Thế là một vụ án có thể nói là đặc biệt nghiêm trọng
(xét về bản chất, tầm vóc, đối tượng phạm tội), có tầm
ảnh hưởng và quan tâm của tòan xã hội cuối cùng đã kết
thúc với kết quả cực kỳ nhẹ nhàng. Bị cáo được dư
luận quan tâm nhất, đứng đầu cơ quan hành chính địa
phương, là khởi nguồn của vụ án tiếng súng hoa cải Đoàn
Văn Vươn, ông Lê Văn Hiền, nguyên chủ tịch UBND huyện Tiên
Lãnh chỉ phải nhận hình phạt nhẹ nhàng nhất (trong số 5 bị
cáo): 15 tháng tù treo. Nói tóm gọn là chẳng phải ở tù ngày
nào.
<div class="boxleft320"><img
src="http://quechoainfo.files.wordpress.com/2013/04/080413_ts_tien-lang_dan-viet.jpg?w=300&h=217"
/></div>
Vấn đề tội danh của ông Hiền, nhiều người đã phân tích,
nên tôi chỉ muốn nói "thêm" về băn khoăn của mình liên
quan đến cái gọi là "án treo" trong pháp luật hình sự
Việt Nam.
Trước hết, tôi là người phản đối án treo. Cách nay vài
năm, tôi đã có lần đề nghị (được đăng trên báo Pháp
luật TP.HCM) cần bỏ hẳn "án treo". Vì theo tôi, án treo
thực chất đã tạo ra sự bất công chứ không hề có ý nghĩa
"nhân đạo" như lý thuyết của nó.
Trong Bộ luật hình sự qui định thế này: "<em>Khi xử phạt
tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm
tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần
phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án
treo</em>".
Chính qui định về áp dụng án treo quá rộng và mơ hồ như
vậy, đã vô tình tạo ra "điểm tựa vững chắc" để Tòa
án tiêu cực ( hối lộ, chạy án) hoặc "bao che" cho đối
tượng cán bộ, đảng viên khi họ phạm tội. Gây phản ứng
rất nhiều trong xã hội.
Tới nay không có văn bản nào định nghĩa hay giải thích án
treo là gì, kể cả trong Bộ luật hình sự. Mọi người
thường chỉ hiểu nôm na án treo là "bị tù nhưng… không ở
tù". Điều này là không thể chấp nhận được về mặt lý
luận pháp lý hình sự.
Mặt khác, án treo không phải là "hình phạt" – vốn
được qui định trong Bộ luật hình sự, nhưng lại đem áp
dụng cho kẻ phạm tội – tức là người đáng phải chịu
hình phạt tù, là không hợp lý.
Theo qui định, căn cứ để tòa áp dụng cho hưởng án treo
đối với người phạm tội là là "nhân thân" và "tình
tiết giảm nhẹ". Vậy thử hỏi "nhân thân" là sao? Chẳng
lẽ một người từng là cán bộ, đảng viên thì hiển nhiên
được xem là có nhân thân tốt? Vậy thì qui định "mọi
người điều bình đẳng trước pháp luật" phải được
hiểu như thế nào?
Hơn nữa, trong bất kỳ vụ án hình sự nào, các yếu tố
"nhân thân" và "tình tiết giảm nhẹ" trên thực tế đã
được cơ quan công tố và cả tòa án xem xét khi quyết định
truy tố và tuyên hình phạt rồi. Sau đó, lại cho người phạm
tội dược hưởng án treo, tức các yếu tố này được xem xét
tới hai lần. Điều này có hợp lý không?
Chưa kể, án treo còn dẫn đến tình trạng người bị kết
những tội nhẹ có thể lại bị xử nặng hơn người tội
nặng. Chẳng hạn một người bị phạt 6 tháng tù, phải ở tù
thật, trong khi một người khác bị tuyên tới 3 năm tù, nhưng
lại được ở ngoài nhờ án treo. Trong khi ai cũng biết rõ
"một ngày trong ngục bằng ngàn thu ở ngoài". Sự tự do về
thân thể là vô giá.
Một điểm nữa, là trong khi luật qui định hình phạt nhẹ
nhất là "cải tạo không giam giữ" chỉ áp dụng với
người phạm tội ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng. Thì án
treo được áp dụng đối với tất cả các loại tội, kể cả
tội nghiêm trọng, tham nhũng… là không hợp lý. Thực tế cho
thấy tòa rất "khoái" tuyên án treo đối với bọn quan tham!
Theo tôi, trong bối cảnh hiện nay chí ít cũng cần qui định
rõ là án treo không được áp dụng cho những kẻ phạm tội
từng là đảng viên, cán bộ cấp trung cao – vì những người
này mặc dù đã được rèn luyện về phẩm chất đạo đức,
chính trị, có nghĩa vụ gương mẫu, đi đầu – mà vẫn cố
tình phạm tội thì còn làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của
đảng, của Nhà nước, cần phải nghiêm trị.
Trong thâm tâm, tôi hy vọng và tin rằng tòa án cấp phúc thẩm
sẽ xem xét và không cho các bị cáo trong vụ án này được
hưởng án treo như sự ưu ái của tòa án Hải Phòng. Nhưng
điều mà tôi "lo" nhất là có lẽ sẽ chẳng có bị cáo nào
kháng cáo, vì án đã quá nhẹ rồi thì dại gì mà kháng cáo?
<em>Tác giả gửi Quê Choa</em>
(Bài viết thể hiện quan điểm riêng cuả tác giả)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130410/tran-hong-phong-an-treo-va-kha-nang-dai-gi-ma-khang-cao),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét