Tương lai của thể hệ trẻ là tương lai đất nước, ai cũng
quan tâm, tôi cũng vậy, vô cùng quan tâm, dù chỉ là một công
dân vô danh. Gần đây có hai câu chuyện khiến tôi nhìn lại
vấn đề này từ hai góc độ tuy hai mà một đó: tương lai
đất nước và tương lai của thế hệ trẻ hiện nay. Và tôi
đã đi đến cùng một kết luận, vô cùng bi quan.
Góc độ thứ nhất, tương lai đất nước phụ thuộc vào tầm
nhìn, tài năng, đức độ của các nhà lãnh đạo lãnh đạo
đất nước hiện nay, từ cấp cao nhất đến thấp. Ở nước
ta đó là các cán bộ đảng cộng sản VN. Về vấn đề này,
cái nhìn khách quan và sắc sảo nhất từ ngoài vào có lẽ là
của ông Lý Quang Diệu, cựu Thủ tướng khai quốc Singapore gần
đây trong cuốn sách mới ra của ông. Ông đã nói đại ý:
Người Việt giỏi và thông minh hàng đầu Đông Nam Á, đáng
lẽ họ phải là nước giàu mạnh từ lâu rồi, nhưng lãnh
đạo của họ bị kìm hãm trong ý thức hệ (cộng sản) và
những người hiện là lãnh đạo chỉ nhờ (đã) giỏi đánh
nhau (trong chiến tranh) nên đất nước này không lên được. Bao
giờ lớp người này về hưu hết, thế hệ trẻ giỏi giang sẽ
lên, Việt Nam sẽ phát triển.
Nhiều người Việt trầm trồ tâm đắc vì câu nói "tiên
tri" này của ông Lý, và tràn trề hy vọng về tương lai của
Việt Nam, nhất là sau khi cái ông "đánh nhau giỏi nhất" và
sống dai nhất cuối cùng cũng đã ra đi rồi. Tôi thì không
nghĩ thế.
Thứ nhất, theo tôi, đây chỉ là câu nói "<em>có cơ sở - có
chê - có khen - có tiên tri - có trí tuệ</em>" của nhà một
nhà ngoại giao và lãnh đạo lão luyện và đẳng cấp. Đẳng
cấp ở chỗ là nó không bao giờ sai mà không cần nói hết sự
thật (mất lòng), mà vẫn được (người bị phê – người
Việt) tung hô ca ngợi.
Nhưng câu của ông Lý chỉ đúng với Việt Nam của những năm
80-90 của thế kỷ trước, khi lãnh đạo Việt Nam chủ yếu là
các tướng lĩnh công thần. Hơn ai hết ông Lý hiểu rằng thế
hệ lãnh đạo Việt Nam hiện nay là thế hệ con cháu của
những ông tướng, như chính con trai ông – Lý Hiển Long - đang
đĩnh đạc làm Thủ tướng Singapore vậy. Họ thông minh và tài
giỏi – như ông khen, đa số họ cũng được cả đời đi học
(khi đất nước chiến tranh) và có bằng cấp chẳng kém gì con
trai ông, mà có khi còn làm thầy con trai ông được (về số
lượng bằng cấp)… Con trai ông phải chứng tỏ (và đã
chứng tỏ được) tài năng trí đức từ một sĩ quan để lên
Thủ tướng, còn các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng phải "hạ
biết bao đối thủ" để lên cao như hiện nay, nhưng tại sao
Singapore thì đã hóa rồng từ lâu, còn Việt Nam vẫn… là giun?
(Việt Nam đang thua Singapore khoảng… 130 năm chứ mấy!)
Thứ hai, là người Việt cùng trong thế hệ của những người
đang cầm quyền ở Việt hiện nay, và cũng được đào tạo,
dậy bảo như họ, tôi biết họ không hề bị kìm kẹp bởi ý
thức hệ như ông Lý nghĩ đâu, họ chỉ giả vờ theo ý thức
hệ đó để có quyền và cầm quyền mà thôi. Vì họ biết, qua
cha ông họ, cầm quyền sẽ mang cho cá nhân và gia đình họ
tất cả mọi thứ họ muốn: giàu sang, an nhàn, danh tiếng,
hạnh phúc – tức là sống trên đầu dân chúng, mà không phải
chịu trách nhiệm gì cả về đất nước, xã hội. Đất
nước, xã hội (mà họ đang cầm quyền) sẽ đi đến đâu, họ
không thực sự quan tâm. Điều duy nhất họ thực sự quan tâm
là họ sẽ cầm quyền được bao lâu và họ sẽ truyền quyền
lực đó cho con cháu như thế nào?
Thế cho nên, như thế hệ trước của những người lãnh đạo
đất nước Việt Nam (cùng thời ông Lý), thế hệ này (cùng
thời con trai ông), hay thế hệ sau sẽ lên (con cháu họ) đều
không quan tâm đến việc đất nước Việt Nam có đi lên hay
không, mà họ chỉ quan tâm một điều: họ có nắm vững quyền
hành trong tay hay không… là điều có lẽ ông Lý không thể
hiểu được. Vì, dù ông Lý cũng quan tâm điều đó cho đảng
Nhân Dân Hành động của ông, nhưng ông quan còn quan tâm một
điều khác hơn hết: đó là sự Thịnh vượng của cả Quốc
gia Singapore.
Có thể thế hệ sau, cháu nội ông Lý cũng vẫn sẽ được làm
Thủ tưởng Singapore và đảo quốc nhỏ bé của ông vẫn là
điểm sáng chói trên bản đồ thế giới mà tôi luôn ngưỡng
mộ, thì đó là nhờ ba điều: ông và con trai ông sẽ giúp
(dạy dỗ và trau dồi) hậu duệ mình phát triển, bản thân
cháu ông sẽ phải nỗ lực để xứng đáng và chứng tỏ tài
năng đức trí để được đa số nhân dân Singapore tin cậy và
bầu vào chức vụ đó, và thứ ba – quan trọng nhất – là
nhờ thế hệ ông và con trai ông đã đặt nền móng cho một
thể chế mà việc bầu bán công bằng như thế đã, đang và
sẽ xảy ra.
Còn ở Việt Nam thì sao? Những người lãnh đạo đất nước
và mọi cấp chính quyền không cần cả ba điều trên mà chỉ
cần hai điều khác để tiến thân: được cha ông mình dọn
chỗ cho và diệt tất cả những người khác giỏi và tốt hơn
họ, để giữ chỗ.
Với cách chọn người như thế, có thể thấy rõ điều ông Lý
nói về sự thông minh tài giỏi nói chung của người Việt
không hề được khai thác để từ đó tuyển chọn lãnh đạo
đất nước, mà còn bị làm kiệt quệ đi với chính sách ngu
dân của đảng cộng sản. Nên đất nước Việt Nam cứ đi
xuống mãi là lẽ tất nhiên.
Như vậy, từ góc độ thứ nhất, theo tôi, lãnh đạo Việt Nam
không phải những người tài giỏi, không đủ năng lực và
viễn kiến để đưa đất nước đi lên, dù thế hệ sau sẽ
lên thay, vì thể chế cộng sản thì vẫn vậy.
Và điều này dẫn đến vế thứ hai mà tôi nói đến ở đầu
bài về tương lai nước Việt Nam: Liệu thế hệ trẻ của
Việt Nam có cơ hội đóng góp tài năng của mình? Thế hệ trẻ
Việt Nam có tương lai trên đất Việt Nam không?
Câu trả lời của tôi, thật đau xót, lại là: Không. Không,
nếu chế độ cộng sản này vẫn cầm quyền, vì họ vẫn
chọn người lãnh đạo theo cách thoái hóa giống nòi như họ
đã và đang làm, thậm chí còn theo cách càng ngày càng đê
tiện hơn.
Để chứng mình cho điều này ở góc độ thứ hai tôi xin kể
hai câu chuyện mình biết trực tiếp, như sau.
Thứ nhất, câu chuyện chúng tôi. Thế hệ tôi là 5x, chúng tôi
cứ nghĩ chỉ cần mình phấn đấu và đóng góp hết mình,
chứng tỏ tài năng và đạo đức xứng đáng thì sẽ được
trọng dụng.
Thực tế lại không phải thế. Chỉ những ai có lớp cha chú
"dọn chỗ" và "bảo lãnh" thì mới được thăng tiến.
Số khác đi lên bằng thủ đoạn và hai đầu gối thì bao giờ
và ở đâu cũng có thì tôi không nói đến. Những người đó
thường không phải nhóm xứng đáng làm lãnh đạo, thường
không đủ tài năng và đạo đức, vì không có sự tuyển
chọn, cạnh tranh.
Những người có người "dọn đường" đi lên iều nay
chiếm hết các vị trí lãnh đạo đất nước. Việc họ quan
tâm nhất sau "kiếm ăn" (tham nhũng) là dọn đường cho đám
con cháu ngoi lên, cũng theo "nguyên tắc" như họ đã đi lên:
phải có người trên bảo lãnh (thực chất là lo lót và đấu
tranh ngoan cường giữ chỗ, mua chỗ) và phải mua đủ bằng
cấp để làm đúng thủ tục. Những chuyện này, ai cũng biết
và cũ mèm rồi, như ai đã lo cho đứa này đứa kia vào chỗ
này chỗ kia như thế nào, hết bao nhiêu, và tương lai chúng sẽ
lên chức này chức kia ra sao…
Tất cả mọi chuyện như thi công chức, tuyển chọn công khai…
là đều hình thức và giả dối hết. Trong tất cả các ngành,
các cơ quan nhà nước, người ta chỉ nhận người "nhà",
người "của sếp", người được "gửi gắm chéo", mua
quan bán tước là hiện tượng công khai phổ biến. Có lẽ trên
90% cán bộ cơ quan và doanh nghiệp nhà nước và cả các lực
lượng vũ trang là các dạng "tuyển chọn" như thế nên năng
lực, tinh thần và đạo đức làm việc của họ có giới hạn
nghiêm trọng. Hơn thế nữa, và nguy hiểm nhất, họ bịt hết,
chiếm hết mọi con đường, cơ hội tiến thân, mọi vị trí
cống hiến cho đất nước của những người trong đại đa số
những người cùng thế hệ có năng lực, tinh thần và đạo
đức làm việc tốt hơn họ.
Như vậy, các thế hệ chúng tôi, người giỏi cũng không có cơ
hội tham gia lãnh đạo, dù dân tộc ta là …khá giỏi.
Cho đến gần đây tôi vẫn chỉ nghĩ và coi những hiện tượng
"con ông cháu cha", chọn người, dùng người kém như trên
chỉ là một vấn nạn đạo đức chung tràn lan của xã hội
hiện nay mà thể chế cộng sản này (có muốn, nhưng) không
ngăn được, do "lỗi cơ chế", và họ chỉ tạo điều kiện
cho nó phát triển thêm. Tôi không ngờ… còn tệ hơn thế!
Câu chuyện thứ hai: các học trò của tôi, thế hệ 8x và 9x.
Tôi thỉnh thoảng có giảng dậy, đào tạo, nói chuyện cho thế
hệ trẻ tại các trường đại học, cao đẳng, các trung tâm
đạo tạo về các đề tài khởi nghiệp, lập nghiệp của các
bạn trẻ.
Một hôm, một bạn trẻ 8x học trò cưng tôi tâm sự: "Thầy
ạ, ba em là cán bộ đang tại chức ở quê em (phó chủ tịch
huyện), mấy năm nay em theo thầy lập nghiệp ở tp.HCM rất
thành công, nhưng ba em cứ muốn em về làm việc trong UB Huyện
vì ba nói có chính sách nhà nước khi ba về hưu thì em sẽ
được thay ba làm ít nhất đến chức …phó chủ tịch huyện.
Ba em nói, nói chung, có chính sách nội bội là nếu con chủ
tịch sẽ được làm chủ tịch huyện, con chủ tịch xã sẽ
làm chủ tịch xã…" Tôi ngạc nhên: "Có chuyện vậy sao?!"
"Vâng, nhưng em không chịu…"
Cũng cậu bé đó cũng đã từng tự kể cho tôi (trước đó),
rằng ông phó chủ tịch huyện đó (ba cậu) đã nghi các lớp
học của tôi là "phản động" nên mới lung lạc con trai ông
và đám trẻ ham kinh doanh như thế, nên đã cử lính theo học
các lớp của tôi để ghi âm mang về điều tra, nhưng… không
có cơ sở gì đem công an đến bắt tôi, đành chịu…
Tôi rất thương cậu học trò giỏi và ngoan đó vì cậu bé
đang bị giằng xé giữa thầy và cha và con đường tương lai
cậu phải chọn đi… Mấy tháng nay, cậu bé đó ít gọi điện
thăm tôi. Lần cuối cùng, cậu nói ba cậu sẽ giúp cậu lấy
mấy hợp đồng xây dựng lớn theo dự án của nhà nước ở
tỉnh nhà, huyện nhà… Tôi đã vội hỏi lại: "Nhưng em đang
kinh doanh rất tốt ở đây (Tp.HCM) cơ mà?" "Vâng, nhưng em
vẫn chỉ là con tép riu thôi…" Tôi hiểu ra, cậu học trò
của mình đã đi thẳng đến trước một quyết định lớn mà
tôi cũng đã phải trải qua hơn chục năm trước: Chấp nhận
là con tép riu trên thị trường nhưng được sống là mình trong
sạch hay lớn thành "đại gia", thêm vào cái chức phó chủ
tịch huyện được chế độ cho "kế thừa" cha đang vẫy
gọi cậu nữa…
Sau đó, tôi mới tìm cách kiểm tra lại với các "bạn bè"
quan chức của tôi về chính sách "thừa kế" chức vụ cho
con cái của chính quyền cộng sản này thì được hiểu là:
chính sách đó là chính sách ưu tiên con em cán bộ trong bộ
đảng và chính quyền, đã được thực hiện công khai nhiều
năm nay ở tất cả các địa phương và trung ương, để giữ
trung thành và gắn bó của cán bộ với chế độ và "xây
dựng" thế hệ cán bộ trẻ!
Không còn nghi ngờ gì nữa, chế độ này đã chiếm, dành hoàn
toàn quyền lực tương lai vào tay con cháu họ, bằng chính sách,
chế độ, tiêu chuẩn hẳn hoi. Trong tất cả mọi ngành, kể
cả các lực lượng vũ trang!
Cả thể hệ trẻ còn lạị, họ đâu có cơ hội nào để
thành công trong một xã hội như thế này, kể cả trong kinh
doanh lẫn trong sự nghiệp chính trị? Tương lai của họ đã
bị đảng cộng sản đánh cắp!
Có lẽ Thế hệ trẻ cần học những điều khác để giành
lấy Tương lai của mình vốn đã và sẽ bị đảng cộng sản
đánh cắp hèn hạ cho con cháu họ, cùng là giành lại Tương lai
cho cả đất nước này.
Phan Châu Thành
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131020/phan-chau-thanh-tuong-lai-da-bi-danh-cap-cua-the-he-tre-viet-nam-hom-nay),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét