thì có thể nói độc tài luôn tạo ra và nuôi dưỡng <a
href="http://www.procontra.asia/?p=189">sự lạc quan vô tận</a> cho
dân chúng còn dân chủ thì khuyến khích sự nghi ngờ về mọi
thứ, nhất là về những người có quyền lực, nắm ảnh
hưởng dư luận. Kết quả những cuộc thăm dò gần đây của
các tổ chức có uy tín cũng cho ra chỉ số lạc quan vào tương
lai của người dân ở một số quốc gia độc tài cao hơn rất
nhiều so với ở các quốc gia dân chủ, trong khi chất lượng
sống nói chung ở các quốc gia độc tài đó lại đang đi
xuống và thấp hơn hoặc thấp hơn rất nhiều so với ở các
quốc gia dân chủ.
Các nguyên tắc tam quyền phân lập, kiểm soát và cân bằng
(checks and balances), tranh cử tự do, tự do báo chí, tự do hội
họp, tự do lập hội hoặc các nhiệm kỳ có giới hạn của
các lãnh đạo quốc gia, v.v. trong chế độ dân chủ đều có
nền tảng dựa trên mối nghi ngờ quyền lực, nghi ngờ mặt
trái của con người. Nếu nghi ngờ đã đưa con người đến
với khoa học thì chế độ dân chủ, có thể nói, là một
bước tiến vĩ đại của con người về khoa học nhân văn –
đặt hẳn nghi ngờ và tạo ra các thiết chế thường trực
nhằm thẳng vào những người có quyền, có ảnh hưởng tới
xã hội bất kể công trạng, tài năng hay đức độ. Tinh thần
dân chủ và chế độ dân chủ không bao giờ chấp nhận và
không để cho bất kỳ sự ảnh hưởng, lãnh đạo, hướng
đạo nào không phải trải qua sự soi xét, thẩm định của các
nghi ngờ, của các thiết chế ước chế quyền lực, hạn chế
sai lầm và ngăn chặn sự áp đặt, độc tôn. Đó chính là sự
nghi ngờ của dân chủ. Sự nghi ngờ của dân chủ không chỉ
giúp phát hiện, loại bỏ cái Ác mà còn ngăn ngừa sự suy
đồi của cái Thiện. Thiếu sự nghi ngờ của dân chủ chắc
chắn dân chủ sẽ thoái hóa, cái Ác sẽ lên ngôi hoặc vẫn
chỉ là độc tài, phi dân chủ. Cuộc sống cũng cho thấy những
sai lầm, vấp ngã, hụt hẫng tệ hại nhất, đau xót nhất của
con người thường bắt nguồn từ sự tin tưởng tuyệt đối
– sự lạc quan vô tận – vắng bóng nghi ngờ.
Nhìn cụ thể vào lịch sử Việt Nam, chúng ta có thể thấy
thảm trạng của đất nước hiện nay cũng một phần, có thể
nói là lớn, do hệ quả xã hội Việt Nam chưa có hoặc có rất
ít sự nghi ngờ của dân chủ. Trong thời kỳ lịch sử cận
đại, đặc biệt giai đoạn 1930-1945, có rất nhiều người tài
năng và đức hạnh đã nhiệt tâm ủng hộ và trao hết niềm
tin, không một nghi ngờ, cho Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN)
và các lãnh tụ của nó, chỉ vì đây là một tổ chức chính
trị có sức hấp dẫn mạnh hơn so với các đảng phái, tổ
chức khác cùng trên một con đường tranh đấu giành lại độc
lập, tự do, công bằng cho dân tộc. Nhưng lịch sử tiếp sau
đã cho thấy một tổ chức rất kỷ luật và bài bản, với
nhiều con người rất đáng khâm phục, có sức thu hút và huy
động quần chúng hết sức to lớn, đã tạo nên những chiến
thắng lẫy lừng trước các lực lượng nước ngoài hoặc
người Việt khác chính kiến, nhưng với động cơ, quan điểm
chính trị phản tiến bộ – cụ thể là độc tôn, độc tài
toàn trị, phi dân chủ – lại đưa dân tộc và đất nước
lún sâu trở lại cú vòng lịch sử: nhân dân cứ trao hết
niềm tin, dốc hết của cải, xương máu cho một lãnh tụ, một
tổ chức để rồi lại tiếp tục cuộc đời nô tì cho các vua
chúa, lãnh tụ độc tài nội địa.
Chắc chắn không có người Việt nào thực tâm yêu nước hiện
nay lại muốn cú vòng lịch sử hổ nhục, đau đớn như thế
lại diễn ra một lần nữa. Nhưng việc tránh cú vòng lịch sử
đó không đơn giản bởi cuộc đấu tranh hiện nay giữa nhân
dân và lực lượng cầm quyền phản dân chủ về bản chất
vẫn là cuộc đấu giằng co giữa hai lực lượng Thiện-Ác.
Trong khi cái Thiện thường hồn nhiên và bị động thì cái Ác
lại luôn âm mưu và chủ động, nhất là khi cái Ác đã bị
lộ diện. Cái Ác không chỉ luôn cảnh giác, nhạy bén trong
việc phát hiện, loại bỏ những gì gây nguy hiểm cho bản
chất Ác mà chúng còn luôn tìm cách biến hóa, biến hình thành
Thiện. Lịch sử của ĐCSVN cũng cho thấy Đảng không chỉ thanh
trừng, loại bỏ thẳng tay những nhân tố không có lợi cho sự
độc quyền quyền lực của Đảng mà Đảng còn dùng đủ cách
khiến dư luận ngộ nhận và đồng nhất Đảng với dân chủ,
tiến bộ, cải cách, như đổi tên, tự giải tán, tự lập ra
các đảng phái khác hoặc "đổi mới". Những đảng viên
công thần hàng đầu của ĐCSVN như Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Minh
Chính, Trần Độ, Nguyễn Hộ, Trần Xuân Bách đều đã bị
Đảng gạt bỏ không thương tiếc, không phải vì họ không còn
yêu mến hay không trung thành với Đảng mà chỉ vì họ đã có
những khát khao hết sức khiêm tốn, nhưng rất cơ bản cho dân
chủ, như có một tờ báo tư nhân giống thời thực dân Pháp
hoặc chỉ muốn có tranh biện tự do về chính trị. Những
đóng góp, hy sinh hết mình cho Đảng, cho "Bác" của những
người như Nguyễn Thị Năm hay Vũ Đình Huỳnh cũng không thể
giúp họ tránh được lao tù hay phải thí mạng cho những mưu
tính về quyền lực độc tôn của Đảng. Những Đảng Dân
chủ, Đảng Xã hội hay Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam
Việt Nam chỉ là những tổ chức dân chủ trá hình của Đảng.
Vậy điều gì để đảm bảo ĐCSVN không tiếp tục biến hình
dân chủ trong thời đại mà dân chủ đang trở thành khát khao
của mọi dân tộc? Ai trong xã hội hiện nay có uy tín, công
trạng và sự lẫm liệt đối với Đảng hơn những người
vừa kể? Ai có thể đảm bảo rằng giới lãnh đạo của ĐCSVN
hiện nay ngây thơ, yếu kém hơn những bậc tiền bối của họ
trong việc duy trì quyền lực độc đoán? Hay giới lãnh đạo
hiện nay đạo đức, ít ràng buộc với quyền lực hơn những
vị tiền bối tới mức có thể "động lòng" chấp nhận
những cải cách dân chủ từ những người tỏ ra "trung
thành" với Đảng? Và điều gì đảm bảo rằng những người
bề ngoài vẫn tỏ ra "trung thành" với ĐCSVN nhưng lại có
tư tưởng dân chủ thực sự ở bên trong? Tất cả đều là
những câu hỏi không dễ trả lời. Nhưng chính việc không thể
có một câu trả lời dứt khoát cho những câu hỏi này lại
càng cho thấy sự cần thiết và tầm quan trọng của sự nghi
ngờ của dân chủ. Tuy nhiên các thiết chế dân chủ là những
thứ không thể có được ngay. Cái có thể có ngay chính là ý
thức thận trọng, nghi vấn, nghi ngờ có tính dân chủ đối
với tất cả những người cầm quyền và tất cả những nhân
vật có ảnh hưởng tới công luận.
Cho dù sự nghi ngờ của dân chủ có thể gây quan ngại hoặc
ảnh hưởng tới sự gắn kết, đoàn kết vẫn còn mỏng manh
giữa những người dám đứng lên chống lại cái Ác. Nhưng
nếu một gắn kết, đoàn kết không chịu nổi hay cố lảng
tránh những phê bình của dư luận thì chắc chắn nền tảng
của nó có vấn đề. Có thể sự nghi ngờ của dân chủ cũng
sẽ ảnh hưởng tới những trân trọng đang cần để khuyến
khích thêm sự dấn thân cho xã hội. Nhưng sự trân trọng sẽ
có ý nghĩa hơn nhiều khi dám đối mặt và vẫn đứng vững
trước mọi thử thách. Tất nhiên, khó có một dân tộc nào
đầy chiến tích lại để cho cái Ác cứ ngạo ngược giày xéo
mãi. Nhưng chỉ có sự nghi ngờ của dân chủ mới có thể giúp
cho dân tộc đó không bị quàng trở lại chiếc vòng nô lệ.
© 2012 pro&contra
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11529), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét