Phạm Vũ Lửa Hạ - Thatcher vs. Keynes

Coi một tấm ảnh, bức hình độc đáo nhiều khi hơn cả đọc
hàng ngàn, hàng vạn câu chữ (A picture is worth a thousand words).
Hôm 13/4/2013, tờ <em>The Economist </em>giới thiệu lại bức biếm
họa KAL ngày 30/11/1999. Biếm họa miêu tả cảnh một buổi
tiếp tân tại Hội Nhân vật Lịch sử. Nhân viên lễ tân
trịnh trọng tuyên bố nghênh đón Thủ tướng Margaret Thatcher
với sự hộ tống của Nhà kinh tế học John Maynard
Keynes&nbsp;("<em>Please welcome to the Historic Figures Society … Prime
Minister Margaret Thatcher escorted by Economist John Maynard
Keynes</em>"). Trong khi đó, nhiều vị tai to mặt lớn như Reagan,
Lincohn, Churchill, Stalin, de Gaulle, Mao Trạch Đông (và Hitler?)
đứng hai bên nhìn nữ thủ tướng duy nhất trong lịch sử
Vương quốc Anh hùng dũng (hoặc hùng hổ, tùy bạn) vừa tiến
vào vừa dùng chân lăn tấm thảm (đỏ?) cuộn tròn ông Keynes
ở trong.

<center><img alt="Thatcher_Keynes"
src="http://phamvuluaha.files.wordpress.com/2013/04/thatcher_keynes.jpg?w=547&amp;h=353"
height="353" width="547"></center>

Biếm họa tuy đơn giản nhưng tóm lược khá đầy đủ di sản
của Bà Đầm Sắt (Iron Lady). Trong bài "<a
href="http://www.economist.com/news/leaders/21576094-now-especially-world-needs-hold-fast-margaret-thatchers-principles-freedom-fighter"
target="_blank"><em>Freedom Fighter</em></a>" ngày 13/4/2013 nói về
sự nghiệp của bà, <em>The Economist</em>&nbsp;nhận xét Churchill
chiến thắng ở Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng không tạo
ra được một học thuyết/chủ nghĩa riêng như Thatcher
(<em>Winston Churchill won a war, but he never created an "-ism"</em>).
Biếm họa này thâm thúy ở&nbsp;chỗ xoáy vào mâu thuẫn
giữa&nbsp;học thuyết/chủ nghĩa Thatcher (Thatcherism) và học
thuyết của Keynes.

BBC News có bài giải thích khá dễ hiểu về&nbsp;Thatcherism (<a
href="http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-22079683"
target="_blank"><em>What is&nbsp;Thatcherism?</em></a>, 10/4/2013). Chủ
trương quan trọng (hoặc đáng ghét, theo quan điểm của công
đoàn và giới thiên tả) chú trọng vào thị trường tự do và
vai trò rất nhỏ của nhà nước. Bà không chấp nhận việc
quốc hữu hóa các doanh nghiệp và kinh tế kế hoạch hóa tập
trung kiểu xã hội chủ nghĩa.

Cũng như các chính khách thiên hữu thời đó, bà&nbsp;chịu
ảnh hưởng lớn của trường phái kinh tế Áo, mà tiêu biểu
là nhà kinh tế học Friedrich Hayek. Được biết, một trong
những cuốn sách gối đầu giường của Thatcher (và&nbsp;Đảng
Bảo thủ) là "<em>The Road to Serfdom</em>" của Hayek. (Bản
tiếng Việt "<em><a
href="http://www.vinabook.com/duong-ve-no-le-m11i33883.html"
target="_blank">Đường Về Nô Lệ</a></em>" do Phạm Nguyên
Trường dịch.) Trường phái Áo đối lập với học thuyết
Keynes vốn đề cao sự can thiệp của nhà nước. Trong một bài
khác (<a
href="http://www.economist.com/blogs/freeexchange/2013/04/margaret-thatchers-macroeconomic-legacy"
target="_blank"><em>How Mrs Thatcher smashed the Keynesian
consensus</em></a>,<em>&nbsp;</em>9/4/2013), blog Free Exchange của <em>The
Economist</em> phân tích di sản kinh tế vĩ mô của Thatcher, trái
ngược với những quan niệm của phe Keynes. Tương truyền, đầu
thập niên 1930, Lionel Robbins, trưởng khoa kinh tế ở Trường
Kinh tế London và người lúc đó có nhiều tranh luận nảy lửa
với John Maynard Keynes,&nbsp;mời Friedrich Hayek về dạy để làm
đối trọng với Keynes, khi đó đang dạy ở Cambridge.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130413/pham-vu-lua-ha-thatcher-vs-keynes),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét