Pages

Đàm Mai Đạo - Ông Vương Trí Nhàn là "nhà nghiên cứu văn hóa"?

<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>

<ul>
<li><a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130412/vuong-tri-nhan-trinh-do-song-cua-nguoi-viet-con-thap">Vương
Trí Nhàn - Trình độ sống của người Việt còn thấp!</a></li>
</ul></div>

<div class="boxright200"><img
src="http://phunutoday.vn/dataimages/201203/original/images654420_vuong_tri_nhan_dai_gia_ruoc_dau_sieu_xe_tien_ty_1_phunutoday.vn.jpg"
/><div class="textholder">Ông Vương Trí Nhàn</div></div>

Đọc bài viết nhan đề: "Trình độ sống của người Việt
còn thấp!" [1], tôi quá ngạc nhiên trước những nhận định
và đánh giá về trình độ, tính cách dân tộc Việt của ông
Vương Trí Nhàn. Tôi ngờ rằng, ý định của ông chỉ xoay quanh
những thói xấu của người Việt (có lẽ chỉ là dân tộc
Kinh), hơn là những lượng định phẩm chất toàn bộ dân tộc
Việt Nam. Dù là thói xấu, nhưng những thói xấu đó không thể
xem là của riêng người Việt, bởi hầu như những tính xấu
(theo ông Nhàn, nó phản ánh trình độ dân tộc) như: bạo lực,
tham lam, xảo trá, đố kỵ, mê tín dị đoan v.v... hầu như dân
tộc nào trên thế giới cũng có.

Dù cho ông chỉ có ý định nói về người Kinh (dân tộc đông
nhất tại Việt Nam), vẫn là điều mà cá nhân tôi cho rằng
khá hời hợt. Bài viết làm cho người đọc tưởng tượng ra
hình ảnh: ông Vương Trí Nhàn đang đứng trước cánh rừng già
nguyên sơ quý hiếm được mệnh danh là "Bản sắc dân tộc
Việt Nam" với những cảnh vật mờ ảo của buổi chiều tà
ảm đạm rồi ông vội vã lượng định hết sức sơ sài cùng
một chút võ đoán. Cũng có thể, từ cánh rừng quý giá đó,
ông đã từng bị một hoặc vài tai nạn nào đó, có thể do
bất cẩn trong lúc thám hiểm hoặc có thể ông tham gia cùng
đoàn quân lâm tặc để phá rừng hoặc những kẻ săn trộm
thú quý hiếm và rồi lãnh những sự trừng phạt từ rừng xanh
chăng? Từ những tai nạn đó, tay không trở về, ông đã vội
kết luận đó là cánh rừng nguy hiểm, đáng sợ và không có
gì thú vị để khám phá, gìn giữ như là những tài sản quý
giá cho thế hệ mai sau?

Nhận định một cá nhân đã khó, viết về một người nổi
tiếng càng khó và buộc người viết phải cẩn trọng vô cùng
để không thất thố. Tôi vào wikipedia, trong đó cho thấy [2]:

Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã nhận xét nhẹ nhàng về ông Vương
Trí Nhàn:

<blockquote><em>Trong số những cây bút phê bình lý luận Việt Nam
hiện đại, Vương Trí Nhàn là một người từ mấy chục năm
nay đã tạo được một giọng điệu riêng khó lẫn. Ông không
phải là người tiếp cận thật sâu một vấn đề gì đó và
triển khai nó đến tận cùng, mà thường vấn đề gì cũng
lướt qua một cách nhẹ nhàng, nhưng lại có những nhận xét
khá thâm thúy.</em></blockquote>

Ngoài GS. Nguyễn Huệ Chi, Nhà văn Ngô Thảo có cách đánh giá
khác:

<blockquote>"Người ta nói, anh Vương Trí Nhàn từ một nhà phê
bình văn học trở thành một nhà nghiên cứu văn hóa. Tôi rất
nghi ngờ tính khoa học những loạt bài đó."

"Anh Nhàn là người ham học hỏi, đọc rất nhiều, nhưng
cái kiến thức và cái tư tưởng của anh Nhàn, tôi rất nghi
ngờ. Đó là khoảng cách của một người chủ trương phê phán
thị trường, nhưng chính mình lại chìm ngập trong thị
trường"</blockquote>

Tôi nghĩ, không riêng nhà báo Minh Phương vất vả khi phỏng
vấn ông Vương Trí Nhàn qua bài viết thượng dẫn, mà các nhà
báo khác cũng khó khăn rất nhiều bởi cách trả lời của ông
dù êm nhẹ nhưng vòng vo không bao giờ đi thẳng vào câu hỏi,
ngoài ra ông tỏ ra bảo thủ và cực đoan. Thật khó để nghĩ
ông là một người "nghiên cứu văn hóa" hay "phê bình văn
học", bởi ông khó chấp nhận bản thân sai hay những lỗ hổng
trong cách lập luận. Một ví dụ buồn dưới đây, cho thấy
phóng viên đã kiên nhẫn để cuộc phỏng vấn được tốt
đẹp nhưng ông Vương Trí Nhàn tỏ ra cay cú (dù nhẹ nhàng) và
bất hợp tác, đành hanh (trích):

<blockquote><em><strong>PV:</strong> Nếu không nhận thức được
mình thì chúng ta sẽ không có những triều đại rực rỡ như
Lý, Trần, Lê, sẽ không có những anh hùng hào kiệt, các vị
anh quân của các triều đại. Nếu không nhận thức được thì
sẽ không có các tác phẩm nghệ thuật kinh điển. Nếu không
nhận thức được chúng ta sẽ không có cuộc sống ngày hôm
nay. Nếu không nhận thức được thì dân tộc Việt không thể
có một nền văn hóa như vậy. Chúng ta cần đưa ra một
trường hợp cụ thể. Theo ông, Nguyễn Du có nhận thức được
mình không khi viết ra một tác phẩm như Truyện Kiều?</em>

<em><strong>VTN:</strong> Tùy bạn, bạn cứ nói những điều này
trên mặt báo. Một người như Nguyễn Du nhận thức được
không có nghĩa là cả dân tộc nhận thức được.</em>

<em><strong>PV:</strong> Ông nói sao? Một thiên tài như Nguyễn Du
cũng không biểu hiện cho nhận thức của dân tộc sao?</em>

<em><strong>VTN:</strong> Không có nghĩa là như thế. Tôi sẽ không
gặp lại bạn nữa. Tôi đi về đây. Tôi không thích kiểu nói
chuyện này. </em></blockquote>

(hết trích)

Quay trở lại với bài viết "Trình độ sống của người Việt
còn thấp!", tôi nhận thấy:

Khi ông Nhàn đưa ra những câu chuyện cổ tích như: "Tấm Cám",
"Trí Khôn" để quy kết "bạo lực nằm sâu trong văn hóa Việt"
quả đáng choáng váng cho không chỉ những người yêu mến ông
Nguyễn Đổng Chi - tác giả của 5 tập truyện "Kho tàng truyện
cổ tích Việt Nam", được xem là tập hợp khá đầy đủ
chuyện cổ tích Việt Nam. Cổ tích Việt Nam, <em>nếu theo cách
lý giải của ông Vương Trí Nhàn,</em> có thể nói, dày đặc
trong đó là... "bạo lực". Không chỉ là bạo lực mà còn nói
đến những tính cách khác như: vong ân bội nghĩa (Sự tích Con
Muỗi), tham tàn hiểm độc (Thạch Sanh Lý Thông), tham sang phụ
khó, ma mãnh (Sự tích Thạch Sùng), thác loạn (Chữ Đồng Tử),
thậm chí có thể quy kết "Sự Tích Trầu Cau" là cổ súy cho
việc loạn luân, "Sự tích quả dưa hấu" là ủng hộ cho những
nghịch tử, cũng đúng theo ý ông Nhàn v.v... và hàng hà sa số
câu chuyện khác. Nếu quả thật vậy, dân tộc Việt Nam này
từ đâu và làm sao mà tồn tại cho đến ngày nay giữa muôn
trùng những thói xấu bất tận như thế?!

Truyện cổ tích là những câu chuyện mà không ai có thể biết
rõ thời điểm được kể ra, chỉ biết là rất xưa. Nói
điều này để thấy sự gắn kết chuyện cổ tích với xã
hội hiện đại ngày nay (ít nhất là 20 năm trở lại đây -
khoảng thời gian mà đạo đức Việt Nam ngày càng suy đồi),
phải chăng quá khập khiểng và ngây ngô? Xã hội ngày nay
chẳng phải đang cổ võ và đòi hỏi quyết liệt cho một nếp
sống tuân thủ pháp luật? Chỉ tiếc pháp luật Việt Nam hiện
tại vẫn chỉ là trò hề đối với nhân dân. Đó có phải là
điều mà ông Vương Trí Nhàn bỏ qua một cách đáng tiếc, khi
viện dẫn chuyện cổ để áp đặt cho tính cách, trình độ
của người Việt?!

Ông Vương Trí Nhàn nói: <em>"Dân ta đâu có tin nhiều thần
thánh! Người ta nô nức đi chùa, đi đền, không gì khác là
để hối lộ thần thánh, mặc cả với thần thánh".</em> Thoạt
nghe phân tích, có vẻ đúng thế. Không thể chối bỏ mê tín
dị đoan ngày nay nảy nở khủng khiếp với những hủ tục,
lễ lạt đầy chất ma mị. Thử hỏi, "khai ấn đến Trần" ai
chủ xướng? Tại sao ngày Giỗ Tổ Vua Hùng bị lãng quên, cho
mãi đến những năm sau này (2007) mới được hồi phục? Lại
rất đau lòng để chỉ ra cái cách tưởng nhớ Tiền Nhân theo
kiểu được thêm ngày nghỉ, để xả hơi, tụ họp ăn chơi và
cổ súy như là một ngày dành cho hưởng thụ thay vì để thật
sự nhớ về Người đã dựng nên nước Việt? Còn nhiều lễ
lạt khác như: Hội Chùa Hương, Tết Trung Thu v..v... ngày càng
méo mó đến thê thảm. Ai phải chịu trách nhiệm? Ngay đây, khi
nhắc về "thần thánh", ông Vương Trí Nhàn đã bộc lộ lỗ
hổng kiến thức rất lớn, ông không phân biệt được 3 lĩnh
vực: Tâm Linh - Tôn Giáo - Mê tín dị đoan. Dường như ông
đánh đồng cả 3 lĩnh vực này với nhau thì phải?!

Mặt khác, giữa một xã hội loạn lạc, vô chính phủ hiện
nay; đứng trước những thiên tai, nhân tai, và cả... "chế độ
tai", người dân không còn một chỗ nào bấu víu để được
giải quyết thấu tình đạt lý trước những tranh chấp lợi
ích đầy dãy, trước những tai nạn "trên trời rớt xuống"
rình rập, trước những cái chết oan khiên, cho đến gia đình
Đoàn Văn Vươn tề tựu tại Giáo Đường cầu nguyện Đức
Chúa v.v..., thử hỏi những người dân côi cút, trắng tay như
thế, nếu không bám víu vào Đức Chúa, Đức Phật thì họ sẽ
tìm chỗ nào để nương tựa, để cầu xin, để hy vọng mong
manh tìm chút bình an cho cuộc sống đối mặt với quá nhiều
bất trắc?

Lý luận theo ông Vương Trí Nhàn, không hiểu ông sẽ lý giải
như thế nào về trường hợp GS. Ngô Bảo Châu, cũng quan tâm
đến tâm linh, lúc trẻ, trước khi thi, ông Châu thường hay
tới chùa và thích ông ngoại đưa đón khi thi, vì tin rằng may
mắn sẽ đến [5]. Theo quan điểm ông Nhàn, hoàn toàn có thể
quy kết ông Châu như là lợi dụng thần thánh cùng với trình
độ thấp?!

Một thực trạng ê chề không ai có thể chối cãi, Tôn giáo
đã bị chà đạp, phỉ báng và rẻ rúng kể từ ngày người
cộng sản áp đặt ách cai trị bạo tàn tại Việt Nam, trong khi
họ luôn nói ngược. Không chỉ giới cấp cao mà ngay cả những
người đắm chìm trong giáo điều cộng sản, họ cũng chưa bao
giờ nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò Tôn giáo trong một xã
hội băng hoại đến cùng cực, bằng chứng dẫn ra đây là
của một vị giáo viên nhiều năm dạy chính trị liên quan
đến Marx - Lenin:

<strong>huycanh (khách viếng thăm) gửi lúc 22:16, 11/04/2013 - mã
số 83942</strong>

<blockquote>Tôn giáo <strong>giúp chúng ta đến với cái linh
thiêng, huyền bí,</strong> vượt lên trên cái hữu hạn, trần
trụi của đời sống-đó là một mặt,là ý nghĩa của tôn
giáo, tuy nhiên cũng phải thấy :<strong>tôn giáo là hạnh phúc
hư ảo của nhân dân.</strong> Đó là một luận đề lịch sử,
theo tôi, hoàn toàn chính xác của Marx.</blockquote>

Tôn giáo có sự linh thiêng, nhưng chưa bao giờ là huyền bí
(theo cách mê tín dị đoan), bởi Tôn giáo là những gì trong
sáng, thánh thiện nhất mà con người mãi luôn cần đến. Chính
vì vậy, Tôn giáo không bao giờ là "hạnh phúc hư ảo". Bởi
nếu Tôn giáo là "hạnh phúc hư ảo" thì không thể tồn tại
và lan tỏa rộng khắp vượt khỏi không gian và thời gian mấy
ngàn năm qua. Chúng ta đều biết trên tờ giấy bạc của Mỹ
có dòng chữ "In God We Trust", chiếu theo quan điểm của chế
độ hiện nay, có thể nói trình độ dân Mỹ cũng... thấp
(?)(!). Một người quen (cũng là đảng viên) đã từng thắc
mắc với tôi về hình thức "Xưng Tội", ông ta nói, đại ý:
<em>Lạ quá! Xưng tội xong, là hết tội. Vậy, sau đó họ có
thể tiếp tục làm tội rồi vào xưng tiếp. Cứ vậy thì còn
gì nói nữa.</em> Tôi bật cười và nói với ông ấy rằng:
"Chỉ khi nào ông thật sự làm người Công giáo nghiêm túc, ông
sẽ hiểu". Điều đáng nói là những người này, luôn lấy suy
nghĩ chủ quan của họ để áp lên mọi việc mà không bao giờ
tìm hiểu một cách nghiêm túc.

Theo wikipedia, ông Vương Trí Nhàn cũng lớn lên và mưu sinh
dưới chế độ cộng sản. Đó có thể cho thấy, có một ít
liên quan giữa quá trình sinh sống, hấp thu giáo dục nhiều năm
trong một chế độ nhất định với nhận thức về Tôn giáo.

Nếu ông Nhàn thiếu vắng hẳn tính chất quan trọng - Tôn giáo
trong việc "nghiên cứu" gắn kết với "trình độ sống" thì
ông Huy Canh cho thấy hình như chưa bao giờ nghiên cứu một chút
gì về Tôn giáo, chí ít đọc nghiêm cẩn về một quyển sách
nói về Tôn giáo chính thống nào đó. Trong khi những người
mang nặng chất giáo điều này, họ có vẻ vẫn chưa phai lạt,
mà vẫn xem "chủ nghĩa hư vô" có tên gọi là "chủ nghĩa Marx -
Lenin" cho đến nay vẫn đúng (!). Tôi ngờ rằng, chính họ đang
tự ru ngủ bằng chính cái "hạnh phúc hư ảo" mà họ lầm
tưởng do Tôn giáo mang tới.

Cũng trong bài viết của ông Nhàn đang được bàn luận, ông
nói: <em>"...<strong>Chúng ta</strong> cũng đã từng kêu ầm lên khi
có hiện tượng các cô gái đi lấy chồng Hàn Quốc… Rồi có
làm gì thêm đâu"</em>. Đúng vậy, không chỉ là thảm nạn mà
có thể nói đó là sự sỉ nhục quốc thể từ cái gọi là
"cô dâu Hàn Quốc", "cô dâu Đài Loan", "cô dâu Trung Quốc" mà
nạn buôn người cả cho việc bán thân đến nô lệ lao động
xảy ra đầy các nước, mới đây xảy ra tại Nga đã làm bàng
hoàng, chết lặng cho sỉ diện dân tộc do chủ chứa Nguyễn
Thúy An [6] cầm đầu làm mưa làm gió nhiều năm với sự tiếp
tay của quan chức cộng sản Việt Nam tại Nga, rồi hùng hồn
tuyên bố đã mua đứt và dính dáng chằng chịt với quan chức
và con cái của họ. Thử hỏi ông Nhàn, khi ông dùng chữ "chúng
ta" ở đây là "chúng ta" nào? Những phụ nữ, trẻ em bị buôn
bán để phục vụ tình dục như thế, ai, tổ chức nào phải
chịu trách nhiệm? Một hội đoàn nào đó được thành lập
tự nguyện tại Việt Nam chỉ duy mục đích lên tiếng và đấu
tranh cho những người phụ nữ đáng thương đó, có được
hoạt động chăng hay bị bắt giữ ngay lập tức với chiêu bài
"79" hoặc "88"? Ai sẽ đứng ra để giải trừ thảm họa buôn
người như thế này? Hay lại đổ thừa do "trình độ sống"
dân Việt "thấp"?! Tôi cho đó là sự khinh rẻ tồi tệ dân
tộc thì đúng hơn!

Giáo dục - lĩnh vực phản ánh rõ nét về trình độ của dân
tộc nào đó. Còn gì để bàn cãi với nền "giáo dục XHCN"
hiện nay? Cậu bé khôi ngô Đỗ Nhật Nam bị sỉ vả và chỉ
trích dồn dập, chỉ vì dám nói thật những suy nghĩ của mình,
có là gương điển hình của một sự bóp chết "trình độ"
người Việt không?

Một người được xem là "nhà nghiên cứu văn hóa" nhất định
phải có kiến thức vừa sâu vừa rộng trên nhiều lĩnh vực
liên quan. Người đó còn phải có tư duy vận động liên tục,
nhãn quan nhạy bén và hiện đại để hòa hợp với thời đại
và cần nhận thức rõ thế giới đang đổi thay chóng mặt với
khái niệm "toàn cầu hóa", "thế giới phẳng", "kinh tế tri
thức". Ngày nay tri thức không còn bị những "biên giới" như
là những hàng giậu ngăn cách. Nghiên cứu văn hóa không thể
tách rời, chẻ nhỏ hay cắt khúc như cắt ổ bánh mì đối
với những hiện tượng cần nghiên cứu.

Tóm lại, dân tộc Việt Nam hiện nay tan hoang về nhân cách
sống, rách bươm về đạo đức vì:

- Tôn giáo bị rẻ rúng, đàn áp.

- Pháp luật chỉ là những manh giấy vô nghĩa.

- Giáo dục bóp chết sự sáng tạo.

- Thiếu vắng một xã hội dân sự thông qua việc thành lập
những hội đoàn để người dân có tiếng nói đấu tranh cho
lợi ích của mình (ví dụ: Hội những người chống tệ buôn
người, Công đoàn độc lập, Hội dân mất đất oan v.v...).

- Chế độ độc đảng toàn trị đang tôn sùng và cổ súy trong
nhân dân vai trò bạo lực trở thành công cụ và phương pháp
hữu hiệu nhất để giải quyết mọi vấn đề.

Chính những thiếu vắng và hụt hẫng nói trên đã phá nát cái
gọi là "trình độ" mà ông Vương Trí Nhàn gọi là "thấp" để
rồi áp đặt vô lý cho dân tộc Việt Nam.

Chỉ có trả lại và nâng cao Quyền Con Người mới mong giải
quyết vấn đề văn hóa nói riêng và mọi vấn đề nói chung
tại Việt Nam.


<strong>Đàm Mai Đạo</strong>

(Tôi ủng hộ Phong Trào Con Đường Việt Nam)
_____________

[1] <a
href="https://danluan.org/tin-tuc/20130412/vuong-tri-nhan-trinh-do-song-cua-nguoi-viet-con-thap">Vương
Trí Nhàn - Trình độ sống của người Việt còn thấp!</a> (Dân
Luận)


[2] <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Tr%C3%AD_Nh%C3%A0n">Vương
Trí Nhàn</a> (Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

[3] <a
href="http://www.sukien24.com/event/news/Bao-chi/Tri-thuc-hien-dai-Khong-duoc-tao-dich-noi-xau-nguoi-Viet-391/
">Tri thức hiện đại - Không được tạo 'dịch nói xấu
người Việt'</a> (Sự Kiện)

[4] <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_%C4%90%E1%BB%95ng_Chi">Nguyễn
Đổng Chi</a> (Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)


[5] <a href="http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2010/02/3ba187a5/">Thời thơ
ấu của Ngô Bảo Châu</a> (VNExpress.net)

[6] <a
href="http://www.machsongmedia.com/vietnam/chong-buon-nguoi/847-chu-chua-quan-chuc-vn-ngam-mieng-an-tien.html">Chủ
Chứa Ở Nga: Các Quan Chức Việt Ngậm Miệng Ăn Tiền </a>
(Mạch Sống)


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130414/ong-vuong-tri-nhan-la-nha-nghien-cuu-van-hoa),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét