<center><img src="http://www.bloomberg.com/image/i.RUtmfU.Ti8.jpg"
width="550" /></center>
<center><em>Chậu hoa với hình búa liềm tượng trưng cho Đảng CS
trên đường phố Hà Nội. Các nhà lập pháp bắt đầu tiến
trình sửa đổi Hiến pháp hai năm về trước, một phần để
phản ánh sự thay đổi của đất nước từ một nền kinh tế
kế hoạch hóa tập trung kiểu Xô-Viết sang nền kinh tế thị
trường. Ảnh: Justin Mott/Bloomberg</em></center>
Khi quay một bộ phim tài liệu về Hồ Chí Minh vào lúc đồng
bào của ông chiến đấu với quân đội Hoa Kỳ những năm 1960,
Trần Văn Tân quan sát thấy lối sống giản tiện của vị lãnh
đạo Đảng này đã lôi kéo được sự ủng hộ của những
người dân nghèo như thế nào.
Năm thập kỷ sau đó, Tân nói rằng các nhà lãnh đạo Đảng
Cộng sản bây giờ quan tâm nhiều đến việc làm giàu cho bản
thân hơn là làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Bãi bỏ thể chế
độc đảng sẽ dẫn đến sự "cạnh tranh lành mạnh" và thu
hẹp khoảng cách giàu nghèo, ông Tân, 65 tuổi, một công chức
về hưu hiện đang bán chè ở trung tâm thành phố Hà Nội cho
biết.
"Có những người không có đủ ăn, con cái của họ không có
đủ quần áo che thân trong mùa đông", ông Tân nói. "Có những
người nông dân không có đất. Họ rất nghèo, trong khi nhiều
người trong giới lãnh đạo lại rất giàu có. Những lãnh
đạo này giàu tới mức mà thế hệ con, cháu của họ cũng
không xài hết tiền."
Tân là một trong số hơn 12.000 cựu quan chức, học giả và
nông dân đã lên tiếng công khai chống lại đề nghị thay
đổi hiến pháp nhằm tăng cường quyền lực của Đảng Cộng
sản. Phong trào chưa từng có này đe dọa làm gia tăng những
thách thức với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khi ông tìm cách
khôi phục nền kinh tế tăng trưởng chậm chạp của Việt Nam,
với nợ xấu ở mức cao nhất Đông Nam Á năm ngoái.
"Ngay cả nếu tình hình được kiểm soát và khôi phục, vấn
đề vẫn còn đó. Đó là một sự kết nối thực sự", ông
Ernest Bower, chủ tịch của Fairfax, BowerGroupAsia có trụ sở ở
Virginia, chuyên tư vấn các doanh nghiệp hoạt động trong khu
vực Đông Nam Á, nói. "Đảng CSVN sẽ phải đối phó với
điều này. Nếu hệ thống tiếp tục hành xử độc đoán khi
những quyết định lớn được thực hiện, đó là đáng lo
ngại vì nó có thể tạo ra tăng trưởng chậm hơn nữa và sự
bất mãn ngày càng tăng. "
<h2>'Chế độ độc tài toàn trị'</h2>
Chỉ số VN Index đã tăng 22% trong năm nay, đây là con số tăng
trưởng tốt nhất ở châu Á, chỉ sau Nhật Bản, bởi vì dòng
vốn ở một số nền kinh tế tiên tiến đã đổ vào các thị
trường mới nổi. Chỉ số này, vốn tăng 18% vào năm ngoái,
đã tăng 0,6% ngày hôm nay trước giờ nghỉ giải lao buổi sáng.
Tiền đồng đã bị suy yếu 0,5% trong năm nay.
Các nhà lập pháp bắt đầu tiến trình xem xét sửa đổi hiến
pháp hai năm trước đây, một phần để phản ánh sự thay
đổi của đất nước từ một nền kinh tế kế hoạch hóa
tập trung kiểu Xô-Viết sang nền kinh tế thị trường. Vào
ngày 2/1, Đảng CSVN trưng cầu ý kiến của công chúng về các
điều khoản mới và các thay đổi trong bản dự thảo hiến
pháp, ví dụ như loại bỏ ngôn ngữ quy định khu vực nhà
nước sẽ đóng "vai trò chủ đạo" trong nền kinh tế.
Hai tuần sau, Đảng CSVN đã nhận được những thách thức lớn
nhất dành cho quyền lực của mình kể từ khi đất nước
thống nhất cách đây 37 năm sau chiến tranh: Bảy mươi hai vị
trí thức và cựu quan chức chính phủ, bao gồm cả nhiều
đảng viên, đã đưa ra một bản dự thảo hiến pháp thay thế,
đòi hỏi "cạnh tranh chính trị". Tuần trước, dự thảo đã
nhận được hơn 12.000 chữ ký thông qua một chiến dịch vận
động lấy chữ ký trực tuyến.
Nhóm này, trong đó bao gồm nhiều đảng viên của Đảng Cộng
sản, đã đưa ra những lời phản biện sắc bén vào tuần
trước, khi các nhà lập pháp từ chối xem xét đề nghị của
họ. Trong một bài viết trực tuyến, họ kêu gọi các phương
tiện thông tin đại chúng công bố tài liệu và thúc giục mọi
người từ bỏ "chế độ toàn trị do một đảng lãnh đạo,
đứng trên nhà nước và pháp luật, và từ chối rất nhiều
quyền tự do và dân chủ được xác định trong Hiến pháp ".
<h2>"Cấm thảo luận"</h2>
"Chúng tôi trông đợi sẽ có cuộc đối thoại công bằng,
thẳng thắn với họ, nhưng cho đến nay hoàn toàn không có
cuộc thảo luận nào cả ", Phạm Chi Lan, người đã từng là
cố vấn cho cựu Thủ tướng Phan Văn Khải, cho biết vào ngày
03 tháng 4.
Bản dự thảo thay thế, trong đó đòi hỏi bầu cử dân chủ
và quyền sở hữu đất tư nhân, trái ngược với dự thảo
hiến pháp của Chính phủ, vốn tiếp tục khẳng định quan
điểm của hiến pháp hiện thời rằng Đảng Cộng sản "là
lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội."
Những người đứng tên ký dưới bản dự thảo thay thế có
tên tuổi phải kể đến Hồ Ngọc Nhuận, Phó chủ tịch Mặt
trận Tổ quốc Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, và Chu
Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ khoa học và công nghệ. Nông dân
từ Nghệ An, quê hương của chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng đã
ký vào bản kiến nghị.
<h2>"Đổ máu"</h2>
Nguyễn Quang A, một nhà kinh tế đã nghỉ hưu, người đã giúp
viết dự thảo, cảnh báo tình trạng bạo lực tương tự như
cuộc nổi dậy năm 2011 ở Ai Cập và Tunisia nếu chính phủ
không giải quyết các tranh chấp đất đai, ví dụ như cưỡng
chế đất đai bằng vũ lực. Khoảng 70% của 1,6 triệu khiếu
nại nhận được của Thanh tra Nhà nước này trong khoảng thời
gian từ năm 2008 tới 2011 liên quan đến vấn đề đất đai,
theo một trang web của chính phủ.
Nông dân Đoàn Văn Vườn và năm thành viên trong gia đình đã
bị kết án 5 năm tù giam vào tuần trước vì đã chống lại
và bắn vào lực lượng công an tới cưỡng chế gia đình rời
bỏ mảnh đất của họ, theo như một bài viết trên trang web
của chính phủ ngày 5/4. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năm ngoái
nói rằng quyết định cưỡng chế là bất hợp pháp và đã ra
lệnh điều tra.
"Chúng tôi muốn tránh bất kỳ cuộc đụng độ bạo lực nào
mà có thể dẫn đến đổ máu," ông Quang A cho biết trong một
cuộc phỏng vấn ngày 22 tháng 3. "Đó là lý do tại sao chúng
tôi đang làm điều này ngay bây giờ. Đảng và những người
cầm quyền cần phải hiểu các vấn đề để tránh cho cả xã
hội phải trả một giá quá đắt. "
Đảng đã chuyển hướng sang bịt miệng những người phản
bác. Báo Gia Đình và Xã hội do nhà nước quản lý đã đuổi
nhà báo Nguyễn Đắc Kiên vào 26/2/2013, sau khi ông này viết
một bài trên blog chỉ trích Tổng bí thư Nguyễn Phú trọng,
người đã phỉ báng những đòi hỏi phải có nhiều đảng
phái chính trị hơn.
<h2>Nhạc sĩ bị bỏ tù</h2>
Nguyễn Đình Lộc, cựu Bộ trưởng Tư Pháp đã tham gia ký bản
kiến nghị, đã tuyên bố vào tháng trước rằng ông không tham
gia chắp bút cho bản kiến nghị sau khi gặp gỡ với các quan
chức Đảng CS. Chính quyền, nơi cho biết một phần sáu trong
số 90 triệu dân Việt Nam đã tham gia góp ý sửa đổi hiến
pháp, đã quyết định mở rộng thời hạn lấy ý kiến từ 31
tháng Ba sang tháng Chín, sau đó các nhà lập pháp sẽ xem xét
các thay đổi.
Việt Nam thường xuyên bỏ tù những nhà bất đồng chính kiến
kêu gọi mở rộng tự do chính trị. Trong tháng Giêng, 14 nhà
hoạt động đã nhận được tới 13 năm tù vì tội lật đổ
chính phủ bằng cách tham gia vào cuộc biểu tình chống Trung
Quốc. Năm ngoái, hai nhạc sĩ đã bị bỏ tù vì tuyên truyền
chống nhà nước XHCN sau khi thủ tưởng Dũng ra lệnh đàn áp
các blog đã đăng bài viết tấn công ông ta.
Năm ngoái, tranh chấp nội bộ đã khiến TBT Nguyễn Phú Trọng
phải xin lỗi trước công chúng vì sự thất bại của Đảng
Cộng Sản trong việc kiềm chế tham nhũng. Dũng và các nhà lãnh
đạo hành đầu của chính phủ sẽ phải đối mặt với cuộc
bỏ phiếu tín nhiệm trong Quốc hội lần đầu tiên vào tháng
tới.
Dũng cho biết trong tháng 12 rằng nền kinh tế có thể chỉ tăng
trưởng 5,5% trong năm nay, sau khi đã tăng 5,03% trong năm 2012,
mức thấp nhất kể từ năm 1999. 20% tầng lớp giàu có của
Việt Nam thu nhập trung bình cao hơn 9,2 lần so với 20% tầng
lớp nghèo, tăng lên từ con số 8,4 lần năm 2006, theo Tổng cục
Thống kê.
Nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục phải đối mặt với
những khó khăn trong năm nay, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn
Thị Kim Ngân cho biết tại một hội nghị được tổ chức
bởi Ủy ban Kinh tế của Quốc hội ngày 6 tháng Tư. Chính phủ
cần đẩy mạnh cải cách cơ cấu kinh tế để thúc đẩy tăng
trưởng, bà nói.
Tân, người đã giúp bộ phim tài liệu về Hồ Chí Minh, nói
rằng điều quan trọng là phải vận động cho một hệ thống
đa đảng mặc dù thay đổi này có thể phải vài năm nữa mới
tới.
"Chúng tôi có thể chẳng làm được điều gì đáng kể vào
lúc này, nhưng chúng ta vẫn cần phải nói ra," ông nói. "Hy
vọng rằng nó có thể giúp mọi thứ thay đổi dần dần."
<em>Để liên hệ với nhân viên của Bloomberg News cho câu chuyện
này: K. Oanh Hà tại Hà Nội oha3@bloomberg.net</em>
<em>Để liên hệ với biên tập viên chịu trách nhiệm về câu
chuyện này: Peter Hirschberg tại phirschberg@bloomberg.net</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130409/cac-dang-vien-ky-cuu-phan-doi-buoc-giat-lui-trong-tien-trinh-sua-doi-hien-phap),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét