<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/04/kiem-duyet.jpg" alt=""
width="394"></center>
Nói linh tinh về bài viết <a href="http://soi.com.vn/?p=106847
">Đừng đổ lỗi chính quyền, đừng tấn công cá nhân, đừng
lờ đi là mình ngu dốt</a>…
<strong>1.</strong>
Thứ nhất, lý do mình viết bài này vì mình thích bài của <a
href="http://soi.com.vn/?p=106743">Lê Hồng Lâm</a>, nhưng mình viết
bài này không phải để trả lời câu hỏi đầu tiên của tác
giả Thiên Lương hỏi: "<em>tôi không hiểu sao vì mọi người
lại thích</em> (bài của Lê Hồng Lâm)". Thứ hai, đọc câu
đầu tiên của bài viết <em>Đừng đổ lỗi chính quyền..</em>
chê bài của Lâm ngụy biện, mình cứ mong chờ có bài viết
không ngụy biện, hoặc ít ra, trình ngụy biện phải cao thủ;
đằng này vừa đọc xuống đoạn đầu tiên đã làm mình thở
dài. Mấy chuyện này cãi nhau suốt bao năm nay mình phát ngán
để nói đi nói lại. Nhưng thôi, Chủ nhật khí trời mát mẻ,
nói lại lần nữa cũng chẳng sao.
<strong>2.</strong>
Trong bài, bạn Thiên Lương bảo, "<em>Đừng tưởng Mỹ họ
không kiểm duyệt văn hóa phẩm"</em>. Vì mình chỉ chuyên về
điện ảnh nên xin chỉ trao đổi trong phạm trù điện ảnh,
không nói đến các dạng văn hóa phẩm khác.
Nhận định của Thiên Lương thì cũng đúng. Nhưng đó chỉ là
bề mặt. Về bản chất hoàn toàn khác. Ở Mỹ, chính phủ
không kiểm duyệt phim ảnh. Việc kiểm duyệt phim ảnh là của
MPAA, là hội điện ảnh Mỹ, một tổ chức nghiệp đoàn tư
nhân. Tổ chức này trên thực tế cũng chỉ đưa ra các khuyến
cáo chứ không hề cấm phát hành. Việc quyết định cắt bớt
bạo lực hay sex hay chửi thể dung tục trong phim thuộc về
quyền quyết định của nhà làm phim – trong đó bao gồm hãng
sản xuất, nhà sản xuất, đạo diễn v.v…
MPAA sẽ đưa ra những khuyến cáo dựa trên một danh sách
được mô tả chi tiết khá cụ thể, và dán nhãn cho phim bao
gồm NC-17, R, PG-13 PG, G (bạn tự tìm hiểu chi tiết về các
nhãn này). Nhà làm phim cũng có quyền LỰA CHỌN việc không
gửi phim đi cho MPAA kiểm duyệt. Nhà làm phim cũng có quyền
LỰA CHỌN việc không cắt gì cả, giữ nguyên nhãn của MPAA
cho, hoặc LỰA CHỌN dựng lại phim để có nhãn khác cho đối
tượng khán giả rộng hơn.
Các nghiệp đoàn trong nền công nghiệp Mỹ có những giao kèo
với nhau – ví dụ hiệp hội phát hành phim có một giao kèo
với MPAA rằng nếu phim không được MPAA duyệt thì họ sẽ
không chiếu. Đây là sự thỏa thuận giữa các bên và chính
phủ Mỹ không can dự vào. Hệ thống phát hành hoặc rạp nào
không thích thì đứng ra ngoài hội, và dĩ nhiên khi đứng ra
ngoài hội thì sau này có gì xảy ra đừng mong hội đứng ra
bảo vệ cho họ. Nếu vậy, phim bạn không đưa đi duyệt thì
các rạp cũng sẽ từ chối chiếu phim của bạn – là do bạn
LỰA CHỌN từ đầu.
Tuy nhiên, không phải hệ thống rạp nào cũng nằm trong hiệp
hội rạp chiếu bóng. Có những hệ thống rạp nằm ngoài hệ
thống này, và những nhà làm phim có tiếng nói mạnh mẽ không
quan tâm đến con số doanh thu cũng có thể sẽ không gửi phim
cho MPAA và họ sẽ đem phim đi chiếu ở các rạp này. Khán giả
có cơ hội được xem những bộ phim không được duyệt này.
Các phụ huynh ở Mỹ đa phần rất quan trọng việc bảo vệ con
cái của họ, vì thế, nếu bộ phim chưa được duyệt thì họ
cũng sẽ không cho con của họ đi xem.
Vậy sự khác biệt giữa kiểm duyệt của Việt Nam và kiểm
duyệt của Mỹ là gì? Kiểm duyệt ở Việt Nam không cho người
làm phim LỰA CHỌN, còn kiểm duyệt ở Mỹ cho người làm phim
LỰA CHỌN, và lựa chọn của họ sẽ ảnh hưởng đến doanh
thu, và vì nó ảnh hưởng đến túi tiền nên nhà làm phim tự
điều chỉnh bộ phim của mình. Khán giả cũng có sự LỰA
CHỌN của họ, họ vẫn có cơ hội được xem một bản phim mà
nhà làm phim muốn họ xem.
Mặt khác, bảo rằng kiểm duyệt nước nào cũng có, nhưng trong
kiến thức hạn hẹp của mình, mình biết ở Mỹ, Iran, Malaysia
và Indonesia, luật kiểm duyệt rất nghiêm ngặt nhưng họ rất
rõ ràng. Ví dụ Mỹ cấm chữ fuck trên truyền hình, vì thế khi
các show truyền hình phim sẽ có tiếng beep nếu nhân vật vô
tình nói, còn các phim chiếu rạp phát trên truyền hình thì họ
cắt mất chữ này ra khỏi câu thoại. Phim <em>South Park l</em>à
một phim hoạt hình khá tục tĩu, chửi thề khá nhiều, và nhân
vật Chef trong phim này nổi tiếng với câu "<em>Go Fudge
yourself</em>", và kiểm duyệt không làm gì được vì nhân vật
này nói Fudge chứ không nói Fuck. Trong khi đó, luật của chúng
ta thì chung chung, bảo "không phản ánh đúng hiện thực xã
hội" là thế nào? Hiện thực là hiện thực nào? Là hiện
thực thực sự trong cuộc sống, hay hiện thực lý tưởng tươi
đẹp xã hội chủ nghĩa trong hình dung của những người quản
lý? Người làm phim vì thế vừa làm phim vừa đoán mò.
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/04/sai-thuc-te.jpg" alt=""
width="338"></center>
<strong>3.</strong>
Bạn Thiên Lương lại bảo "<em>Tác giả bài viết có nói
đến phim 'Bi đừng sợ' với ý mỉa mai Hội đồng, nhưng
anh ta có xem bản gốc cuốn phim đó chưa, anh ta nghĩ sao nếu
vợ anh ta, con gái anh ta xem được những cảnh loạn luân, thủ
dâm trong đó?</em>". Đây là một câu hỏi ngụy biện. Vợ con
anh ta xem thì đã sao, vợ anh ấy hẳn phải trên 18 tuổi, còn
nếu con anh ấy dưới 18 tuổi thì anh ấy cũng hẳn sẽ không
cho con xem vì Bi chắc chắn phải bị dán nhãn cấm trẻ em, còn
nếu con anh ấy trên 18 tuổi thì cô gái đó hoàn toàn có quyền
chủ động quyết định nên phản ứng với bộ phim ra sao, và
có trách nhiệm gì với nó.
Nếu tôi không thích một bộ phim, tôi sẽ tắt nó. Nếu vợ
tôi, con gái tôi (trên 18 tuổi) xem một bộ phim, họ hoàn toàn
chịu trách nhiệm và đủ tư cách để chịu trách nhiệm về
hành vi xem phim của họ. Họ không bị bắt phải xem. họ có
quyền tắt phim, hoặc thích thú với bộ phim, tua đi tua lại
nát nhừ cái đoạn loạn luân dâm ô trong phim. Họ có quyền
TỰ DO LỰA CHỌN vì họ là những NGƯỜI ĐÃ ĐỦ LỚN. Tôi tin
họ không cần ai lo lắng cho họ. Nếu bạn là loại người đã
trên 18 nhưng vẫn phải có người kiểm duyệt trông chừng và
chịu trách nhiệm cho hành động của bạn thì tôi nghĩ rằng
bạn cũng chẳng có tư cách gì mà tranh luận với tôi vì bạn
không chịu trách nhiệm cho phát ngôn của bạn nên bạn thích
nói bừa gì cũng được, chứ tôi thì tôi chịu trách nhiệm
với những gì tôi phát ngôn ở đây.
<strong>4.</strong>
Bạn Thiên Lương viết "<em>Từ 4000 năm trước cho đến gần
đây, liệu cha ông chúng ta có tác phẩm nào ra hồn không? Đến
chữ viết chúng ta còn chẳng có, vài ba tác phẩm văn hóa nào
đó nếu có chút giá trị nào đó thì cũng chỉ ở mức con hát
mẹ khen hay, tự sung sướng với nhau trong lũy tre làng, vậy
tại sao lại đổ lỗi cho vài chục năm gần đây? Và thực tế
theo tôi được biết, thì các danh nhân văn hóa lại hay sinh ra
trong những thời kỳ tăm tối nhất của lịch sử. Tư Mã
Thiên, Solzhenitsyn, Lỗ Tấn, Mạc Ngôn đâu có may mắn được
sống trong nền dân chủ kiểu phương Tây?</em>"
Chúng ta đang tranh luận về kiểm duyệt phim, và chúng ta đang
nói về tác phẩm điện ảnh, và với tôi, những ai không thể
phân biệt được điện ảnh và văn học, thì tranh luận làm
gì nữa? Chúng ta đang nói hai câu chuyện khác nhau thì làm sao
mà hiểu nhau? Các ông nhà văn có thể ngồi trong nhà hàng năm
trời để viết ra một cuốn sách và nhiều năm sau mới ra
cuốn sách đó, nếu nhà cầm quyền có muốn gông cổ thì các
ông cũng vẫn có thể tự viết được đâu đó, có khi ngồi
nghĩ trong đầu rồi nhớ cho tới khi có giấy viết để ghi
lại. Đấy, ông Hồ nước ta đến vào tù mà còn làm thơ cả
cuốn được cơ mà? Thế bạn chỉ cho mình xem, ai có thể ngồi
trong nhà, một mình họ không cần ai cả, để làm một bộ
phim, một tác phẩm để đời? Ai có thể đang ở trong tù mà
vẫn làm ra một bộ phim được?
<center><img
src="http://soi.com.vn/wp-content/images/2013/04/prison_hi-hoa.jpg" alt=""
width="299"></center>
<em><strong>PS:</strong> Có chuyện sau cũng không liên quan gì nhưng
thiệt ra cũng có liên quan chút xíu =))</em>
<em>Năm nay YxineFF – Yxine Film Fest chọn chủ đề LỰA CHỌN,
bởi CÁ NHÂN mình có NIỀM TIN là: chúng ta có thể không có
những tự do khác, nhưng ít ra, chúng ta cũng có được sự tự
do LỰA CHỌN, và mỗi LỰA CHỌN của mình hôm qua tạo nên bản
thân mình hôm nay. Đề cao LỰA CHỌN cũng là một hình thức
tìm kiếm tự do sáng tạo.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130415/phanxine-cac-nha-lam-phim-viet-lieu-ho-co-quyen-lua-chon),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét