<h2>1. Không ai thương mình bằng chính mình:</h2>
<div class="boxright320"><img
src="https://sphotos-b-ams.xx.fbcdn.net/hphotos-prn2/1240630_301766053298227_1613933640_n.jpg"
/></div>
Dù được lớn lên dưới mái trường XHCN, nơi mà con người
luôn được dạy rằng phải hy sinh lợi ích bản thân cho tập
thể, mà lớn nhất là tổ quốc, từ nhỏ tôi được dạy
rằng: nông dân lao động trên đồng để làm giàu cho tổ
quốc, công nhân trong nhà máy cũng lao động hăng say vì yêu
nước, bác sĩ cống hiến công sức mình cho sự nghiệp bảo
vệ sức khỏe nhân dân, nhà giáo thì ngày đêm chăm lo cho sự
nghiệp giáo dục toàn dân,… nhưng tôi vẫn tin vào chủ nghĩa
cá nhân. Với tôi, bản chất con người là vị kỷ (ích kỷ)
và duy lý (khôn). Con người ta chỉ muốn và hăng hái nhất
(động lực) khi làm cái gì có lợi cho mình. Tất nhiên, các
bạn luôn tìm ra vài trường hợp cụ thể nào đó để phản
bác lại ý kiến của tôi. Ok, tôi thừa nhận có những cá nhân
như vậy nhưng điều tôi muốn nói là số đông.
Khi nhỏ, anh em tôi sống chung với nhau một nhà, có nhiều thứ
dùng chung, thương yêu nhau, san sẻ nhau,… nhưng khi lớn lên,
chúng tôi có gia đình riêng thì thân ai lấy lo, nếu có giúp
nhau thì cũng giúp đỡ lúc ngặt nghèo mà thôi. Tất nhiên không
vì thế mà anh em xa cách hay thiếu tình cảm yêu thương nhau.
Tôi tin điều này không chỉ đúng cho anh em tôi mà có lẽ đúng
ở nhiều gia đình. Anh em trong nhà còn vậy huống gì rộng lớn
là xã hội. Dù là đồng bào nhưng như một điều tự nhiên,
tình thương trước hết phải dành cho người thân yêu: vợ con,
bố mẹ, anh em,… rồi mới đến đồng bào.
Bản năng con người là phải lo cho mình, cho gia đình rồi mới
nghĩ đến xã hội. Một bậc cao nhân đã nói "người không
thương mình thì trời tru đất diệt", với tôi, câu này là
chính xác dù nhiều người có thể công kích là ích kỷ.
Trong lâu dài, nếu con người chỉ đi làm việc vì lợi ích cho
số đông, cho nhân dân, cho tổ quốc mà không nghĩ đến lợi
ích mình thì rất phi lý và không bền vững. Có chăng là thánh
nhân (loài người thành thánh nhân thì rất hiếm) hoặc là
miệng lưỡi thơn thớt để che giấu một toan tính.
<h2>2. Lợi ích riêng được nhận thức đúng:</h2>
Hẳn nhiều người sẽ trích dẫn câu nói của vị tổ Các-Mác:
"chỉ có súc vật mới quay lưng với đồng loại để chăm
chút cho bộ lông của mình", để công kích luận điểm ích
kỷ nhưng rất 'người" ở trên của tôi.
Đồng ý là con người chúng ta khác con vật là phải có tình
thương, lòng nhân đạo với đồng loại-nhất là người cùng
huyết thống, màu da-chứ không thể nào chăm chăm cái niêu cơm
nhà mình mặc ai chết đói, kệ. Tôi luôn suy nghĩ giải pháp
nào để dung hòa được hai trạng thái, hai trường phái lý
luận ngược chiều như trên.
Nghịch lý trên có lời giải đáp khi tôi đọc cuốn sách
"nền dân trị Mỹ" của nhà quý tộc Alexis de Tocqueville do
thầy Phạm Toàn dịch. Trong cuốn sách dày hơn 900 trang này, có
nói về một tri thức của người Mỹ là "lợi ích riêng
được nhận thức đúng". Người Mỹ nhận thức rằng lợi
ích riêng của họ luôn gắn bó với lợi ích chung. Lợi ích
riêng của từng người, từng gia đình chỉ được bảo đảm
và bền vững khi gắn với lợi ích chung. Người Mỹ luôn xem
"lợi ích riêng được nhận thức đúng" như một tín điều
(như là một giáo điều trong tôn giáo). Chính nhận thức này
mà người Mỹ rất hăng hái tham gia việc chung: từ làm
đường, xây dựng trường học, dựng thánh đường, chống
tội phạm,… Xã hội dân sự ở Mỹ phát triển mạnh, bền
vững cũng vì nhận thức đúng đắn trên của toàn dân Mỹ.
Nước Mỹ phát triển, thịnh vượng vì người dân Mỹ nhận
thức đúng và rất lành mạnh về bản chất con người trong
việc chung sống thành xã hội.
Để xây dựng nền dân chủ đúng đắn, bền vững và chung
hưởng thịnh vượng, người Việt Nam ta nên tìm hiểu và
truyền bá nhận thức trên đến càng nhiều người càng tốt.
Nó là một giải pháp vừa bảo đảm được bản chất "xấu
xa" của từng cá nhân con người, vừa bảo đảm sự tốt
đẹp cho xã hội.
<h2>3. Chung tương lai-chung thảm họa</h2>
Người Việt chúng ta hiện nay có hơn 90 triệu dân, với hàng
chục triệu gia đình. Từng người với vui buồn, sướng
khổ,… quây quần trong không gian chính là gia đình. Ngoài bản
thân, không ai thương mình bằng người thân: bố mẹ, vợ con,
anh em,… đó là một thực tế.
Từng cá nhân cần phải phát huy mọi năng lực để mang lại
điều tốt đẹp nhất cho bản thân và gia đình. Trong xã hội
cạnh tranh khốc liệt này, nếu ta chậm chân, ta "hiền" thì
người khác sẽ lấy mất phần. Không chỉ bản thân thiệt mà
còn vợ con, bố mẹ, anh em phải sống trong đói nghèo, thiếu
thốn trăm bề,… Không gì cay đắng bằng khi một người có
năng lực phải sống trong cảnh như vậy.
Tuy nhiên, ngoài cái gia đình bé nhỏ mà mọi người phải lo,
chúng ta là người Việt Nam, cùng chung tiếng nói, cùng chung
huyết thống, cùng thừa kế một di sản của cha ông, chúng ta
có chung một tương lai.
Nhà chúng ta to, nhưng xung quanh dân tộc ta nghèo đói thì chúng
ta cũng không yên khi đầy rẫy "Lê Văn Luyện" quây quanh. Xe
chúng ta tốt nhưng đường đầy rẫy ổ gà, xập xệ thì cũng
sập hầm, sập hố mà chết. Chúng ta có nhiều tiền nhưng
thực phẩm xung quanh điều nhiễm độc thì có tránh "đường
trời" mới khỏi ung thư,….
Một dân tộc suy yếu, khi bị ngoại bang thôn tính hoặc giặt
giã nổi lên thì nhà giàu cũng chết như nhà nghèo.
<h2>4. Bài học lịch sử:</h2>
150 năm trước, khi người Pháp lăm le bờ cõi, dân tình đói
kém, lầm than nhưng các vị Vua quan phần vì thiếu thông tin
phần vì lòng tham ích kỷ chi phối-sợ mất bổng lộc- mà giữ
rịt nhân dân trong thể chế cai trị lạc hậu.
Rồi điều gì đến cũng đến, nước mất thì nhà tan, không ai
trong số các vị đó giữ được bổng lộc cho con cháu. Dân
tộc ta trải qua thời khắc lịch sử kinh hoàng: gần 100 năm nô
lệ, hơn 30 năm chiến tranh giày xéo với hàng triệu tấn bom
đạn trút xuống mảnh đất tươi đẹp hình chữ S. Tôi không
biết có bao nhiêu con vua cháu chúa chết thảm trong tao loạn
hoặc sống lang bạt muôn phương?
Thật là bi thương!
<h2>5. Cần một một cuộc cách mạng nhận thức về "quyền
lợi riêng được nhận thức đúng":</h2>
Tình hình đất nước ta hiện nay là rất xấu. Một đảng nắm
hết uy quyền nhưng hiện đang bị suy thoái trầm trọng: tham
nhũng, lợi ích nhóm (nhóm lợi ích với lòng tham mù quáng) nổi
lên đông như quân Nguyên. Trong thời cuộc này, một số sẽ
thành công, của ăn của để, nhà lầu xe hơi,… nhưng tuyệt
đại đa số là thất bại.
Khi viết bài "<a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130901/nguyen-van-thanh-ban-tot-cua-chien-tranh-niem-tin-mu-quang-va-long-tham-mu-quang">bạn
tốt của chiến tranh: niềm tin mù quáng, lòng tham mù
quáng</a>", tôi thấy thật khó mà thay đổi thực trạng đất
nước. Lực lượng bên trên nắm quyền lực và tiền bạc thì
bị lòng tham mù quáng chi phối (một phần nhỏ còn bị niềm
tin mù quáng chi phối) và họ tìm cách giữ vững đặc quyền
đặc lợi đang có; bộ phận bên dưới thì lại bị niềm tin
mù quáng chi phối (còn một bộ phận "trí thức" ở giữa
thì tối tăm mặt mũi vì chăm lo lợi ích riêng cho bản thân và
gia đình). Tôi suy nghĩ và không thấy lực lượng nào đủ
mạnh hiện nay khả dĩ chống nổi hai thế lực trên. Đến nhà
bác học thiên tài Einstein còn phải bất lực mà thốt lên
"không thể chống được thế lực của những kẻ ngu (trong
trường hợp này có thể hiểu là tin mù quáng mà tham mù
quáng), vì chúng quá đông".
Trong tình thế này, chắc có lẽ chúng ta cần làm một cuộc
"cách mạng" về nhận thức mà cốt lỗi vấn đề là triết
lý "lợi ích riêng được nhận thức đúng". Một cuộc vận
động toàn dân dù sang hèn, giàu nghèo thấy được "một
tương lai chung-một thảm họa chung".
Có lẽ chúng ta cần cuộc vận động này trước tiên để có
thể thống nhất ý chí và lực lượng rồi mới tính kế làm
những việc tiếp theo.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130904/nguyen-van-thanh-chung-mot-tuong-lai-chung-mot-tham-hoa),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét