href="http://danluan.org/node/11636">"Cuộc đấu tranh chính trị ở
Nga trước ngày bầu cử tổng thống"</a> cho các bạn xa gần
thì phải quay lại bàn viết thêm bài này, vì ngày 14.2, vừa
xảy ra một vài sự kiện gây nhiều phản ứng trong dân chúng.
Người ta vừa công bố thông báo cho biết Gazprom-media là cổ
đông kiểm soát của đài <em>"Echo Moskva"</em> (Tiếng vang
Moskva) quyết định triệu tập hội nghị cổ đông để bãi
nhiệm trước thời hạn Hội đồng các giám đốc của
<em>"Echo Moskva"</em>. Tin này làm chấn động dư luận chẳng
những ở Moskva mà còn ở nhiều nơi khác vì nó báo hiệu
điều gì đó chẳng lành không chỉ cho <em>"Echo Moskva"</em>
mà cả cho đất nước Nga.
Trước khi trình bày phản ứng của dư luận xã hội, chúng tôi
xin nói rõ thêm để bạn đọc biết về đài <em>"Echo
Moskva"</em>. Đó là một đài phát thanh phi chính phủ duy nhất
ở Nga được thành lập dưới thời Liên Xô, đã được đăng
ký và bắt đầu hoạt động từ tháng 8 năm1990. Qua nhiều
biến thiên, đến nay tập đoàn Gazprom - media là cổ đông kiểm
soát có 66% phiếu bầu trong đó công ty cổ phần. Số phiếu
bầu còn lại thuộc về các nhà báo-cổ đông của <em>"Echo
Moskva"</em>. Mặc dù Gazprom - media là cổ đông kiểm soát,
nhưng theo luật về các phương tiện truyền thông của Nga thì
các sáng lập viên hay các cổ đông không có quyền can thiệp
vào đường lối biên tập của đài, vì đường lối biên tập
của đài chỉ thuộc quyền tổng biên tập của đài mà thôi.
Tổng biên tập của đài là Alexei Benediktov, một nhà báo kỳ
cựu. Trả lời những người cho đài <em>"Echo Moskva" là đài
chống đối, ông Benediktov nói rõ rằng: "<strong>1.</strong> Đài
chúng tôi không phải là đài chống đối, mà là đài thông tin.
<strong>2.</strong> Đài chúng tôi là nơi tranh luận của các lực
lượng khác nhau. <strong>3.</strong> Đài chúng tôi là nơi dành cho
các sự phân tích và các ý kiến của các cơ cấu, lực
lượng, tư tưởng chính trị khác nhau"</em>. Chính vì thế
đài rất nổi tiếng, được đông đảo thính giả mến mộ vì
những thông tin khách quan, những ý kiến khác nhau của nhiều
bên tranh luận. Năm 2011, <em>"Echo Moskva"</em> được chấm
điểm cao nhất, hơn cả những kênh truyền hình của nhà
nước. Cuối năm 2011, site của <em>"Echo Moskva"</em> có trên
300 nghìn lượt người đọc trong một ngày đêm. Cũng vì thế
tin tặc đã nhiều lần đánh phá site của <em>"Echo
Moskva"</em>. Tháng 4 năm 2011, Alexei Benediktov lại được bầu
làm tổng biên tập trong ba năm nữa.
<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan_00084.jpg" width="328"
height="219" alt="danluan_00084.jpg" /></center>
<em><center>Alexei Benediktov</center></em>
Bây giờ xin nói rõ vì sao có chuyện đột ngột xảy ra như
vậy. Khi phong trào phản kháng của quần chúng dâng cao ở khắp
nơi, đặc biệt là ở các thành thị, "Echo Moskva" với
đường lối biên tập khách quan của mình đã đưa thông tin
không thiên vị từ nhiều phía, đồng thời là diễn đàn tranh
luận sôi nổi của các phe phái, các phong trào. Mọi lực
lượng – dân chủ, liberal, cộng sản, phái tả, phái hữu, dân
tộc chủ nghĩa (trừ quá khích, phát xít mới) – đều được
trình bày quan điểm của mình trên "Echo Moskva". Cho nên trên
đài đã vang lên không ít lời phê phán thẳng thừng đối với
hai ông Putin, Mevedev và các quan chức khác. Điều đó không làm
vừa lòng các vị đã bị chỉ trích nặng nề.
Ông Putin đã mấy lần trực tiếp nói với tổng biên tập của
"Echo Moskva" về sự không hài lòng đó. Nhưng ông Benediktov
làm sao thay đổi đường lối biên tập được vì đó là
đường lối đã xác định ngay từ ngày thành lập "Echo
Moskva" - đường lối thông tin trung thực, khách quan, phản ánh
mọi quan điểm trong xã hội để người dân tự thấy đâu là
đúng, là sai. Nhiều nhà phân tích cho rằng quyết định của
Gazprom-media (tập đoàn rất lớn mà nhà nước chi phối) chính
là mưu toan của chính quyền bóp nghẹt chút tự do còn lại
của nhân dân.
Thông báo của Gazprom-media để bãi nhiệm Hội đồng các giám
đốc của "Echo Moskva" trước thời hạn, chủ yếu là nhằm
loại bỏ hai giám đốc độc lập là ông Alexandr Makovski và ông
Evgheni Yasin. Khi thấy dư luận rất bất bình trước quyết
định này thì Gazprom-media thanh minh là quyết định này hoàn
toàn không có tính chính trị mà chỉ là thủ tục hành chính
nội bộ thôi. Còn phát ngôn viên của thủ tướng, ông Peskov,
vội vã tuyên bố là Thủ tướng Putin không hề ra lệnh làm
việc này.
Trả lời câu hỏi của báo chí, ông Benediktov, tổng biên tập
"Echo Moskva", nói rằng: ông biết đây không phải là lệnh
từ "cấp trên", nhưng theo ông, đây là do cấp thi hành khi
nghe thấy ông Putin vài lần công khai tỏ ý không hài lòng với
đài "Echo Moskva" thì họ tưởng đó là lệnh "Fas" (tiếng
hô ra lệnh cho chó công vụ xông vào cắn kẻ gian – người
viết ghi chú) nên họ thi hành. Ông nói thêm: "Nhưng, chừng
nào tôi còn giữ chức tổng biên tập của đài thì tôi vẫn
phải giữ vững đường lối biên tập đã định. Mà tôi còn
làm tổng biên tập ba năm nữa". Còn trong thông cáo của đài
"Echo Moskva", chỉ nói nhẹ nhàng là <em>"các nhà báo-cổ
đông không hiểu được về quyết định này của
Gazprom-media", "chúng tôi rất tiếc là do những sự kiện đó
mà hai giám đốc độc lập là A. Makovski và E. Yasin, những
người đã làm việc cho đài trên 11 năm, đã đóng góp rất
lớn cho sự phát triển của đài buộc phải ra đi", "Chúng
tôi hiểu rằng Gazprom - media không thể làm khác được, một
khi các nhân vật có chức cao nhất đã có ý kiến phê phán
đài"</em> và <em>"đường lối biên tập của đài đã và
sẽ dựa vào luật pháp của Liên bang Nga vì lợi ích của phúc
lợi xã hội"</em> (những chữ trong ngoặc kép dịch từ nguyên
văn – người viết).
Sự phê phán mạnh mẽ nhất là từ các nhân vật đối lập.
Để không phải kể lại dài dòng về những lời phê phán đó,
người viết xin dẫn ra ở đây những câu ông Mikhail Gorbachev,
cựu Tổng thống Liên Xô, trả lời phỏng vấn của đài Tự
do.
<strong>Hỏi:</strong> <em>Ông nhận xét tình hình quanh vụ đài
truyền thanh "Echo Moskva" như thế nào?</em>
<strong>M.G.</strong>: Tôi nói xúc động. Tôi thấy xấu hổ điều
đó xảy ra ở nước chúng tôi... Thật sự là tôi kinh ngạc.
Đối xử như vậy với một đài truyền thanh dân chủ, độc
lập mà dân chúng yêu mến, quý trọng, mà dân chúng nghe, sau
đó còn đọc những tài liệu (của đài) trên internet... Thế
mà hành động trắng trợn như vậy! Điều đó thật đúng là
một cái tát vào mặt dư luận xã hội.
<strong>Hỏi</strong>: <em>Ông nghĩ rằng việc đó đã được
Kremli chuẩn nhận ư?</em>
<strong>M.G.</strong>: Không có nghi ngờ gì cả. Chỉ cần nghe
những lời nói dài dòng, giận dữ, chán ngấy và gượng gạo
của phát ngôn viên ông Putin nói rằng Kremli không dính dáng gì
đến việc này thì đủ rõ.
<strong>Hỏi</strong>: <em>Ông có nghĩ rằng sự thay đổi Hội
đồng các giám đốc của "Echo" mới chỉ là bước đầu
tiên không?</em>
<strong>M.G.</strong>: Điều đó còn tùy những quá trình sẽ xảy
ra trong xã hội.
<strong>Hỏi</strong>:<em> Và tùy phản ứng của xã hội?</em>
<strong>M.G.</strong>: Vâng. Còn tùy phản ứng của xã hội nữa.
Nhưng nhà cầm quyền phải hiểu rằng trong tình hình này thì
họ mất nhiều hơn các nhà báo. Nhưng vấn đề là họ có
hiểu hay không... Ở đấy, họ thích những cách như thế. Thế
giới tức giận, còn họ thì biểu dương: đấy, chúng tao
cương quyết như thế đấy, không phải như một số người...
– thôi, mặc kệ họ.
<strong>Hỏi</strong>: <em>Ông có ngại rằng tình hình sẽ xảy
đến với tờ "Báo mới"?</em> (tờ báo độc lập của tư
nhân – người viết ghi chú)
<strong>M.G.</strong>: Mọi chuyện đều có thể xảy ra. Tôi xin
nói trước: tôi sẽ bảo vệ tờ báo đó. Trong việc này có
nhiều cách đáp lại khác nhau. Cả bằng lời nói, cả bằng
hành động.
Người viết xin nói thêm, có tin hôm nay 15.2, công tố đã mời
ông Benediktov đến nói chuyện. Tổng biên tập đài đã cử
luật sư của mình đến gặp. Nội dung câu chuyện thế nào
chưa rõ.
<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan_00083.jpg" width="500"
height="400" alt="danluan_00083.jpg" /></center>
<em><center>Anna Niva</center></em>
Còn một chuyện này nữa vừa buồn và vừa buồn cười, cũng
gây ra bàn tán. Chị nhà báo Pháp, Anna Niva, vừa bị trục xuất
ra khỏi nước Nga hôm chủ nhật 12.2. Về Pháp, chị đã viết
bài lên tờ Le Point bên Pháp kể lại câu chuyện mà chị gọi
là <em>"siêu thực"</em>, chị đã bị trục xuất như thế
nào. Theo lời chị kể: Chị đến tỉnh Vladimir cách Moskva
chừng 200 km, đang nằm trong khách sạn thì cô dọn buồng vào
báo có người đến cần gặp. Ra hành lang, chị thấy năm
người đàn ông, hai người tự xưng là nhân viên sở di trú.
Họ muốn kiểm tra giấy tờ của chị. Chị đưa hộ chiếu, có
visa đầy đủ. Mọi thứ đều hợp lệ. Họ nói: <em>"Nhưng
chị phải đến đồn cảnh sát"</em>. Họ đưa chị đến
đồn cảnh sát. Ở đấy người ta tuyên bố với chị:
<em>"Bà đến đây mà lại gặp những đại diện của đối
lập"</em> (?!). Thế rồi họ đóng dấu hủy visa, buộc trong ba
ngày phải rời khỏi nước Nga. Chị mới nhớ ra rằng mấy
ngày trước chị có gặp mấy thành viên của đảng dân chủ
liberal là đảng Yabloko. Chị sang Nga để viết một cuốn sách
về nước Nga, không ngờ rằng việc chị gặp mấy thành viên
của đảng dân chủ liberal ở một nước tự xưng là dân chủ
lại là một... tội! Buồn cười là kết thúc chuyện đó ở
nước Nga: ngày 14.2, thủ trưởng Sở di trú tỉnh Vladimir, Oleg
Brechko, người đã thi hành lệnh của cấp trên trục xuất chị
nhà báo Pháp, đã bị cách chức. Trong tờ quyết định của
giám đốc cơ quan di trú liên bang Konstantin Romodanovski ghi rằng:
lỗi của thủ trưởng Sở di trú tỉnh Vladimir, Oleg Brechko, là
đã rút ngắn thời hạn ở lại Nga của nhà báo Pháp (theo tin
của Interfax). Thật là mỉa mai! Các nhà bình luận vạch ra
rằng lại một "con dê tế thần" để vớt vát bộ mặt dân
chủ của nước Nga dưới chế độ Putin!
Những sự kiện trên đây báo hiệu sự siết chặt hơn nữa
chế độ chính trị và thái độ hung hăng của kẻ cầm quyền.
Trong lúc phe đối lập đang chuẩn bị những cuộc đấu tranh
tiếp tục sau ngày bầu cử thì ông Putin nói với những người
ủng hộ ông ta: nếu họ đưa một triệu người xuống đường
thì chúng ta sẽ đưa 17 triệu người khắp nước Nga. Cảm
thấy dường như hai bên không còn đủ bình tĩnh để lắng nghe
ý kiến của nhau nữa, và những lời nói <em>"sẵn sàng đối
thoại"</em> chỉ là những lời nói suông, lừa bịp mà thôi.
Càng ngày càng thấy rõ phe thân Putin muốn dùng chủ nghĩa dân
tộc để lôi kéo quần chúng về phía mình. Họ luôn luôn tung
ra luận điệu chống lại kẻ thù bên ngoài và bọn tay sai của
chúng, ý nói những người phản bác lại đường lối và chế
độ Putin. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm, vì không
biết lắng nghe ý kiến khác với mình nên phe thân Putin đang
cố chia rẽ nhân dân thành hai khối đối chọi nhau – phe
địch và phe ta. Đó là con đường dẫn đến xung đột, đến
nội chiến, đến máu đổ đầu rơi. Nếu để lòng hận thù
làm mê muội đầu óc thì hậu quả sẽ vô cùng lớn lao.
Nhà cầm quyền Nga đang đi theo con đường nguy hiểm! Mong sao
họ sẽ kịp dừng lại!
Ngày 15.2.2012
<strong>Nguyễn Minh Cần</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11659), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét