Mẹ Nấm - Văn hóa ngàn năm

Nếu bạn gõ vào ô tìm kiếm của Google cụm từ "văn hóa ngàn
năm" hay "ngàn năm Thăng Long", bạn sẽ nhận được khoảng từ
670.000 - 9.500.000 kết quả trong 0.22 giây, một con số không
phải nhỏ.

Không chỉ riêng Hà Nội, mà hình như khắp cả nước đang nở
rộ phong trào treo khẩu hiệu thi đua lập thành tích - chào
mừng ngàn năm Thăng Long.

Có rất nhiều lý do để người ta cảm thấy vui vẻ, phấn
khởi và cả tự hào vì một Hà Nội tròn 1.000 tuổi.

Có rất nhiều kế hoạch, nhiều công trình và chương trình
được phác thảo, xây dựng, dàn dựng, để bảo tồn và phát
huy những giá trị văn hóa ngàn năm thật hoành tráng, nhưng
hình như, giá trị văn hóa chính yếu nhất là yếu tố con
người thường bị lãng quên?

Có rất nhiều bài báo, bài văn, và cả hình ảnh mô tả một
Hà Nội thật nên thơ, thật thi vị, dễ tạo ấn tượng tốt
đẹp về một "Thủ đô phẩm giá của con người", một "Thành
phố vì hòa bình" lấp lánh trong các tác phẩm.

Người ta tự hào với khu phố cổ - nơi lưu giữ dấu ấn của
một "Hà Nội - 36 phố phường" (*) thưở xưa, để quên đi cái
thực tại xô bồ, nhếch nhác và xuống cấp của Hàng Bông,
Hàng Bài, Hàng Bạc, Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Chuối.... hiện
tại.

Tự hào với Thành cổ Thăng Long vừa mới phát lộ trong cuộc
khai quật khảo cổ có quy mô lớn nhất Đông Nam Á - được
UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới (lúc 20 giờ 30
ngày 31/7/2010 theo giờ địa phương, tức 6 giờ 30 ngày 1/8/2010
theo giờ Việt Nam) - nhưng lại không có trách nhiệm bảo quản
và bảo vệ nguyên trạng đối với khu di tích.

<div class="special_quote">"Để gấp rút hoàn thành đường Văn Cao
- Tây Hồ cho kịp tiến độ "kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long- Hà
Nội", đoạn thành duy nhất còn sót lại của Hoàng thành
Thăng Long thời Lê sơ đã bị xúc đổ. Sau khi các phương tiện
truyền thông và các nhà khoa học lên tiếng kêu cứu, đơn vị
thi công đã tạm dừng. Nhưng chỉ được vài ngày, UBND TP Hà
Nội lại vừa cho tiếp tục thực hiện đoạn đường nằm
trên đoạn Hoàng thành Thăng Long này." (**)</div>

Tự hào với trường đại học lâu đời nhất Việt Nam - Văn
Miếu Quốc Tử Giám - mà quên đi trách nhiệm phải giữ gìn
và tu bổ chốn linh thiêng này, để ngày nay khi đặt chân vào
Văn Miếu, người ta dễ dàng bắt gặp cảnh tiền giấy rải
khắp nơi như lạc vào chốn buôn thần bán thánh.

<h2>"Chẳng thơm cũng thể hoa nhài..."</h2>

Tôi đã được đọc rất nhiều về sự thanh lịch của người
Hà Nội xưa.

<div class="special_quote">"Tính cách thanh lịch của người Hà Nội
thể hiện ở cách ứng xử văn hoá mà cụ thể ở trong cách
nói năng, ăn mặc, giao tiếp... Tiếng nói Hà Nội trước hết
là ở chỗ phát âm đúng, từ ngữ chuẩn xác, có thể làm mẫu
mực cho cả nước. Người Hà Nội còn biết sử dụng tiếng
nói lưu loát, nhã nhặn, lịch sự. Ấy là vì ngoài tiếng nói
của địa phương mình, người Hà Nội còn biết tiếp thu có
sàng lọc tiếng nói của mọi miền đất nước, giữ lại
những gì tinh tú nhất. Lời nói của người Hà Nội thường ý
nhị, tôn trọng người đối thoại. Họ không ưa nói cách nói
cộc lốc, thô lỗ."

"Người Hà Nội ăn uống có ý tứ; khi ăn uống thường mời
chào nhau, nhường người khác gắp trước, tiếp cho khách
miếng ngon. Những hiện tượng ăn tục, uống phàm, xô bồ ầm
ĩ, xa lạ với phong cách ở đây." (***)</div>

Không phải gắn kết các giá trị xưa để ra quy ước người
Hà Nội phải thế này, hoặc thế kia như một model cứng ngắc,
nhưng cũng thể nào chấp nhận văn hóa chửi thề (quy ước
của các em trai xinh - gái đẹp mang phong cách Hà Nội hiện
đại) , không thể nào thấm nổi văn hóa ẩm thực quát -
mắng (lại được xem như một nét đặc trưng của Hà Nội
nay).

Cũ và cổ không có nghĩa là tồi tàn, nhếch nhác. Lại càng
không có nghĩa là làm mới một cách vội vàng và kệch cỡm.

Cũ và cổ - là sự nâng niu, tôn trọng và thành kính với quá
khứ, bởi không có quá khứ hẳn sẽ không có hiện tại và
tương lai

Tôi đã đọc ở đâu đó ý này: "Người ta thường hay vay
muợn hai chữ tự hào - để che giấu sự tự ty của bản
thân".

Điều này có lẽ đúng, khi hàng ngày mỗi người phải đối
diện với quá nhiều "nỗi tự hào" không tên để tự an ủi,
tự xoa dịu chính bản thân mình.

Văn hóa ngàn năm - giá trị phi vật thể lớn nhất chính là con
người, chứ không phải ở các chương trình lễ hội.

Vì vậy, kỷ niệm ngàn năm Thăng Long Hà Nội - nếu bỏ qua các
yếu tố và giá trị căn bản về đạo đức con người và
chuẩn mực xã hội thì sẽ chỉ còn là một dịp hội hè rỗng
tuếch và lãng phí tiền của.

___________________

(*) Tựa sách của nhà văn Vũ Bằng.

(**) http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201019/20100505004651.aspx

http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/201018/20100502230225.aspx

http://www.nhandan.com.vn/tinbai/?article=174806%E2%8A%82%3D78&top=43

(***)
http://www.dulichvietnam.com.vn/PortletBlank.aspx/AB99B548F0D84544B6413C298042F878/View/Gioi_thieu_thanh_pho_Ha_Noi/Phong_cach_nguoi_Ha_Noi/?print=1520063464

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6339), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét