Huỳnh Ngọc Chênh - Học cái gì?

Thuở ấu thơ, tôi là một đứa bé hoang dã.

Ba tôi thường xuyên đi tù, mẹ tôi chạy chợ từ sáng sớm
đến tối mịt mới về, hai chị lớn lo việc đồng áng, ba
đứa nhỏ chúng tôi tự lo cho nhau. Tôi chưa từng được đi
chăn trâu, vì nhà tôi không có trâu, nhưng tôi cũng sống hoang
dã và có đầy đủ đức tính y như những đứa trẻ nầy.

Thấy tổ chim là phải bắt phá cho bằng được, thấy cây trái
trong vườn nhà khác thì phải ăn trộm cho bằng được, không
ăn trộm được thì phải ném đá cho rụng hết. Thấy cái gì
ngoài đường hay trong vườn nhà người ta là muốn quơ lượm
về nhà. Thường xuyên trần trục, không hề biết đội mũ và
mang dép là gì. Đi tắm là để bơi chứ không phải để làm
vệ sinh, nên cáu bẩn đầy người. Thấy người già cả tàn
tật thì trêu chọc...

Ấy vậy mà sau khi trầy trật học xong bậc tiểu học, tất
cả những thói hư hoang dã ấy lần lượt biến mất trong tôi
từ lúc nào mà tôi không hề hay biết. Khi vào lớp đệ thất
trường huyện tôi đã là một học sinh chỉnh chu và tươm
tất. Tôi biết mặc quần tây có dây nịt, áo sơ mi bỏ vào
trong, giày có dây buộc và có vớ mỗi khi đi học hoặc đi
xuống Hàn (tức là đi xuống thành phố Đà Nẵng). Tôi biết
lễ phép chào hỏi người già, biết tôn trọng và giúp đỡ
người tàn tật. Tôi không còn phá phách các tổ chim và lấy
việc bắn chim làm thú vui. Tôi biết dừng lại, ngã mũ, cúi
đầu khi gặp đám tang hoặc đi ngang qua nơi đang làm lễ chào
cờ. Tôi ý thức được việc tôn trọng của công và của cải
của người khác. Tôi biết tránh ăn nói những lời tục tỉu.
Tôi biết không làm những điều bậy bạ để giữ danh giá gia
đình...Tôi thấy mình ứng xử tự tin không thua kém gì dân
thành phố cùng trang lứa.

Tất cả những điều đó dĩ nhiên tôi chỉ học được qua các
năm tiểu học, dù cơ sở vật chất của những trường lớp
tôi trải qua thời đó rất nghèo túng, trầy trật và vá víu.
Cái nội dung chương trình giáo dục ưu việt thời đó đã
vượt qua mọi trở ngại vật chất để thấm vào trong tôi lúc
nào tôi không hay.

Vẫn tin rằng, ở nhà trường bây giờ cũng dạy những điều
đó, nhưng tôi lại có cái cảm giác gì đó rất bất ổn. Ngay
giữa các thành phố văn minh hiện nay, tôi vẫn thấy có bọn
trẻ con chen lấn tranh giành với người già cả, chọc ghẹo
người tàn tật, bắn phá chim chóc, phá phách vườn hoa, chọc
ghẹo thú dữ, phá hoại môi trường, phá hoại và ăn cắp
của công...và đỉnh cao của sự tệ hại nầy được phơi bày
ra qua các lần đông đảo thanh niên nam nữ ăn cướp hoa trong
các lần lễ hội hoa ở Hà Nội.

Không thể căn cứ trên một số thanh thiếu niên hư hỏng, trên
vài hiện tượng sai trái mà kết luận ngay bản chất của nền
giáo dục. Tuy nhiên, gần như 100% trẻ em ở thành phố đều
được tới trường, đều ít nhất học xong bậc tiểu học,
nhưng vẫn còn khá đông trẻ em và thanh thiếu niên ngay tại
các thành phố lớn có những hành vi sai trái, không khỏi không
làm chúng ta băn khoăn nghi ngờ về tính đúng đắn của chương
trình dạy học trong nhà trường ngay từ bậc tiểu học. Các em
đã học được gì về đạo đức sơ đẳng làm người trong 5
năm tiểu học?

<center><img
src="http://www.tinmoitruong.vn/public/media/media/picture/hoa%203-%20tinmoitruong.jpg"
/></center>
<em><center>"Nam thanh nữ tú" cướp hoa ở lễ hội hoa anh đào
tại Hà Nội</center></em>

<center><img src="http://www.tienphong.vn/ImageView.ashx?ThumbnailID=237803"
/></center>
<center><em>Lại cướp hoa ở lễ hội hoa khác bên Hồ
Gươm</em></center>

Qua sách báo, qua tiếp xúc với các phụ huynh có con em đang du
học, tiếp xúc trực tiếp các em đang đi học ở nước ngoài
ngay từ bậc phổ thông, cũng như tiếp xúc với nhiều em Việt
kiều. tôi thấy nền giáo dục phổ thông của các nước tiên
tiến rất thực tiễn, rất nhân bản và rất nhiều thứ khác
mà nền giáo dục của ta không hề có.

Ngoài kiến thức cơ bản như văn toán lý hóa..trường học
nước ngoài còn tạo điều kiện cho từng học sinh phát huy
tối đa các năng khiếu vui chơi của mình như: thể thao, sân
khấu, âm nhạc, hội họa...Tôi đã gặp một đứa con của
người bạn đang học lớp 11 đã chơi được trong dàn nhạc
giao hưởng, một đứa khác đang lớp 10 đã thường xuyên diễn
kịch của shakespeare. Trường học phổ thông cũng dạy cho học
sinh cách ăn chơi như đi dự tiệc lớn, tiệc nhỏ phải ăn
mặc ra sao, mời bạn gái như thế nào, tổ chức tiệc tùng
phải làm gì, tổ chức dã ngoại thì làm sao...Các trường phổ
thông bên ấy, đa số không yêu cầu học sinh mặc đồng phục,
nhưng những trường mặc đồng phục thì cũng mỗi tuần có 1
ngày cho mặc tự do, để qua đó phát hiện cá tính học sinh
cũng như uốn nắn kịp thời những lệch lạc của các em qua gu
thời trang. Rồi lại mỗi năm học có một ngày cho học sinh
mặc đồ ngủ đến trường cũng như mang theo đầy đủ các
phụ kiện làm đẹp ở nhà để qua đó hướng dẫn các em về
những chuyện riêng tư tế nhị.

Những chuyện rất nghiêm túc và rất thực tế đều được
dạy qua ở phổ thông. Ví dụ, học sinh cấp ba có giờ học
về tài chính, bày cho các em biết quản lý tiền nong, biết mở
tài khoản, biết giao dịch qua ngân hàng. Rồi họ dạy cho học
sinh biết viết đơn từ, thư tín, biết đi phỏng vấn để xin
việc làm, biết cách ăn mặc nơi công sở (mỗi học sinh bắt
buộc có một bộ đồ công sở khi đến kiến tập tại nơi
nầy), biết "check in" và "check out" nơi sân bay...Nghĩa là một
học sinh khi đã tốt nghiệp cấp ba thì ngoài kiến thức khoa
học cơ bản, các em phải biết mọi chuyện trong cuộc sống
hiện đại, từ cách ăn, cách chơi, cách mặc, đến cách giao
tế, đi lại, mua sắm, xin việc...tất tần tật mọi thứ cần
thiết trong cuộc sống. Phụ huynh gởi con mình vào trường phổ
thông, 12 năm sau yên tâm đón nhận về một công dân tốt, một
con người phát triển hoàn chỉnh.

Chương trình giáo dục của ta tại sao không làm được những
việc như vậy nhỉ?

Hãy bỏ bớt những bài học chính trị nặng nề, bỏ bớt
những kiến thức chuyên sâu chưa cần thiết, bỏ bớt những
bài tính mẹo theo kiểu đánh đố hóc búa...thì có thể có
thời gian để dạy cho các em những điều cần thiết.

Cái nghiệp chướng gì nó đè lên mà sau bao lần cải cách,
chương trình giáo dục VN vẫn chưa thoát ra khỏi những điều
tù mù tăm tối?

<strong>Huỳnh Ngọc Chênh</strong>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130904/huynh-ngoc-chenh-hoc-cai-gi), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!