anh phải tìm và tạo dựng cơ chế giám sát quyền lực, khắc
phục và ngăn chặn sự tha hóa. Anh phải tạo cơ chế để
người ta lấy đá ghè vào chân anh chứ không thể trông chờ
anh tự lấy đá ghè chân mình được," Thiếu tướng Lê Văn
Cương nói.</strong></em>
<em>Như ông đã nói, chúng ta đã nhiều lần chỉnh đốn đảng
nhưng tình hình không được cải thiện. Theo ông, đâu là
những điểm nhấn đột phá để NQTW 4 thực sự đi vào cuộc
sống, tạo được bước chuyển thực sự?</em>
Nghị quyết TƯ 4 đã nêu đầy đủ các giải pháp rồi. Theo
tôi, cần tập trung ngay vào những nhát cắt chí tử, tạo
chuyển biến mà người dân có thể thấy được.
Xuất phát điểm hành động chính là phải trở lại thực
hiện NQ ĐH VI (1986) của Đảng. (Rất tiếc đến nay ta vẫn
chưa có tổng kết về việc thực hiện nghị quyết này). Cụ
thể:
"Trong điều kiện đảng lãnh đạo chính quyền, mỗi đảng
viên dù ở cương vị nào đều phải là một công dân kiểu
mẫu". "Có lập lại kỉ cương trong đảng, trong cơ quan lãnh
đạo các cấp của nhà nước, mới có sức mạnh lập lại
trật tự trong xã hội". "Trong tư tưởng cũng như trong hành
động, phải triệt để chống tham nhũng, chống đặc quyền,
đặc lợi. Với lương tâm của người cộng sản, mỗi cán
bộ, đảng viên hãy nghiêm khắc xem xét mình đã sống lành
mạnh, sống bằng lao động của mình hay chưa?... Cán bộ lãnh
đạo phải gương mẫu hơn trong lối sống. Người có chức vụ
càng cao thì yêu cầu về sự gương mẫu càng lớn. Không ai có
quyền tự ban cho mình những đặc quyền, đặc lợi".
Không xuất phát từ đây, tất cả chỉ là con số 0.
<div class="special_quote">Có lập lại kỉ cương trong đảng, trong
cơ quan lãnh đạo các cấp của nhà nước, mới có sức mạnh
lập lại trật tự trong xã hội.
Với lương tâm của người cộng sản, mỗi cán bộ, đảng
viên hãy nghiêm khắc xem xét mình đã sống lành mạnh, sống
bằng lao động của mình hay chưa?...
Cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu hơn trong lối sống. Người
có chức vụ càng cao thì yêu cầu về sự gương mẫu càng
lớn. Không ai có quyền tự ban cho mình những đặc quyền,
đặc lợi".
<em><strong>Trích Nghị quyết ĐH VI của Đảng.</strong></em></div>
<em>Nhưng liệu có ai tự nguyện vác đá ghè chân mình, thưa
ông, trong khi thực tế nhóm hưởng đặc quyền, đặc lợi và
nhóm lợi ích như Tổng bí thư đã nêu lại chính là những
người có quyền?</em>
Chính vì thế phải thay đổi cơ chế giám sát quyền lực. Trong
điều kiện một đảng, không có đối trọng, anh phải tìm và
tạo dựng cơ chế giám sát quyền lực, khắc phục và ngăn
chặn sự tha khóa. Anh phải tạo cơ chế để người ta lấy
đá ghè vào chân anh chứ không thể trông chờ anh tự lấy đá
ghè chân mình được. Phải thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn của
lợi ích nhóm để thấy rõ: chỉnh đốn đảng nghiêm túc là
con đường độc đạo mà đảng phải đi, để vượt qua chính
mình để giữ vai trò lãnh đạo.
Suy cho đến cùng, sự tha hóa là kết quả của việc quyền
lực không bị giám sát. Nơi nào quyền lực không bị giám sát
thì ở đó có tha hóa, không phải ở riêng ĐCS VN.
Với đảng ta, dân chủ trong sinh hoạt đảng chưa được phát
huy đầy đủ. Từ năm 1951, 1952, HCM đã nói: "dân chủ trong
Đảng mới quét sạch được sự tha hóa, tham ô, lãng phí..."
Ở đâu và khi nào trong sinh hoạt đảng thể hiện sục sôi dân
chủ thì đảng có sức sống mãnh liệt. Thiếu dân chủ, cơ
quan lãnh đạo của đảng sẽ thiếu thông tin nhiều mặt về
một vấn đề, đặc biệt những vấn đề hệ trọng quan hệ
đến sự sinh tồn của đảng. Thiếu dân chủ thì sinh hoạt
đảng trở thành độc thoại một chiều từ người lãnh đạo
cao nhất, thiếu thông tin phản hồi từ dưới lên...Chỉ khi
nào dân chủ thực sự thì sinh hoạt đảng mới loại bỏ
được sự tha hóa trong đảng.
Hai là, hệ thống giám sát quyền lực trong Đảng, trong nhà
nước hoạt động chưa thực sự hiệu quả. UBKT của Đảng,
Thanh tra nhà nước, thanh tra chuyên ngành... cớ sao phát hiện
vụ Vinashin quá muộn. Đó là bằng chứng của việc giám sát
thiếu hiệu quả.
Vụ Tiên Lãng hiện nay, UBKT của Thành ủy Hải phòng, của
huyện ủy Tiên Lãng ở đâu? Cơ quan dân cử của huyện Tiên
Lãng, của TP Hải Phòng ở đâu, mà để nên cơ sự như vậy?
Đó là một xã trong một huyện ở thành phố lớn, không phải
nơi xa xôi, rừng xanh nước đỏ nào. Các bộ máy của Đảng,
HĐND các cấp ở Hải Phòng đã ở đâu?
Nói điều này không có nghĩa những cán bộ, đảng viên ở các
UBKT của đảng, thanh tra các cấp yếu kém, mà do sự ràng buộc
của cơ chế khiến họ không phát huy được vai trò. Người
giỏi và tốt đến mấy mà vào cơ chế này, thì thay đổi nếu
có cũng chỉ được chút ít thôi. Vấn đề là phải sửa từ
cơ chế.
Ba là, sinh hoạt đảng, sinh hoạt chi bộ, cấp ủy, tính chiến
đấu, tính giáo dục thấp nếu không muốn nói là hình thức.
Có bao nhiêu vụ tha hóa, tham nhũng do sinh hoạt đảng, cấp ủy
phát hiện ra? 15 năm trước, Đảng ủy Quỳnh Phụ (Thái Bình)
10 năm liền trong sạch vững mạnh vậy mà cuối cùng sự kiện
Thái Bình 1997 lại nổ ra.
Bốn là, độ chín muồi về chính trị của các đảng viên
cộng sản, nhất là các đảng viên giữ vị trí chủ chốt
trong đảng chưa đến. "Cán bộ phải là công bộc của dân" cơ
mà. Bác Hồ từng nói tại Thanh Hóa: Chính phủ không làm tròn
trách nhiệm, hư hỏng, dân có quyền đuổi chính phủ đi....
Cứ soi chiếu vào điều lệ đảng, bao nhiêu đảng viên đã
làm đúng, làm đủ? Hay khi nắm quyền lực không ít người
lại quên ngay những gì mình từng tuyên thệ trước quốc kì,
đảng kì?
Cũng phải nói thêm rằng, đảng xác định mình là bộ phận
ưu tú của dân tộc. Và vì tin điều đó, dân tộc giao cho
đảng quyền lãnh đạo. Gắn với nó, cả Hiến pháp và điều
lệ đảng đều nói nhân dân phải có quyền giám sát hoạt
động của cán bộ đảng viên, cán bộ nhà nước. Nghị quyết
của đảng cũng nêu rõ phải xây dựng cơ chế để nhân dân
giám sát hoạt động của đảng, nhà nước và các cán bộ
đảng viên.
Điều lệ đảng, nghị quyết đảng nêu rồi, nhưng thực tế,
cơ chế cho dân giám sát chưa có.
<em>Sửa từ cơ chế là như thế nào, theo ông?</em>
<span class="underlined-text">Trước hết</span>, cần củng cố lại
toàn bộ hệ thống cơ quan quyền lực của đảng và nhà
nước. Giao quyền mà không củng cố hệ thống thì chỉ tạo
điều kiện cho sự tha hóa.
Đương nhiên sẽ có những vấn đề phải chờ đến ĐH Đảng
12 để sửa điều lệ như việc lập Ủy ban Kiểm tra, Giám sát
và Kỉ luật của Đảng do đại hội bầu (không phải do Ban
chấp hành trung ương hay cấp ủy các cấp bầu). Kèm theo đó,
phải có cơ chế 1/3 ủy viên Bộ chính trị/ Cấp ủy là thành
viên của UB, chủ nhiệm là thường trực Ban bí thư.
Ủy ban này đã tổ chức theo hệ thống dọc, không phụ thuộc
vào cấp ủy địa phương. Chủ nhiệm UB mỗi cấp có quyền
bảo lưu ý kiến của mình, trình lên cấp trên khi khác với ý
kiến của bí thư.
Mỗi kì họp thường kì của đảng, theo tôi, cần có hai báo
cáo: một báo cáo của Bí thư về hoạt động của đảng và
một của Chủ nhiệm UB Kiểm tra, Giám sát và Kỉ luật về
nội tình của đảng.
Cơ quan thanh tra phải độc lập tương đối, trực thuộc Quốc
hội, không phải Chính phủ (có thể do Phó Chủ tịch QH làm
Chủ tịch). Ở địa phương cũng tổ chức tương tự, thanh tra
thuộc cơ quan dân cử. Các cơ quan thanh tra ngành cũng đảm bảo
sự độc lập tương đối.
Việc lập UB Kiểm tra, Giám sát và Kỉ luật có thể đưa vào
ngay từ dịp sửa Hiến pháp sắp tới. Thực chất của nó
chính là tăng quyền hạn của UB Kiểm tra trung ương hiện nay.
Điều chỉnh thanh tra nhà nước trở thành cơ quan thuộc QH cũng
là việc làm được, cần làm ngay.
<span class="underlined-text">Hai là</span>, cần làm rõ vai trò, trách
nhiệm của người đứng đầu tổ chức đảng, cơ quan nhà
nước và tổ chức kinh tế. Ở ta, vai trò của cá nhân và tập
thể bị lẫn lộn. Người đứng đầu hoặc lạm quyền, hoặc
không dám quyết định, không dám đột phá. Chừng nào chưa làm
rõ trách nhiệm cá nhân, đừng nói đến chống tham nhũng, chặn
tha hóa, vì sẽ chỉ là nói suông thôi.
<span class="underlined-text">Ba là</span>, cần đổi mới phương
thức lãnh đạo của đảng với nhà nước, không để tình
trạng hoặc bao biện, làm thay hoặc bỏ mặc. Với điều kiện
một đảng lãnh đạo, ta phải tự tìm lấy lời giải cho mình.
Không khắc phục được sự bất cập trong phương thức lãnh
đạo của đảng với nhà nước, thì còn tha hóa. Quan hệ giữa
cấp ủy, người đứng đầu, với thủ trưởng các cơ quan
phải ràng buộc, cụ thể và rõ ràng hơn, theo luật.
Đơn cử, trong vụ việc ở Tiên Lãng, trách nhiệm của Thành
ủy Hải Phòng, huyện ủy Tiên Lãng đến đâu? Trong vụ
Vinashin, đảng ủy tập đoàn, tổng giám đốc Vinashin trách
nhiệm như thế nào?
Trách nhiệm của đảng, đáng tiếc, vẫn là một vùng trống.
Đó cũng là món nợ của các nhà khoa học Việt Nam với đảng.
Đến lúc ta cần tháo tung ra cho các nhà khoa học thảo luận,
tìm lối thoát cho đảng để lãnh đạo nhà nước.
<span class="underlined-text">Bốn là</span>, tăng cường hơn nữa
sự giám sát của cơ quan lập pháp đối với cơ quan hành pháp,
cũng như sự độc lập của cơ quan tư pháp trong xét xử. Đây
là điều được quy định trong Hiến pháp nhưng đến nay vẫn
chưa làm được trong thực tế.
Song song với nó là tăng sự giám sát của cơ quan dân cử.
Hiện nay cơ quan dân cử còn đóng vai trò mờ nhạt lắm.
<span class="underlined-text">Năm là</span>, bố trí cán bộ dứt
khoát phải qua kiểm tra, chọn lọc... mà ở đó, người đứng
đầu phải trình bày và bảo vệ phương án của mình. Các ứng
viên giám đốc sở, bộ trưởng chẳng hạn, đều phải nêu ra
những ưu tiên công việc của mình nếu trúng cử. Tương tự,
tại quốc hội, các ứng viên Thủ tướng cũng phải trình bày
phương án, để từ đó Quốc hội lựa chọn. Đó là cách để
ràng buộc trách nhiệm sau này, bãi miễn nếu làm sai. Có như
vậy mới không còn chỗ cho chạy cửa sau, chạy chức, chạy
quyền.
<span class="underlined-text">Sáu là</span>, xây dựng cơ chế để
thực hiện giám sát, phản biện cho nhân dân tham gia giám sát
hoạt động của đảng, nhà nước và các cán bộ, đảng viên,
như điều lệ đảng đã nêu. Cần trao cho các tổ chức nhân
dân quyền phản biện, tham vấn về các chủ trương, chính sách
của đảng. Đó chính là bộ lọc cho các chính sách có thể đi
vào cuộc sống và gắn với cuộc sống, được dân ủng hộ.
Đảng ta đã có lịch sử lắng nghe phản biện: thủy điện
Sơn La, cảng Vân Phong... cần phát huy hơn nữa.
<span class="underlined-text">Cuối cùng</span>, cần xây dựng cơ
chế tuyển chọn và sử dụng hiền tài vào các vị trí quyết
định trong hệ thống chính trị, từ cấp cao nhất đến cơ
sở. Không có chính sách trọng dụng hiền tài, đất nước khó
mà phát triển được.
Chúng ta cũng không thể trông chờ sự thay đổi trong ngày một
ngày hai được. Trong nhiệm kì này, chúng ta chỉ có thể khắc
phục một số vấn đề. Và tôi tin đảng sẽ khắc phục
được, nhưng sẽ là một quá trình dài đau đớn.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11573), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét