Năm nay Việt Nam đã có một tranh luận cực lớn và công khai
(dù đã không được phản ánh đúng thực tế trên các báo chí
nhà nước) về việc sửa đổi Hiến pháp 1992. Kết quả không
bất ngờ của quá trình này là Quốc Hội CHXHCNVN đã quyết
định tiếp tục không nghe gì ngoài những tiếng dội từ quá
khứ. Thay vì thực sự xem xét lại những hạn chế của mô
hình cũ, Quốc Hội sắp phê duyệt một hiến pháp "sửa
đổi" mà không có một sự thay đổi cơ bản nào.
Vào lúc mà ai biết gì về Việt Nam đã nhìn rõ là những vấn
đề chủ yếu của đất nước có xuất phát trực tiếp và
gián tiếp từ những yếu kếm trong những thể chế chính trị
xã hội thì các "đại biểu" đã một cách tự tin bỏ quá
thực tế sáng chói này và ôm lấy một hiến pháp dở như cũ.
Chán thế là đúng. Nhưng, không nên bi quan quá.
Trong vòng một năm qua, chất lượng của dân luận chính trị
ở Việt Nam đã một số tiến bộ rất rõ nết. Việc nêu rõ,
bàn luận, và phổ biến hóa kiến thức về những hạn chế
thể chế của Việt Nam là một phát triển đáng khích lệ
chứ! Thậm chí chúng ta có thể khẳng định, hiện này, vấn
đề chủ yếu của Viêt Nam về mặt chính trị không phải là
thiếu kiến tức hay tiếu trí tuệ mà là thiếu dũng cảm và
thiếu cơ hội chính trị.
Với quyết định vứt đi những ý kiến có tính xây dựng và
chỉ lấy "hàng triêu" "ý kiến bất buộc," Quốc Hội
đang bảo đảm những nỗ lực để đầy mạnh cải cách sẽ
phải tiếp diễn dưới một mô hình thể chế lỗi thời.
Chẳng có ai nói cải cách sẽ dễ dàng! Từ góc nhìn này, việc
có hiến pháp "mới" là buồn thật. Hy vọng sẽ là hiến
pháp dở cuối cùng của Việt Nam. Hy vọng bản hiến pháp này
sẽ được làm lại mới để cho phép đất nước thoát khỏi
tình trạng hiện nay.
Quan trọng hơn cả là, bất chấp hành vi thiển cận của chính
quyền lần này đối với quá trình sửa đổi hiến pháp, Việt
Nam chắc chắn đã có một dư luận sâu rộng và công khai về
vấn đề hiến pháp. Rõ ràng chuyện đấy là một bước tích
cực cho sự phát triển chính trị của Việt Nam.
JL
<center>* * *</center>
<h2>Nguyên Thảo - Hiến pháp và những khoảng lặng bên hành lang
Quốc hội</h2>
► Trước phiên khai mạc, dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992
mới nhất đã được gửi đến tay từng vị đại biểu...
Quốc hội khóa 13 có một trách nhiệm lịch sử, đó là đóng
vai trò Quốc hội lập hiến.
<center><img
src="http://vneconomy2.vcmedia.vn/zoom/500_312/cG9BhzqggAYvp7UxcnTcotBaHKbQ/Image/2013/10/%600-47617.jpg"
/></center>
Vẫn complet, vẫn áo dài chỉn chu cho phiên họp được truyền
hình trực tiếp nhưng hành lang Quốc hội sáng 22/10 đã có
những khoảng lặng được tiếp nối.
Việc sắp xếp đọc báo cáo giải trình tiếp thu ý kiến đại
biểu Quốc hội và ý kiến của nhân dân về dự thảo sửa
đổi Hiến pháp năm 1992 tại hội trường có lẽ mang ý nghĩa
dành cho cử tri và nhân dân cả nước theo dõi nhiều hơn.
Bởi từ trước phiên khai mạc, dự thảo báo cáo này và dự
thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 mới nhất đã được gửi đến
tay từng vị đại biểu. Và đương nhiên, quan tâm lớn nhất
của từng vị đại diện cho dân tại kỳ họp lịch sử này
cũng nằm ở đây.
Quốc hội khóa 13 có một trách nhiệm lịch sử, đó là đóng
vai trò Quốc hội lập hiến, điều nay hẳn không cần tranh
luận. Và điều đó đã khiến không ít vị đại diện cho dân
kiên trì quan điểm, tất cả những vấn đề khác nhau cần
thảo luận đến cùng, để đi đến quyết định chịu trách
nhiệm trước nhân dân.
Một vị đại biểu chia sẻ, biết bao vấn đề đưa ra từ dự
thảo Hiến pháp lần đầu, rồi thảo luận, lấy ý kiến, rồi
tiếp thu chỉnh lý, rồi lại thảo luận, tiếp thu…, nay thấy
cũng có phần hụt hẫng trước bản dự thảo mới nhất.
Còn sớm 22/10, một vị đại biểu dày dạn kinh nghiệm ba
nhiệm kỳ Quốc hội thì quả quyết sẽ "không nói gì về
Hiến pháp nữa".
Ông không phải là người "ngại" báo chí, lại càng không
phải "ngại" nói về Hiến pháp, bởi là đại biểu chuyên
trách, nhiều kinh nghiệm trong công tác lập pháp, không những
tham gia ban biên tập mà chính ông còn nhận thiết kế một số
nội dung tại dự thảo.
Nhưng, cũng như một số vị đại biểu khác, ông có lý do
riêng. Một trong đó, có thể chính là vì đã… nói quá nhiều.
Tài liệu lưu trữ từ kỳ họp đầu tiên Quốc hội bàn thảo
về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 vào cuối năm 2012
cho thấy, tại đây, vị đại biểu nói trên đã thể hiện quan
điểm: lần sửa này, về chế độ chính trị, về kinh tế,
về tổ chức nhà nước có điểm gì là dấu ấn thì Quốc
hội phải thảo luận thật kỹ và để dân phải đóng góp, vì
quy định tại dự thảo còn mờ nhạt.
Và ngay ở đó, ông đã đề nghị phải làm rõ chính quyền
địa phương là ai và quyền tự chủ đến đâu.
Cuối tháng 3/2013, ở diễn đàn dành riêng cho các vị đại
biểu Quốc hội chuyên trách góp ý về bản dự thảo sửa
đổi Hiến pháp 1992 đã được tiếp thu những góp ý ban đầu
của nhân dân, vị đại biểu này nhận xét "cái quan trọng
nhất có thể làm được thì chúng ta làm qua loa, trong khi lại
sửa những chỗ không cần thiết".
Và để khắc phục sự "qua loa" tại dự thảo, ông hứa tự
thiết kế chương chính quyền địa phương và quy định về
ngân sách theo hướng nâng được tự chủ địa phương, tách
biệt ngân sách quốc gia, ngân sách địa phương để "chặt"
hoàn toàn cơ chế xin - cho như hiện nay.
Thiết kế ông đã gửi, nhưng, dự thảo sửa đổi Hiến pháp
1992 được trình tại kỳ họp thứ năm của Quốc hội sau đó
hai tháng không sử dụng. Vì thế, ngay ở phiên thảo luận tổ
để tiếp tục cho ý kiến về dự thảo, ông đã nói lời xin
lỗi, vì tự thấy "không hoàn thành nhiệm vụ".
Nhưng dù thế, ông vẫn tiếp tục lên tiếng, ở cả tổ và ở
cả hội trường, về những nội dung còn đang để hai, ba
phương án. Ông cũng không ngần ngại tỏ rõ quan điểm khi trả
lời báo chí là, không nên hiến định vai trò chủ đạo của
kinh tế nhà nước.
Cuối tháng 9 vừa qua, tại hội nghị đại biểu chuyên trách
góp ý dự thảo sửa đổi Hiến pháp và dự án Luật Đất đai
sửa đổi, ông vẫn kiên trì quan điểm không đặt vấn đề
thành phần kinh tế nào là chủ đạo vì trái với quan điểm
nhất quán của Đảng là không phân biệt thành phần kinh tế.
Ông cũng đề nghị phải thay đổi căn bản nhận thức về
ngân sách hiện nay, Quốc hội không nên phê chuẩn quyết toán
ngân sách nhà nước một cách hình thức.
Với chính quyền địa phương ông đề nghị bổ sung nguyên
tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Và ông cũng ủng hộ
phương án thành lập Hội đồng Hiến pháp với chức năng
chuyên trách bảo vệ Hiến pháp.
Trong bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 được hoàn thiện
sau hội nghị đó để trình Quốc hội xem xét thông qua tại
kỳ họp thứ sáu vừa khai mạc sáng 21/10, vai trò chủ đạo
của kinh tế nhà nước vẫn được hiến định, không quy
định Hội đồng Hiến pháp. Còn Quốc hội vẫn quyết định
dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương,
phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước...
Dĩ nhiên, dù tâm huyết đến đâu, dù có tinh thần thảo luận
"đến cùng" đi nữa, vị đại biểu nói trên cũng chỉ có
thể góp 1/498 lá phiếu để quyết định số phận của bản
Hiến pháp được sửa đổi. Và, không hẳn là mọi ý kiến
của ông đã trùng với quan điểm của đa số đại biểu, cũng
như đáp ứng được mong mỏi của cử tri.
Nhưng điều không thể phủ nhận, là không nhiều cử tri và
kể cả đại biểu có thời gian, có điều kiện, có cơ hội
để có thể tham gia góp ý sửa đổi Hiến pháp như ông. Nên,
cũng không khó lý giải về những khoảng lặng đang tồn tại
trước giờ thông qua dự thảo sửa đổi Hiến pháp.
Nguyên Thảo (<a
href="http://vneconomy.vn/c9920n20131023065119108.htm">VnEconomy</a>)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131023/jonathan-london-hien-phap-moi-la-chuyen-buon),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét