpg"
/></center>
<center>Ảnh AP</center>
…Hãy đừng quên, trước cả chúng ta, những gì những người
khác đã viết, đã vẽ, đã khắc vào đá, đã suy ngẫm tận
cùng, thậm chí họ đã chiến đấu, hoặc đã thất bại…
….rằng: điều gì đã xảy ra ngày hôm nay, chúng ta đều
biết.
Toàn bộ văn chương, toàn bộ báo chí, âm nhạc, hội họa,
nghệ thuật, khoa học, chính trị đã phản bội lại năm một
nghìn chín trăm năm mươi sáu.
Phản bội bằng điều gì? Rằng, vẫn cần phải sống. Không
ai dám chết, giống như những công nhân, học sinh và trẻ em
dưới những chiếc xe tăng Xô Viết.
Nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ, họa sĩ, thày thuốc, kỹ sư, bộ
trưởng, quân dân, nông dân, công nhân. Chưa bao giờ dân chúng
lại bị bỏ rơi đến thế. Không có bất kỳ loại của cải,
công danh, quyền lực nào có thể xứng với thứ giờ đây
phải trả giá. Không có sự sâu sắc và cao cả nào của đời
sống không sụp đổ tan tành dưới sự phản bội này.
Rồi một năm nữa qua đi, mọi người sẽ sống như thể chưa
bao giờ từng xảy ra chuyện gì. Như thể sự hèn hạ này, sự
hư hỏng thảm hại, tha hóa, bẩn thỉu và đê tiện này trong
dân chúng chỉ có một lần, duy nhất một lần, và sự thật
không thể một mình ngời sáng, và tất cả mọi người không
thể nhất trí thốt ra lời một lần, những ai sống ở đây,
trái với quyền lực ngàn lần.
Kẻ nào đã phản bội, giờ không còn là hèn hạ, không còn là
đê tiện, không còn là hư hỏng, không còn là thảm hại nữa.
Họ lại tiếp tục sống, tiếp tục ca hát, tiếp tục vẽ,
tiếp tục diễn thuyết và tiếp tục dạy dỗ.
Quả thật không có gì xảy ra?
Tôi đã suy nghĩ nhiều năm, nếu một lúc nào đó lịch sử
đạt tới sự thật, người ta sẽ nói gì về khoảng thời gian
tiếp theo năm một nghìn chín trăm năm mươi sáu, về những con
người, những kẻ sáng tác nhạc, tạo dựng các bức tranh,
diễn trên các sân khấu, những kẻ ăn ngon uống say, thay vì
phải nghiến răng lại.
Không viết đáng giá hơn viết.
Thay vì, cần phải bỏ đi mà phát cỏ và chặt cây, thì thi
hành và tiền bạc đáng giá hơn đối với họ.
Ban đầu tôi cứ tưởng những cái tên ngày hôm nay còn lưu
lại để một nghìn năm sau người ta vẫn nhổ nước bọt lên.
Nhưng tôi quá biết những người Hung. Ngay lập tức họ tìm
cách bào chữa, và vừa thì thào rằng họ phải chịu đựng
biết bao nhiêu họ vừa nhét vào túi những tập tiền nhàu nát
- những con tin ngỗng quay béo mập.
Tôi đánh cuộc rằng, như những cảm tử quân khắc tên mình
vào lịch sử, những kẻ mất dạy bẩn thỉu này sẽ tâng
bốc, ca ngợi lẫn nhau, và dẫn dắt nhau vào lịch sử, một
cách rón rén giữa những Berzsenyi, Csokonai, Petőfi, Bartók,
Csontváry, Arany và Kemény, thay vì để người ta bêu riếu như
những hình nộm ghê tởm: đấy, những kẻ mà chiếc cà vạt
lụa quý hơn năm một nghìn chín trăm năm mươi sáu.
Như thể đấy gọi là cuộc sống, thứ mà những kẻ này
sống, như thể đấy là thi phẩm, âm nhạc, tác phẩm sân
khấu, những thứ họ tạo ra, như thể có thể sống giữa
những điều kiện như vậy cho dù trong nhà máy hay trong văn
phòng.
Tất nhiên vẫn cần phải sống. Vô cùng khó khăn. Và nếu vô
cùng khó khăn, tất vô cùng khó khăn. Chui lủi và im lặng,
nhận việc ăn lương theo ngày, nghiến chặt hàm răng và không
nổi loạn, đúng hơn nổi loạn nhưng không tự cho phép, sống
trong cơn đau thắt đáng nguyền rủa và căng thẳng, nhưng không
tự cho phép. Đâu rồi những cái tên ngoài nhà tù mà không
dính bùn bẩn?
<blockquote>...Không còn bất cứ cái gì thiêng liêng mà dân
chúng này chưa nhục mạ, chưa đánh chìm nó xuống giữa những
hèn hạ, và cái vẫn tồn tại trong sạch thiên thần giữa đám
tàn bạo, sẽ bị những kẻ man rợ nghịch ngợm săn đuổi như
một món hàng, và chúng không thể làm khác- Nơi con người bị
lăng nhục, ở đó không thể sống khác, ngoài sống vì quyền
lợi riêng, tìm kiếm lợi nhuận riêng, nơi không bao giờ còn
trái tim, kể cả khi người ta hành lễ, người ta yêu hay cầu
nguyện - (<strong>Hölderlin</strong>)</blockquote>
Rồi người ta sẽ biện minh cho chúng. Người ta tẩy rửa
chúng, đưa chúng vào từ điển bách khoa toàn thư, vào lịch
sử văn học và lịch sử văn hóa, như những kẻ đã thực
hành những giá trị mỹ học cao siêu.
Đây sẽ là loại lịch sử gì?
(Trích tiểu luận triết học: Patmosz)
<strong>Nguyễn Hồng Nhung dịch từ nguyên bản tiếng Hung</strong>
<center><img
src="http://25.media.tumblr.com/tumblr_m884pgw55r1qiwoolo1_1280.jpg"
/></center>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131023/hamvas-bela-viet-ve-cach-mang-1956-o-hungary),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét