Đó là một nhà thơ lớn, tương đối lớn của cả nước và
của tỉnh nhà. Lớn nếu chỉ nói riêng về chuyện làm thơ;
bởi việc làm thơ thì xét cho cùng, ai cũng lớn cả; và cũng
chẳng ai để tâm tranh luận về sự lớn nhỏ của những anh
chàng thường để tóc dài, hay lẩm bẩm nột mình ấy.
Còn tương đối lớn vì ông là một quan chức thơ, một quan
chức văn nghệ của đảng. Ông có chân trong Hội đồng thơ
quốc gia. Ở tỉnh, ông là chủ tịch Hội văn nghệ nhiều năm
liền, đến mức quên cả tuổi hưu. Ngày về hưu của ông,
tỉnh phải tổ chức một lễ trọng, có quà nặng ký. Trong
buổi lễ, ông chủ tịch tỉnh có nói rằng thơ của nhà thơ
ấy thấm sâu trong tâm hồn nhân dân tỉnh nhà; không biết trong
tâm hồn của gần 1,3 triêu dân nông nghiệp đó thế nào, còn
riêng ông chủ tịch tỉnh, chắc chắn không biết một câu thơ
nào của nhà thơ lớn đó. Mấy năm trước, trong một cuộc cãi
cọ chữ nghĩa, một nhà nghiên cứu rất uyên bác ở Lâm Dồng
cũng nói không biết ai là nhà thơ có tên như vậy. Thật có
lỗi.
Kỷ niệm Quốc Khánh năm nay, nhà thơ cho lên báo tỉnh một bài
quan trọng. Quan trọng vì nó dài, chiếm gần một trang, và
chắc nhuận bút không ít hơn 3 triệu, bằng một năm thu nhập
(hiểu theo nghĩa đồng tiền bỏ được vào túi chứ không
phải GDP bình quân) của người nông dân làm ăn khá. Nhưng đó
là chuyện nhỏ. Cái lớn hơn là bằng bài viết, ông thanh minh
mối quan hệ giữa ông với Trương Duy Nhất, người đã nhậu
với vợ chồng ông tại Quảng Ngãi chỉ 3 ngày trước khi bị
bắt. Mặt khác, cũng qua bài viết, ông khẳng định sự trung
thành chính trị, khẳng định lịch sử cách mạng của bản
thân, gián tiếp chối bỏ sự dao động bất chợt khi trước
đây đã tham gia ký tên cùng với Kiến nghị của nhóm BauxiteVN
(boxitvn.blogspot.com). Tất cả những toan tính ấy phản ánh trong
tiêu đề bài báo khi nói Quốc Khánh 2/9 là Ngày thay đổi và
thay đổi theo chiều hướng tốt và chỉ tốt.
Ngôn luận ấy làm tôi nhớ cũng vào một kỷ niệm Quốc khánh
nào đó, ông cũng đã viết một bài, trong đó ông kể về kỷ
niệm năm 10 tuổi, được tướng Nguyễn Chánh cho ngồi xe jeep
trong chuyến đi công tác tại một huyện miền núi phía tây
của tỉnh.
Kết nối những sự kiện ấy lại, có thể tổng kết đời
ông qua những ngày Quốc Khánh: Quốc Khánh I, ông, vì là gia
đình cách mạng, nên được tướng Chánh ưu ái cho đi chơi
cùng xe. Rồi ông theo cha đi tập kết, học đại học ngữ văn,
nhập ngũ và vào nam, đi qua những trảng cỏ, rồi tới biển,
rồi vừa hưởng lộc cách mạng, vừa chơi rubic. Lộc thì ông
có nhiều: lương bổng, giải thưởng, quà cáp của những
người hâm mộ, tài trợ, quản lý các quỹ từ thiện do doanh
nghiệp đóng góp, đi nước ngoài (nhờ lộc ông, cả con ông
cũng được đi nước ngoài).
Để hoàn thiện vai trí thức lớn, ông cũng học (lại) tiếng
Anh và luôn làm cho người ta biết là có thể dịch thơ tiếng
Anh, kể cả nhà thơ nói tiếng Tây Ban Nha qua bảng tiếng Anh.
Ông giao du với nhiều giới, kể cả Trương Duy Nhất như đã
nói. Khi đi đọc thơ ở Pháp, ông cũng đã tranh thủ gặp gỡ
nhóm diendan.org và Đài RFI, để sau này đôi lúc cũng có bài
viết trên mạng này và thỉnh thoảng RFI cũng phỏng vấn ông
về bóng đá, về bão lụt miền Trung. Nhờ đó ông cũng thêm
thu nhập vài trăm đồng phật lăng. Ông giữ sự tỉnh táo
chính trị ở mức tuyệt đối an toàn song cũng tùy cơ thể
hiện sự cấp tiến như một lần duy nhất ký tên tập thể
trên mạng boxitvn như đã nói. Ông duy trì rất kỹ mối quan hệ
thân tình với các lãnh đạo tỉnh, đặc biệt là với ông tân
bí thư tỉnh ủy, đến mức có việc ông có thể gọi cho vị
quan chức đảng này ngay trên chuyến đi Lạng Sơn và vị bí
thư cũng thực hiện kiểm tra ngay nội dung cú điện thoại đó.
Bằng lịch sử cuộc đời như vậy, với ông, Quốc Khánh đúng
là ngày thay đổi. Trong bài viết, ông có ý rất hay rằng Quốc
Khánh là ngày vui của mọi quốc gia, song lại khẳng định,
với Việt Nam, có Hồ Chí Minh, Quốc Khánh là ngày vui đặc
biệt. Không ai tranh luận với cảm xúc – cái quyền – của
ông. Tuy nhiên, về mặt tri thức và trí tuệ, khẳng định đó
không ổn. Quốc Khánh, với ý nghĩa giải phóng, lập quốc, có
thể vui nếu so ngày đó với lịch sử trước nó, và sẽ tiếp
tục vui về sau nếu nó bảo toàn được giá trị nhất quán,
sự thiêng liêng không gì suy suyển được của nó. Điều này
hoàn toàn không có ở Việt Nam. Và vì sự không có đó, đúng
ra là phải có (những) ngày Quốc Khánh khác, như cách Campuchea,
Nga đã làm trong mấy chục năm vừa rồi.
2/9 Việt Nam, đó là ngày Việt Minh cướp chính quyền từ nội
các Trần Trọng Kim bằng sự hợp lý hóa lịch sử cách mạng
sau này rằng đó là chính phủ thân Nhật. Bản Tuyên Ngôn Độc
Lập được đọc ở Quảng trường Ba Đình đúng vào cái giờ
ngày Nhật Hoàng ký biên bản đầu hàng, để sau đó kéo dài
một cuộc chiến tranh phi lý suốt 30 năm, nội bộ dân tộc
giết nhau đến 3 triệu người; 1 triệu người Bắc lưu vong
vào Nam; 3 triệu người Việt lưu vong ra nước ngoài; hơn một
triệu người bỗng dưng bị chính đồng bào mình "cải
tạo" trong những nhà tù. Cả dân tộc mất 32 năm để xây
dựng chủ nghĩa xã hội, rồi lại trở lại tư bản chẳng
giống ai. Giá như không có cuộc cướp chính quyền ấy, lịch
sử sẽ khác đi, trước hết là không có những mất mát có
tính cá biệt như đã nói, sẽ không mất Hoàng Sa và một phần
Trường Sa (tại hội nghị San Francisco 1951, khi Ngoại trưởng
Trần Văn Hữu của chính quyền Bảo Đại tuyên bố về chủ
quyền 2 quần đảo này, Trung Quốc không có một phản đối
nào), sẽ không có chiến tranh biên giới Tây Nam 1977 – 1989,
chiến tranh biên giới phía Bắc 1979, sẽ không có vụ Nhân Văn
Giai Phẩm, Cải Cách Ruộng Đất, sẽ không có sự lệ thuộc
vào Trung Quốc quá mức như trong những ngày này hoặc sự trở
lại nịnh nọt Nhật Bản đến mức gọi đó là người bạn
chung thủy nhất. Từ lúc cướp chính quyền gọi là thân Nhật
đến khi quay lại nịnh nọt, lịch sử mất ròng 68 năm rồi. 68
năm, các nhân sĩ như Phan Anh, Tạ Quang Bửu, những người tham
gia chính quyền "thân Nhật" đó được phục hồi. Chừng
ấy đủ cho yêu cầu có ngày Quốc Khánh khác.
Còn khi nhà thơ nói Quốc Khánh là ngày thay đổi, thì đó là
chắc nói về sự thay đổi cho chính mình và gia đình của
mình. Ngay chú bác của nhà thơ cũng không được thay đổi,
đến nỗi anh em ruột trở thành cừu địch của nhau; anh em
thúc bá của nhà thơ cũng không chịu thay đổi nên trở thành
chỉ huy trưởng cảnh sát tỉnh nhà và một thời khét tiếng
chống cộng. Chỉ còn lại nhà thơ thay đổi, luôn thay đổi
chính mình nên khi đọc bài viết trên báo tỉnh, tôi tưởng
tượng đến một con vật vừa bò sát, vừa biết leo cây mà
hồi còn nhỏ, khi bắt được, chúng tôi thường nhét vào
miệng một điếu thuốc lá.
Khi làm bài viết này, tôi không có ý xúc phạm nhà thơ, cố
gắng giữ sự trình bày phiếm danh.
Điều có thể bị xúc phạm, vì những khả năng lịch sử bỏ
ngỏ nói trên, là ngày Quốc Khánh; và do nhà thơ đánh đồng
đời mình với ngày Quốc Khánh qua bài viết ấy nên bị vạ
lây. Xin bỏ quá.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130831/hoan-ho-quoc-khanh-hoan-ho-nha-tho),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét