Từ khắp nơi trên thế giới người ta đã xác định các
nguyên tắc cơ bản phải tồn tại để có một chính phủ dân
chủ. Những nguyên tắc này thường trở thành một phần của
hiến pháp hoặc tuyên ngôn dân quyền trong một xã hội dân
chủ. Mặc dù không có hai quốc gia dân chủ hoàn toàn giống
nhau, người dân trong các nền dân chủ đều cùng ủng hộ
những nguyên tắc cơ bản như nhau và đều cùng mong muốn
những lợi ích như nhau từ chính phủ của họ.
<h2>1. Công dân tham gia</h2>
Democracy for allMột trong các chỉ dẫn cơ bản nhất của một
nền dân chủ là sự tham gia của các công dân trong chính phủ.
Việc tham gia là vai trò quan trọng của công dân trong nền dân
chủ. Đó không chỉ là quyền của họ, mà còn là nhiệm vụ
của họ. Sự tham gia của công dân có thể có nhiều hình thức
bao gồm ra ứng cử bầu cử, đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu
cử, tìm hiểu thông tin, thảo luận các vấn đề, tham dự các
cuộc họp cộng đồng hay xã hội, làm thành viên của các tổ
chức tình nguyện tư nhân, nộp thuế, và thậm chí phản kháng.
Sự tham gia của công dân tạo dựng một nền dân chủ tốt
hơn.
<h2>2. Bình đẳng</h2>
Xã hội dân chủ nhấn mạnh nguyên tắc rằng tất cả mọi
người đều bình đẳng. Bình đẳng có nghĩa là tất cả các
cá nhân đều được đánh giá bình đẳng, có cơ hội bình
đẳng, và không thể bị phân biệt đối xử vì chủng tộc,
tôn giáo, sắc tộc, giới tính hoặc khuynh hướng tình dục.
Trong một nền dân chủ, cá nhân và các nhóm vẫn duy trì quyền
được có nền văn hóa, tính cách, ngôn ngữ và tín ngưỡng
riêng.
<h2>3. Khoan dung Chính trị</h2>
Xã hội dân chủ có tính khoan dung về chính trị. Điều này có
nghĩa rằng mặc dù trong một nền dân chủ quyền cai trị
thuộc về đa số người dân, nhưng quyền của thiểu số phải
được bảo vệ. Những người không giữ quyền lực phải
được phép tổ chức và lên tiếng. Thiểu số đôi khi được
gọi là phe đối lập vì họ có thể có những ý tưởng khác
với đa số. Các cá nhân công dân cũng phải học cách khoan dung
với nhau. Một xã hội dân chủ thường bao gồm những người
từ các nền văn hóa, các nhóm chủng tộc, tôn giáo và dân
tộc khác nhau và có quan điểm khác với đa số dân chúng.
Một xã hội dân chủ được làm phong phú thêm bởi sự đa
dạng. Nếu đa số từ chối quyền của thiểu số và tiêu
diệt đối lập, thì họ cũng tiêu diệt luôn nền dân chủ.
Một mục tiêu của nền dân chủ là đưa ra quyết định tốt
nhất có thể cho xã hội. Để đạt được điều này, cần
phải tôn trọng mọi người và , tôn trọng quan điểm của
họ.
Quyết định có nhiều khả năng được chấp nhận, ngay cả
những người chống đối họ, nếu tất cả các công dân
được phép thảo luận, tranh luận và chất vấn về các quyết
định đó.
<h2>4. Chịu trách nhiệm</h2>
Trong một nền dân chủ, quan chức được bầu và bổ nhiệm
phải chịu trách nhiệm trước người dân. Họ chịu trách
nhiệm về hành động của mình. Các quan chức phải thực hiện
các quyết định và thực hiện các nhiệm vụ của mình theo ý
chí và nguyện vọng của người dân, chứ không phải vì bản
thân mình.
<h2>5. Minh bạch</h2>
Để chính phủ phải chịu trách nhiệm trước nhân dân, người
phải có nhận thức về những gì đang xảy ra trong nước.
Điều này được gọi là tính minh bạch trong chính phủ. Một
chính phủ minh bạch tổ chức các cuộc họp công khai và cho
phép người dân tham dự. Trong một nền dân chủ, báo chí và
người dân có thể nhận được thông tin về những quyết
định nào đang được thực hiện, ai đang thực hiện và tại
sao phải thực hiện.
<h2>6. Bầu cử tự do và công bằng thường kỳ</h2>
Một cách để công dân của đất nước thể hiện ý chí của
họ là bầu các quan chức đại diện cho họ trong chính phủ.
Nền dân chủ khẳng định rằng những quan chức được bầu
chọn một cách tự do và công bằng vào các chức vụ và
được giải nhiệm một cách hòa bình. Hăm dọa, hối lộ, và
đe dọa người dân trong hoặc trước một cuộc bầu cử là đi
ngược lại các nguyên tắc của nền dân chủ. Trong một nền
dân chủ, các cuộc bầu cử được tổ chức thường kỳ sau
mỗi vài năm. Sự tham gia bầu cử không nên dựa vào tải sản
của công dân. Để có các cuộc bầu cử tự do và công bằng,
hầu hết các công dân trưởng thành cần phải có quyền
được ứng cử vào chức vụ chính phủ. Ngoài ra, không được
có các cản trở gây khó khăn cho người dân đi bỏ phiếu.
<h2>7. Kinh tế Tự do</h2>
Người dân sống trong một nền dân chủ phải có một hình
thức tự do kinh tế nào đó. Điều này có nghĩa là chính phủ
cho phép một số sở hữu tư nhân về tài sản và doanh nghiệp,
và người dân được phép chọn công ăn việc làm và công
đoàn lao động của họ. Vai trò chính phủ phải thực hiện
trong nền kinh tế là đề tài mở với nhiều tranh luận, nhưng
người ta thường được chấp nhận rằng thị trường tự do
nên tồn tại trong một nền dân chủ và nhà nước không hoàn
toàn kiểm soát nền kinh tế. Một số người cho rằng nhà
nước nên đóng vai trò mạnh mẽ hơn ở các quốc gia nơi tồn
tại sự bất bình đẳng quá lớn về tài sản do sự phân
biệt đối xử trong quá khứ hay các thực thế không lành mạnh
khác.
<h2>8. Kiểm soát lạm dụng quyền lực</h2>
Xã hội dân chủ nỗ lực ngăn chặn bất kỳ viên chức dân
cử hoặc nhóm người nào lợi dụng hoặc lạm dụng quyền
lực của họ. Một trong các vi phạm phổ biến nhất của
quyền lực là tham nhũng. Tham nhũng xảy ra khi các quan chức
chính phủ sử dụng công quỹ cho lợi ích của mình hoặc vân
dụng quyền lực một cách bất hợp pháp.
Các phương pháp khác nhau đã được sử dụng ở các quốc gia
khác nhau để bảo vệ chống lại những lạm dụng. Thông
thường chính phủ được cấu trúc sao cho hạn chế được
quyền hạn của các nhánh chính quyền: có tòa án độc lập và
các cơ quan có quyền lực để hành động chống lại bất kỳ
hành động bất hợp pháp nào của một viên chức dân cử
hoặc một nhánh chính quyền, cho phép công dân tham gia và bầu
cử, và để kiểm tra tình trạng lạm dụng quyền lực của
cảnh sát.
<h2>9. Tuyên ngôn dân quyền</h2>
Nhiều quốc gia dân chủ cũng có thể chọn để có một tuyên
ngôn dân quyền để bảo vệ người dân khỏi bị lạm dụng
quyền lực. Một tuyên ngôn dân quyền là một danh sách các
quyền và quyền tự do được bảo đảm đối với tất cả
người dân trong nước. Khi một tuyên ngôn dân quyền trở thành
một phần của hiến pháp của một quốc gia, tòa án có quyền
lực để thực thi các quyền này. Một tuyên ngôn dân quyền
giới hạn quyền lực của chính phủ và cũng có thể quy định
các nghĩa vụ đối với cá nhân và tổ chức.
<h2>10. Chấp nhận kết quả bầu cử</h2>
Trong các cuộc bầu cử dân chủ, có người thắng và kẻ thua.
Thường thì những người thất bại trong cuộc bầu cử tin
tưởng mạnh mẽ rằng đảng hoặc ứng cử viên của họ là
tốt nhất, cho nên họ từ chối không chấp nhận kết quả
của cuộc bầu cử. Điều này là vi phạm nguyên tắc dân chủ.
Hậu quả của việc không chấp nhận kết quả của một cuộc
bầu cử có thể là một chính phủ không hiệu quả và không
thể ra quyết định. Nó thậm chí có thể dẫn đến bạo lực
cũng là đi ngược lại nền dân chủ.
<h2>11. Nhân quyền</h2>
Tất cả các nền dân chủ quyết tôn trọng và bảo vệ quyền
của công dân. Nhân quyền là những giá trị phản ánh sự tôn
trọng đối với cuộc sống của con người và phẩm giá con
người. Dân chủ nhấn mạnh giá trị của mỗi con người. Ví
dụ về các quyền con người bao gồm quyền tự do ngôn luận,
tự do lập hội, tự do hội họp, quyền bình đẳng và quyền
được giáo dục.
<h2>12. Hệ thống nhiều đảng</h2>
Để có một hệ thống đa đảng, nhiều hơn một đảng chính
trị phải tham gia trong các cuộc bầu cử và đóng một vai trò
trong chính phủ. Một hệ thống đa đảng cho phép có sự đối
lập với đảng thắng cử. Điều này sẽ giúp cung cấp cho
chính phủ với các quan điểm khác nhau về các vấn đề. Ngoài
ra, một hệ thống đa đảng cung cấp cho cử tri một sự lựa
chọn các ứng cử viên, các đảng và chính sách để họ bỏ
phiếu. Trong lịch sử, khi một quốc gia chỉ có một đảng,
kết quả đã được một chế độ chuyên chính.
<h2>13. Pháp quyền/trị</h2>
Trong một nền dân chủ không có ai đứng trên luật pháp, ngay
cả một ông vua hay tổng thống được bầu cũng không thể.
Điều này được gọi là pháp trị. Nó có nghĩa là tất cả
mọi người phải tuân theo pháp luật và phải chịu trách
nhiệm nếu họ vi phạm. Dân chủ cũng nhấn mạnh rằng luật
pháp được thực thi một cách bình đẳng, công bằng và nhất
quán. Điều này đôi khi được gọi là "theo đúng thủ tục
quy định của pháp luật."
Nguyễn Quang dịch từ <a
href="http://phiatruoc.info/nguyen-tac-cua-nen-dan-chu/%20http://www.streetlaw.org/democlesson.html">Democracy
for All</a>
Trích từ <a
href="http://gocsan.blogspot.com/2013/02/principles-of-democracy-nguyen-tac-cua.html">Một
góc của tôi</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130421/nguyen-tac-cua-nen-dan-chu), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét