Pháp Alexis de Tocqueville không được duyệt tại Việt Nam, vì
thế, nó được xuất bản dưới một cái tên khác.
<div class="boxright320"><img src="http://danluan.org/files/u1/nxb2_0.jpg"
width="320" height="185" alt="nxb2_0.jpg" /></div>
Khi Nhà xuất bản Tri thức tại Hà Nội phát hành tác phẩm này
ba năm trước đây, nó không đề cập tới chữ dân chủ ở
tiêu đề. Tác phẩm đã mang tên "Nền dân trị Mỹ"
["Governance of the American people."].
Khâu kiểm duyệt tại Việt Nam chỉ là một trong rất nhiều
thách thức mà nhà xuất bản phải đối mặt khi dịch các từ
về triết học, tư tưởng chính trị và khoa học xã hội
phương Tây.
Họ còn phải đương đầu với tình trạng thiếu người dịch
có thể nắm bắt được các tác phẩm lớn về tư tưởng
phương Tây, <strong>cũng như thiếu người đọc</strong>.
"<em>Vì chiến tranh, vì những vấn đề do lịch sử để lại,
giáo dục Việt Nam hầu như thiếu các giá trị phổ quát chứa
dựng trong các tác phẩm kinh điển</em>", ông Chu Hảo, 70
tuổi, giám đốc nhà xuất bản Tri thức nói.
"<em>Những gì có thể học bị giới hạn trong những điều
chứa đựng trong các cuốn sách của chủ nghĩa Marx-Lenin</em>",
ông nói. "<em>Thậm chí ngày nay, triết học, đặc biệt là
lịch sử triết học, là khá xa lạ với học sinh Việt
Nam</em>". Theo ông Hảo, triết học là tinh hoa cho sự phát
triển con người và bỏ bê nó sẽ "<em>cực kỳ tổn hại về
ngắn hạn cũng như dài hạn với sự phát triển của đất
nước</em>".
Khi khởi đầu cách đây khoảng bốn năm, nhà xuất bản đã
lựa chọn cách tập trung vào một số tác giả nổi tiếng, ông
Phạm Toàn, người dịch tác phẩm kinh điển năm 1835 của
Tocqueville cho biết. Số khác bao gồm tác phẩm của nhà triết
học Anh thế kỷ 19 John Stuart Mill và nhà phê bình Mỹ của kỷ
nguyên hiện đại, Noam Chomsky. Sau này là các tác phẩm của các
nhà tư tưởng người Pháp thế kỷ 18 Jean-Jacques Rousseau và
Voltaire…
Hơn 100 đầu sách đã được dịch, tiêu thụ khoảng
<strong>2.000</strong> bản mỗi cuốn. Người đọc chủ yếu vẫn
là các nhà nghiên cứu, giới kinh doanh hơn là sinh viên hay công
chức.
Cũng như với các nhà xuất bản khác tại Việt Nam, nhà xuất
bản Tri thức có liên kết với một cơ quan nhà nước. Trong
trường hợp này, đó là Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ
thuật Việt Nam (VUSTA).
Cùng với sự hỗ trợ tài chính từ VUSTA, nhà xuất bản còn
nhận được đóng góp tư nhân hoặc hỗ trợ từ các tòa đại
sứ nước ngoài.
Việc biên dịch từ các tác phẩm tiếng Anh sang tiếng Việt,
theo ông Hảo, phụ thuộc lớn vào các nhà ngôn ngữ học ở
độ tuổi 60 trở lên.
Những người trẻ hơn ít chịu ảnh hưởng của ngôn ngữ
thuộc địa cũ, tiếng Pháp. Họ thích tiếng Anh hay các ngoại
ngữ khác để kết nối tốt hơn với một thế giới rộng
lớn hơn. Nhưng thậm chí sự hiểu biết tiếng Việt của họ
cũng còn hạn chế, ông Hảo nói. Ông lấy làm tiếc về
"<em>mức độ nhận thức chung của họ khá thấp do sự yếu
kém của nền giáo dục quốc gia trong nhiều thập niên</em>".
Khoảng một nửa dân số Việt Nam dưới tuổi 30.
Các chuyên gia cho rằng, hệ thống giáo dục của Việt Nam còn
cách xa chuẩn mực quốc tế, do tham nhũng và do những điều
không phù hợp trong việc cung cấp lực lượng lao động có kỹ
năng mà đất nước cần tới. Nhiều nhà phê bình cho rằng,
hệ thống giáo dục này trông chờ vào học thuộc lòng hơn là
phản biện.
Các tác phẩm về tự do hay dân chủ, như của Tocqueville
thường vấp phải thách thức như sự kiềm chế về ý thức
hệ. "Có những quy định bất thành văn, có vùng "nhạy
cảm" mà các nhà xuất bản không được phép vượt qua",
ông Hảo nói.
Tuy nhiên, sự nhạy cảm này đã giảm bớt kể từ năm 1986 khi
Việt Nam bắt đầu chính sách "Đổi Mới" mở cửa với
thế giới, ông Hảo cho biết.
Trong khi các nhà kiểm duyệt vẫn cố gắng can thiệp, ông Hảo
nói, thì ông vẫn kiên nhẫn giải thích tầm quan trọng của
sự tiếp nhận những khác biệt và cho rằng "mọi thứ không
tương đồng với quan điểm của Đảng không có nghĩa là phản
động"
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2010
Nguồn: Mysinchew.com
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6408), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét