<center><img
src="https://scontent-a-sea.xx.fbcdn.net/hphotos-ash3/t1.0-9/1908323_587518421369047_6265595128866387930_n.jpg"
/>
<img
src="https://fbcdn-sphotos-c-a.akamaihd.net/hphotos-ak-frc1/t1.0-9/10363644_587522498035306_9158514439663161345_n.jpg"
/>
</center>
Tháng 2 năm 1956 khi chủ trương phát hành <i>"Giai Phẩm Mùa
Xuân,"</i> chắc chắn nhà thơ Hoàng Cầm và nhà thơ Lê Đạt
không ngờ bài thơ <i>"Nhất Định Thắng"</i> của Trần Dần
trở thành tai họa cho tác giả và cho tờ giai phẩm. Nhà thơ
Trần Dần bị bắt, các văn nghệ sĩ liên can đều phải chịu
những án tù khắc nghiệt. Cho đến bây giờ vụ án Nhân Văn
Giai Phẩm vẫn là một điều bí ẩn, được đánh giá và nhận
xét dưới nhiều quan điểm khác nhau. Có người cho đây là vụ
án chính trị phản động, dính líu đến một số văn nghệ
sĩ. Có người cho đây là vụ án văn học oan trái sai lầm. Dù
nhìn dưới bất cứ góc cạnh nào cũng phải thận trọng, bởi
vì chỉ có quyển <i>"Trăm Hoa Đua Nở Trên Đất Bắc"</i>
của ông Hoàng Văn Chí, do Mặt TrậnTự Do Văn Hóa in tại Sài
Gòn năm 1959, và quyển <i>"Bọn Nhân Văn Giai Phẩm Trước Tòa
Án Dư Luận,"</i> do nhà xuất bản Sự Thật in tại Hà Nội
cùng năm 1959 - là hai nguồn tư liệu ghi lại những gì có liên
quan đến phong trào Nhân Văn Giai Phẩm.
Năm 2012 nhà xuất bản Tiếng Quê Hương phát hành tác phẩm
biên khảo <i>"Nhân Văn Giai Phẩm và vấn đề NguyễnÁi
Quốc,"</i> của nhà phê bình văn học Thụy Khuê. Quyển sách
dày 970 trang, có 25 chương, một phụ lục và một thư mục gồm
204 tài liệu chi tiết, về nhiều đề mục có liên quan đến
Nhân Văn Giai Phẩm. Trong khuôn khổ giới hạn của bài viết
này, tôi chỉ muốn nói đến Chương 8 viết về nữ
sĩ Thụy An - người phụ nữ duy nhất không viết bài cho Nhân
Văn Giai Phẩm,nhưng tên của bà bị xếp hàng đầu trong danh
sách <i>"phản động,"</i> bị kết tội là <i>"gián điệp quốc
tế," "tay sai Mỹ-Diệm"</i> phải chịu án 15 năm tù - một bản
án oan trái khiến bà căm phẫn đến nỗi tự chọc mù một
mắt, khi bị giam tại trại tù Hỏa Lò.
Trong quyển <i>"Bọn Nhân Văn Giai Phẩm Trước Tòa Án Dư Luận,"
</i>nữ sĩ Thụy An bị gọi một cách khinh miệt là <i>"con phù
thủy xảo quyệt… Như vắt ngửi thấy máu, Thụy An như rắn
bò tới các câu lạc bộ Hội Nhà Văn phun nọc độc mạt sát
chế độ, bần cùng hóa nhân dân."</i> </span>[1] <span>Nhà phê
bình Thụy Khê đặt vấn đề:<i> "Tại sao lại có sự căm thù
ghê gớm đối với nhà thơ, nhà văn, nhà báo phụ nữ tiên
phong của Việt Nam? Người đầu tiên thực hiện nữ quyền
bằng ngòi bút và hành động. Người chủ trương giải phóng
phụ nữ không bằng lý thuyết mà bằng việc làm. Người xác
định vị trí phụ nữ như một công dân tự do, thấm nhuần
tinh thần dân chủ." </i>[2] Tất cả cũng chỉ vì chế độ
cộng sản dựa vào việc bà Thụy An quen nhiều người Pháp,
thường xuyên đi lại khắp hai miền Nam-Bắc, và đáng sợ
nhất là lời đồn bà đã giết ông Đỗ Đình Đạo - một
nhân vật quan trọng của Việt Nam Quốc Dân Đảng, và cũng là
người chung sống với bà như vợ chồng. Thụy An là nữ văn
sĩ duy nhất được nhà phê bình Vũ Ngọc Phan ghi tên trong<i>
"Nhà Văn Hiện Đại" </i>với tác phẩm<i> "Một Linh
Hồn" </i> xuất bản năm 1943, và nhận xét: <i>"Một Linh
Hồn cũng đáng kể là cuốn tiểu thuyết xuất sắc nhất của
phụ nữ Việt Nam từ trước đến nay, tác giả đã giàu
tưởng tượng, truyện lại xây dựng một cách vững vàng,
chắc chắn."</i> [2]
Nữ sĩ Thụy An còn có bút danh là Thụy An Hoàng Dân, tên thật
là Lưu Thị Yến (1916-1989) sinh tại Hà Nội nhưng nguyên quán
ở tỉnh Hà Đông. Là người có khiếu văn thơ từ thời thơ
ấu, năm 13 tuổi bà Thụy An đã có thơ đăng trên báo Nam Phong,
được triều đình nhà Nguyễn trao giải thưởng văn chương
năm 16 tuổi. Trong phiên tòa ngày 21 tháng 1 năm 1960 xử tại Hà
Nội, nhiều nhân chứng cho rằng bà rất có ảnh hưởng với
một số văn nghệ sĩ của Nhân Văn Giai Phẩm. Nhưng những
người trong cuộc như Nguyễn Hữu Đang, Lê Đạt…, khẳng
định bà không tham gia phong trào. Nhà phê bình văn học Thụy
Khuê cho biết, nữ sĩ Thụy An là <i>"phóng viên chiến tranh, làm
nghề báo nuôi sáu người con, vào Nam ra Bắc thường xuyên, quen
biết những người như các tướng Tassigny, Cogny, nhờ họ bà
xin được cho con gái sang Pháp chữa bệnh lao xương…."</i>
</span>[2]<i> </i>Sự giao thiệp rộng rãi này là nguyên nhân
khiến bà Thụy An bị kết tội <i>"hoạt động gián điệp"</i>
trở thành người bị thẩm cung gắt gao, trong cuộc đấu
trí không có trọng tài và không cân sức.
Nhà phê bình Thụy Khuê nhận xét: <i>"Thơ Thụy An nói lên chí
khí bất khuất, nói lên sự quyết liệt khi cần phải quyết
liệt, nói lên cái hận mất nước, sự không chịu bó tay của
người phụ nữ. Sáng tác của bà từ truyện cổ tích đến
truyện ngắn, tiểu luận, và nhất làt hơ, đã quét sạch
những dòng nhơ bẩn viết về bà, giải thích tại sao Thụy An
không chịu lùi bước trước cường quyền và bạo lực."</i>
Cho đến ngày qua đời nữ sĩ Thụy An vẫn không được chính
quyền cộng sản phục hồi danh dự. Sự tàn khốc của chế
độ và số phận đau đớn của bà được ghi lại trong
<i>"Chương 8: Thụy An," </i>có thể xem như một lời giải oan
đặc biệt, một lời cảm thán của nhà phê bình Thụy Khuê
nói riêng của người Việt Nam nói chung, dành cho người phụ
nữ tài hoa bạc phận.
<center><img
src="https://scontent-a-sea.xx.fbcdn.net/hphotos-prn2/t1.0-9/q82/s720x720/10365786_587518454702377_8548431670427348529_n.jpg"
/></center>
Nhà biên khảo Thụy Khuê tên thật là Vũ Thị Tuệ, sinh ngày 9
tháng 8 năm 1944, tại Nam Định. Bà sang Pháp du học hồi tháng 9
năm 1962, bắt đầu viết tiểu luận phê bình văn học từ năm
1987. Bà được công chúng biết đến nhiều, kể từ khi phụ
trách chương trình Văn Học Nghệ Thuật của đài phát thanh
Quốc Tế Pháp RFI, từ tháng 12 năm 1990 cho đến tháng 3
năm 2009. <i>"Nhân Văn Giai Phẩm và vấn đề Nguyễn Ái Quốc"
</i>là tác phẩm mới nhất, công phu nhất của bà, dày gần
1.000 trang sau năm tác phẩm đã xuất bản từ năm 1995 đến năm
2005. Là người am tường văn học nghệ thuật, tinh tế và
thông minh trong việc sử dụng những công cụ thuộc phạm trù
tư duy khoa học, nhà phê bình Thụy Khuê đã mang từng sự kiện
riêng lẻ kết thành một tổng hợp logic, truy tìm sự thật bị
bóp méo bởi những ý đồ ám muội, để trả lại giá trị
nhân cách cho nữ sĩ Thụy An, và cho nhóm văn nghệ sĩ trong phong
trào Nhân Văn Giai Phẩm.
<b>Hoàng Nhất Phương<br></b><span><br>3:13am Thứ Bảy ngày 10 tháng
5 năm 2014</span></p><p><span><br>[1].<i>"Bọn Nhân Văn Giai Phẩm
Trước Tòa ÁnDư Luận." </i>Trang 102<br>[2]. <i>"Chương 8:
Thụy An."</i>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140518/thuy-khue-nhan-van-giai-pham-chuong-8-thuy-an),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét