đạo đầy đau đớn mà Đảng phải đi nếu muốn duy trì vai
trò lãnh đạo. Không có phép màu nào có thể lấy lại lòng tin
của dân với Đảng, trừ khi đảng thực sự quyết tâm tự
sửa mình, từ cấp cao nhất đến cơ sở... Nhận thức ấy sẽ
soi đường cho hành động.</strong></em>
<h2>Đòi hỏi thúc bách</h2>
<em>Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương
Đảng (khóa XI): "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng
Đảng hiện nay" đã nhen lên hi vọng trong dân về một sự thay
đổi, để dân tin hơn vào đảng. Với tinh thần được nêu
trong nghị quyết: "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng
sự thật, khách quan, không nể nang, né tránh", xin được hỏi
ông về một thực tế khách quan: đây không phải lần đầu
tiên, đảng ta nêu vấn đề sự thoái hóa, biến chất trong
một bộ phận cán bộ, đảng viên, và không phải lần đầu
tiên, Trung ương đặt vấn đề chỉnh đốn đảng... Vậy lần
này, chúng ta có thể trông chờ vào điều gì mới và khác hơn
từ cuộc chỉnh đốn này?</em>
<div class="boxleft220"><img
src="http://tuanvietnam.net/assets/images/bacCuong.JPG.jpg" /></div>
<strong>Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện
chiến lược - Bộ Công an:</strong> Trước hết, phải khẳng
định rằng không phải chỉ đảng cộng sản mới tha hóa. Lực
lượng cầm quyền bao giờ cũng có xu hướng tha hóa. Sự tha
hóa của đảng cầm quyền, dù là cộng sản, tư sản hay dân
tộc là phổ biến (và đã được tiên đoán). Sự tha hóa của
đảng cộng sản không phải là một ngoại lệ.
Năm 1939 tại Diên An, Mao Trạch Đông từng nói sau này
nếu không cẩn thận, ĐCS Trung Quốc sẽ thoái hóa, biến chất.
Vì thế, ông cho rằng, giành chính quyền rồi sẽ phải dành
thời gian để xây dựng đảng.
Trước đó, Lênin từ lâu đã cảnh báo và đưa ra giải pháp
với 3 luận điểm nổi tiếng, mà theo tôi, đến bây giờ vẫn
đúng: Một là, người dân phải có quyền cử ra những người
tiêu biểu thay mặt mình điều hành đất nước, thông qua bầu
cử dân chủ thực sự. Hai là, người dân có quyền kiểm tra,
giám sát hoạt động của cơ quan công quyền, cán bộ, viên
chức và đảng viên. Ba là, khi người mình bầu ra không hoàn
thành nhiệm vụ, người dân có quyền bãi miễn ngay tức khắc.
Người cộng sản nói về sự tha hóa của đảng cộng sản và
chính quyền của đảng cộng sản đầy đủ nhất, sâu sắc
nhất, toàn diện nhất, và mang tính dự báo chính là Cụ Hồ
Chí Minh.
Đơn cử trong Sửa đổi lề lối làm việc
của HCM năm 1947, Bác đã có những nhận định mang tính dự
báo. Thời kì chống Pháp ấy, sự tha hóa trong đảng có bao
nhiêu, nhưng người đã nêu rất rõ: Tham ô, lãng phí, quan liêu
là kẻ thù của bộ đội, nhân dân, chính quyền, đoàn thể và
của đảng. Những kẻ tham ô, lãng phí, quan liêu cũng là giặc.
Chống tham ô, lãng phí, quan liêu cũng là chống giặc và cũng
cần kíp như chống giặc ngoại xâm. Nhìn lại thực tế từ khi
đất nước thống nhất 1975 đến nay, việc chống giặc ngoài,
chống các âm mưu lật đổ vai trò lãnh đạo của Đảng đã
thành công. Thế nhưng, chống sự tha hóa lại chưa thành công.
Đảng đã nhận thức vấn đề từ khá lâu nhưng chưa có cách
thức hiệu quả để ngăn chặn sự tha hóa này.
Nghị quyết ĐH 6 của Đảng với tinh thần nhìn thẳng vào sự
thật, nói rõ sự thật... đã nhìn rõ bệnh tật trong Đảng.
Quyết tâm chính trị khi đó, năm 1986 đã làm nức lòng người.
"Với lương tâm của người cộng sản, mỗi cán bộ, đảng
viên hãy nghiêm khắc xem xét mình đã sống lành mạnh, sống
bằng lao động của mình hay chưa?... Cán bộ lãnh đạo phải
gương mẫu hơn trong lối sống. Người có chức vụ càng cao
thì yêu cầu về sự gương mẫu càng lớn. Không ai có quyền
tự ban cho mình những đặc quyền, đặc lợi."
10 năm sau, năm 1996, Nghị quyết ĐH VIII nhận định: "Hiện nay,
cán bộ, đảng viên và nhân dân ta hết sức quan tâm đến
cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Nạn tham nhũng đang là một
nguy cơ trực tiếp đe dọa đến sự sống còn của hệ thống
chính trị."
ĐH IX (2001) thừa nhận "tình trạng tham nhũng và sự suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ
phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang cản trở việc thực
hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, gây
bất bình và giảm lòng tin trong nhân dân..." "Tình trạng tham
nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối
sống của một bộ phần không nhỏ cán bộ, đảng viên là
rất nghiêm trọng. Nạn tham nhũng kéo dài trong bộ máy của hệ
thống chính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế là một nguy
cơ lớn đe dọa sự sống còn của chế độ ta."
ĐH X (2006) thì nhận định "Bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân
trong một bộ phận cán bộ, đảng viên có chuyều hướng gia
tăng, vẫn còn tình trạng "chạy chức", "chạy quyền", "chạy
tội", "chạy bằng cấp". Thoái hóa, biến chất về chính trị,
tư tưởng, về đạo đức, lối sống, tệ quan liêu, tham nhũng,
lãng phí, sách nhiễu dân trong một bộ phận không nhỏ cán
bộ, đảng viên diễn ra nghiêm trọng, kéo dài chưa được ngăn
chặn, đẩy lùi, nhất là trong các cơ quan công quyền, làm
giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Đó là một nguy
cơ lớn liên quan đến sự sống còn của Đảng, của chế
độ."
Mới đây nhất, Nghị quyết ĐH XI (2011) khẳng định: "Quan
liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn còn nghiêm trọng, với những
biểu hiện tinh vi, phức tạp, chưa được ngăn chặn, đẩy
lùi, gây bức xúc xã hội" và "tình trạng suy thoái về chính
trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận
không nhỏ cán bộ, đảng viên, và tình trạng tham nhũng, lãng
phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được
ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp,
cùng với sự phân hóa giàu nghèo và sự yếu kém trong quản
lý, điều hành của nhiều cấp, nhiều ngành làm giảm lòng tin
của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đe dọa sự ổn
định, phát triển của đất nước."
Nói cách khác, 27 năm rồi, tình hình bây giờ vẫn nghiêm
trọng, không được đẩy lùi mà còn phát triển tinh vi hơn.
Yêu cầu chỉnh đốn đảng, vì thế, càng cần kíp hơn lúc nào
hết.
Nghị quyết trung ương 4 thừa nhận "công tác xây dựng Đảng
vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu
kém khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được
khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với
Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối
với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế
độ."
Nghị quyết trung ương 4 về chỉnh đốn Đảng thực ra không
mới so với Nghị quyết ĐH VI của Đảng. Điểm mới có chăng
là lần đầu tiên, Tổng bí thư nhận định tư duy nhiệm kỳ,
lợi ích nhóm đang làm Đảng ta suy yếu, làm lòng tin của dân
với đảng giảm sút.
Ngay cả các giải pháp trong nghị quyết trung ương hầu hết
đã được nêu trong các nghị quyết trung ương trước đó.
Mới là ở quyết tâm chính trị thể hiện trong hội nghị và
các động tác điều hành mới của Ban Bí thư. Quan sát các kì
họp của trung ương đảng, điều khác thông lệ là năm nay,
vấn đề xây dựng đảng được nêu ra rất sớm, ngay từ hội
nghị trung ương đầu tiên của khóa mới (thông thường, xây
dựng đảng được bàn vào hội nghị trung ương giữa nhiệm
kì).
<em>Lí do nào cho sự phá thông lệ ấy, theo ông? Áp lực từ
nội tại hay có yếu tố áp lực từ những biến động gần
đây của tình hình quốc tế?</em>
Thực tế hiện nay đòi hỏi phải thay đổi, khi sự tha hóa đã
đến lúc không thể chậm trễ hơn được nữa để xử lý, khi
lòng tin của dân với đảng, với chính quyền bị thách thức
nghiêm trọng. Còn tình hình quốc tế như mùa xuân Ả Rập, hay
ở Trung Đông... tác động đến Việt Nam không bao nhiêu đâu.
Sự sụp đổ của Liên Xô lại khác, bởi mô thức lãnh đạo
của Đảng Cộng sản với Nhà nước ở Liên Xô và Việt Nam
có nhiều điểm tương đương. Các nét lớn trong phương thức
lãnh đạo của Đảng với Nhà nước giữa Việt Nam và Liên Xô
cũ có nhiều điểm tương đồng.
Đúng là nếu ngay sau khi Liên Xô sụp đổ, ta chỉnh đốn
đảng ngay trên cơ sở bài học Liên Xô, thì có lẽ tình hình
đã không trầm trọng như hiện nay. Vào thời điểm đó, ưu
tiên hàng đầu của ta là kinh tế.
<h2>Con đường độc đạo đầy đau đớn</h2>
<em>Nhiều cuộc chỉnh đốn đảng đã được phát động, thế
nhưng tình hình không cải thiện mà càng xấu đi, khiến không
ít người nghi ngại. Vậy theo ông, làm thế nào để NQTW lần
này tạo được chuyển biến thực?</em>
Đảng phải ý thức rõ đây là con đường độc đạo đầy
đau đớn mà Đảng phải đi nếu muốn duy trì vai trò lãnh
đạo. Không có cách nào khác cả. Không có phép màu nào có
thể lấy lại lòng tin của dân với Đảng, trừ khi đảng
thực sự quyết tâm tự sửa mình, từ cấp cao nhất đến cơ
sở.... Nhận thức ấy sẽ soi đường cho hành động.
Không sửa mình, đảng sẽ tự đánh mất vai trò lãnh đạo
của mình. Bài học của Liên xô vẫn còn đó. Chính Bộ Chính
trị, Ban Chấp hành TƯ Đảng CS Liên Xô đã tự đánh mất vai
trò lãnh đạo, chứ không ai lấy mất vai trò đó cả.
Lòng tin của dân và sự chính danh của đảng cầm quyền không
phải là câu chuyện của riêng Việt Nam. Nhiều đảng cầm
quyền các nước cũng đang thảo luận riết ráo để tìm giải
pháp đảm bảo cho sự lãnh đạo của đảng và lòng tin của
dân với đảng cầm quyền, như tại Trung Quốc, Cuba...
Ở Việt Nam, thực tế, những câu chuyện như ở Tiên Lãng,
Hải Phòng vừa qua là hồi chuông báo động khi người dân đã
chọn cách đối lập với chính quyền...
Đúng là người dân đang giảm lòng tin vào đảng. Nhưng dân ta
không ai mong muốn thay thế sự lãnh đạo của đảng kéo theo
nó là những bất ổn xã hội cả. Nguyện vọng cao nhất của
dân là đảng phải sửa mình cho thật sự trong sạch, vững
mạnh, thật sự như đảng nói, là bộ phận ưu tú của dân
tộc.
Người dân đã mòn mỏi chờ đợi ¼ thế kỉ để Đảng tự
sửa mình. Điều đó cho thấy không ở đâu trên thế giới này
lại có nhân dân tốt và kiên nhẫn với đảng cầm quyền
đến như vậy.
Ý thức được việc người dân chờ đợi, ý thức rằng sự
bê trễ trong việc sửa mình của đảng đã và đang làm suy
giảm lòng tin của dân, trung ương đảng đã bàn về xây dựng
đảng ngay từ HNTW đầu tiên của nhiệm kì. Đó là tín hiệu
vui, rằng đảng đang tiếp thu nguyện vọng của dân.
<h2>Đừng để trong Đảng phân hóa</h2>
<em>Năm 2010, trên báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng
đã đăng tải loạt bài về bài học từ sự sụp đổ của
Liên Xô. Theo ông, đảng ta cần làm gì để tránh đi lại vết
xe đổ?</em>
Trước hết, phải khẳng định, không phải cứ một đảng
lãnh đạo là tha hóa, và không phải một đảng thì không thể
khắc phục được sự tha hóa để phát triển. Thậm chí, trong
điều kiện một đảng lãnh đạo, có thể tập trung quyền
lực, huy động nguồn lực trong toàn xã hội cho mục tiêu phát
triển, thay vì mải tranh cãi và đổ lỗi cho nhau như trong tình
hình đa đảng. Đương nhiên, điều này chỉ có được với
điều kiện những người lãnh đạo phải có trí tuệ và bàn
tay sạch, phẩm chất trong sáng...
Về nguyên tắc, tha hóa không tất yếu dẫn đến
sụp đổ, vẫn có cách để khắc phục, nhưng phải thực hiện
quyết liệt, đồng bộ và liên tục, với một quyết tâm chính
trị cao, một cuộc cách mạng từ trên xuống.
Đã có rất nhiều những nghiên cứu về xã hội Liên Xô
trước sụp đổ: "Cải tổ: Lịch sử của những sự phản
bội", "Vụ án Đảng CS Liên xô tại Tòa án Hiến pháp".
Nguyên ủy viên Bộ Chính trị ĐCS Liên Xô, Thủ tướng Liên Xô
1985-1990, Ruskov cho rằng, tồn tại hai đảng trong ĐCS Liên Xô:
Một đảng của hàng chục triệu đảng viên bình thường và
một đảng khác của những quan chức chóp bu trong hệ thống
đảng, nhà nước Liên Xô. Người ta ngồi chia chác quyền lợi
với nhau. Và sự tha hóa chủ yếu là ở đảng của nhóm chóp
bu, lợi dụng vỏ bọc của đảng để chia chác lợi ích với
nhau. (Đương nhiên, việc tha hóa có phần trách nhiệm của các
đảng viên bình thường). Dân bất bình cũng vì nhóm số ít
đảng viên hưởng đặc quyền, đặc lợi này.
Còn theo Ph.M.Rudinxki, có thể chia 20 triệu đảng viên ĐCS Liên
Xô làm 4 loại: những đảng viên chân chính chiếm tỉ lệ
nhỏ; những người thực hiện, chấp hành chỉ thị, nghị
quyết của đảng như cái máy (chiếm khoảng hơn 96%); những
kẻ cơ hội, xu thời, nịnh bợ (phần lớn bộ máy công quyền)
và những người im lặng (phần lớn họ là những người có
hiểu biết).
Chỉ có rất rất ít đảng viên hiểu biết và đứng lên
chống lại sự thoái hóa ấy, và họ bị trừng phạt. Phó chủ
nhiệm UB kế hoạch nhà nước của Liên Xô là một ví dụ. Ông
đã có báo cáo Bộ Chính trị về sự tha hóa trong đảng mà
Bộ Chính trị đã gọi đó là "sự phỉ báng bỉ ổi đối
với thực tế tươi sáng của Liên xô".
Nhà xã hội học Zinoviev từng viết kiến nghị về việc chống
đặc quyền, đặc lợi và sự tha hóa của ĐCS đã bị kết
tội phản bội tổ quốc, buộc phải sống lưu vong ở Đức
từ 1978 đến 1999.
Có thể nói, Liên Xô trước tan rã là một xã hội mất dân
chủ, không chấp nhận ý kiến nói ngược.
Từ sự sụp đổ của Liên Xô, Đảng ta cần lưu ý, tránh phân
hóa trong Đảng theo kiểu này.
Đảng ta cần nghiên cứu bài học của Liên Xô để sửa đổi,
khắc phục sự tha hóa trong đảng.
(Còn tiếp)
<h2>Phần 2: Tướng Cương nói chuyện giám sát quyền lực
Đảng</h2>
<em>Cho rằng căn nguyên sâu xa của sự tha hóa trong Đảng là do
quyền lực không được giám sát, tướng Lê Văn Cương nhấn
mạnh: Cần phải thay đổi cơ chế giám sát quyền lực của
Đảng". "Trong điều kiện một đảng, không có đối trọng, anh
phải tìm và tạo dựng cơ chế giám sát quyền lực, khắc
phục và ngăn chặn sự tha khóa. Anh phải tạo cơ chế để
người ta lấy đá ghè vào chân anh chứ không thể trông chờ
anh tự lấy đá ghè chân mình được".</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11563), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét