Alan Phan - Đi tìm nguồn cội

<em>22/10/2013</em>

Đêm qua, tôi vẫn còn mơ màng giữa tỉnh và thức vì chưa quen
với múi giờ mới của xứ Mỹ vừa quay lại. Bỗng giật mình
vì comment của một bạn đọc," Người mà không biết nguồn
cội của mình thì không phải là con người." Tôi khá quen
với những tuyên bố quá khích của đủ loại nhân vật, đen
đỏ tím vàng; nhưng vẫn sốc với những suy nghĩ…ngoài hành
tinh của "một bộ phận không nhỏ". Trước đó, anh bạn
doanh nhân Nguyễn Văn Đực còn cả quyết là ngay cả ông già
Alan vẫn muốn "rụng về cội" huống gì các bạn khác.

<center><img
src="http://www.gocnhinalan.com/wp-content/uploads/2013/10/nguon-coi.jpg"
/></center>

Tôi không biết sự nhắc nhở liên tục các khúc ruột ngàn
dặm về "nguồn cội" này có liên quan gì đến số lượng
kiều hối gần 12 tỷ USD năm nay? Nhưng nếu có một cụm từ
bị lợi dụng thường xuyên trong lịch sử, đó là "tổ
quốc, đất nước, dân tộc, quê hương…và nhẹ nhàng hơn,
"nguồn cội".

Tôi còn nhớ những ngày đầu tị nạn của 1975, nghèo khổ
chạy khắp nơi tìm một chiếc xe cũ cho gia đình. Qua lời giới
thiệu của TV, rồi bạn bè, chúng tôi chạy lên tận Rose Bowl
ở Pasadena, dự buổi đấu giá xe dành cho dân nghèo. Tay chủ
xị áo quần hình Cờ Hoa bảnh bao, văn chương hoa mỹ, bắt
mọi người phải làm lễ chào cờ, rồi ca bài America the
Beautiful, do cô con gái xinh đẹp dẫn dạo (không biết có là con
gái thực không?). Sau đó là những màn thủ thuật bịp bợm
với giá cả còn cao hơn cả giá các xe ở Beverly Hills. Ngay cả
dân nghèo tứ xứ cũng bị vài anh chị Mỹ trắng giàu có tìm
cách móc túi. Từ đó, hễ làm ăn buôn bán mà dính vào
…"tổ quốc" thì tôi chỉ ôm quần mà chạy.
Ngay cả triết thuyết "tam vô" (vô gia đình, vô tổ quốc,
vô tôn giáo) của Đệ Tam Quốc Tế Cộng Sản cũng không ngăn
Mao Trạch Đông mô tả cuộc cách mạng của mình là mang bản
chất cốt lõi của dân tộc Trung Quốc. Vào thời Trung Cổ, dân
du mục của Âu Châu (gypsies) bị các giáo sĩ Thiên Chúa thiêu
sống vì họ không có "nguồn cội" (thuộc dòng giõi của
quỷ). Gần đây hơn, cả triệu dân Do Thái cũng bị Đức Quốc
Xã cho vào lò nướng vì nguồn cội …hơi khác người.

Khi dính đến quyền lợi hay quyền lực, cách dễ nhất để
tranh đoạt chiến thắng là chụp một chiếc mũ to tướng lên
đầu đối thủ, danh từ sử dụng càng to càng khó hiểu, càng
hiệu lực. Dân thì chỉ khôn hơn lợn có vài bậc, nên rất
nhất trí với các quan. Điều quan trọng là phải luôn coi phe
nhóm mình là biểu tượng duy nhất của "tổ quốc, đất
nước, dân tộc…gì đó, không ai có quyền bàn ra tán vào, ngay
cả khi vài thủ hạ cao cấp có…hộ chiếu và tổ tiên
…người Hán.

Nhưng khi ngồi chém gió với một số các "bộ phận không
nhỏ" này, chính tôi cũng không yên ổn lắm với câu chuyện
về nguồn cội của mình hay mọi người.

Nếu suy nguồn cội của tất cả loài người từ nguyên thuỷ,
chúng ta đều bắt đầu bằng vài nguyên tử atom lạc lõng đâu
ngoài vũ trụ. Cách đây trăm ngàn năm, thì nhân loại chỉ là
một nhúm nhỏ cư dân tụ tập ngoài thềm lục địa Phi Châu,
có chung tù trưởng, thầy pháp, công an và dân đen. Cách đây 10
ngàn năm, khi các bộ lạc đông đúc hơn và phải rời Phi Châu
đi về Âu Á kiếm ăn, thì phần lớn gia đình di cư bên nhau
để sống còn. Một giả thuyết là có khi ông tổ nội của
Tưởng Giới Thạch có thể là tình nhân của ông tổ nội
Đặng Tiểu Bình? (một học giả vừa xác định là hôn nhân
đồng tính phát sinh từ 12 ngàn năm trước).

Cách đây 5 ngàn năm thì nguồn cội của dân tộc Việt là các
khu dân cư dọc theo bờ sông Dương Tử; rồi trôi dạt về châu
thổ sông Hồng. Dĩ nhiên, tôi không là một sử gia, nên rất
mù mờ về lai lịch, nguồn cội của mọi người; nhưng tôi tin
là nếu nhìn tất cả dưới lăng kính lâu dài của lịch sử;
thì tất cả dân Việt, dân Tàu, dân Hàn, dân Ấn, dân
Pháp…đều đã từng ăn mằm với nhau rất thắm thiết.

Rồi bây giờ, vì những biến động của lịch sử hình thành
từ các xung đột quyền lợi, chúng ta phải phân loại nguồn
cội và đối nhau như kẻ thù? Ngay cả khi ta cùng một tổ
tiên, nhưng nếu có vài lãnh tụ nhanh tay cướp "bằng khoán"
của đất nước, dân tộc…thì phần dân số còn lại phải
nghe theo lệnh ban phát từ…nghị quyết của một thiểu số???

Chúng ta được "lệnh" là phải yêu tổ quốc qua bệ thờ
của các lãnh tụ đã "hy sinh" cho hạnh phúc người dân.
Cũng OK đi, dù cái chữ hạnh phúc này rất khó nuốt. Tuy nhiên,
theo nhà thơ tư tưởng đỉnh cao Tố Hữu thì "thương cha
thương một, thương ông (Stalin) thương mười". Do đó, mỗi
năm, cu Tèo nhà tôi có phải lên Google tìm bản đồ mộ của
ngài Stalin để qua Nga khóc cho cái nguồn cội "vịt què"
của mình? Hay là vì bác Chế Lan Viên có dặn là "bác Hồ ta
đó chính là bác Mao" thì thị Hĩm nên xin visa chạy lên Tử
Cấm Thành ở Bắc Kinh để khóc thương cho một người cha chung
của dân tộc?

Suy ngẫm thêm về các dân tộc khác, tôi thấy cũng có nhiều
quan điểm và hành xử tương phản nhau. Dân Do Thái lang thang
khắp thế giới cả ngàn năm, chịu nhiều bạc đãi, mà không
quan tâm lắm về nguồn cội của mình. Cho đến Thế Chiến 2
khi bị Đức Quốc Xã giết hại trong sự kiện gọi là
Holocaust. Sau chiến tranh, họ về Palestine dựng nên quốc gia
Israel và dân Do Thái khắp thế giới dồn tiền bạc và sức
mạnh chính trị với lời thề là "never again" (không bao giờ
sẽ có một holocaust thứ hai).

Tuy nhiên, khi tiếp xúc với những người Mỹ gốc Do Thái,
chúng ta có thể thấy rõ là họ không ưa dân Israeli lắm. Sau
bức màn PR, họ nghĩ cư dân của Israel là những anh chị không
có văn hóa, ngạo mạn, tham lam và ích kỷ. Nhưng họ vẫn lobby
mạnh cho mọi viện trợ quân sự, kinh tế cho Israel vì đây là
"nguồn cội" (vả lại tiền của Âu Mỹ là tiền thuế chung
của dân, một nguồn OPM lý tưởng).

Trong khi đó, nếu hỏi một gười gốc Ireland hay Poland ở Mỹ,
tôi chắc chắn là họ sẽ hãnh diện tuyên bố họ là dân Mỹ,
dù không dấu giếm gì gốc Irish hay Polish của họ. Nguồn cội
không bao giờ là một đề tài.

Còn nếu "nguồn cội" là giải giang sơn gấm vóc, tiền
rừng bạc biển mà tiền nhân đã dầy công vun đắp thì không
gì quý hơn là dựng tượng các công thần đã hết sức phá
rừng mấy chục năm nay, trồng cao su, xây thủy điện, bán gỗ
nguyên sinh…đem cho con cháu chúng ta vài trận lụt kinh hoàng
mỗi năm…để học kinh nghiệm. Còn các em trẻ đang vui đùa
dưới dòng sông Thị Vải, thân thể đã được công ty bột
ngọt Vedan tiêm không biết bao nhiêu là liều vắc xin ung thư
miễn phí? Yêu nguồn cội đến thế thì thôi.

Trên hết, trí tuệ của vài ba thế hệ Việt đã được khai
phá tận tình với nền giáo dục ưu việt mà chỉ Cu Ba hay
Triều Tiên mới bắt kịp. Đây là điểm sáng ngàn đời của
chúng ta, xây dựng vững bền một bức tường dân trí kiên
định không đời nào địch có thể xuyên thấu.

Còn nếu theo suy ngẫm của tôi, quê hương nguồn cội…là
những ký ức tuyệt vời của những ngày mới lớn, khi tâm
hồn còn tinh khôi áo mới, thì cái đẹp chân thiện trong tâm
linh đó làm sao mà mất được để cần ai phải bảo vệ hay
tôi phải đóng thuế? Cái trí tuệ mà tôi đã tự do vun đắp
qua đủ mọi sách vở và trải nghiệm có cần ai phải làm
"giáo trình" theo lề trái, lề phải? Những món ăn nuôi lớn
khôn tôi là những món nợ chịu ơn từ chục ngàn người khắp
thế giới, đâu phải chỉ vài lon bo bo viện trợ từ mẫu
quốc?

Nói thế, nhưng tại sao trong những đêm chờ sáng cho quê
hương, lòng ông già xa xứ vẫn bùi ngùi khi nhìn thấy bức
hình bà mẹ Việt còng lưng quảy gánh dưới mưa? Vẫn đau
buốt khi nghĩ về những đạo quân bán vé số khắp nước sau
vài thế kỷ của "hạnh phúc"? Vẫn thuơng xót cho những
đám trẻ không thể có tương lai trong một nền giáo dục què
quặt? Nguồn cội còn đồng nghĩa với một tiếng thở dài?

<strong>Alan Phan</strong>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131024/alan-phan-di-tim-nguon-coi), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!