đến các nhà chính trị và các chính đảng. Đó là những bộ
phận rất quan trọng cấu thành đời sống chính trị. Nhưng
sẽ không có cả các nhà chính trị lẫn các chính đảng nếu
không có nhân dân. Nhân dân bao giờ cũng là các đối tượng
để các đảng lôi kéo. Đảng chính trị nào về bản chất
cũng là đảng dân tuý. Dĩ nhiên ở đây cần phân biệt tính
dân tuý với chủ nghĩa dân tuý. Nhân dân là nguyên liệu của
các thế lực của các đảng phái chính trị.
Thế nhưng nhân dân, bản thân nó, cũng là một khái niệm. Đó
là một cộng đồng phức tạp. Trong nhân dân có tầng lớp
thượng lưu, có tầng lớp hạ lưu, có tầng lớp trung lưu.
Vậy thì toàn bộ hoạt động chính trị là để thu hút sự
chú ý của xã hội thông qua các đối tượng có năng lực
nhận thức khác nhau. Về đại thể, nhân dân là một tập hợp
của ba tập hợp con: tầng lớp hạ lưu, tầng lớp trung lưu và
tầng lớp thượng lưu.
Platon cũng đã từng chia xã hội thành ba lớp người giàu,
nghèo và trung lưu. Ông cho rằng những người giầu sẽ bị
nhiễm căm bệnh của kẻ giầu, coi khinh người nghèo, thích
hưởng lạc, thích những lạc thú hơn người, đó là những
thói xấu. Ngược lại, những người nghèo, do không đạt đến
mức trung bình, nên ghen ghét với những người có của, thèm
muốn những cái không phải là của mình, và đó cũng là những
thói xấu. Tuy nhiên, Platon mới chỉ phê bình cái giàu và cái
nghèo vật chất. ông mới chỉ nhìn thấy tầng lớp trung lưu
về mặt vật chất. Theo chúng tôi, cần phải đề cập đến
những đặc điểm tinh thần của tầng lớp này.
Trong ba tầng lớp nói trên, tầng lớp thượng lưu thường có
nhiều định kiến, tầng lớp hạ lưu thì không có đủ nhận
thức xã hội và chính trị cần thiết. Tầng lớp chưa kịp có
định kiến nhưng lại có đủ nhận thức về chính trị chính
là tầng lớp trung lưu.
Một trong những nguyên lý của Marx là ông đề cao và dựa vào
tầng lớp hạ lưu. Tầng lớp này có mạnh không? Phải nói
rằng rất mạnh, nhất là trong những xã hội bị phân hoá dữ
dội trong giai đoạn đầu công nghiệp hoá. Marx không phải là
người đầu tiên nhận ra vai trò của tầng lớp hạ lưu. Khi
cùng với Luis Philippes đứng ở trên lễ đài để trả lời
biểu tình của nhân dân Pháp, khi Luis Philippes doạ bắn mà
không đám bắn, Napoléon đứng bên cạnh tự nhủ thầm "Cái
thằng hèn, nhưng lũ Lararion kia sẽ đưa ta đến ngai vàng và ta
phải đi theo chúng". Và đó không chỉ là lời nhủ thầm của
Bonaparte.
<em><strong>Thế nhưng tầng lớp hạ lưu chỉ thích hợp với giai
đoạn phá bỏ.</strong></em> Mọi tiến trình xã hội đều bị
quy định bởi tầng lớp trung lưu mà đôi khi người ta gọi là
tầng lớp tiểu tư sản. Cùng với sự phát triển của xã
hội, tầng lớp trung lưu ngày càng quan trọng hơn. Vì quyền
lợi và quyền lực của nó chưa được khẳng định cho nên nó
không có định kiến và không trở thành bảo thủ. Về mặt
chính trị, tầng lớp trung lưu là tầng lớp trung lập. Nó
hưởng ứng hay chống lại một cách tương đối chính xác,
nếu không nói là chính xác nhất, đối với các vận động
chính trị trong xã hội. Vì chính trị là một hoạt động rất
nhậy cảm, nhà chính trị phải có những quan trắc chính xác,
và tất nhất là nên dựa vào phản ứng của tầng lớp trung
lưu đối với các tính khuynh hướng khác nhau của đời sống
chính trị. Cho nên chăm sóc tầng lớp trung lưu là chăm sóc cho
triển vọng xã hội. Mọi hoạt động chính trị của những
chế độ dân chủ cần phải xoay quanh tầng lớp trung lưu.
Nhưng sự chăm sóc ấy cần được định hướng như thế nào?
Theo chúng tôi, một xã hội phát triển phải có tính khuynh
hướng. Nói cách khác, các lực lượng xã hội phải có đời
sống chính trị chuyên nghiệp. Một xã hội có khuynh hướng
sẽ phát triển hoặc ít nhất phát triển hơn các xã hội bản
năng. Thế nhưng anh phát triển đến mức anh đè bẹp các bản
năng thì tức là anh không còn cuộc sống nữa. Khi đó chính
trị ấy nằm ngoài cuộc sống.
Cho nên khuynh hướng đúng đắn của đời sống chính trị là
lựa chọn khuynh hướng nhưng không dập tắt bản năng, không
bóp chết bản năng, tức là anh phải giữ nguyên được tính
đa dạng tinh thần của đời sống chính trị. Nếu anh lựa
chọn một khuynh hướng mà anh tiêu diệt tất cả tính đa dạng
sinh học của đời sống thì tức là anh đã triệt nguồn
sống, anh rơi vào trạng thái duy tâm mà người ta vẫn lên án
một cách phổ biến là duy ý chí.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6349), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét