src="http://danluan.org/files/u1/118716-big_VN_KhieuKien_HungYen_DanOan_NVCL_060910.jpg"
width="400" height="300"
alt="118716-big_VN_KhieuKien_HungYen_DanOan_NVCL_060910.jpg" /><div
class="textholder">Hàng chục người dân đi khiếu kiện tập thể
ở Hưng Yên vì bị nhà cầm quyền cướp đất, cướp nhà
đền bù bất công, hồi tháng 6 vừa qua. (Hình: Nữ Vương Công
Lý)</div></div>
Cách đây vài ngày, hàng loạt tờ báo trong nước như: PL TPHCM,
Lao Động, Hà Nội Mới, CAND và trang nhà của Thanh Tra Chính
phủ đồng loạt đăng bản tin: "<em>Không tiếp nhận đơn
khiếu nại có chữ ký của nhiều người. Thanh tra Chính phủ
vừa ban hành quy trình xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, phản
ánh, kiến nghị. Quy trình bắt đầu được thực hiện từ
ngày 11-10. Theo đó, cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm
xử lý đơn trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được
đơn. Điều kiện để đơn được tiếp nhận, xử lý là:
Viết bằng tiếng Việt và được ký tên trực tiếp; ghi rõ
họ tên người khiếu nại, tố cáo và họ tên, địa chỉ cá
nhân, tổ chức bị khiếu nại, tố cáo; đơn chưa được cơ
quan tiếp nhận đơn xử lý hoặc đã được xử lý nhưng hiện
cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ mới.</em>
<em>Ngoài ra, cơ quan hành chính nhà nước sẽ trả lại đơn
khiếu nại có họ tên, chữ ký của nhiều người; gửi cho
nhiều cơ quan, nhiều người, trong đó đã gửi đến đúng cơ
quan hoặc người có thẩm quyền giải quyết</em>", nhưng không
dẫn nguồn tin trên căn cứ vào văn bản pháp luật nào.
Đọc báo, người dân có thể hiểu rằng: "<em>đơn khiếu
nại có họ tên, chữ ký của nhiều người; gửi cho nhiều cơ
quan, nhiều người, trong đó đã gửi đến đúng cơ quan hoặc
người có thẩm quyền giải quyết</em>" sẽ bị cơ quan nhận
đơn gởi trả hoặc mời người gởi đến trả lại đơn, sau
đó người khiếu nại đi đâu, làm gì "tùy ý tụi mày", cơ
quan nhà nước hết trách nhiệm.
<h2>Thanh Tra Chính phủ ban hành Thông tư TRÁI LUẬT</h2>
Truy tìm căn cứ pháp luật của bản tin trên thì thấy Thông tư
04/2010/TT-TTCP ngày 26/8/2010 (có hiệu lực thi hành ngày 10/11/2010)
của Thanh Tra Chính phủ, nguyên văn nội dung Điều 8 Thông tư
như sau: "<em>Đơn khiếu nại có họ, tên, chữ ký của nhiều
người thì cán bộ xử lý đơn đề xuất Thủ trưởng cơ quan
chuyển trả đơn và toàn bộ tài liệu kèm theo (nếu có) cho
người gửi đơn và hướng dẫn người khiếu nại,viết đơn
khiếu nại riêng của từng người, gửi đến cơ quan, đơn
vị, người có thẩm quyền để được giải quyết theo quy
định của pháp luật. Việc trả lại đơn được thực hiện
theo mẫu số 05 ban hành kèm theo Thông tư này</em>". Như vậy,
ngoài việc "trả đơn" còn có "đính kèm" thêm trách
nhiệm "hướng dẫn" nữa mà "báo ta" nín thinh không thèm
nhắc đến.
<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li><a
href="http://pvhai.blogspot.com/2010/09/ieu-tam-toi-cua-mot-van-ban-luat.html">Sea
Free: Điều tăm tối của một văn bản Luật!!!</a></li>
</ul></div>
Căn cứ pháp luật để Thanh Tra Chính phủ ban hành Thông tư là
Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 (sau đây gọi là KNTC); Luật
sửa đổi, bổ sung một số điều Luật KNTC năm 2004; Luật
sửa đổi, bổ sung một số điều Luật KNTC năm 2005; Nghị
định số 136/2006/NĐ-CP ngày 14/11/2006 của Chính phủ quy định
chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật KNTC
và các Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật KNTC;
Nghị định số 65/2008/NĐ-CP ngày 20/05/2008 của Chính phủ quy
định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức
của Thanh tra Chính phủ.
Tuy nhiên, qua xem xét các văn bản pháp luật mà Thanh Tra Chính
phủ viện dẫn thì chỉ có duy nhất Điều 32 Luật sửa đổi,
bổ sung một số điều Luật KNTC năm 2005 (có hiệu lực thi
hành từ ngày 01/06/2006) như sau:
<div class="special_quote">"Khiếu nại thuộc một trong các
trường hợp sau đây không được thụ lý để giải quyết:
1. Quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại
không liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của
người khiếu nại;
2. Người khiếu nại không có năng lực hành vi dân sự đầy
đủ mà không có người đại diện hợp pháp;
3. Người đại diện không hợp pháp;
4. Thời hiệu khiếu nại, thời hạn khiếu nại tiếp đã hết;
5. Việc khiếu nại đã có quyết định giải quyết khiếu nại
lần hai;
6. Việc khiếu nại đã được Toà án thụ lý để giải quyết
hoặc đã có bản án, quyết định của Toà án."</div>
Không thấy có quy định nào cấm nhiều người cùng đứng đơn
khiếu nại, tố cáo hoặc đơn khiếu nại, tố cáo nhiều
người đứng tên thì không giải quyết. Hoặc cấm gởi đến
nhiều cơ quan cùng một lúc.
Theo tinh thần của Hiến pháp Việt Nam (Chương V), thì công dân
Việt Nam được quyền làm những gì mà pháp luật không cấm.
Căn cứ Điều 2 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (số
17/2008/QH12 ngày 03/6/2009, có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2009,
sau đây gọi tắt là Luật BHVBPL) thì văn bản pháp quy có giá
trị pháp luật cao nhất là Hiến pháp (còn gọi là Luật mẹ),
Bộ Luật, Luật, Nghị Quyết của Quốc Hội. Kế đến theo
trình tự nhỏ dần xuống là Pháp lệnh, nghị quyết của Uỷ
ban thường vụ Quốc hội; Lệnh, quyết định của Chủ tịch
nước; Nghị định của Chính phủ; Quyết định của Thủ
tướng Chính phủ; Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Toà
án nhân dân tối cao, Thông tư của Chánh án Toà án nhân dân
tối cao; Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân
tối cao, Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang
bộ; Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước; Nghị quyết
liên tịch giữa Uỷ ban thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính
phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội;
Thông tư liên tịch giữa Chánh án Toà án nhân dân tối cao với
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ
trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa án
nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối
cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Văn
bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân
dân.
Khoản 1, khoản 5 Điều 3 Luật BHVBPL về nguyên tắc xây dựng,
ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định: "<em>1. Bảo
đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của văn
bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật; 5. Không làm
cản trở việc thực hiện điều ước quốc tế mà Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên</em>".
Theo Điều 16 Luật BHVBPL thì Thông tư là để "<em>1. Quy định
chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh,
nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết
định của Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ,
quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 2. Quy định về quy
trình, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật
của ngành, lĩnh vực do mình phụ trách; 3. Quy định biện pháp
để thực hiện chức năng quản lý ngành, lĩnh vực do mình
phụ trách và những vấn đề khác do Chính phủ giao</em>",
nghĩa là Thông tư được ban hành chỉ nhằm mục đích giải
thích cho rõ, hướng dẫn cụ thể chi tiết thi hành những văn
bản pháp luật cao hơn Thông tư, chớ bản thân Thông tư không
có quyền tự "đẻ ra" quy định mới trái với các văn bản
pháp luật đang có hiệu lực thi hành.
Đối chiếu với các điều luật đã viện dẫn ở trên, rõ
ràng Thông tư 04/2010/TT-TTCP trái với Điều 32 Luật Khiếu nại
tố cáo, vượt quá thẩm quyền của Thông tư là tự "đẻ
ra" quy định mới cản trở quyền khiếu nại tố cáo chính
đáng của dân nên nội dung Thông tư 04/2010/TT-TTCP vừa trái
luật trong nước mà vừa "<em>cản trở việc thực hiện
điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
là thành viên</em>". Vì cản trở quyền khiếu nại tố cáo là
xâm phạm quyền con người được quy định tại Tuyên Ngôn
Quốc Tế Nhân Quyền mà Chính Phủ Việt Nam đã tham gia ký kết
ngày 24/9/1982.
Căn cứ Điều 1 Luật BHVBPL, Thông tư 04/2010/TT-TTCP vừa ban hành
đã vượt quá thẩm quyền, trái với Luật Khiếu nại tố cáo,
trái với Điều 3 Luật BHVBPL nên sẽ không được Nhà nước
bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội và
cần phải nhanh chóng bị hủy bỏ.
<h2>Kiện ở đâu để đảm bảo quyền lợi?</h2>
Báo chí "lề phải" đáng lẽ phải giải thích rõ ràng, tạo
sự an tâm cho người dân thì ngược lại, kiểu thông tin về
Thông tư 04/2010/TT-TTCP nói trên lại gây thêm hoang mang cho dân
chúng. Trong khi chưa cơ quan có trách nhiệm nào lên tiếng về
việc "nhỏ" (Thông tư) mà "trèo cao", "dạy đời"
ngược lên "lớn" (Luật), cán bộ ngành Thanh Tra tất nhiên
sẽ thực hiện chan chát quy định của ngành mình thì quyền
khiếu nại tố cáo chính đáng của người dân sẽ bị xâm
hại là chuyện có thể thấy trước mắt.
Luật KNTC cho phép người KNTC được ủy quyền KNTC cho người
đại diện hợp pháp, luật sư, và cũng không cấm nhiều
người cùng ủy quyền cho một người đại diện thay mặt mình
KNTC.
Điểm e khoản 1 Điều 17 Luật Khiếu nại tố cáo quy định
người khiếu nại có các quyền "<em>Khiếu nại tiếp hoặc
khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án theo quy định của
pháp luật về khiếu nại, tố cáo và pháp luật về tố tụng
hành chính</em>" thì tốt nhất người dân nên khởi kiện vụ
việc đến Tòa án.
Điều 4 Bộ Luật Tố Tụng Dân Sự (BLTTDS) quy định: "<em>Cá
nhân, cơ quan, tổ chức do Bộ luật này quy định có quyền
khởi kiện vụ án dân sự, yêu cầu giải quyết việc dân sự
tại Toà án có thẩm quyền để yêu cầu Toà án bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người
khác</em>".
Đồng thời, khoản 2, khoản 3 Điều 163 BLTTDS quy định phạm vi
khởi kiện như sau:
<div class="special_quote">"2. Nhiều cá nhân, cơ quan, tổ chức có
thể cùng khởi kiện một cá nhân, một cơ quan, một tổ chức
khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật
có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.
3. Cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền do Bộ luật này
quy định có thể khởi kiện đối với một hoặc nhiều cá
nhân, cơ quan, tổ chức khác về một quan hệ pháp luật hoặc
nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết
trong cùng một vụ án".</div>
Theo Tiến sĩ Luật Phan Hữu Thư, "<em>Những đồng nguyên đơn
trong một vụ kiện dân sự bao giờ cũng chỉ có kiện bị
đơn, và yêu cầu của các đồng nguyên đơn không loại trừ
nhau</em>". "<em<em></em>>Nhiều cá nhân, cơ quan, tổ
chức</em>" tức là khái niệm "đồng nguyên đơn" và cũng
là đơn "<em>có họ tên, chữ ký của nhiều người</em>"
chớ có gì đâu mà lạ. Họa chăng chỉ có Thanh Tra Chính phủ
thấy "lạ" mà thôi.
BLTTDS cũng cho phép các đồng nguyên đơn cùng ủy quyền cho
một người khác hoặc một luật sư đại diện cho mình tham gia
tố tụng trước Tòa, miễn là quyền lợi của các nguyên đơn
thống nhất với nhau và không có điểm nào mâu thuẫn nhau.
Trong khi chờ đợi Tòa án thụ lý và giải quyết vụ kiện,
nguyên đơn có toàn quyền gởi tờ trình, tờ tường thuật,
tờ kiến nghị, tờ yêu cầu, tờ v.v… đến bất cứ cá nhân,
cơ quan, tổ chức nào mà nguyên đơn thấy cần thiết nhằm
mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
<center>* * *</center>
Theo báo điện tử Chính phủ, năm 2009 "<em>Thanh tra Chính phủ
đã xử lý 43.830 trong tổng số 44.220 đơn thư tiếp
nhận</em>". Riêng 6 tháng đầu năm 2010, "<em>Thanh tra Chính
phủ đã tiếp nhận 11.954 đơn (số đơn giảm 43% so với cùng
kỳ năm 2009)</em>", nguyên nhân nào số đơn giảm thì chưa
biết. Rõ ràng, con số đơn thư KNTC không hề nhỏ đã gây áp
lực lớn cho cơ quan chức năng có trách nhiệm giải quyết.
Tuy nhiên, để giảm bớt KNTC thì tìm cách cản trở, gây khó
khăn cho người KNTC không phải là cách hay để hạn chế tình
trạng KNTC, làm như thế chẳng khác nào cố nén hơi trong một
quả bóng không cho thoát ra ngoài. Người xưa có câu: "<em>Con
giun xéo lắm cũng quằn</em>", "<em>Tức nước võ bờ</em>",
nếu bị cản trở đến một lúc nào đó những bức bối của
người dân dồn nén quá nhiều tất sẽ bùng nổ thì hậu quả
khôn lường. Chỉ có cách giải quyết tận gốc nguyên nhân sâu
xa của KNTC bằng cách xử lý khách quan, toàn diện, công bằng,
hợp tình, hợp lý mới tháo gỡ được "<em>cái van</em>" mâu
thuẫn một cách an toàn.
<em><strong>Tạ Phong Tần</strong></em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6374), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét