Barun Roy- Việt Nam Nhìn Hết Ham!

Những nhà đầu tư ngoại quốc ngày càng mất niềm tin vào
thị trường mà họ từng đổ tiền vào vì mức độ cải cách
chậm chạp và tình trạng tham nhũng ngày càng cao.


Việt Nam đang có vấn đề gì đấy. Bỗng dưng họ chẳng còn
là miếng mồi ngon cho đầu tư ngoại quốc như xưa nữa. Trong 3
năm liên tiếp, Việt nam đã không đạt được mục tiêu đầu
tư ngoại quốc (FDI) và chính quyền, qua những phát biểu gần
đây của một số bộ trưởng, đang lo sốt vó. Họ sợ nếu
đà đầu tư cứ suy giảm sẽ ảnh hương xấu đến sự tăng
trưởng kinh tế và nếu tăng trưởng bị trì trệ, giới đầu
tư ngoại quốc lại càng e ngại đầu tư thêm.


Điều này trở thành một vòng luẩn quẩn tai hại và Việt Nam
phải tự trách mình mà thôi. Họ nghĩ rằng họ là quốc gia
đặc biệt vì quá khứ của họ. Họ nghĩ rằng bất luận thế
nào thì thế giới vẫn phải ve vãn họ. Tuy nhiên thương nhân
không thể chờ đợi mãi được. Nếu bạn không sẵn sàng thì
họ sẽ tìm đến những cánh đồng thương mại xanh tốt hơn.
Và đây chính là trường hợp đang xảy ra cho Việt nam. Trong khi
họ dậm chân tại chổ trong việc thúc đẩy cải cách, những
môi trường cạnh tranh xưa đã ra tay cải cách và những quốc
gia mới xuất hiện cũng ra sức để tranh dành những món tiền
đầu tư.

Không phải là nguồn đầu tư sẽ cạn kiệt, nhưng những cam
kết đầu tư mới thì đang chậm lại trong khi đó những kế
hoạch đầu tư cũ đang bị đóng băng. Năm ngoái, với mục
tiêu đầu tư tứ 15 -17 tỷ Mỹ kim, những cam kết đầu tư
mới giảm xuống 13 tỳ Mỹ kim, ít hơn số đầu tư 14,7 tỳ
Mỹ kim đầu tư cho năm trước, tức là quá ít so với 18,1 tỷ
Mỹ kim cam kết đầu tư cho năm 2010. Theo Hội nghị Đầu tư và
Phát triển Liên Hiệp quốc (UNCTAD) ngay cả nếu căn cứ trên
tỷ lệ hối đoái hiện hành, tổng số đầu tư ngoại quốc
FDI vào Miến điện tăng 90% và Cam bốt tăng 104,3% vào năm ngoái
so với năm trước. Hẵn nhiên, tổng số tiền đầu tư vào hai
nước này vẫn còn thấp hơn Việt nam tuy nhiên tỷ số gia tăng
là diều đáng ngại (cho VN). Năm ngoái, Miến điện gia tăng số
tiến đầu tư 100% so với năm 2011.


Nhật bản là quốc gia đầu tư nhiều nhất vào Việt nam. Họ
đã đăng ký tổng cộng 1.859 kế hoạch tất cả với tổng số
đầu tư cam kết lên đến 29 tỷ Mỹ kim. Tuy nhiên, vào thời
điểm này, họ thích mở rộng đầu tư đến những quốc gia
như Miến điện, Nam dương và Mã lai á bởi vì theo họ, Việt
nam không còn có giá trị cạnh tranh như những nước khác nữa.
Kinh tế ổn định, lạm phát được kiểm soát, hệ thống ngân
hàng được tổ chức tốt hơn trước, tuy nhiên thiếu và thạm
nhũng đang lan tràn. Ngoài ra, những vấn đề gây quan ngại cho
giới đầu tư như lương bổng tăng, vật liệu và thiệt bị
khó tìm, công nhân có tay nghề khan hiếm, thủ tục hải quan
phức tạp, hạ tầng cơ sở yếu kém mà chính quyền hầu như
vẫn chưa có giải đáp khả thi. Việt nam thiếu ngay cả những
dịch vụ căn bản như trưng dụng đất và giải phóng mặt
bằng cho những kế hoạch đầu tư.


Trường hợp lạ lùng của công ty Tatas là một thí dụ điển
hình về các vấn nạn tại Việt nam. Năm năm trước, vào tháng
5/2008, công ty sắt thép Tata Steel ký một thỏa thuận với Tập
đoàn sắt thép Việt Nam để xây một nhà máy 5 tỷ Mỹ kim
với công suất 4,5 triệu tấn mỗi năm, tại Khu Kinh tế Vũng
Áng, Hà tĩnh. Năm năm trôi qua và dự án này vẫn chưa có một
mặt bằng trong khi mặt bằng đáng lẽ dành cho công ty này đã
được giao cho một công ty cạnh tranh khác.


Thực sự câu chuyện này có quái gỡ hơn thế. Tata cần khoảng
1,200 mẫu đất để xây dựng nhà máy và ủy ban nhân dân tỉnh
ước tính sẽ cần 200 triệu Mỹ kim để xây dựng. Tuy nhiên
họ bảo họ không có vốn và họ muốn công ty Tata đài thọ.
Hẵn nhiên công ty Tata từ chối vì theo luật pháp Việt nam,
giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ của nhà nước. Công ty Tata
đã ký một Thỏa ước với Tập đoàn Sắt Thép Việt nam để
xây dựng một nhà máy nghiền thép lạnh cùng tỉnh. Cả hai dự
án sẽ kéo dài trong vòng 10 năm. Tuy nhiên, mặc dầu Việt nam
vẫn cứ bảo họ cần dự án đầu tư của công ty Tata, chẳng
ai biết được số phận của những dự án đó sẽ ra sao!


Trưng dụng đất và giải phóng mặt bằng là những vấn nạn
làm chậm đà đầu tư của ngoại quốc FDI trong những năm gần
đây. Ngoài ra, còn những nghi vấn về sự minh bạch trong hệ
thống pháp lý và quyền sở hữu trí tuệ. Giới đầu tư mong
muốn một môi trường làm ăn minh bạch, luật pháp rõ rằng
để đối phó với tình trạng sản nghiệp, quyết định về
chính sách mau chóng. Họ cũng nghi ngờ về thái độ của chính
quyền đang nghiêng về những đầu tư công nghệ cao trong khi
những yêu cầu cơ bản cho việc đầu tư vẫn chưa đáp ứng
được hoàn toàn. Truyền thông Việt nam chỉ trích tiến trình
lập pháp chậm như rùa. Chính quyền không thể chỉ cứ ban
hành luật bằng nghị định và quốc hội chẳng ý thức
được mức độ cần kíp của nó.


Thật đáng tiếc vì Á châu vẫn là nơi giới đầu tư ngoại
quốc chọn lựa cho dẫu có sự trì trệ trong việc thu nhập
đầu tư toàn cầu. Những số liệu của UNCTAD cho thấy trong
tổng số 1,311 nghìn tỷ Mỹ kim đầu tư FDI vào năm ngoái, (18%
thấp hơn năm trước), những nền kinh tế đang phát triển thu
được 680 tỷ Mỹ kim đầu tư, và Á châu chiếm được 399 ty
Mỹ kim của tổng số đầu tư vào các quốc gia đang phát
triển. Quan trọng hơn, phần lớn số đầu tư này được các
quốc gia Đông Á thu nhận (213,1 tỷ Mỹ kim bao gồm 120 tỷ Mỹ
kim cho Trung quốc) và Đông Nam Á (106,5 tỷ Mỹ kim). Trong tình
trạng đó, việc Việt nam dậm chân tại chổ xem ra quái đản.
Người ta nghĩ rằng, đáng lẽ ra họ phải quan ngại hơn để
bảo vệ những thành quả ban đầu và gia tăng hiệu năng để
đối phó với tình trạng gia tăng cạnh tranh về mối lợi
đầu tư ngoại quốc.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130404/barun-roy-viet-nam-nhin-het-ham), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!