Minh Diện - Chẳng nhẽ lấy Nhục làm Vinh?

Ngày 3-12-2013 vừa qua, Bộ giáo dục đào tạo đã báo cho cả
nước biết một tin vui, là Tổ chức hợp tác và phát triển
kinh tế thế giới OECD (Organization for Eonomic Coopenration and
Development) đã công bố bảng xếp hạng "Chương trình đánh
giá học sinh Quốc tế PISA (Programme for International Student
Assement), theo đó Việt Nam được xếp thứ 17 trên 65 nước tham
gia, trong khi Anh quốc chỉ xếp thứ 26.

"Thắng lợi của Việt Nam đã gây bất ngờ cho thế
giới!" - một quan chức cấp cao Bộ giáo dục đào tạo tuyên
bố như vậy. Một quan chức khác, cũng của bộ này kiêu hãnh
nói rằng: "Cả thế giới bị thuyết phục!".

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgQtlmBgwDwmUfFpclZa02CsYBlLV8a55I1GDd7oLUI97LEqQn-J3XqydQREzMi1QsfhERv6wW9Afn2WxM2q-8ZoORF1OLM9Oe9n6Lb70rY7n9tNGjQZN4ZVnakRLaJzof3WjKuegOPnrw/s400/0.jpg"
width="400" ></center>
<b>Ôi, vinh hạnh quá!</b>

Ai cũng biết PISA là một cuộc khảo sát chu kỳ 3 năm một
lần, để theo dõi tiến bộ của nền giáo dục trong việc
phấn đấu đạt các mục tiêu giáo dục cơ bản, nhằm đánh
giá kiến thức và kỹ năng của học sinh ở tuổi 15, là tuổi
kết thúc giáo dục bắt buộc. Cuộc trắc nghiêm này đặt ra
câu hỏi: "Liệu nhà trường của chúng ta đã chuẩn bị đầy
đủ cho người trẻ tuổi những thách thức của cuộc sống
của người trưởng thành chưa?". Phải làm gì để tuổi trẻ
bước vào đời bằng chính đôi chân của mình? Bởi thế PISA
không chỉ khảo sát trình độ đọc, hiểu, toán, khoa học mà
còn hỏi học sinh về động cơ và niềm tin về bản thân mình.
Mục tiêu của PISA là "Để chuẩn bị đáp ứng các thách
thức của cuộc sống ở mức độ nào!?".

Với ý nghĩa mục đích mang tính chiến lược và rất nhân
văn như vậy, cuộc khảo sát rất nghiêm túc, đòi hỏi sự
trung thực tuyệt đối của mỗi quốc gia dự thi. Hiện nay trên
thế giới đã có 65 nước tham gia vào chu kỳ khảo sát này, và
Việt Nam là thành viên mới nhất.

Mới nhất nhưng lại tiến bộ nhất: Nhảy phắt lên đầu 48
nước ! Và hiên ngang vượt Anh quốc, một đất nước có nền
giáo dục hiện đại, 9 bậc.

Bao nhiêu năm qua, ngành giáo dục Việt Nam cải đi, cách lại
chả thấy tiến bộ chút nào. Chạy trường, mua lớp, mua
điểm, dạy kèm, học chay, bằng giả...vẫn là vấn nạn. Bệnh
thành tích hết thuốc chữa. Hình ảnh những ngôi trường tơi
tả, những lớp học tạm ở vùng sâu vùng xa, thầy cưỡng
bức trò, và bạo lực học đường làm nhói lòng các bậc ông,
bà cha mẹ. Bộ trường giáo dục đào tạo Phạm Vũ Luận là
một trong những quan chức có phiếu tín nhiệm thấp nhất trong
cuộc thăm dò của Quốc hội vừa qua. Vậy mà bùng một phát
trở thành ngôi sao sáng chói giữa trời!

<b>Phép mầu nào vậy nhỉ?</b>

Theo nguồn tin của Báo Phụ nữ thành phố Hồ Chí Minh: Từ
tháng 5-2011, ngành giáo dục đã chính thức triển khai tập
dượt chương trình PISA tại 40 cơ sở giáo dục, thuộc 9 tỉnh
thành phố (Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, T/p Hồ Chí Minh, Gia Lai,
Công Tum, Ninh Bình, Thái Bình, Hưng Yên, Nam Định). Tháng 4-2012
đã tổ chức khảo sát chính thức PISA tại 162 trường, thuộc
59 tình thành, với 5.100 học sinh tuổi 15. Các thầy cô giáo đã
biết rõ điểm yếu của hầu hết học sinh và kết luận: Nếu
không chuẩn bị kỹ cho học sinh làm quen với tư duy của các
dạng đề thi PISA, các em sẽ không thể giải đúng". Do đó
"Trường nào cũng phải cho học sinh hiểu, làm quen với PISA
từ 4 đến 8 buổi, trong đó không thể thiếu việc giải đề
mẫu để làm quen với hình thức ra đề ở những năm
trước" …

Đấy, cái phép mầu để đạt thứ hạng cao PISA của Việt
Nam là thế! Chả mới mẻ cao siêu gì, vẫn là trường điểm,
đội mẫu, học thuộc, thi thử...những mánh lới luồn lách
của anh chàng khôn vặt. Đó là những mánh lới đã từng tạo
ra cả một bộ sưu tập các nhà vô địch Olympic toán quốc
tế, đặc biệt các cuộc thi Robotcom không thèm đứng thứ nhì!

Không ít người đặt câu hỏi: Học sinh Việt Nam thông minh
thế, học giỏi thế, sao ít có những phát minh độc lập, cách
hành xử kém văn hóa và rất lạc lõng khi tiếp xúc với cộng
đồng thế giới? Sao xã hội ta ngày càng lắm thủ đoạn lừa
gạt làm giàu bất chính? Và sâu xa hơn, phổ quát hơn, là sao
đạo đức Việt Nam xuống cấp và vẫn nghèo nàn lạc hậu?

Có lẽ ngành giáo dục gián tiếp trả lời qua việc tạo ra
cái "kỳ tích xếp hạng PISA". Đó là thói quen "Lộng giả
thành chân!" đánh mất ý chí tự cường và lòng tự trọng.

PISA là để chuẩn bị cho người trẻ tuổi những thách thức
của cuộc sống khi bước vào tuổi trưởng thành, giúp họ tự
tin vào chính mình để vượt qua những thách thức cam go một
cách quang minh chính đại. Nói cách khác, là để giúp tuổi
trẻ tiếp cận cuộc sống, phấn đấu đạt được mục đích
cuộc sống bằng chính năng lực của bản thân.

Trái với tinh thần ấy, bằng các lảm của mình, ngành giáo
dục Việt Nam đã vạch cho họ con đường ngắn nhất để đi
đến đích trước mọi người, là gian lận.

Căn bệnh thành tích đẻ ra gian lận. Căn bệnh ấy té ra
không chỉ ở cơ sở, từng trường, từng lớp, từng địa
phương, từng giáo viên mà ở tận đầu nguồn, không phải
cấp tính mà đã ngấm sâu trong não bộ!

Buổi tối hôm ấy ngồi xem TV, nghe thông báo Việt Nam chiến
thắng trong cuộc thi sát hạch PISA, mấy người bạn tôi đã
phá lên cười, và nói: "Vừa mới được bầu vào Ủy ban
nhân quyền của Liên hợp quốc với phiếu áp đảo, giờ lại
được thứ bậc cao PISA, các ông cộng sản giỏi thiệt!".

<b>Vâng, rất giỏi. Nhưng có đáng tự hào?</b>

Đài BBC bình luận: "Việt Nam đoạt PISA thứ hạng cao chả
có gì bất ngờ" Đài này còn tiết lộ: "Bây giờ các 'ban
chuyên trách' cũng lại được thành lập tại nhiều cấp và
sẽ tiếp tục công tác chuẩn bị cho kỳ sát hạch 2015".

Thành tích hoặc danh hiệu gì thì cũng nên phản ảnh đúng
thực chất, đó cũng là nhu cầu của sự nghiệp đổi mới –
nhìn thẳng vào sự thật. Nền giáo dục nước ta hiện nay có
xứng đáng được xếp hạng vinh danh được như vậy chưa?
Chẳng lẽ vì 'chạy theo thành tích' mà bị mang tiếng với
dư luận rằng: "Chiến thắng" như thế khác nào lấy nhục
làm vinh ?!

<strong>Minh Diện </strong>


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131212/minh-dien-chang-nhe-lay-nhuc-lam-vinh),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!