<em>Triển lãm ảnh của John Ramsden</em><br><em>Triển lãm: 8:00 –
17:00, 19 – 26. 10. 2013</em><br><em>Nhà triển lãm 29 Hàng Bài, Hà
Nội</em></p>
<center>*</center>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/anh-dau-tien.jpg" alt=""
height="375" width="560"></center>
<p>Lời giới thiệu ở phòng triển lãm ghi:</p>
<p>"Khi John Ramsden, <a href="http://soi.com.vn/?p=128259">m?t nhà ngo?i
giao Anh</a>làm việc tại Việt Nam từ năm 1980 – 83, bấm máy
ghi lại hình ảnh cuộc sống con người Hà Nội thời bấy
giờ, có lẽ ông không nghĩ rằng những bức ảnh đó được
triển lãm tại đây, cho những con người ở Hà Nội 30 năm về
sau. Với John, nhiếp ảnh lúc đó không chỉ là một sở thích,
đó còn là cách ông làm quen và khám phá một môi trường mới,
một thành phố xa lạ về cả địa lý lẫn văn hóa phong tục
tập quán. Ông đến Hà Nội bốn tháng sau khi nhận quyết
định làm phó đại sứ tại Việt Nam, với vốn vỏn vẹn vài
câu tiếng Việt giao tiếp trong suy nghĩ chung của phương Tây
về một thành phố khép kín sau chiến tranh…"</p>
<p"… Bộ ảnh hơn 1700 tấm John chụp trong 3 năm ở đây thể
hiện quá trình biến đổi trong tình cảm suy nghĩ của ông về
Hà Nội. Từ những tấm đầu tiên ông chụp hồ Gươm, cầu
Thê Húc – các danh thắng thiên nhiên… Những phong tục
thường nhật và lễ giáo đã được ông quan sát một cách tò
mò và tỉ mỉ. 36 phố phường ông đã hòa mình vào sau giờ
làm việc mỗi ngày, những quầy hàng chợ đầy những hương
vị lạ lẫm Á Đông, thậm chí những nhân vật nghệ thuật
tiêu biểu Hà Thành như Bùi Xuân Phái, đều được ông tìm
cách tiếp xúc.</p>
<p"Những vẻ đẹp bên ngoài là điều dễ thấy ngay được,
nhưng có lẽ John đã hiểu hơn về Hà Nội khi ông đi sâu hơn
– ông đã chứng kiến cảnh nghèo đói vất vả của xã hội
lúc bấy giờ, nhưng ở đó ông thấy được một tinh thần
của người Hà Nội đang cố gắng từng ngày từng giời để
vươn lên. Khi lần đầu tiên John trở lại sau 30 năm , ông đã
nói: "Hà Nội phát triển nhanh một cách đáng khâm phục, và
tôi nghĩ tôi hiểu vì sao'."</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/John-Ramsden-.jpg" alt=""
height="375" width="560">
Tác giả John Ramsden đang nói chuyện với người xem.</center>
<p>Sau đây là một số bức ảnh trong triển lãm với lời chú
thích thú vị của nhà sử học Dương Trung Quốc (có một vài
cái là của chính tác giả John Ramsden).</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/den-bach-ma.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Đền Bạch Mã"</center>
<p>Vách tường đền Bạch Mã phía phố hàng Giày đoạn đi
thẳng ra Hàng Chiếu và Chợ Bắc Qua (sau chợ Đồng Xuân) vốn
sầm uất. Đường phố vẫn thoáng dù con đường không rộng
vì toàn các loại xe thô sơ và ít người buôn bán bên hè…
Nét cổ kính còn giữ được.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/tau-dien-pho-hang-bong.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Tàu điện phố Hàng Bông"</center>
<p>Phía sau toa tàu điện ngày xưa có những cái móc để các
hành khác là nông dân từ ngoại thành vào buôn bán ở nội
thành có thể treo quang thúng. Nông thôn tập thể hóa nên ít
hàng hóa mang ra phố. Phía sau các toa là chỗ bọn trẻ nghịch
ngợm, trông nguy hiểm nhưng chúng rất thiện nghệ trong thú
chơi này, vả lại trên tuyến phố Hàng Bông tàu điện đi rất
chậm.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/bia-mo-hang-mam.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Hàng bán bia mộ phố Hàng Mắm"<center>
<p>Chế tác đồ đá làm cối và làm bia mộ là hai món hàng
truyền thống nhất của mấy hộ dân Hàng Mắm. Hồi đó, bắt
chước Sài Gòn, tiểu đúc bê tông ốp đá mài "granito" đã
thay những cái tiểu bằng sành. Đền nay, cối đá hầu như
không còn nhưng tạc bia mộ vẫn còn. Chỉ có điều, thợ dùng
nhiều thiết bị công nghệ mới (đục, cắt hay chữ bằng
máy), và đá bia cũng được chau chuốt hơn.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/khach-san-thong-nhat.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Khách sạn Thống Nhất"</center>
<p>Khách sạn Thống Nhất (bây giờ là khách sạn Metropole) thời
đó rất khác. Duy chỉ có kiến trúc của tòa nhà từ năm 1940
có vẻ như không mấy thay đổi. Tôi còn nhớ lúc bấy giờ nơi
đây có nhiều phòng tắm lớn được trang hoàng với ống
nước kiểu cổ, những hành lang cũ kĩ, các món ăn kiểu Tây
nhạt vị, cũng rất nhiều lời phàn nàn về chuột. Nơi mà bây
giờ là một quần bar và hồi bơi sang trọng thì từng là bãi
để xe đạp. (John Ramsden)</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/pho-ly-thuong-kiet.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Phố Lý Thường Kiệt"<center>
<p>Đại sứ quán Anh lúc đó nằm trên một biệt thự trên phố
Lý Thường Kiệt. Ta có thể nhìn thấy xe ô tô của đại sứ
ở đằng xa. Con đường này rất rộng và vắng người qua
lại, thỉnh thoảng mới thấy một chiếc xe tải chạy qua.
Chúng tôi đặt một bảng thông báo bên ngoài sứ quán để
trưng bày những hình ảnh về Anh, đó là cách duy nhất để
mang thông tin cho người dân Hà Nội – tuy rằng có vẻ ít
người dừng lại đọc. Căn hộ nơi tôi từng ở bây giờ là
tòa nhà thương mại Slovakia. (John Ramsden)</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/anh-dau-tien.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Đây là một trong những tấm ảnh đầu tiên tôi chụp tại
Hà Nội"<center>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cay-da.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Cây đa và phố"</center>
<p>Hai cây đa trước đình Thanh Hà phố Ngõ Gạch gợi lại dấu
tích con sông Tô Lịch. Ngày xưa, hai cây đa này thiêng lắm,
cành lá um tùm ở gốc cây có am thờ và "những ông bình
vôi" cuốn vào rễ cây. Thời "chống mê tín" bị dẹp
sạch. Ngõ gạch hồi đó ít người qua lại, sau này xe cộ
đông, người ta cưa cái cành đa sà ngang đường để ô tô đi
lại. Cây đa tàn lụi dần vì con người tranh chỗ để kiếm
sống. Bây giờ ngôi đình người đến lễ bái nhiều người ta
phải cấy thêm gốc đa mới giữ lại được hồn vía của
ngôi đình thiêng.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/Bui-xuan-phai-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Bùi Xuân Phái"</center>
<p>John là một trong những vị khách (nước ngoài) đầu tiên
đến thăm ông Phái nên ấn tượng của tôi về ông ấy thật
đặc biệt. Tôi nhớ mỗi lần đến thăm ông Phái, ông John
thường đỗ xe của sứ quán cách mấy phố, rồi mới đi bộ
lững thững đến. Ông John thường mang quà từ các chuyến công
tác về tặng ông Phái, lúc thì thuốc lá, đôi khi màu vẽ. Hai
ông thỉnh thoảng cũng có chuyến lãng du thăm phố phường cùng
nhau. Tôi không có dịp đi cùng nên không chứng kiến, là lúc
ông Phái vẽ thì ông John chụp hay thế nào, nhưng tôi thấy hai
ông có mối quan hệ thân thiết và vô tư. (Bùi Thanh Phương, con
trai Bùi Xuân Phái).</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/mot-tranh-cua-ong-phai.jpg"
alt="" height="375" width="560">
Một tranh của ông Phái.</center>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/mot-goc-pho-co-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Một góc phố cổ"</center>
<p>Đây là ngôi nhà đặc biệt của phố cổ mà Bùi Xuân Phái
cũng hay vẽ, tại góc Hàng Bạc và Hàng Bè. Kiến trúc xây cầu
thang là biện pháp tách riêng đường đi lối lại giữa hai căn
hộ trên gác và dưới nhà. Một ông cụ râu tóc bạc phơ với
cái bơm ngồi đầu đường là hình ảnh thường thấy ở Hà
Nội khi đó.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/John-Ramsden-1.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Góc phố Tô Tịch"</center>
<p>Phố Tô Tịch nổi tiếng với nghề tiện gỗ. Cả trên vỉa
hè hay dưới lòng đường thường thấy thợ xẻ cắt những
thân cây các loại gỗ mềm và dẻo thớ cung cấp cho các cửa
hàng tiện chấn song gỗ, chế tác đồ thờ hay khắc các con
dấu, đến nay vẫn còn dấu vết của một phố nghề.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/ong-tho-sua-giay-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Ông thợ sửa giầy"</center>
<p>Những ông thợ thường ngồi góc phố nhận khâu những đôi
giày đủ loại. Nhưng từ khi có dép bằng nhựa – bắt đầu
là những trang bị của Trung Quốc cho bộ đội ta, rồi xuất
hiện đôi dép nhựa mang nhãn hiệu "Tiền Phong" sản xuất
tại Hải Phòng thì dụng cụ của thợ có thêm cái lò than hay
dầu hỏa nung nóng những cái bay bằng kim loại để miết làm
chảy nhựa ở những mối hàn.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/John-Ramsden-cho-dong-xuan.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Chợ Đồng Xuân"</center>
<p>Chợ Đồng Xuân thời vẫn đủ năm nhịp mái. Lá cờ đỏ
rất to trên nóc báo hiệu ảnh được chụp trong một ngày lễ.
Thuở đó người đi bộ tràn xuống lòng đường chủ yếu chen
lấn với xe đạp và xe điện. Cửa chợ là ga tàu điện nên
rất đông đúc, tốc độ chậm nên rất ít khi xảy ra tai nạn
ở khu vực này.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/hang-dan-tre-nua.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Hàng đan tre nứa"</center>
<p>Vậy dụng gia đình làm bằng tre, mây hay các nguyên liệu tự
nhiên cách đây 30 năm vẫn còn phổ biến, nó là sản phẩm lúc
nông nhàn của các làng nghề quanh Hà Nội. Lúc đó đồ nhựa
đã xuất hiện lớn là từ miền Nam đưa ra. Nhưng các sản
phẩm như rổ, rế, lồng bàn, rây bột hay chổi phất trần
(bằng lông gà) vẫn bày bán trong các cửa hàng. Tất cả đều
thân thiện với môi trường.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/xich-lo.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Xích lô"</center>
<p>Xích lô vốn là loại phương tiện chở người vừa văn
mình, vừa sang trọng so với xe tay người kéo, xuất hiện thời
kỳ "tạm chiếm" (1947 – 1954). Sang chính thể mới, người
ngồi trên xe cho kẻ khác chở bị gọi là bóc lột, nên ít
chở người. Thời chiến dùng để chở hàng, chở đạn, phuy
nước cứu hỏa hay người bị thương.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cho.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Chợ"</center>
<p>Người dân thời bấy giờ sống nhờ vào tem phiếu cho những
lương thực cơ bản như gạo và bột, nhưng có điều kiện họ
vẫn mua thêm ở chợ. Tôi luôn nhớ đến khu vực quanh chợ
Đồng Xuân (chợ Bắc Qua) là nơi buôn bán thực phẩm. Những
người bán hàng ở chợ đến từ những ngôi làng xung quanh
với quang gánh trên vai, hoặc đẩy trên xe xích lô trĩu nặng
những bao tải hàng. </p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/ngoai-cho.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Chợ Đồng Xuân"</center>
<p>Chợ Đồng Xuân bán rất nhiều loại rau thơm, nhiều nhất
là rau mùi. Cua đồng, ếch cá dựng trong những thùng nước –
dù rằng thời đấy vẫn chưa có ống bơm để giữ cho nước
sạch. Ở chợ còn bán các loại thịt, nhiều nhất là thịt
lợn và gà – thỉnh thoảng có cả thịt chó, ngan và vịt
được bán trong lồng.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/ba-gia-di-cho.jpg" alt=""
height="375" width="560"></center>
<p>Trầu cau và các món đặc sản theo mùa cũng được bày bán
như hoa, đặc biệt là hoa sen với hương thơm kì diệu của nó,
hay thú nuôi như cá vàng hay chim cảnh (chim này được mang đến
từ những ngôi làng xung quanh hồ Tây). Những đồ đan như
giỏ, chiếu thật đơn giản, rẻ nhưng rất đẹp. Ta có thể
mua những đôi dép cao su từ vỏ xe cũ nhưng vải thì phải mua
bàng tem phiếu nên rất hiếm. Hoàn toàn không có món hàng nào
là hàng nhập. Những mặt hàng của nhà nước chủ yếu được
bán trong những cửa hàng của nhà nước. Tất cả những gì
bán ở chợ là những gì người dân tự làm ra hoặc trồng
lấy – John Ramsden</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/canh-tren-via-he.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Cảnh trên vỉa hè"</center>
<p>Ông già cắt tóc cho ông già, bà già ngồi bên gánh nhãn bán
trên vỉa hè. Những người già kiếm sống là những hình ảnh
thường thấy ngay ở Thủ Đô trong thời buổi khó khăn khi trai
tráng vẫn còn ngoài mặt trận ở biên giới hay bên các công
trường xây dựng.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/hang-rau-qua.jpg" alt=""
height="336" width="501">
"Hàng rau quả"</center>
<p>Xếp hàng mua rau củ quả… loại thực phẩm không cần tem
phiếu tại một cửa hàng của hợp tác xã mua bán hay mậu dich
mở trong phố.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/xep-hang-lay-nuoc-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Xếp hàng lấy nước"</center>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/thung-nuoc.jpg"
alt="" height="375" width="560"></center>
<p>Những ngày mất nước, hàng dãy thùng xếp hàng mà chủ nhân
không "thèm" có mặt. Nhưng họ ở đâu đó, chỉ cần dòng
nước đầu tiên vừa ồ chảy là cả khu vực đông đúc, ồn
ào, có lúc là tiếng cười vì niềm vui được có nước dùng,
lại có cả tiếng cãi nhau vì ai cũng muốn có nước về nhà
dùng.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cho-nuoc.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Chờ nước"</center>
<p>Người chờ nước ở đây đã đào cả xuống dưới mặt
vỉa hè để tăng áp lực ống nước giúp lấy nước nhanh
hơn.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/conh-nhan-xuong-xay-gao.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Công nhân xưởng xay gạo"</center>
<p>Xưởng xay gạo này nằm ở phố Đào Duy Từ, trước đây là
một chợ gạo. Nghề xay gạo tồn tại qua nhiều năm, đến năm
"cải tạo xã hội chủ nghĩa" gom máy móc lại thành hợp
tác xã hay xí nghiệp hợp doanh. Những người làm việc ở đây
ăn mặc có vẻ lam lũ và khăn khẩu trang kín mặt để tránh
bụi là thợ thuyền nhưng cũng có thể là tư sản cải
tạo.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/ban-bot-san.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Bán bột sắn"</center>
<p>Trên vỉa hè phố Ngõ Gạch, người ta bán bột sắn (trong Nam
gọi là củ mỳ) đựng trong túi giấy. Ngôi nhà phía sau là
một hợp tác xã xay xát. Bột sắn dùng để làm các loại bánh
thay thế bột gạo là thứ lương thực nhà nước quản lý rất
ngặt ngèo, phân phối định lượng cho người dân theo tiêu
chuẩn mua bằng tem phiếu.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/kien-truc-thuoc-dia.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Kiến trúc thuộc địa"</center>
<p>Ngõ phố này có môtip của những dãy phố được xây trước
thời khủng hoảng 1930 khi dân số Hà Nội bùng nổ trong cuộc
khai thác thuộc địa lần thứ hai. Những ngôi nhà này vừa
tầm cho công chức hạng trung hoặc tầng lớp trung lưu mua hoặc
thuê.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/pho-trang-tien.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Phố Tràng Tiền"</center>
<p>Con đường nội đô hình thành sớm nhất và cũng trở nên
đường phố sang trọng nhất Hà Nội là Tràng Tiền. Cảnh lam
lũ diễn ra trong ảnh cũng chỉ là hãn hữu. Phía sau Nhà Hát
Lớn từ Bác Cổ cho đến Phà Đen, trên triền đê là nơi tập
kết tre nứa luồng dỡ từ các bè thả từ miền ngược
xuống. Có thể đây là chiếc xe bò chở những cây tre mượn
đường để vào nội thành dùng làm dàn giáo hay đóng cọc
trên các công trình xây dựng.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/tram-nuoc-soi.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Trạm nước sôi"</center>
<p>Hồi chiến tranh phá hoại và những năm 80 nghèo khó, ở Hà
Nội có rất nhiều địa điểm bán nước sôi như tấm ảnh
này. Nước nóng là một nhu cầu của dân phố vào lúc nguồn
nước và chất đốt khan hiếm, nhất là về mùa đông.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/mot-cai-lo-than.jpg" alt=""
height="375" width="560"></center>
<p>Một cái lò than đun và một thùng phuy để bán lẻ nước
sôi tính tiền theo từng phích hay ấm cho người dùng. Quản lý
các nơi này là các "tổ phục vụ" nhằm mục tiêu như tên
gọi hơn là kinh doanh thuần túy.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cua-hang-dac-san.jpg" alt=""
height="375" width="560">
Cửa hàng "các món đặc sản"</center>
<p>Phố Tạ Hiện thời kỳ bao cấp. Các cửa hiệu đều có
biển "đặc sản" nhưng không có "thương hiệu" vì e
ngại bị coi là làm ăn lớn. Thời này, người Hà Nội chưa
quen ăn đồ biển, vả lại chất lượng rất thấp lại không
có phương tiện vận chuyển và bảo quản. Các loại thịt gia
súc (bò, lợn…) đều nằm trong diện nhà nước quản lý. Gà
vịt cũng không nhiều, do vậy các món chế biến từ chim bồ
câu quay (quay hay hầm) là thức cho đến nay khi Tạ Hiện là khu
phố ẩm thực nổi tiếng, vẫn được coi là đặc sản.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/mat-na-trung-thu.jpg" alt=""
height="375" width="560">
Mặt nạ Trung Thu"</center>
<p>Đồ chơi Trung Thu của thời buổi khó khăn nhưng vẫn rất
truyền thống: những chiếc mặt nạ giấy bồi và những chiếc
giỏ bằng giấy trong có các con giống làm bằng bông (con thỏ,
lợn, cò…)</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/hoa-buoi-sua.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Hoa bưởi"</center>
<p>Món quà ngày Tết Trung Thu rất giản dị là các quả bưởi
được gọt vỏ rất khéo cho khỏi dứt để cuộn thành những
cái đài hoa màu xanh phía dưới. Phần cùi được bổ dọc rồi
cuộn lại cứ như thế đến phần múi, gài thêm nhánh lá
măng… Thế là thành một đài hoa trang trí trên mâm cỗ… Khi
dùng thì bóc tách phần múi ra khỏi vỏ là ăn được liền.
Bây giờ bị coi là "quê", ít thấy ai làm.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cho-tet.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Chợ Tết"</center>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cho-hoa-tet-sua.jpg" alt=""
height="375" width="560"></center>
<p>Chợ hoa ngày Tết ở phố Hàng Lược. Người ta buôn bán
những thức rất truyền thống như quất và thược dược.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cau-ca.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Câu cá ở hồ Đồng Nhân"</center>
<p>Niềm vui của một đứa trẻ khi câu được một con cá trên
hồ Đồng Nhân trước đền thờ Hai Bà Trưng dường như thời
nào cũng có. Hà Nội lắm hồ nên những người hay câu cá trên
những mặt hồ này khá đông, không chỉ trẻ con mà nhiều
người lớn. Nói chung là không ai cho phép nên câu được con cá
thì niềm vui lớn hơn giá trị của những con cá ngoài chợ hay
trên mâm cơm.</p>
<center><img src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/san-choi.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Sân chơi"</center>
<p>Trẻ em chơi bập bênh trên khoảng đất phía ngoài nhà tù
Hỏa Lò lúc này vẫn là nơi tạm giam phạm nhân thành phố Hà
Nội. Khoảng đất này nằm ở góc Hàng Bông Thợ Nhuộm và Hai
Bà Trưng là dấu tích của những địa điểm vui chơi cho trẻ
được xây dựng khá nhiều vào thời trước chiến tranh phá
hoại nay còn sót lại.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/duong-tau-vao-ga-hang-co-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Đường tàu vào ga Hàng Cỏ"</center>
<p>Hà Nội có một đường tàu hỏa đi ngang trung tâm thành
phố, ngoài đoạn cầu dẫn đi hết phố Phùng Hưng thì bắt
đầu đi ngang qua những con đường nhựa trong thành phố.
Đường tạo ra khoảng lưu không phía sau lưng các dãy nhà nên
dễ bị dùng làm nơi xả phế thải.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/chuyen-xe-khach.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Chuyến xe khách"</center>
<p>Trên thùng xe ghi rõ chỉ số 4 tấn/55 người nhưng bao giờ
cũng quá tải. Chạy trong thành phố gọi là xe buýt chỉ là các
loại xe nội địa, nhập từ mấy nước Đông Âu hay Liên Xô
rồi đóng vỏ tại các nhà máy như Hòa Bình, Ngô Gia Tự, 1-
5…Loại xe ca trở khách sang trọng nhất khi đó là "Hải
Âu" chỉ để chở người của nhà nước hay văn công và
cải tiến cho nhà tang lễ.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/dan-choi-HN.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Dân chơi Hà Nội năm 80"</center>
<p>Vào những năm 80, Hà Nội đã có nhiều xe máy hơn, chủ yếu
là những xe được đưa từ miền Nam ra. Sở hữu một chiếc
Honda như người trong ảnh cũng là một tài sản không nhỏ.
Không nhớ khi đó đã có xe ôm ở Hà Nội chưa?</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/mot-gia-dinh.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Một gia đình bên chiếc xe đạp"</center>
<p>Phương tiện di chuyển chủ yếu của các gia đình Hà Nội
tất nhiên là chiếc xe đạp mang nhãn hiệu "thống nhất",
món hàng được coi là giá trị nhất dành được phân phối
dành cho công nhân viên chức. Bố mẹ, hai đứa con và những
chiếc can nhựa có thể chứa nhiều loại nhu yếu phẩm từ
dầu hỏa, nước mắm cho đến rượu.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/cua-hang-lop-xe-dap.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Cửa hàng rút lốp xe đạp"</center>
<p>Những năm 80 bao cấp, có được cái xe đạp đã khó, mua
được phụ tùng thay thế càng không dễ. Đôi khi xảy ra
nghịch lý: xe đạp của mình cỡ vành 650mm lại được cơ quan
phân cho cỡ lốp 680mm, nên mới có dịch vụ "rút lốp" tức
là cắt ngắn cái "tanh" (đai bằng thép ở mép lốp) rồi
rút ngắn cái lốp cho vừa với vành. Còn cả nghề đắp lốp
để tận dụng những cái lốp đã mòn hay rách đem đắp lên
những mảnh cao su sống rồi cho vào khuôn ép nóng để dùng
tiếp.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/den-voi-phuc.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Đền Voi Phục"</center>
<p>Đền Voi Phục cách đây 30 năm tách biệt với khu trung tâm
dân cư ở Hà Nội bởi những cánh đồng này là đường Kim
Mã. Nhưng có đường tàu điện nối với Cầu Giấy nên Voi
Phục là nơi trẻ con học sinh Hà Nội hay đi cắm trại. Cảnh
hồi đó còn vắng vẻ, cây cối um tùm là một trong những di
tích cổ và thiêng liêng nhất Hà Nội. Bây giờ người ta sửa
sang lại có cả vườn Bách Thú nên sầm uất hơn nhưng dáng
vẻ cổ tích thì càng ngày một phai nhạt.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/canh-ho-tay.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Cảnh Hồ Tây"</center>
<p>Hồ Tây từng là không gian yên tĩnh và thanh bình. Đỉnh của
rặng cây là đường chân trời, chưa có nhà cao tầng nào.
Những làng ven hồ đều sống bằng nghề trồng trọt và thủ
công truyền thống. Ở đó còn có những đền chùa rất đẹp,
là nơi cầu nguyện và tĩnh tâm – trong không gian đó chỉ nghe
thấy tiếng mõ tụng kinh và tiếng chim hót từ cây cối xung
quanh – John Ramsden.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/tuong-chua-ly-quoc-su-sua.jpg"
alt="" height="375" width="560">
"Tượng trong chùa Lý Quốc Sư"</center>
<p>Đây là tượng phu nhân của một vị quan triều đình ở
chùa Lý Quốc Sư. Tôi luôn rất xúc động trước vẻ đẹp
của tượng. Những vết rạn trên lớp sơn càng làm cho vẻ
mặt của tượng bà thêm nét biểu cảm. Việc trùng tu các
đền chùa lúc bấy giờ chưa có ngân sách, nhưng mọi người
đã làm hết sức để giữ gìn chúng. 30 năm sau khi tôi quay
trở về nơi này để thăm bức tượng xưa, người gác đền
đã giải thích cho tôi biết bà là ai và còn kể là bà đã
được thêm một lớp sơn. – John Ramsden.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/ngoai-o-ha-noi.jpg" alt=""
height="375" width="560">
"Ngoại ô Hà Nội"</center>
<p>Vào những ngày cuối tuần, được sự cho phép của Bộ
Ngoại Giao, chúng tôi thường đến thăm những địa điểm ở
vùng ngoại ô thủ đô như Chùa Hương, Chùa Thầy và Chùa Bút
Tháp. Những ngôi chùa cổ kính này là biểu tượng của một
lịch sử hào hùng; lúc đó thường khá vắng vẻ, ngoài một
vài người dân địa phương đến thờ cúng. Tuy nhiên vào mùa
lễ hội thì khác hẳn. Tôi sẽ không bao giờ quên lễ hội ở
làng Đồng Kỵ, những quả pháo khổng lồ được rước quanh
các ruộng lúa vào trước sân Đình với mái ngói cong vút rất
ấn tượng – và được cho nổ ngay giữa đám đông người
xem.
Trong những lần đi ra ngoại ô, chúng tôi có đôi lần dừng
chân tại một ngôi làng nhỏ ven đường, vô tình quan sát cuộc
sống dân dã bình dị nơi thôn quê. Mỗi ngôi làng dường như
đều có một ngôi đình, kết hợp là nơi để đập lúa trên
sân. Tôi có rất nhiều ảnh làng quê, nhưng sẽ dành cho một
dịp triển lãm khác – John Ramsden.</p>
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/10/John-Ramsden-treo-cay.jpg"
alt="" height="386" width="576">
Hội xuân Đồng Kỵ</center>
<p>Hội pháo ở Đồng Kỵ, một làng nghề ở Bắc Ninh. Có
nhiều người lên Hà Nội sinh sống và cứ đến Tết là cùng
dân thành phố kéo về hội làng với cái thú được xem các
thôn rước quả pháo khổng lồ ra đình làng đốt thi. Hội
Đồng Kỵ, bây giờ vẫn đông, vẫn rước pháo nhưng không
thấy tiếng pháo nổ vì pháo vẫn to, vẫn đẹp nhưng rỗng
ruột kể từ khi nhà nước cấm đốt pháo.</p>
<center>*</center>
Trên đây là một số bức ảnh tiêu biểu cho triển lãm. Theo
tôi đây là một triển lãm hay cho các bạn trẻ hoài niệm vẫn
hay về Hà Nội một thời xưa cũ. Nhưng với tuổi trẻ của
mình, tôi luôn đặt ra câu hỏi: tại sao tất cả chúng tôi ở
thành phố này luôn hoài niệm về một "ngày xưa", khi mà
quá khứ cũng đã từng là hiện tại và hiện tại sau này sẽ
trở thành quá khứ. Phải chăng căn bệnh hoài niệm là do hiện
tại không đủ cho chúng tôi thỏa mãn. Hay ở phương diện nào
đó, ở hiện tại chúng tôi tìm thấy ít sự thật hơn so với
những quá khứ đã qua?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131023/tich-ru-cung-xem-anh-john-ramsden-va-nho-lai-mot-ha-noi-thoi-toi-chua-biet),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét