Dân Luận

Nhạc sĩ Tô Hải - Xin thôi đi các vị trí thức khả kính của tôi!

2012-01-29T10:14:00.000+07:00

...Bốn năm qua với hơn hai trăm entries tung lên mạng, tôi chưa
bao giờ nghĩ mình là "trí thức phản biện" mà chỉ
là một người đã từng sống và trải nghiệm, dưới bốn
chế độ mà góp ý với đời: Hãy sống tử tế, đừng
lừa dối, lợi dụng nhau…Càng không nên hãm hại, giết hại
nhau kể cả giết nhau bằng chữ nghĩa thánh hiền!...

Vậy mà...</div>

Mồng 6 Tết

Thật là không vui tí nào khi gõ bài đầu năm lại phải đề
cập đến cái chuyện "xưa như trái đất" này. Nhất
là phải nói chuyện với các vị mà cái "trí" và
cái "nhận thức" của các vị hơn tôi cả hàng tạ,
hàng tấn hiểu biết và bằng cấp…

Còn tôi, một lão già cả đời chỉ biết có "viết lách
những gì người ta bảo phải viết", viết để tồn
tại, nên chẳng dám nhận có một "thành quả lao động
trí óc" nào phục vụ cho đời sống của con người Việt
Nam ta "trăm năm vẫn…khổ, nghèo, mất tự do như xưa
cũ".

Tôi chỉ mới "mở mắt ra chào đời" lần 2 từ
ngày quyết tâm rời bỏ mọi vinh quang phù hoa bằng dăm ba chữ
nói thẳng nói thật, cái mình "nghĩ" và
"cảm" về cả hơn nửa thế kỷ cam tâm làm một kẻ
hèn "nói dối lem lẻm, nói dối không biết ngượng"
(Nguyễn Khải) của mình để tồn tại, và sẵn sàng chịu
"đòn thù" với những bài gọi là "góp ý" hay
"phản biện" những gì đang diễn ra không có lợi cho
dân mình rồi chẳng biết gửi cho ai, đành tung lên mạng…
Bốn năm qua với hơn hai trăm entries tung lên mạng, tôi chưa bao
giờ nghĩ mình là "trí thức phản biện" mà chỉ là
một người đã từng sống và trải nghiệm, dưới bốn chế
độ mà góp ý với đời: Hãy sống tử tế, đừng lừa dối,
lợi dụng nhau…Càng không nên hãm hại, giết hại nhau kể cả
giết nhau bằng chữ nghĩa thánh hiền!...

Vậy mà, những ngày nghỉ Tết con Rồng này…Báo chí lề
phải nghỉ để nhân viên đi tiêu cho hết tiền thưởng hàng
chục, hàng trăm triệu đồng tiền thưởng công phục vụ,
thì…báo chí lề trái…lại loạn cào cào lên cái chuyện trí
thức, trí ngu, trí ngủ…Ông này, bà nọ …đội cho nhau những
cái nón khá nặng kí.. Nào là "kẻ phản biện trung
thành", "kẻ lạc quan vô tận", người "giải phẫu thẩm
mỹ cho chế độ". Riêng về <a
href="http://tuoitre.vn/Giao-duc/474615/Giao-su-Ngo-Bao-Chau-Ban-tre-van-day-niem-tin-tuong-lai.html">bài
phỏng vấn của Tuổi Trẻ với giáo sư trẻ Ngô Bảo Châu</a>
thì..ôi thôi! Đủ thứ phê đủ thứ …"tếu táo luận",
<a href="http://danluan.org/node/11417#comment-50870">"Gấu
luận"</a> cho đến những bài lý luận chính thống, cổ
điển giảng giải về người trí thức chân chính từ thời
ông Marx, đến ông Sartre, Chomsky, Einstein…

Chỉ còn thiếu cái cuộc bút chiến kéo dài về "Nghệ
Thuật vì nghệ thuật" và "Nghệ thuật vì nhân
sinh" những năm bốn mươi của thế kỷ trước mà có lẽ
các nhà trí thức trẻ hôm nay ít nghe, ít đọc, ít
thấy…Hoặc những định nghĩa mới nhất về trí thức như
"Trí thức là một người luôn dính vào những chuyện
chẳng dính líu gì đến mình" hoặc "Trí thức là
người luôn mang sẵn trong mình chất men bất phục tùng và
phản kháng" thì ….hình như ít ai động chạm vì…cái
"tọa độ chính trị" của nhiều người "vào
cuộc" xem ra chưa thật được xác định…

Và mình càng lạ hơn là khi thấy hai nhà trí thức cùng sáng
lập và quản lý web Bauxite lại phát biểu…khác nhau khi nhận
định về cái sự định nghĩa về trí thức và phản biện
của giáo sư Ngô Bảo Châu, "viện trưởng Viện Toán, ba
tháng mới một lần chớp nhoáng về Việt Nam"…
<table>
<tr>
<td>
<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan00098.jpg" width="550"
height="204" alt="danluan00098.jpg" /></center>

Khi phát biểu về vụ xét sử Cù Huy Hà Vũ, NBC đã viết
"Nếu có cố tình bêu xấu chế độ chắc cũng không ai làm hơn
mấy ông bà này", kể ra cũng đủ tự phong là nhà "trí thức
phản biện" đấy chứ. Vậy thì chấp gì mấy câu nói "không
khéo" của ông g/s toán này cơ chứ!</td>
</tr>
</table>

Mình chẳng có thời giờ và khả năng để đi vào cái chủ
đề "trí thức ông là ai?" đã, đang và còn tranh cãi
mãi sau này nhưng chỉ xin góp ý mấy điều trải nghiệm như
sau:

1. Hãy tìm đọc lại tài liệu: Tại sao đối
với Einstein, việc hai quả bom nguyên tử mang tên "Little
boy" và "Fatman" trong kế hoạch
"Trinity" quẳng xuống Hiroshima và Nagasaki, các nhà khoa
học đời sau đánh giá ông là "có trách nhiệm nhưng không
phải là thủ phạm"? (responsable mais non coupable) do bức
thư ông gửi tổng thống Roosevelt tán thành kế hoạch
Manhattan?).

2. Tại sao khi J.P.Sartre giã từ chủ nghĩa cộng
sản lại dám công khai lên tiếng: "Tôi phản bội tức là
tôi đi tìm một sự trung thành mới" hoặc "Ở tuổi
hai mươi, không theo chủ nghĩa cộng sản là không có trái tim,
ở tuổi bốn mươi mà vẫn đi theo chủ nghĩa cộng sản là
không có cái đầu", và ông đi tìm những chân lý mới,
từ chối cả giải thưởng Nobel về văn học 1964 (với cả
triệu đô-la tiền thưởng) vì ông phủ nhận luôn những
"giá trị cần xét lại" của bản thân ông?

Và gần đây nữa, ngay ở trong nước, cái gì đã làm Nguyên
Ngọc, Sơn Tùng từ chối thẳng thừng giải thưởng Hồ Chí
Minh với cả hơn trăm triệu đồng kèm theo?

3. Tại sao khi còn ở "tọa độ chính
trị" Tổng bí thư ĐCS Liên Xô, Góocbachev, lại giải
thích: "Perestroika và Glasnost là để "Có nhiều chủ nghĩa
xã hội hơn"(!) rồi sau đó lại tuyên bố những ý để
đời là "Cả cuộc đời tôi đi theo chủ nghĩa cộng sản
chỉ thấy toàn là nói dối, nói dối, và nói dối" (nghĩa
là cả những gì vừa nói về Perestroika và Glasnost trên
"cương vị cũ" cũng là nói dối nốt!).

4. Riêng ở Việt Nam, xin hỏi tại sao cho tới nay
những nhà văn, nhà thơ dám đi thẳng vào hiện thực đau khổ
của người dân bị áp bức, nô lệ…những bất công xã hội
ngay trong thời kỳ Pháp thuộc, tới nay những "Bước
đường cùng", những "Tắt Đèn" những
"Giông Tố", "Số đỏ"… của họ vẫn sống mãi
với hậu thế, với lịch sử văn học nước nhà? Còn trái
lại hàng ngàn, hàng vạn "tác phẩm" dù trao cho
những giải thưởng cao nhất nước cũng chỉ biến thành những
"bia mộ sang trọng cắm lên một sự nghiệp văn
chương đã đến hồi kết thúc"-(Nguyễn Khải)?

Vậy thì trong giới văn nhân Việt có ai đáng gọi là trí
thức không nhỉ? Giới văn, thơ, báo chí, lý luận thì có
đấy. Riêng cái giới Nhạc, Họa, Sân khấu, Điện ảnh thì
mấy ai có được cái trí thức của <a
href="http://www.danchimviet.info/archives/49163">Việt Khang</a> (nhưng
tiếc rằng anh chưa phải là Hội Viên Hội Nhạc sỹ VN hay
địa phương nào!).

5. Một số trí thức hiếm hoi cũ, có bằng cấp
đàng hoàng, từ nước ngoài định góp phần dựng xây đất
nước. Nhưng do ăn phải bả bọn tư bản thù địch đã dám ý
kiến ý cỏ, phản biện, phản biếc liền bị tống cổ ra
khỏi biên chế, bị đưa đi chăn bò ở Ba Vì, phải ngồi sửa
xe đạp, bán mọi công trình khoa học như giấy lộn kiếm tiền
đong gạo,..Hạ nhục họ đến mức đó mà tại sao họ vẫn
cắn răng, chịu đựng…mãi đến chết mới để lại vài lời
trăn trối qua ít dòng vẫn đầy chất văn hóa mà cũng phải
viết ở nước ngoài, viết bằng ngoại ngữ???!!!

6. Có thể kể ra hàng trăm mẩu chuyện cụ thể
nữa để thấy được:

1- Không kể những loại trí thức dỏm, ngay trí thức
thứ thiệt cũng chẳng ai giống ai….Bắt họ phải thế này,
phải thế nọ lại rơi vào cái luận điểm quái quỷ "Trí
thức nếu không được cải tạo, không vô sản hóa thì không
hơn gì cục phân"!

2- Bởi vì "cái nước Việt Nam này nó chẳng giống
ai" nên trí thức nước mình nó lại càng chẳng giống ai
cả trên cái hành tinh trái đất này! Phân biệt thế nào là
trí thức "dấn thân" với nhau đã khó huống hồ so
sánh họ với bọn trí thức "kệ mẹ sự đời", "việc
tao, tao làm, chẳng hơi đâu mà dính vào những chuyện không
phải của tao!"...

Chưa kể bọn trí thức ngày xưa hăng hái "dậy mà
đi", bọn "muốn là chim xin hãy là bồ câu trắng,
bọn muốn làm hoa hãy làm hoa hướng dương,…muốn làm người
hãy là người cộng sản"…đến hôm nay, được tí
quyền lợi, tí chức vụ cỏn con bỗng véo von, kính cẩn, ghi,
ghi, chép, chép những giáo điều "chỉ đạo" sáng
suốt của những tên cha căng chú kiếc nào bỗng dưng ngồi
trên đầu trên cổ mình giảng đạo mà đã không thấy nhục,
lại còn luôn mồm "Dạ! những điều anh, chị dạy làm
chúng em sáng ra!" Những loại "trí thức" đó,
dù có treo trước ngực cả chục tấm bằng tiến sỹ đi nữa,
thì theo mình, xin mượn lời bác Mao chế Tùng mà gọi là đúng
nhất: "Bọn cục Phân!".

3- Riêng cái "số đông im lặng" trong giới
trí thức Việt thì cũng chẳng nên lấy câu của Mác "Chỉ
có loài súc vật mới không biết đau nỗi đau của đồng
loại" ra để kích động lương tâm họ làm gì nhất là
cái giới trí thức được "trồng" cả hơn nửa thế
kỷ nay trong hệ thống tư tưởng Mác - Lê, sống và trưởng
thành trong cái cơ chế Mác-Lê thì….dù có thấy được cái gì
sai trái mười mươi đi của cái cơ chế mà nhờ nó, họ
được thụ hưởng cả danh vọng lẫn quyền lợi, nên sức
mấy mà có ai dám "mở miệng",…

Cho nên, có ai đó nói được một câu như <a
href="http://danluan.org/node/11433">"một xã hội không có phản
biện là một xã hội đã chết lâm sàng…"</a> thì dù sau đó
có nói vài điều chưa hay ho lắm, tưởng cũng nên "cho
qua" với cái kết luận mà tớ đã từng kết luận về
mấy nhà tiến sỹ Việt Kiều nổi tiếng mà mình đã có dịp
tiếp xúc rằng: Họ chỉ giỏi về cái họ được học để
trở thành giỏi mà thôi! Riêng với mình, họ vẫn là
"những chú bé thần đồng cực kỳ ngây thơ và..ngốc
nghếch!" đến hết đời! Giận họ và chụp cho họ
những cái mũ "con cừu", hoặc "phản biện trung
thành"…rồi giảng giải cho họ về trách nhiệm của
người trí thức phải thế nào…v.v...là điều quá không cần
thiết. Chưa chừng lại rơi vào cái bẫy "chia để trị",
"gây mâu thuẫn nội bộ" hoặc làm "lạc hướng
chú ý" những vấn đề nóng hổi, sát sườn, thậm chí
cháy nhà, chết người đến nơi mà cứ phân với tích mãi về
cái mà mình chưa hay không đồng ý! (như Vụ anh Đoàn văn Vươn
bị cướp hết thủy sản dưới đầm, vụ biểu tình đòi
ruộng đất bị công an đánh chết người ở Bắc Giang, việc
đang triển khai Nhà máy điện hạt Nhân ở Ninh Thuận,…chẳng
hạn)

Tiện đây, mình cũng ghi lại hai trường hợp mình đã thoát
khỏi cái sự huyễn hoặc và đòi hỏi ở những nhà trí thức
thứ thiệt:

a-/ Đầu những năm 70 thế kỷ trước, do được dự
một bữa cơm gia đình bên vợ của tiến sỹ sử học Việt
kiều nổi tiếng LT Kh, mình đã trao đổi với con người mà
mình rất kính trọng này mọi vấn đề có thể trao đổi. Và
thật ngạc nhiên: Ông ta cái gì cũng "Ồ! À"! "Thế
à?" hoặc "Tôi không để ý", "Tôi không biết",
"Tôi không có thời giờ", "Tôi bận quá!"…Nhưng
đến khi hỏi đến câu: "Là người nghiên cứu lịch sử
thế giới, ông nghĩ gì khi người ta đang viết lại "Lịch
sử Đảng Cộng Sản Liên Xô sau Đại Hội Đảng lần thứ XX
vạch trần tệ sùng bái cá nhân Staline?..." thì mình thật
là thất vọng khi được trả lời: "Có thế à? Tôi không
để ý đến politique! cho nên không nghiên cứu gì về cái khối
cộng sản cả"!?...

Thế đấy! hai bằng tiến sỹ sử học mà quan niệm lịch sử
không dính líu gì đến politique thì nghiên cứu cái gì nhỉ?

b-/ Một ngày xuân năm 73, 74 gì đó, mình cũng có dịp
nói chuyện (bằng tiếng Tây) với vị Bộ Trưởng Y Tế Chính
Phủ Lâm Thời C.H.M.N.V.N cùng chồng tại nhà một người bạn,
cũng Bác sỹ ở B ra.

Có cái mẩu đối thoại này mà mình nhớ mãi: "Bà đã
vào Đảng Cộng Sản?" - mình dùng hẳn chữ communiste chứ
không dài dòng với cái tên "Nhân dân cách mạng Miền
Nam" - vì biết bà thừa hiểu vào Đảng là Đảng gì
rồi.

Bà nhún vai: "Rồi! Cũng như Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn
Phát…thôi!"

Mình thử một cú nữa: "Vậy bà tin chủ nghĩa cộng sản
sẽ toàn thắng trên trái đất này?"

Bà vội cắt ngang: "Non! Non! Nhưng ở Việt nam này chỉ có
cộng sản mới giải phóng được đất nước"…Cho nên
Cộng Sản chỉ là "phương tiện", Giải phóng đất
nước mới là 'Mục tiêu"! Sau khi có Miền Nam, Cộng Sản
sẽ phải nhường cho một giai cấp ưu tú (bà dùng chữ
"élite") trong giới kỹ trị (bà dùng chữ "technocrate")
dựng xây đất nước!

Tới đây thì mình ngồi im mà suy nghĩ về cái "trí"
và cái "thức" của biết bao người. Mình chẳng dám
nhận là trí thức nhưng lại có cả một quá trình trải
nghiệm đắng cay, đau khổ mới thấy ra được mình đã
"đi lạc đường" vì những suy nghĩ sai lầm y hệt
bà cách đó cả ba chục năm….Bây giờ lại đến bà. Bà sẽ
phải trả giá cũng như mình đã trả giá thôi! …Và quả
nhiên,…số phận của bà ra sao thì sau đó cả thế giới đều
biết!

Tới đây, mình xin phép kêu gọi tất cả các cây bút lề
trái:

1-/ Hãy tôn trọng và bao dung hơn đối với những ai đã từng
có lần dám mở miệng phản biện những gì xét thấy là bất
công, là vô lý, là coi thường mạng sống, số phận người
dân, nhất là đối với việc bảo vệ chủ quyền đất nước,
kể cả xuống đường biểu tình (dù chỉ một lần rồi thôi)

2-/ Hãy tin rằng: Trong số "trí ngủ" đang chiếm đa số
đó, không thiếu những người chỉ cần một ngọn lửa kích
hoạt nhỏ cũng không ngại sắn tay áo làm bốc lên một đám
cháy lớn…

3-/ Nếu cần vạch mặt chỉ tên thì hãy đánh thẳng vào bọn
"trí trá" cho đến hôm nay vẫn không ngừng rêu rao:
Bọn chúng là đỉnh cao trí tuệ của con Lạc cháu Hồng .

Mong các vị trí thức thứ thiệt hãy chiếu cố đến cái
tuổi già 86 của tôi mà miễn trách cho cái lão già này chắc
đang..."gở chết"!

Xin đừng bắt ai cũng phải "xung phong!" trong khi trong
tay họ chỉ có cái bút, cái nồi, cái xoong, cái chậu để
đuổi con voi dữ đang hung hăng tàn phá vườn nhà!

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11467), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Nguyễn Xuân Phước - Bàn về hai chữ "văn minh"

2012-01-29T07:30:00.001+07:00

<div class="rightalign">Văn minh nghĩ kỹ còn nhiều việc
- Lý Đông A</div>

Sau năm 1975, đảng Cộng Sản Việt Nam thống nhất đất nước,
ngọn cờ "giải phóng" và "dân tộc" được sử dụng
trong thời kỳ chiến tranh lại được vận dụng để thực
hiện sứ mệnh cách mạng vô sản. Đồng thời, một chế độ
độc tài toàn trị được thiết lập trên toàn đất nước.
Yêu nước trở thành yêu chủ nghĩa xã hội. Và trong logic đó,
yêu nước tức là yêu chế độ độc tài.

Với nhiệt tình thôi thúc từ ngọn lửa cách mạng Tháng Mười
của Nga, với kinh nghiệm cải cách ruộng đất miền Bắc năm
1956 học tập từ Trung Cộng, đảng Cộng sản Việt Nam đã
thực hiện chính sách đánh tư sản mại bản, đốt sách để
tiêu diệt văn hoá phẩm được gọi là "đồi trụy" của
miền Nam, tịch thu ruộng đất để tập thể/hợp tác hoá nông
nghiệp, đổi tiền, quốc hữu hoá tài sản nhân dân trên toàn
quốc...

Giấc mơ giải phóng Việt Nam khỏi bàn tay của đế quốc để
xây dựng chế độ "chuyên chính vô sản" tại Việt Nam của
các tiền bối cách mạng cộng sản Việt Nam từ đầu thế kỷ
20 đã trở thành sự thật.

Sau thời kỳ phát động khẩu hiệu "tiến nhanh, tiến
mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội", đảng
cộng sản VN khám phá ra rằng tiến nhanh tiến mạnh lên chủ
nghĩa xã hội là một hành trình khó khăn. Sư thực hiện chủ
nghĩa Cộng Sản chẳng những không làm cho đất nước tiến
được vững chắc, mà còn làm cho đất nước tụt hậu nhanh
chóng. Trong bối cảnh của các quốc gia Á Châu cất cánh kinh
tế bay cao, quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đã làm cho
đất nước điêu tàn, nhân dân nghèo đói và đưa đất nước
đến bến bờ phá sản.

Để giải quyết tình trạng bế tắc của mâu thuẫn nội tại
xã hội chực chờ bùng nổ tại Liên Sô tổng bí thư Gorbachev
phải đưa ra chính sách Glasnost & Perestroika để cứu vãn đất
nước và hệ thống XHCN ở Đông Âu. Trong giai đoạn thập tử
nhất sinh đó, dưới ảnh hưởng và áp lực của Liên Sô,
đảng Cộng Sản Việt Nam đã phải đưa ra chính sách "đổi
mới" qua Đại hội VI năm 1996 để tìm đường thoát hiểm.

Từ đại hội VI năm 1996, cương lĩnh của ĐCSVN bổ xung thêm
những đặc trưng XHCN mà Mác-Engel chưa từng đề cập tới.
Đặc trưng số một trong tám đặc trưng quan trọng nhất của
cương lĩnh của đại hội VI là "Dân giàu, nước mạnh,
công bằng, dân chủ, văn minh". Cho đến đại hội XI năm
2011 vừa qua, cương lĩnh chính trị của ĐCSVN cũng tái xác
nhận đặc trưng "Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân
chủ, văn minh" là mục tiêu hàng đầu của đảng, và là
khẩu hiệu để tuyên truyền xây dựng đất nước.

Hãy tạm để qua mục tiêu "Dân giàu, nước mạnh",
khẩu hiệu kêu gọi toàn dân xây dựng đất nước "công
bằng dân chủ văn minh" phản ảnh mơ ước của hằng bao
thế hệ Việt Nam hơn 100 năm nay. Từ mối nhục mất nước vào
tay thực dân Pháp, đến sự tàn phá của chiến tranh giành
độc lập và chiến tranh Quốc Cộng, đến thời kỳ tăm tối
để tiến lên chủ nghĩa xã hội làm đất nước thụt lùi cả
hàng nhiều thập kỷ so với các nước lâng bang, không một
người Việt nào không có giấc mơ được sống công bằng dân
chủ văn minh như các quốc gia tân tiến khác trên trên thế
giới.

Một mặt đảng cộng sản kiên trì bảo vệ nền độc tài
độc đảng để khống chế xã hội và con người; mặt khác
đảng mời gọi mọi người xây dựng một xã hội công bằng
dân chủ văn minh. Sự thể này đặt lại vấn đề rất căn
bản là liệu chế độ cộng sản có thể xây dựng một đất
nước có công bằng dân chủ văn minh hay không?

Chúng ta quen sử dụng hai chữ văn minh để chỉ dấu cho sự
tiến bộ của con người và xã hội. Nhưng một con người văn
minh là gì? Một xã hội văn minh là gì?

"Văn" là "đẹp" và "minh" là "sáng". Nguyên nghĩa
của "văn minh" có nghĩa là "sáng đẹp". Nhưng thế nào
là một con người hay xã hội sáng đẹp?

Từ điển bách khoa mở định nghĩa và diễn giải hai chữ
"văn minh" như sau:

"Văn minh là sự kết hợp đầy đủ các yếu tố tiên
tiến tại thời điểm xét đến để tạo nên, duy trì, vận
hành và tiến hoá xã hội loài người. Các yếu tố của văn
minh có thể hiểu gọn lại là di sản tích luỹ tri thức, tinh
thần và vật chất của con người kể từ khi loài người
được hình thành cho đến thời điểm xét đến. Đối nghịch
với văn minh là hoang dã, man rợ, lạc hậu . Khái niệm văn minh
chỉ mang tính tương đối, có tính so sánh tại thời điểm xét
đến mà không có giá trị tuyệt đối."

Ý niệm "văn minh" do đó, là sự "sáng đẹp" đi liền
với sự duy trì vận động và tiến hoá của xã hội loài
người. Đó là một vận động hướng thượng để đưa loài
người lên một trình độ cao hơn, đẹp hơn, gần với những
giá trị nhân bản hơn, và xa cách đời sống dã man của động
vật trong thiên nhiên hơn.

Sự hình thành đời sống người từ thời hồng hoang đến nay
là một một cuộc vật lộn liên tục giữa con người với xã
hội và thiên nhiên. Từ thời kỳ sống trong hang, hái lượm
trái cây, sống lẫn ở lẫn với thiên nhiên và các loại cầm
thú khác, loài người ý thức được nhân tính và dần dà tách
ra khỏi đời sống thiên nhiên để thực hiện đời sống
người.

Nhà cách mạng Lý Đông A trong tài liệu Duy Nhân Cương
Thường cho rằng sự xuất hiện của nhân thể (human form)
chưa phải là sự thành hình đời sống người trong ý nghĩa
đời sống người là đối nghịch với đời sống cầm thú. Do
đó, sự xuất hiện của tập đoàn sinh vật có nhân thể chỉ
là sự xuất hiện của người dự bị, hay ngợm sắp thành
người.

Lý Đông A cho rằng nhân thể trở thành người khi tập đoàn
nhân thể đó biết tái sản xuất sản xuất của tự nhiên như
biết trồng trọt, chăn nuôi, nướng thịt; và biết tu chỉnh
lối sinh sản đực-cái của thú vật để chuyển thành lối
sinh sản chồng-vợ và thành lập gia đình - mà ông gọi là tái
sinh sản cái sinh sản của tự nhiên. Ông cũng cho rằng loài
người tiếp tục tu chỉnh cách sống chung kiểu bầy đoàn thú
vật "mạnh được yếu thua, khôn sống mống chết" để
chuyển thành cách "sống còn, nối, tiến hóa đến vô cùng",
để thành lập xã hội loài người, và luôn luôn tăng tiến
hiệu xuất của xã hội theo chiều hướng thượng, "ngày một
mới" – mà ông gọi là tái hiệu xuất cái hiệu xuất của
xã hội và lịch sử.

Lý Đông A cho rằng chính sự kiện tập đoàn nhân thể thời
hồng hoang biết cải biến thiên nhiên để phục vụ cho mình
chính là cuộc cách mạng đầu tiên đưa bầy đoàn ngợm thành
xã hội người, và lập thành nhân đạo. Nhân đạo là cách sống và đường sống
đặc thù của loài người khác loài vật.

Quá trình chung sống thông qua giai đoạn cách mạng nông nghiệp
và xã hội đầu tiên đó của loài người nẩy sinh ra những
qui luật để taọ ra đời sống người. Qua quá trình tiến hóa
đó sinh vật gọi là người trên nhân thể trở thành người
có nhân tính và nhân đạo.

Lý Đông A gọi xã hội đầu tiên có nhân tính đó là 'xã
hội tự tính". "Xã hội tự tính" đó phải trải qua thời
gian và điều kiện không gian để phát huy và phát triển. Lịch
sử, theo Lý Đông A, là lịch sử nhân đạo, là quá trình hiện
thực hóa "xã hội tự tính" qua thời gian và không gian.

Qua cuộc sống thực tiễn, tích lũy kinh nghiêm sống còn, nối,
tiến hóa của hàng triệu năm, con người đã dần dần chuyển
được tính sống còn tự nhiên của mọi loài sinh vật thành
nhân tính đặc thù của loài người. Quá trình đó tạo thành
đường sống đặc thù của loài người mà ngày nay chúng ta
gọi là nhân đạo. Chính sự xuất hiện của nhân đạo và
nhân tính mới làm cho loài người khác với loài vật. Xây
dựng một xã hội văn minh là xây dựng một xã hội Người,
theo nhân đạo, có nhân tính.

Phân tích cụ thể hơn, Lý Đông A thấy rằng, qua thời gian,
nhân tính được thể hiện trên ba mặt: Trinh, Bình, và Hòa:

- Trung thành hay trung trinh là chất keo sơn để kết hợp xã
hội. Do đó từ quan hệ đực cái của loài vật, nhân tính
đòi hỏi vợ chồng phải lấy sự trung thành làm gốc khi thành
lập đời sống người. Và cũng dựa trên nguyên lý trung trinh,
xã hội thiết lập định chế hôn nhân để thực hiện và
bảo vệ sự trung thành đó và để bảo lưu huyết thống
được sinh tồn tục, lâu dài và bền vững. Do đó, nhân tính
đầu tiên là sự trung trinh, và đó là ý nghĩa của nhân tính
Trinh.

- Để giải quyết nhu cầu ăn, mặc, ở, nhân tính chối bỏ quy
luật của thiên tính tự nhiên là mạnh được yếu thua, giành
miếng ăn hay áo mặc. Nhân tính hướng dẫn con người giải
quyết nhu cầu sinh thực bằng sự mãn thích nhu yếu cách đồng
đều. Do đó, con người có nhân tính biết chia cơm xẻ áo cho
người nghèo đói. Đó là ý nghĩa chữ Bình.

- Mâu thuẫn giữa người và người xảy ra khi người không tôn
trọng sự trung thành với nhau, khi loài người không biết tôn
trọng sự bình đẳng trong sự mãn thich nhu yếu, khi thú tính
áp chế nhân tính. Để giải quyết mâu thuẩn loài người có
thể gây chiến tranh, nhưng đồng thời loài người có thể
giải quyết mâu thuẩn bằng sự hoà giải. Chiến tranh là dùng
bạo lực để giải quyết mâu thuẩn là bản năng của thú
tính. Khả năng hoà giải là một đặc tính của loài người.
Đó là ý nghĩa chữ Hoà.

Nhân tính chính là khoảng cách giữa loài người và loài vật.
Cho nên một xã hội văn minh đúng nghĩa là phải thực hiện
được nhân tính trong đời sống người. Một xã hội văn minh
đưa dẫn con người đến chổ hoàn thiện "trinh bình hoà"
trong quan hệ giữa người và người. Và xã hội văn minh chính
là xã hội đã xa rời xã hội dã man của loài cầm thú, luôn
hướng đến và cải tiến cách thực hiện những nhân tính
gốc của xã hội tự tính.

Chủ nghĩa Mác-Ăngghen cho rằng người vượn biến thành người
là do quá trình lao động hàng triệu năm. Chưa nói tới giá
trị của thuyết tiến hoá trong sự hình thành loài người,
chủ nghĩa Mác-Ăngghen lấy một số nguyên tắc xã hội cộng
sản nguyên thủy làm mô hình lý tưởng để hướng đến xây
dựng xã hội Cộng Sản tương lai thông qua sự thiết lập nền
độc tài của giai cấp vô sản.

Mác, vì dựa trên qui luật của tự nhiên, nên chỉ thấy lao
động là xuất phát điểm của đời sống người. Mác không
hề nhận thức được loài người thành lập là do sự xuất
hiện của nhân tính. Trong kinh điển Mác-Engel không có sự mặc
nhận nhân tính như là xuất phát điểm của đời sống
người. Vì thế Mác lấy xã hội cộng sản nguyên thủy làm
xuất phát điểm của xã hội loài người, và xem hành vi hái
lượm của giống người nguyên thủy là nền kinh tế tự
nhiên. Mác không nhận thức được rằng khi nhân tính chưa
xuất hiện thì xã hội nguyên thủy đó đó chỉ là tập hợp
của một bầy đoàn ngợm, hay người dự bị, để chuẩn bị
làm người.

Lý Đông A cho rằng sống theo tự nhiên thì chưa có kinh tế vì
kinh tế là một hành động nhân vi, do con người tác động,
khai thác và cải biến tự nhiên. Chỉ từ khi con người bắt
đầu tu chỉnh lại lối sản xuất theo tự nhiên thì lúc đó
mới có kinh tế. Xã hội mà Mác muốn xây dựng do đó là một
xã hội chưa có con người với nhân tính, và do đó không phải
là xã hội của con người. Triết gia mác-xít Trần Đức Thảo
đã thấy điều này trong bài viết "Vấn đề con người và
chủ nghĩa lý luận không có con người".

Đối với chủ nghĩa Mác trong quan hệ giữa người và người,
sự trung thành với lý tưởng CS và giai cấp vô sản là tuyệt
đối. Người ta không cần đến sự trung thành giữa người và
người. Do đó, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, vợ
chồng, cha mẹ, con cái, anh em, bạn bè, hàng xóm láng giềng,
chủ thợ phải thực hiện đấu tranh quan điểm và đấu tranh
giai cấp đấu tố lẫn nhau. Trinh hay sự trung thành giữa
người và người không bao giờ là nền tảng của chủ nghĩa
Mác.

Một mặt, Mác chủ trương xây dựng một xã hội "bình
đẳng" không có bóc lột để giải quyết nhu yếu cho con
người. Một mặt khác Mác, dựa vào duy vật biện chứng, chủ
trương dùng bạo lực cách mạng để giai cấp vô sản chiếm
lấy phương tiện sản xuất của giai cấp tư sản.

Nhưng đấu tranh giai cấp là sự áp dụng quy luật sinh tồn
trong tự nhiên của động vật vào xã hội. Đó là qui luật
mạnh được yếu thua. Vì vậy trong quá trình xây dựng chủ
nghĩa xã hội, những người cộng sản dùng bạo lực để xoá
bỏ chế độ tư hữu để thành lập "chế độ công hữu"
nhằm thâu tóm tài sản của đất nước và của nhân dân để
làm của riêng. Đồng thời Mác biến giai cấp tư sản cũ thành
giai cấp vô sản mới để xã hội triền miên đấu tranh giai
cấp.

Vì Mác chỉ giải quyết nhu yếu loài người bằng qui luật
của tự nhiên cho nên lý tuởng bình đẳng của Mác khi ứng
dụng vào thực tế chỉ đem lại lợi ích cho một giai cấp
nầy bằng sự hy sinh của giai cấp khác. Do đó, chủ nghĩa Mác
không thể đem bình đẳng cho loài người.

Đấu tranh giai cấp cũng là phương pháp giải quyết mâu thuẩn
giữa người và người, giữa giai cấp và giai cấp. Trong cuộc
chiến "một sống một chết" với chủ nghĩa tư bản,
người cộng sản phải đánh nhau tả tơi với đối phương như
con thú dữ giành miếng ăn cho đến khi một bên ngã gục. Trong
chủ nghĩa Mác hoàn toàn không có ý niệm "hoà" để hoá
giải mâu thuẩn giữa người và người.

Khi mới lên làm tổng bí thư đảng CS Liên Xô Kruschev được
thế giới cộng sản hoan hô vì chủ trương "sẽ chôn sống
chủ nghĩa tư bản". Nhưng khi ông chủ trương "chung sống
hoà bình" với Hoa Kỳ và Tây Phương, ông đã bị những
ngưòi "CS chân chính" chỉ trích kịch liệt là "xét
lại", và cuối cùng ông đã bị lật đổ. Cho đến ngày hôm
nay, nhiều người cộng sản chân chính vẫn sợ hãi hiện
tượng "diễn biến hoà bình" đang xuất hiện trong đảng.

Khi phê phán chủ nghĩa Mác, Lý Đông A cho rằng chủ nghĩa Mác
Lê đã lấy qui luật của tự nhiên áp dụng thẳng tuột vào
đời sống người mà không qua nút điều chỉnh của nhân tính,
và do đó, tội ác của chủ nghĩa Mác là biến loài người
thành lò thí nghiệm xã hội và coi con người như "muối,
sắt".

Nhìn từ góc cạnh Tây phương, và đứng về phương diện ngữ
nghĩa, "văn minh" trong tiếng Pháp và tiếng Anh là
"civilization" . Đó là sự kết hợp của chữ "civil" (dân
sự) và tiếp vĩ ngữ "ization" (trở thành). Trong gốc Latin,
"văn minh" có nghĩa là "trở thành dân sự" hay "dân sự
hoá". Như vậy, "văn minh" nguyên nghĩa của nó có nghĩa là
quá trình trở thành dân sự của một xã hội.

Thoạt đầu "civilization" chưa có ý nghĩa "văn minh". Chữ
"civil" có nghĩa là "dân sự" được dùng sớm nhất trong
tiếng Latin. Ở thế kỷ thứ 6, hoàng đế Justinian của đế
quốc Byzantyne soạn bộ luật dân sự đầu tiên được gọi là
"<a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Corpus_Juris_Civilis">Corpus Juris
Civilis</a>". Cho đến thế kỷ thứ 14, chữ "civil" cũng chỉ
có nghĩa là "liên hệ đến người dân". "Civilis" biến
dạng thành "civility" có nghĩa là "lịch lãm."

Do bối cảnh lịch sử của Tây phương, cho đến giữa thế kỷ
thứ 18, chữ civilization (dân sự hoá) mới có ý nghĩa đối
nghịch với "dã man". Các sử gia cho rằng <a
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Adam_Ferguson">Adam Ferguson</a> trong
tác phẩm An Essay on the History of Civil Society (Luận đề về
lịch sử xã hội dân sự ) (Edinburgh, 1767 - p. 2) là tác giả
người Anh đầu tiên đã sử dụng "civilization" để chỉ
dấu cho sự tiến bộ của loài người bằng sự hình thành
"xã hội công dân", hay "xã hội dân sự".

Như vậy quá trình hình thành, ý nghĩa chữ văn minh đi từ gốc
Latin có nghĩa là liên hệ tới người dân. Do chữ "văn minh"
trong tiếng Việt không có chứa đựng chữ "người dân" cho
nên trong ngôn ngữ Việt Nam không thấy được giá trị con
người hay người dân trong hai chữ "văn minh".

Tại sao dân sự hoá trở thành văn minh?

Từ thế kỷ thứ 15 lịch sử tây phương bước dần ra khỏi
thời kỳ trung cổ với sự suy tàn quyền lực tuyệt đối của
đế quốc La Mã Thánh - The Holy Roman empire. Xuất hiện đồng
thời với phong trào cải cách giáo hội của Martin Luther là
phong trào độc lập của các vương quốc Âu Châu đối với
giáo quyền Vatican. Xã hội tây phương bắt đầu bước ra khỏi
sự kiềm chế của uy quyền của giáo hoàng và giáo hội để
đi vào thời đại phục hưng.

Từ đó, các tư tưởng tự do dân chủ bắt đầu xuất hiện.
John Locke với ý niệm quyền tự nhiên về đời sống, tự do
và tài sản; Montesquieu với tư tưởng tam quyền phân lập;
Voltaire với quyền tự do tư tưởng; Hobbes và Russeau với ý
niệm khế ước xã hội và quyền lực chính thống đến từ
người dân. Các quốc gia tây phương chuyển mình từ chế độ
phong kiến độc tài sang chế độ dân chủ. Cuộc cách mạng
dân chủ Hoa Kỳ 1776 và cách mạng Pháp 1789 đã lan rộng khắp
Âu Châu đưa tới sự cáo chung của chế độ phong kiến tây
phương và xã hội dân sự ra đời với sự thành hình của
chế độ dân chủ.

Dân sự hoá chính quyền là giải thể chế độ chuyên chính
của chế độ phong kiến, của các vương quyền, và giáo quyền
để người dân được tham gia vào sinh hoạt chính trị. Giải
trừ độc tài là quá trình dân sự hoá xã hội. Đó là chỉ
dấu của sự tiến bộ, của sáng và đẹp. Và đó chính là ý
nghĩa nguyên thủy của hai chữ "văn minh".

Độc tài là thể chế chính trị mà quyền lực tập trung vào
một người hay một nhóm người. Quyền lực nầy được duy
trì bằng bạo lực, không bị giới hạn hay chi phối bởi luật
pháp, hiến pháp hay định chế xã hội.

Các những ngưòi khai sinh chủ nghĩa cộng sản chủ trương
phải thiết lập nền độc tài vô sản (proletarian dictatoship)
để xây dựng xã hội mới. Khi dịch ra tiếng Việt, các nhà
Mác-xít Việt Nam gọi chế độ độc tài một cách văn hoa là
"chuyên chính vô sản" .

Trong tác phẩm Phê Phán Chương Trình Gotha, Mác khẳng định
rằng "giữa xã hội tư bản và xã hội cộng sản có một
giai đoạn cách mạng chuyển tiếp từ xã hội nầy qua xã hội
kia. Trong giai đoạn chuyển tiếp chính trị nầy nhà nước coi
như không có, chỉ còn chế độ cách mạng độc tài của giai
cấp vô sản." — Critique of the Gotha Program (1875).

"Tiến lên chủ nghĩa xã hội" chính là thiết lập chế độ
độc tài toàn trị để xây dựng một xã hội dựa trên bạo
lực, tức là đưa xã hội loài người trở về với đời
sống động vật thời kỳ hoang dã man rợ. Đó là xã hội
không có nhân nghĩa, không có nhân tính, càng ngày càng cách xa
với đời sống người. Do đó chế độ độc tài, hay nền
chuyên chính vô sản, tự thân đã phủ định xã hội dân sự
văn minh.

Nói tóm lại, văn minh thể hiện cái đẹp của đời sống
người càng ngày càng thăng hoa. Nội dung của văn minh chính là
đời sống người với đầy đủ nhân tính, nhân bản và nhân
chủ. Một xã hội càng văn minh là xã hội càng tiến gần
đến những giá trị của con người và càng xa rời đời sống
dã man của động vật. Đó là xã hội đã tháo gỡ được
chế độ độc tài, đã được dân sự hoá, và đã hình thành
được xã hội dân sự và chế độ dân chủ.

Nhiều người cho rằng chủ nghĩa Mác không còn giá trị trên
thực tế tại Việt Nam vì những người cộng sản Việt Nam
đã trở thành những nhà tư bản đỏ và xã hội Việt Nam đã
bị tư bản hoá. Đặt lại giá trị của chủ nghĩa Mác Lê là
việc làm không cần thiết.

Nhưng trên thực tế những người cộng sản Việt Nam vẫn còn
bám víu lấy chủ nghĩa Mác Lê để làm "ánh sáng" nhằm xây
dựng xã hội. Vấn đề tham nhũng, cướp đất của dân, cướp
tài sản của các cơ sở tôn giáo, hay mafia hoá chính quyền
không phải là hiện tượng mà là bản chất của chế độ
độc tài chưa được dân sự hoá, của một xã hội được
xây dựng trên ý thức hệ thể hiện bản năng loài cầm thú
chưa được thấy ánh sáng của văn minh của loài người.

Hơn thế nữa, quan điểm"độc tài" của chủ nghĩa Mác Lê
đã được đưa vào đời sống xã hội Việt Nam bằng điều 4
hiến pháp. Cho nên đặt lại những giá trị căn bản của chủ
nghĩa Mác trong mối tương quan với ý niệm công bằng dân chủ
và văn minh là một trong những "điều kiện cần" để phá
vỡ những bế tắc của Việt Nam hiện nay.

Vì dân chủ và công bằng là hiệu suất của xã hội dân sự,
tức là xã hội văn minh, và vì chủ nghĩa Mác-Lê với chủ
trương độc tài vô sản đã phủ định văn minh, cho nên hiệu
quả tất yếu là đảng cộng sản không có khả năng đem lại
công bằng dân chủ và văn minh cho loài người nói chung và cho
người dân Việt Nam nói riêng.

Do đó, khẩu hiệu "xây dựng đất nước công bằng dân chủ
văn minh" trong bối cảnh một chế độ độc tài toàn trị
không những là một khẩu hiệu hoàn toàn vô nghĩa, mà còn đi
ngược lại với những logic "duy vật" của chính chủ nghĩa
Mác.

NGUYỄN XUÂN PHƯỚC
(Mùa Xuân Nhâm Thìn 2012)

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11465), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Minxin Pei - Năm điều hoang tưởng về sức mạnh của Trung Quốc

2012-01-29T07:23:00.001+07:00

Trong khi Trung Quốc đang đuổi kịp những nền kinh tế tiến
bộ nhất trên thế giới, quốc gia này đã kích động niềm
hứng khởi cũng như lo ngại - đặc biệt là tại Hoa Kỳ, nơi
nhiều người e rằng Trung Quốc sẽ qua mặt Hoa Kỳ để trở
thành cường quốc của thế kỷ 21. Nhiều người hỏi rằng
làm thế nào Trung Quốc lại tiến nhanh tiến mạnh đến thế,
liệu Đảng Cộng sản có thể nắm giữ quyền lực và việc
Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng trên thế giới mang ý nghĩa gì
cho mọi người chúng ta. Nhưng để hiểu vai trò mới của Trung
Quốc trên trường thế giới, thật hữu ích khi xem xét lại
những nhầm lẫn đang thống trị trong suy nghĩ của phương Tây.

<h2>1. Sự đi lên của Trung Quốc đang hạn chế ảnh hưởng
của Hoa Kỳ tại châu Á</h2>

Ngược lại thì có. Rõ ràng, sức mạnh của Trung Quốc tại
châu Á đang tăng trưởng; nền kinh tế của nó hiện đang lớn
nhất trong khu vực,và Trung Quốc là đối tác thương mại lớn
nhất đối với mọi quốc gia ở châu Á. Và việc hiện đại
hoá quân đội đã biến Quân đội Giải phóng Nhân dân thành
một lực lượng chiến đấu hiệu quả hơn.

Nhưng thay vì giới hạn hoặc hất cẳng ảnh hưởng của Hoa
Kỳ, sự bành trướng quyền lực của Trung Quốc đang đẩy
hầu hết các quốc gia châu Á gần Washington hơn - và nâng cao
vị thế của Hoa Kỳ trong khu vực. Sự hiện diện của chú Sam
vẫn được hoan nghênh vì nó ngăn chặn một cường quốc rong
khu vực thống trị những nước láng giềng và phát huy tính
cân bằng chiến lược. Hiện nay, Trung Quốc càng có thêm sức
mạnh, sự cam kết của Hoa Kỳ trong khu vực càng thêm quan
trọng, và Washington càng gây thêm nhiều ảnh hưởng. Không gì
ngạc nhiên khi chính phủ Obama vừa thông báo chuyển hướng
chiến lược về châu Á thì Trung Quốc đã bực bội, trong khi
đa số các nước trong khu vực lại cảm thấy được trấn an
và đã âm thầm hoan nghênh. Hiện nay, quan hệ an ninh giữa Hoa
Kỳ và những quốc gia châu Á quan yếu - Ấn Độ, Úc, Nhật
Bản, Hàn Quốc và thậm chí Việt Nam - đang tốt hơn bao giờ
hết.

<h2>2. Quỹ dự trữ ngoại tệ khổng lồ của Trung Quốc tạo
cho nó một thanh thế vô cùng lớn</h2>

Trung Quốc sở hữu khoảng 2 nghìn tỉ Mỹ kim trong Ngân khố Hoa
Kỳ, nợ thế chấp bằng bất động sản và 800 tỉ công phiếu
châu Âu. Sự sở hữu khổng lồ này có thể tạo lo lắng cho
phương Tây và cho phép Bắc Kinh quyền ưu tiên và hãnh diện -
nhưng nó vẫn không tạo ra nhiều ảnh hưởng ngoại giao cho
Bắc Kinh. Kịch bản đáng sợ nhất là việc Trung Quốc bán
tháo nợ công của Hoa Kỳ ra thị trường thế giới để bắt
buộc Washington làm theo ý mình vẫn chưa thành hiện thực - và
có thể sẽ không xảy ra. Quỹ tài sản công của Trung Quốc,
vốn được dùng để đầu tư vào một phần của những nguồn
dự trữ này, thường muốn đầu tư vào tài sản kém rủi ro
(ví dụ như những cổ phần thiểu số tại dịch vụ cung cấp
nước của Anh) và đã tìm cách tránh né những mâu thuẫn địa
chính trị. Và trước cơn khủng hoảng nợ của châu Âu, Trung
Quốc rõ ràng là đã tránh mặt.

Việc vơ vét tiền mặt của Trung Quốc cũng chẳng làm tăng
trọng lượng đối với quyền lực địa chính trị của mình
vì thành quả của nó có được là từ chiến lược tăng
trưởng dựa trên đồng nội tệ bị kềm giá để tăng sức
cạnh tranh của xuất khẩu. Nếu Trung Quốc đe doạ sẽ giảm
bớt đầu tư vào nợ của Hoa Kỳ, nó sẽ phải tìm môi
trường đầu tư khác (không phải là việc dễ dàng dạo này)
hoặc giảm xuất khẩu vào Hoa Kỳ (không phải là một điều
tốt cho các nhà sản xuất Trung Quốc). Hơn nữa, với việc
đầu tư quá nhiều vào nợ của phương Tây, Trung Quốc sẽ
phải chịu đựng nạn thua lỗ tài sản thảm hại nếu nó
khuấy động thị trường tài chính.

<h2>3. Đảng Cộng sản đã kiểm soát được Internet.</h2>

Bất chấp việc đầu tư khổng lồ vào kỹ thuật và nhân sự,
Đảng Cộng sản vẫn đang gặp khó khăn trong việc thuần phục
không gian mạng đầy năng động. Trong khi kỹ thuật ngăn chặn
Internet của Trung Quốc thì tân tiến hơn và qui định sử dụng
thì nhiêu khê hơn những chính quyền độc tài khác, sự tăng
trưởng của dân số mạng trong nước (hiện đang vượt qua 500
triệu) và những tiến bộ kỹ thuật (những micro-blog kiểu
Twitter) đã khiến cho việc kiểm duyệt hầu như không hiệu
quả. Chính quyền liên tục nằm trong vị thế đuổi bắt; nỗ
lực mới nhất của họ là bắt buộc những người sử dụng
micro-blog phải đăng ký tên thật. Những qui định loại này
thường quá phí tổn để thực hiện, thậm chí trong một chính
thể độc đảng.

Cùng lắm là đảng chỉ có thể lựa chọn kiểm duyệt những
gì mà họ cho là "nhạy cảm" khi việc đã rồi. Mỗi khi có
một tin nóng - một vụ tham nhũng tai tiếng, một tai nạn an
toàn công cộng hoặc một biểu tình chống chính quyền lờn -
thì mạng Internet nhanh chóng tràn ngập tin tức và những chỉ
trích mạnh mẽ đối với chính quyền. Cho đến lúc cơ quan
kiểm duyệt có thể tái lập việc kiểm soát, thiệt hại chính
trị đã xảy ra.

<h2>4. Chính quyền Trung Quốc đã mua chuộc hẳn giới trung
lưu.</h2>

Không hẳn thế. Ba thập niên tăng trưởng kinh tế với con số
hàng chục đã nâng cấp khoảng 250 đến 300 triệu người dân
Trung Quốc - chủ yếu là dân thành thị - lên vị thế trung
lưu. Kể từ khi chính quyền đàn áp phong trào dân chủ ở
Thiên An Môn vào năm 1989, giới trung lưu đã bận rộn làm giàu
và không đòi hỏi tự do chính trị. Nhưng điều đó không có
nghĩa là thành phần này đã hậu thuẫn đảng cầm quyền. Có
một cách biệt khổng lồ giữa những người có cảm tình
chính trị và giới trung thành cố hữu. Cùng lắm là giới trung
lưu Trung Quốc chỉ chấp nhận tình trạng hiện tại bởi vì
nó đã là một tiến bộ lớn so với sự độc tài trong quá
khứ - và bởi vì hiện vẫn chưa có một giải pháp thực tế
và cấp bách nào khác. Nhưng như cuộc cách mạng Mùa xuân Ả
Rập cho thấy, chỉ cần một sự kiện đơn lẻ hoặc một sai
lầm của chính thể độc tài cũng đã có thể chuyển hoá
những công dân trung lưu đồng cảm trở thành những nhà cách
mạng cấp tiến.

Điều này có thể xảy ra mà không cần đến một cơn khủng
hoảng kinh tế cấp thời. Ngày nay, giới trung lưu Trung Quốc
đang trở nên bất mãn với tình trạng bất công, tham nhũng,
nhà ở đắt đỏ, ô nhiễm môi trường và dịch vụ yếu kém.
Vài năm trước đây ở Thượng Hải, hàng nghìn người dân
trung lưu đã phát động một cuộc "tuần hành chung" và ngăn
chặn dự án mở rộng tuyến đường cao tốc trong thành phố
vì dự án này đã đe doạ giá trị nhà cửa của họ. Một
cuộc biểu tình tương tự vào năm ngoái tại Đại Liên đã
dẫn đến việc đóng cửa một nhà máy hoá dầu gây ô nhiễm.

Đảng biết rằng họ không thể dựa vào sự ủng hộ của
giới trung lưu. Sự bất an này nằm sau việc họ liên tục
cứng rắn hơn với sự chống đối chính trị.

<h2>5. Quá trình tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Trung Quốc
không có dấu hiệu chậm lại.</h2>

Nhịp độ tăng trưởng đã nguội lại phần nào - từ mức
trên 10,3% vào năm 2010 xuống còn 9,2% vào năm ngoái - và hướng
đi xuống này sẽ còn tăng tốc trong những năm tới.

Như Hàn Quốc và Đài Loan, vốn đã đạt được thành quả
tăng trưởng to lớn trong ba thập niên nhưng cũng từ từ chậm
lại kể từ những năm 1990, nền kinh tế Trung Quốc sẽ đối
diện với những cơn gió ngược mạnh mẽ. Dân số hiện nay
đang già đi; những người dân tuổi 60 hoặc già hơn đang
chiếm 12,5% tổng dân số trong năm 2010 và đang hướng đến
mức 17% vào năm 2020. Điều này sẽ làm giảm việc tiết kiệm
và nguồn lao động cũng như gia tăng chi phí hưu trí và y tế.
Nếu Trung Quốc muốn giữ mức tăng trưởng cao, nó phải bắt
đầu sản xuất những mặt hàng kỹ thuật cao cấp và có giá
trị cao do Trung Quốc thiết kế. Nó sẽ phải cần sáng tạo
thêm, việc này đòi hỏi bớt đi sự kiểm soát của chính phủ
và nhiều tự do trí tuệ hơn nữa.

Điều tối trọng hơn hết là khuôn mẫu kinh tế thiên về
đầu tư do nhà nước chỉ đạo đối với việc tăng trưởng
nhanh chóng của Trung Quốc phải nhường bước cho một khuôn
mẫu kinh tế hiệu quả hơn, thiên về tiêu thụ và do thị
trường định hướng. Một chuyển đổi như thế sẽ không
thể xảy ra nếu không giảm bớt vai trò của chính phủ và
bắt đảng phải chịu trách nhiệm trước người dân Trung
Quốc.

Nguồn: <a
href="http://www.washingtonpost.com/opinions/five-myths-about-chinas-power/2012/01/20/gIQA3CFSTQ_story.html">Washington
Post</a>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11464), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Phạm Hồng Sơn – Nền tảng nào cho đoàn kết?

2012-01-29T07:14:00.001+07:00

Đoàn kết luôn là một khát khao hệ trọng của mọi lực
lượng, thế lực muốn có sức mạnh tối đa, bất kể ác hay
thiện, thần thánh hay ma quỉ. Nhưng có thể thấy có bao nhiêu
con người, đoàn thể khác nhau, có bao nhiêu lực lượng, sức
mạnh khác nhau thì cũng có thể có bấy nhiêu loại đoàn kết
với những nền tảng, mục đích khác nhau. Với đoàn kết, cả
một dân tộc có thể thoắt biến thành một khối thành đồng
trước sự tấn công, uy hiếp của ngoại bang. Nhưng cũng nhân
danh đoàn kết, người ta có thể khiến cả một dân tộc anh
hùng phải im lặng, cúi đầu trong kiếp đọa đầy, nô lệ.
Bằng đoàn kết, người ta có thể thu hút, qui tụ được
những tài năng, khả năng khác hẳn nhau thành những sức mạnh
vô song cho tiến bộ. Nhưng cũng bằng đoàn kết, người ta có
thể gạt bỏ, thủ tiêu mọi ý kiến khác biệt thậm chí cả
sinh mạng của những người, những cộng đồng có tiềm năng
sáng tạo xuất chúng nhất.

Vậy có một nền tảng nào khiến cho mọi người có thể đoàn
kết, chia sẻ, gắn bó với nhau ở mọi lúc, mọi nơi? Có giá
trị nào làm nền tảng khiến cho sự đoàn kết không thể trở
thành cưỡng bức, đồng lõa hay làm bình phong cho những lầm
lạc, tội ác? Có nền tảng đoàn kết nào có thể tập hợp
được sức mạnh, tiềm năng của tất cả mọi người nhưng
không đe dọa tới sự khác biệt, tính riêng tư, khả năng
độc lập của mỗi cá nhân? Có giá trị nào có thể giúp con
người có thể đoàn kết nhưng không biến họ thành con tin
của đoàn kết?

Lòng yêu nước ư? Cũng có thể, nhưng lòng yêu nước không
chỉ hạn hẹp bởi biên giới quốc gia mà cái ác cũng có thể
vận dụng được lòng yêu nước. Sự căm thù độc tài,
cường quyền ư? Cũng có thể, nhưng một sự đoàn kết chỉ
để lật đổ cường quyền, độc tài cũng có thể được
dùng để dựng lên một cường quyền, độc tài khác. Hay sự
căm ghét bất công? Cũng có thể, nhưng lòng căm ghét bất công
vẫn có thể lẫn với những nhỏ nhen, tỵ hiềm.

Có lẽ không thể có nền tảng nào tốt hơn, vững chắc hơn,
an toàn hơn và phổ quát hơn cho đoàn kết của con người bằng
chính phẩm giá con người – đã được cụ thể hóa bằng
nhân quyền – các quyền con người. Và có lẽ nhân quyền
không chỉ nên là nền tảng cơ bản nhất, bao quát nhất cho
mọi đoàn kết của con người mà còn là mục đích tối hậu
của loài người, trừ phi con người không còn muốn là con
người nữa.

Có thể nhiều người trong chúng ta đã không thể lầm lẫn bề
ngoài hấp dẫn, lương thiện của những chủ nghĩa, những lãnh
tụ với bản chất phi nhân của chúng nếu chúng ta trước đó
đã biết, đã thấu hiểu rằng phẩm giá con người không thể
tách rời những nhân quyền cơ bản – những tự do tối thiểu
của con người về tư tưởng, về quyền được nói lên,
được chia sẻ những gì mình nghĩ, về quyền được tự làm
báo, tự xuất bản, v.v.

Có lẽ nhiều người, nhiều dân tộc chắc đã không thể bị
đoàn kết, bị trói buộc với những thần tượng, những tổ
chức thiếu nhân tính nếu người dân trước đó đã biết,
đã hiểu được giá trị phổ quát của nhân quyền – những
quyền mà tạo hóa đã ban cho mọi con người, những quyền
không thể bị tước đoạt.

Nền tảng nhân quyền có lẽ cũng không chỉ giúp dỡ đi những
chia cách địa lý, nguồn gốc, giai cấp, định kiến hay hận
thù mà còn tạo thành những cảnh báo, những giới hạn an toàn
cho những đoàn kết cục bộ, địa phương, tư lợi hay những
đoàn kết tình thế của con người.

Kinh nghiệm của loài người đến nay cũng cho thấy lấy nhân
quyền làm nền tảng cơ bản còn có thể đưa được sự đoàn
kết của con người từ những vùng đất hạn hẹp của thân
hữu, gia tộc, đảng phái, dân tộc tiến được gần hơn sự
bao la của miền đất đại đồng mà không cần phải biết
tới những "chuyên chính" hay "quá độ".

Hiểu nhân quyền như giá trị nền tảng của đoàn kết cũng
có thể giúp con người thoát khỏi những băn khoăn, lo lắng,
hoảng sợ về mất đoàn kết khi phải đối mặt với chỉ
trích, phản đối. Bởi tôn trọng nhân quyền đích thực và
đầy đủ luôn đồng nghĩa với niềm tự hào rằng con người
là loài vật duy nhất có khả năng phản biện và tự hoàn
thiện qua phản biện.

Tuy nhiên, những suy tư, tranh luận về đoàn kết hay nền tảng
đoàn kết vẫn có thể không dứt chừng nào con người còn lý
tính. Nhưng đoàn kết sẽ là gì, sẽ đưa con người đi về
đâu nếu nền tảng cơ bản nhất, bao quát nhất, sâu sắc
nhất của đoàn kết giữa những con người với nhau không
phải là nhân quyền?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11463), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Nguyễn Minh Cần - Về Phong trào phản kháng ở nước Nga

2012-01-28T22:21:00.001+07:00

Người viết xin lỗi trước độc giả, bài này có tính nghiên
cứu nhiều hơn là chính luận, vì thế chắc sẽ khá nặng nề
đối với nhiều bạn đọc, mặc dù chúng tôi đã cố gắng
chỉ trình bày sơ lược, không đi sâu vào chi tiết. Nhưng
thiết nghĩ, những ai quan tâm đến những vấn đề của đất
nước ta cũng nên tìm hiểu về phong trào phản kháng hiện nay
của người Nga, bởi lẽ đây là một hiện tượng mới của
xã hội dân sự Nga vùng dậy chống chính quyền độc đoán. Mà
điều này có thể rất hữu ích cho cuộc đấu tranh cứu nước
và giành tự do, dân chủ ở nước ta, nếu chúng ta biết suy
ngẫm và rút tỉa kinh nghiệm.

Phong trào phản kháng mạnh mẽ ở Nga hiện nay không phải là
một hiện tượng bỗng dưng đột phát, mà nó bắt nguồn từ
rất nhiều cuộc vận động, rất nhiều cuộc đấu tranh về
những vấn đề khác nhau: đòi hỏi tự do, chống hà lạm,
chống chuyên quyền, chống tham nhũng, bảo vệ môi sinh, v.v...,
và cuối cùng, đi đến cuộc vận động "Putin phải ra
đi". Qua rất nhiều cuộc đấu tranh nhỏ, lắm khi chỉ có
tính địa phương, từ đó tạo điều kiện cho xã hội dân sự
hình thành và dần dần lớn mạnh, nâng cao ý thức trách nhiệm
và ý thức chính trị của công dân Nga. Mà xã hội dân sự có
vai trò to lớn như thế nào trong sự chuyển biến xã hội,
nhất là xã hội dưới chế độ độc tài toàn trị, thì chắc
mọi người đều đã biết.

Nhiều người nhận xét đúng: các cuộc biểu tình lớn vừa qua
ở Moskva và các thành phố khác là của công dân Nga, chứ không
phải của riêng của một đảng phái nào. Nhưng để có được
những cuộc biểu tình tập hợp đông đảo quần chúng như
vậy thì phải có sự hợp sức vận động, tổ chức của
nhiều đảng phái, đoàn thể và phong trào thuộc nhiều xu
hướng chính trị rất khác nhau đối lập với chính quyền
Putin. Trong thời đại điện tử, các mạng xã hội và các
phương tiện tối tân đã được sử dụng tối đa cho cuộc
vận động này.
Thực ra, cuộc vận động này đã khởi phát từ nhiều năm
trước, nhưng chúng tôi xin bắt đầu từ cuộc vận động
"Putin phải ra đi", khởi đầu bằng sự xuất hiện
một site trên internet vào ngày 10.3.2010 do một số thành viên
các đảng đối lập và mấy nhà hoạt động văn hóa nổi
tiếng của Nga lập ra. Người đề xướng là Andrei Piontkovski,
nhà chính trị học, nhà báo, nhà hoạt động chính trị, viện
sĩ Viện các quy trinh và công nghệ thông tin quốc tế và là
thành viên trong ban lãnh đạo phong trào "Đoàn kết"
(Solidarnost). Trong lời kêu gọi, nói rõ "...cơ cấu chính
trị-xã hội mà Putin áp đặt cho công dân nước ta đang hủy
diệt nước Nga. Chúng tôi khẳng định rằng trong nước Nga
ngày nay không thể nào thực hiện được những cải cách có
thực chất được, chừng nào Putin vẫn còn nắm thực quyền
trong nước. Vì thế việc đầu tiên, bắt buộc phải có là
giải thoát khỏi Putinism (chủ nghĩa Putin)". Trong lời kêu
gọi kể rõ những việc làm sai, những cải cách hỏng, v.v...
và đặt vấn đề dứt khoát: "Putin phải ra đi". Các
tác giả kêu gọi các cán bộ, nhân viên các cơ quan công lực
đừng "chống lại nhân dân của mình" và đừng thi
hành "lệnh của các quan chức tham nhũng". Có 34 người nổi
tiếng ký tên đầu tiên, đó là các nhà hoạt động xã hội,
bảo vệ nhân quyền, các nhà hoạt động chính trị đối lập
thuộc nhiều xu hướng khác nhau. Đứng đầu danh sách là bà
Elena Bonner (88 tuổi, vừa qua đời năm 2011), nhà đấu tranh nhân
quyền rất nổi tiếng từ thời Liên Xô, quả phụ của viện
sĩ Andrei Sakharov. Trong tháng đầu tiên đã có 30 nghìn chữ ký.
Bọn tin tặc của chính quyền nhiều lần đánh phá site. Song
song với việc lấy chữ ký trên mạng, các tổ chức đối
lập, nhất là Mặt trận công dân thống nhất (OGF) ở Moskva,
Sankt Petersburg và nhiều thành phố khác ở Nga, trong hai năm 2010,
2011 đã liên tiếp tổ chức những cuộc tập hợp ở nơi đông
người để lấy chữ ký dưới lời kêu gọi đó. Đáng ghi
nhận là ngày 14.6.2010, Boris Nemtsov và Vladimir Milov đã
"trình làng" báo cáo "Putin. Tổng kết. 10
năm", in một triệu bản để phân phát. Trong báo cáo đó,
bằng những tài liệu cụ thể, các tác giả vạch trần tình
trạng trầm trọng của nước Nga, những căn bệnh nguy kịch
của nước Nga, nhất là nạn tham nhũng của các quan chức cao
cấp, dưới chế độ của Putin, đồng thời nêu lên những sai
lầm lớn và hậu quả của 10 năm Putin cầm quyền. Đây là
đóng góp đáng kể vào cuộc vận động này. Tính đến ngày
27.1.2012, đã có 123 752 người ký tên. Cùng với việc vận
động ký tên đòi "Putin phải ra đi", các đảng
đối lập còn tổ chức những "Ngày nổi giận" với
những cuộc biểu tình không được phép và cảnh đàn áp dữ
dội của cảnh sát: nhiều hoạt động viên tích cực đã bị
đánh đập, bắt bớ hoặc bị giam cầm. Nhưng cuộc đấu tranh
vẫn tiếp diễn không ngừng...

<center>"Putin phải ra đi. Hãy bỏ phiếu trên
mạng..."</center>

Đây là những bước chuẩn bị đầu tiên để tiến đến các
cuộc mít tinh-biểu tình "Vì những cuộc bầu cử trung
thực" diễn ra sau cuộc bầu cử Quốc hội ngày 4.12.2011.

Cuộc mít tinh được chính quyền cho phép đã diễn ra ngày 5.12
trên đại lộ Chisty prudy ở Moskva, ngay hôm sau cuộc bầu cử,
để tố cáo những gian lận trắng trợn trong cuộc bầu cử,
đã có trên 5 nghìn người tham gia. Sau khi mít tinh chấm dứt,
có vài trăm người diễu hành (điều này không được ghi trong
giấy phép) tiến về trụ sở Ủy ban bầu cử Nga, cảnh sát
liền đàn áp, bắt giữ Alexei Navalny và Ilya Yashin, và tòa án
phạt giam hai anh này trong 15 ngày. Các tổ chức nhân quyền
quốc tế phản đối. "Ân xá quốc tế" công nhận
Navalny và Yashin là những tù nhân lương tâm. Ngày 21.12, hai anh
được thả ra.

Cuộc mít tinh lớn tiếp theo quy tụ được 80 nghìn người vào
ngày 10.12 trên quảng trường Bolotnaya. Ngày 24.12, cuộc thứ mít
tinh lớn hơn nữa tập hợp được 104 nghìn người vào trên
đại lộ Sakharov ở Moskva. Nếu tính chung cả những cuộc mít
tinh-biểu tình ở Sankt Petersburg và các thành phố khác khắp
nước Nga, như Novosibirsk, Barnaul, Chita, Khabarovsk, v.v... thì số
người tham gia cũng đến vài trăm nghìn người. Chúng tôi đã
viết về hai cuộc biểu tình lớn này trong bài trước, nên
không nhắc lại đây.

Sau những cuộc mít tinh-biểu tình tháng 12.2011, ngày 16.1.2012,
một tổ chức mới đã ra đời: "Liên đoàn các cử
tri", do hai nhà văn nổi tiếng Boris Akunin và Dmitri Bykov
đề xướng, cùng với hai nhà báo, hai nhạc sĩ, một người
điều khiển chương trình truyền hình, một blogger... sáng lập
nên. Phần đông họ là những người đã tham gia các cuộc mít
tinh-biểu tình "Vì những cuộc bầu cử trung thực"
vừa qua. Ngày 17.1, một số nhà chính trị đối lập và người
tổ chức các cuộc mít tinh-biểu tình vừa qua đã thành lập
"Phong trào công dân" do dân biểu Ilya Ponomariev đứng đầu,
với sự tham gia của nhà hoạt động tích cực của "Mặt
trận tả" Sergei Udaltsov (thân cộng sản), nhà đấu tranh sinh
thái Evgenya Chirikova, đồng chủ tịch "Đảng tự do nhân
dân" Boris Nemtsov (dân chủ), thủ lĩnh phong trào
"Những người Nga" Alexandr Potkin (dân tộc chủ nghĩa)
và một vài người khác. Nhà hoạt động đối lập nổi tiếng
Alexei Navalny hiện chưa gia nhập khối này.

Phe đối lập đang chuẩn bị cuộc diễu hành lớn vào ngày
4.2.2012 sắp tới, chẳng những ở Moskva, Sankt Petersburg, mà còn
ở nhiều thành phố khác khắp nước Nga; ngay cả các cộng
đồng người Nga ở hải ngoại, như Madrid, Barcelona... cũng đang
chuẩn bị hưởng ứng. Ở Moskva, sau những đôi co khó khăn
trong đêm 24 rạng ngày 25.1 với ban tổ chức diễu hành, cuối
cùng chính quyền thành phố đồng ý cho phép diễu hành và mít
tinh, nhưng hạn chế số người tham gia là 50 nghìn và không cho
tập trung trên quảng trường Manezh gần điện Kremli.

Cuộc diễu hành lần này (ngày 4.2) giống như mấy lần trước
là hành động chung liên hiệp mọi lực lượng phản kháng
chính quyền Putin - từ phái dân chủ-liberal, dân chủ-xã hội,
dân chủ-dân tộc chủ nghĩa, đến phái dân tộc chủ nghĩa
đủ màu sắc, phái cộng sản - dưới khẩu hiệu "Vì
những cuộc bầu cử trung thực" và "Putin phải ra
đi". Quan niệm chung của những người lãnh đạo phe đối
lập về phong trào phản kháng là một cuộc đấu tranh hòa
bình, nhưng có tính cách mạng, vì nó nhằm chuyển đổi một
cách bất bạo động từ hệ thống chính trị độc đoán hiện
nay sang hệ thống dân chủ, bằng cách trước tiên, thay đổi
người đứng đầu Ủy ban bầu cử và bầu lại Quốc hội,
sửa đổi luật bầu cử và luật về các đảng chính trị,
bảo đảm tính độc lập của hệ thống tòa án và các phương
tiện thông tin đại chúng, xóa bỏ những quyết định phi pháp
của tòa án về việc đăng ký các đảng, cho phép lập đảng
và đăng ký... Từ đó, tiến lên đấu tranh đạt cho được
việc xây dựng Hiến pháp mới của nước Nga dân chủ. Những
người lãnh đạo đối lập dân chủ không có ảo tưởng đây
là một công việc dễ dàng, nhưng đó là mục tiêu chung của
phong trào phản kháng hiện nay.

Bây giờ, chúng ta hãy xem xét những đảng phái, tổ chức và
phong trào đối lập nào đã tham gia việc tổ chức các cuộc
biểu tình tháng 12 vừa qua? Chúng tôi sẽ không nói đến Đảng
cộng sản Liên bang Nga (ĐCSLBN) và Đảng tự gọi là "tự
do dân chủ" Nga mà thực chất là một đảng cực hữu
bám chân đảng cầm quyền; hai đảng này đã không tham gia các
cuộc biểu tình chung tháng 12 vừa qua, mà mỗi đảng tổ chức
mít tinh riêng, ồn ào nhưng không đông. Theo tin mới đây,
ĐCSLBN đã cử người tham gia ban tổ chức cuộc diễu hành ngày
4.2 sắp tới.

Các đảng phái, tổ chức và phong trào sau đây cùng chung sức
thực hiện những cuộc biểu tình phản kháng vừa qua:

1/ Phong trào dân chủ thống nhất "Solidarnost" (Đoàn
kết) – đây là khối liên hiệp các tổ chức dân chủ,
được thành lập năm 2008, có những nhân vật nổi tiếng tham
gia, như nhà bất đồng chính kiến từ thời Liên Xô Vladimir
Bukovski (69 tuổi), cựu phó thủ tướng Nga Boris Nemtsov (52
tuổi), nhà vô địch thế giới môn cờ vua Garri Kasparov (48
tuổi), nhà chính trị trẻ tuổi nổi tiếng lãnh đạo phong
trào thanh niên dân chủ Ilya Yashin (28 tuổi), v.v... Ngoài ra, còn
có sự tham gia với tính cách cá nhân của những thành viên
thuộc các tổ chức hay đảng phái đối lập, như Mặt trận
công dân thống nhất (OGF) do Garri Kasparov đứng đầu, Liên minh
lực lượng hữu (SPS) (tổ chức này tự giải thể cuối năm
2008), Liên minh dân chủ nhân dân Nga (RNDS) do cựu Thủ tướng
Nga (2000-2004) Mikhail Kasyanov (54 tuổi) làm chủ tịch, đảng
"Yabloko" (Quả táo) do Grigori Yavlinski (59 tuổi) đứng
đầu, v.v... Phong trào "Solidarnost" là một liên hiệp
của những người dân chủ và những người liberal (người ta
thường dịch là tự do chủ nghĩa, nhưng dịch thế chưa phản
ánh đúng thực chất của từ liberalism, nên người viết xin
giữ nguyên dạng của từ này), tả phái và trung phái-hữu. Họ
chủ trương thiết lập trên đất nước Nga hệ thống chính
trị dân chủ, nền pháp trị, tôn trọng quyền công dân và các
quyền tự do, triệt tiêu chế độ độc quyền về chính trị,
kinh tế và thông tin, tạo điều kiện để thực hiện có hiệu
quả các quyền và tự do của công dân Nga, thực hiện vô
điều kiện Hiến pháp Nga và Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền,
tuân thủ những nguyên tắc của công pháp quốc tế. Cương
lĩnh của "Đoàn kết" gồm 4 điểm: 1/ giải thể
chủ nghĩa Putin; 2/ chính quyền của nhân dân; 3/ đấu tranh
chống tội phạm; 4/ theo các tiêu chuẩn sinh hoạt của châu Âu,
tức là quân đội chuyên nghiệp; trung học miễn phí; đại
học hợp sức dân; bảo hiểm y tế hợp sức dân và có hiệu
quả; giảm thuế cho những khu vực không phải là kinh doanh
nguyên liệu; tăng thuế đối với "Gazprom" (tập đoàn dầu
khí lớn nhất của Nga) và các công ty khác kinh doanh nguyên
liệu. Phong trào "Solidarnost" có tổ chức ở rất nhiều
địa phương trong nước Nga.

Một người trong ban lãnh đạo của phong trào
"Solidarnost", Ilya Yashin, đã nói rõ về sự quan hệ
của phong trào với những người dân tộc chủ nghĩa-bolshevich
như sau: "Với những người dân tộc chủ nghĩa-bolshevich,
chúng tôi có thể cùng đấu tranh trong một số việc nào đó,
chẳng hạn, vì những cuộc bầu cử trung thực. Nhưng chúng tôi
không cùng họ đấu tranh vì chính quyền. Chúng tôi không đấu
tranh để họ lên nắm quyền..."

2/ Đảng tự do nhân dân "Vì nước Nga không có chuyên
quyền và tham nhũng" (PARNAS – chữ viết tắt tên đảng),
do cựu dân biểu Quốc hội Nga, nhà hoạt động dân chủ nổi
tiếng Vladimir Ryzhkov (45 tuổi), cựu Thủ tướng Nga Mikhail
Kasyanov, cựu phó Thủ tướng Nga Boris Nemtsov đứng đầu. Đây
là đảng theo chủ nghĩa liberal thành lập năm 2010, liên hiệp
nhiều tổ chức dân chủ khác, như Liên minh dân chủ nhân dân
Nga (thủ lĩnh - Mikhail Kasyanov, có vài chục nghìn thành viên),
Đảng cộng hòa Nga, bị Bộ tư pháp và Tòa án tối cao Liên
bang Nga không cho đăng ký và giải thể (thủ lĩnh - Vladimir
Ryzhkov), Phong trào "Solidarnost" (thủ lĩnh - Boris
Nemtsov, có 6 nghìn thành viên), Phong trào "Lựa chọn dân
chủ" (thủ lĩnh – Vladimir Milov, có 500 thành viên). Mục đích
của đảng là để chuẩn bị tham gia các cuộc bầu cử Quốc
hội và tổng thống. Theo lời tuyên bố của M. Kasyanov, đến
ngày 16.4.2011, tổng số thành viên của PARNAS là 50 nghìn
người. Nhưng Bộ tư pháp Nga dựa vào luật mới dưới thời
Putin đã không cho đăng ký, và bằng cách đó gạt đảng ra
khỏi hai cuộc bầu cử Quốc hội và tổng thống.

Xin nói thêm về Đảng cộng hòa Nga: Sau khi phán quyết của Tòa
án nhân quyền châu Âu hồi tháng 4.2011 coi quyết định của
Bộ tư pháp Nga (2006) và của Tòa án tối cao Liên bang Nga (2007)
không cho đăng ký và giải thể Đảng cộng hòa Nga do Vladimir
Ryzhkov đứng đầu, là không hợp pháp, thì ngày 23.1.2012 vừa
rồi, Tòa án tối cao Liên bang Nga đã xóa bỏ quyết định
giải thể Đảng cộng hòa Nga. Theo ý kiến của Ryzhkov, sắp
tới, đảng sẽ họp đại hội và có thể đổi tên là
"PARNAS".

3/ Đảng dân chủ thống nhất Nga "Yabloko" (Quả táo),
thành lập năm 1993, do Yavlinski, Bondyrev và Lukin sáng lập. Đảng
đã từng trúng cử vào Quốc hội Liên bang Nga: kỳ thứ nhất
(1993), kỳ thứ hai (1995); kỳ thứ ba (1999), đảng liên danh với
tổ chức khác, nên được vào Quốc hội; kỳ thứ tư (2003),
đảng không vượt được ngưỡng 5%, nhưng có bốn thành viên
của đảng trúng cử ở các khu vực một dân biểu; kỳ thứ
năm (2007) và thứ sáu (2011), đảng không được vào Quốc hội,
một phần do luật bầu cử mới dưới thời Putin nâng ngưỡng
được bầu lên 7%, một phần nữa do sự gian lận của đảng
cầm quyền cố tình đánh bại "Yabloko". Trong Quốc
hội, đảng "Yabloko" phản đối cuộc chiến tranh ở Chechnya,
đòi tôn trọng nhân quyền, phản đối tư hữu hóa không công
bằng... "Yabloko" là đảng theo chủ nghĩa liberal-xã
hội, chủ trương nước Nga đi theo con đường phát triển của
châu Âu. Đảng có chân trong một số tổ chức quốc tế và
châu Âu. Grigori Yavlinski làm chủ tịch đảng từ 1993 đến 2008;
chủ tịch hiện nay là Sergei Mitrokhin (58 tuổi). Nhưng năm vừa
qua, có nhiều cán bộ lãnh đạo nổi tiếng và nhiều thành
viên đã rời bỏ đảng hoặc bị khai trừ khỏi đảng; nhưng
cũng có một số người nổi tiếng gia nhập đảng, như Alexei
Yablokov là nhà sinh thái, viện sĩ thông tấn Viện hàn lâm khoa
học Nga, Anatoli Leirikh – doanh nhân, một trong những người
đứng đầu tổ chức "Nước Nga kinh doanh", Sergei
Kovalev – nhà đấu tranh nhân quyền, Sverlana Kuznetsova – một
trong những người lãnh đạo phong trào "Các bà mẹ lính".

4/ Đảng dân chủ-xã hội thống nhất Nga, thành lập ngày
24.11.2001, lúc đầu do cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev
(70 tuổi) làm chủ tịch. Đảng đã qua bốn kỳ đại hội,
đến 13.4.2007 thì Tòa án tối cao Liên bang Nga quyết định
giải tán, lấy cớ rằng theo luật mới dưới thời Putin,
đảng chính trị bắt buộc phải có tổ chức ở trên một
nửa chủ thể của liên bang và các đảng bộ ở vùng phải có
trên 500 thành viên mới được đăng ký, mà Đảng dân chủ-xã
hội thống nhất Nga thì không đáp ứng được điều kiện
đó. Sau khi giải thể, nhiều thành viên đảng này gia nhập
đảng chính trị trung-tả "Nước Nga công bằng" (SR).
Đảng này được thành lập năm 2006 lấy tư tưởng dân
chủ-xã hội và chủ nghĩa xã hội hiện đại hóa làm cơ sở
tư tưởng. Năm 2008, Đảng sinh thái Nga "Xanh", Đảng
dân chủ-xã hội Nga và Đảng xã hội chủ nghĩa thống nhất
Nga đã nhập vào đảng "Nước Nga công bằng". Từ năm 2011,
Chủ tịch đảng (10.2006-4.2011) là Sergei Mironov (58 tuổi), từ
4.2011 đến nay là Nikolai Levichev (53 tuổi), còn Mironov lãnh đạo
đảng đoàn tại Quốc hội Nga. Dù làm ra vẻ đối lập với
chính quyền Nga, nhưng trên thực tế, Sergei Mironov bỏ phiếu
tán thành hầu hết các vấn đề đảng cầm quyền đưa ra! Năm
2011, nhiều thành viên đã bỏ đảng này. Ảnh hưởng của
đảng này trong nhân dân khá mờ nhạt.

5/ Phong trào "Bảo vệ rừng Khimki" hình thành từ năm
2007 và Phong trào nhân dân "Phòng vệ sinh thái của tỉnh
Moskva" thành lập năm 2008, do nhà đấu tranh sinh thái
Evgenya Chirikova (33 tuổi) đứng đầu; chị không tham gia đảng
phái chính trị nào.

Ngoài những đảng phái và phong trào có xu hướng dân
chủ-liberal và dân chủ-xã hội kể trên, tham gia vận động,
tổ chức các cuộc biểu tình phản kháng vừa qua còn có các
phong trào dân tộc chủ nghĩa và các tổ chức khuynh tả, thân
cộng sản sau đây:

6/ Phong trào giải phóng dân tộc Nga "NAROD", là một
tổ chức dân tộc chủ nghĩa thành lập năm 2007. Họ tự coi
mình theo tư tưởng dân chủ-dân tộc chủ nghĩa. Tổ chức này
khá phức tạp, gồm đủ loại dân tộc chủ nghĩa cả ôn hòa
lẫn cực đoan và cộng sản... Tổ chức này ra Tuyên ngôn, trong
đó những đòi hỏi dân chủ xen kẽ những đòi hỏi có tính
dân tộc chủ nghĩa, phản ánh tính phức tạp của tổ chức.

Cùng với "NAROD", còn có "Phong trào chống nhập
cư bất hợp pháp" (DPNI), một tổ chức dân tộc chủ
nghĩa thành lập năm 2008, tích cực tham gia những "Cuộc
diễu hành Nga" của phe dân tộc chủ nghĩa. Tòa án cho
đây là một tổ chức cực đoan và quyết định giải thể năm
2011. Tuy vậy các thành viên của tổ chức này vẫn rất tích
cực tham gia các hoạt động phản kháng chung.

7/ "Đội tiên phong của thanh niên đỏ" (AKM), là một
tổ chức cộng sản-bolshevich thành lập năm 1999 do Sergei Udaltsov
(34 tuổi) làm chủ tịch. Lúc đầu, AKM là một cánh của tổ
chức có tên là "Nước Nga lao động" (cực tả), sau đó
Udaltsov ra khỏi tổ chức này và đứng vào "Mặt trận tả".
Theo lời của Udaltsov thì AKM có gần 8 nghìn thành viên. Cương
lĩnh của AKM là: khôi phục lại Liên Xô, quốc hữu hóa các
ngân hàng, thi hành độc quyền ngoại thương. Ảnh hưởng của
tổ chức này trong nhân dân không lớn. Nhưng là tổ chức hăng
hái, mạnh mẽ đấu tranh phản kháng trên đường phố chống
chính quyền hiện nay. Riêng Udaltsov đã rất nhiều lần bị
cảnh sát bắt giữ, cầm tù. AKM tích cực tham gia các cuộc
đấu tranh của Phong trào bảo vệ rừng Khimki của Evgenya
Chirikova và Phong trào dân chủ thống nhất "Solidarnost" do
Boris Nemtsov đứng đầu.

8/ Phong trào "Nước Nga khác" do Eduard Limonov (68
tuổi), nhà văn Nga, nhà hoạt động chính trị, đứng đầu.
Ông nguyên là chủ tịch Đảng bolshevich-dân tộc chủ nghĩa,
một đảng đối lập bị chính quyền cấm. Ông cũng là người
đề xướng lập "Ủy ban cứu nguy dân tộc" để
vận động những cuộc đấu tranh trên đường phố chống
cuộc bầu cử Quốc hội và tổng thống không tự do, không
công bằng. Các hoạt động viên của phong trào này đấu tranh
trên đường phố rất mạnh, nhưng không có ảnh hưởng mấy
vì cái tên "bolshevich-dân tộc chủ nghĩa" không gây
được cảm tình trong dân chúng.

Để hiểu rõ chính kiến của quần chúng tham gia phong trào
phản kháng "Putin phải ra đi", chúng tôi xin dẫn ra
đây kết quả ngày 25.8.2011 của cuộc điều tra dư luận trên
mạng, có 7694 người đã trả lời:

12,54% (965) phái tả (vì: bình đẳng xã hội, vai trò tích cực
của nhà nước trong kinh tế, chủ nghĩa quốc tế);

10,75% (827) phái yêu nước-dân tộc chủ nghĩa (vì: giá trị
bình đẳng – sự vĩ đại của đất nước, ưu tiên bảo vệ
quyền của công dân các dân tộc chinh gốc);

64,34% (4950) phái liberal (vì: quyền cá nhân, các tự do chính
trị, phát triển sự hội nhập của Nga vào kinh tế thế
giới);

2,91% (224) phái quyền lợi vùng (vì: sự phát triển vùng của
tôi, ưu tiên bảo vệ quyền lợi cư dân trong vùng);

4,41% (339) các chính kiến khác;

2,48% (191) không có chính kiến rõ rệt;

2,57% (198) tôi cho câu hỏi này không tế nhị.

Khi hỏi: bạn có biết các tổ chức mà những lời tuyên bố
và hành động của họ hợp với chính kiến bạn, thì số
người trả lời như sau:

17,91% (1277) biết, tôi định/đã tham gia tổ chức đó;

27,71% (1976) biết, nhưng thấy không cần tham gia;

41,42% (2953) đáng tiếc là không biết;

7,15% (510) không biết, cũng chẳng có vấn đề gì;

5,81% (414) tôi thấy khó trả lời.

Trước khi đưa ra những nhận xét chung về phong trào phản
kháng hiện nay, chúng tôi xin giới thiệu vài nhân vật trẻ
nổi bật nhất trong phong trào.
Trước hết, xin nói đến một người hiện đang được đông
đảo quần chúng phản kháng ngưỡng mộ – Alexei Navalny. Anh là
luật sư, nhà hoạt chính tri và xã hội, người đấu tranh kiên
cường chống nạn tham nhũng ở Nga. Sinh năm 1976 (35 tuổi). Năm
2001, tốt nghiệp khoa luật học Trường đại học Hữu nghị
các dân tộc và khoa tài chính tín dụng ở Viện hàn lâm tài
chính trực thuộc Chính phủ Nga.

Về hoạt động chính trị: năm 2000, Navalny đã gia nhập đảng
"Yabloko" (Quả táo), một đảng dân chủ do Grigori Yavlinski
đứng đầu. Anh đã có cương vị cao trong lãnh đạo của
đảng, nhưng đến năm 2007, do bất đồng ý kiến với người
đứng đầu đảng, anh bị khai trừ ra khỏi đảng.

Năm 2004, anh thành lập và là một trong những người lãnh đạo
"Ủy ban bảo vệ dân Moskva" nhằm chống tham nhũng và những
vi phạm quyền công dân khi xây dựng thành phố. Năm 2005, anh
cùng với vài người khác khởi động Phong trào thanh niên
"DA!" (tán thành), điều phối dự án "Cảnh sát
với nhân dân" để chống những lạm quyền của cảnh
sát. Năm 2006, anh là người điều phối dự án "Tranh luận
chính trị" trên truyền hình được báo chí thông tin
rộng rãi.

Năm 2007, anh là một trong những người sáng lập "NAROD"
(viết tắt của chữ Phong trào giải phóng dân tộc Nga) và là
một trong số 11 người ký tên dưới "Tuyên ngôn" của phong
trào dân tộc chủ nghĩa này. Năm 2008, anh hợp tác với "Phong
trào chống nhập cư bất hợp pháp" (DPNI) cũng là một tổ
chức dân tộc chủ nghĩa. Khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa của
Navalny làm những người dân chủ-liberal e ngại, thậm chí có
vài người, như bà Valeria Novodvorskaya và ông Konstantin Borovoi
kịch liệt phản đối sự hợp tác với Navalny vì coi anh là
người rất nguy hiểm. Còn Navalny thì nói mình là người dân
chủ-dân tộc chủ nghĩa bình thường", ngụ ý ôn hòa, không
cực đoan.

Navalny nổi tiếng là người đấu tranh kiên cường chống nạn
tham nhũng. Anh là tác giả của một trong những blog rất nổi
tiếng trong Live Journal và người sáng lập và lãnh đạo dự án
"RosPil" để tố cáo sự tham nhũng của các quan chức trong
các công ty mà nhà nước đóng vai chính. Không những tố cáo,
mà anh còn kiện ra tòa án. Nổi tiếng nhất là các vụ vạch
mặt và thắng kiện các công ty dầu lửa lớn "Rosneft",
"Gasprom neft" và "Surgutneftegaz" (2008), vụ vạch
mặt các cán bộ tham ô ở ngân hàng VTB (2009), vụ vạch mặt
các quan chức cao cấp ăn cắp tiền nhà nước khi xây dựng hệ
thống đường ống dẫn dầu "Đông Siberia - Thái Bình
Dương" (2010)... Mỗi vụ đấu tranh như vậy anh phải mất
rất nhiều công sức tìm tòi, nghiên cứu, đối chiếu hồ sơ,
và nhất là phải đương đầu với biết bao áp lực, hăm dọa,
quấy nhiễu, đánh phá... của bọn quan chức trong chính quyền,
nhưng anh vẫn không sợ và đã thắng trong một số vụ, nhờ
anh là một luật sư giỏi và thông thạo về kinh tế. Cuộc
đấu tranh chống tham nhũng hầu như đơn độc của anh đã có
tiếng vang lớn trong công luận. Năm 2010, Navalny đã báo cáo về
tham nhũng trước Ủy ban Helsinki của Quốc hội Hoa Kỳ. Năm
2011, anh bị khởi tố vụ án hình sự theo điều 165 Luật hình
sự, nhưng cuối cùng Ủy ban điều tra đã công nhận là anh
không có tội.

<center>Navalny phát biểu trong cuộc biểu tình trên đại lộ
Sakharov.</center>

Hoạt động trong dịp bầu cử Quốc hội Nga năm 2011: Navalny là
người đầu tiên tuyên bố trên đài phát thanh "Finam FM" vào
ngày 2.2.2011: đảng Nước Nga Thống nhất là "đảng của
những kẻ bịp bợm và trộm cắp". Luật sư Gorgadze nói
rằng lời tuyên bố đó xúc phạm các đảng viên thường của
đảng Nước Nga Thống nhất và ông sẽ kiện ra tòa. Để trả
lời, Navalny liền mở cuộc điều tra dư luận trên blog của
mình, đề nghị trả lời câu hỏi: "Đảng Nước Nga Thống
nhất có phải là đảng của những kẻ bịp bợm và trộm cắp
không?". Trong số 39 467 người trả lời, có 96,6% đã trả
lời "đúng thế!". Theo yêu cầu của đài "Finam FM", dân
biểu Quốc hội Nga thuộc đảng Nước Nga Thống nhất Evgeni
Fiodorov, chủ tịch ủy ban kinh tế, đã tham gia cuộc tranh luận
để bác bỏ lời buộc tội đó. Cuối cùng, người điều
khiển buổi tranh luận đề nghị bỏ phiếu-SMS: trong số 1354
người tham gia tranh luận thì 99% đồng ý với nhận định của
Navalny. Ngày 5.12.2011, sau cuộc mít tinh trên đại lộ Chisty prudy
để phản đối cuộc bầu cử gian lận, Alexei Navalny đã bị
cảnh sát bắt giữ cùng với Ilya Yashin; tòa án phạt giam hai anh
này trong 15 ngày, đến ngày 21.12, mới được thả ra. Anh đã
từng tuyên bố sẽ ra ứng cử tổng thống.

Nhận xét về Navalny, cựu bộ trưởng kinh tế Nga, hiện là
người lãnh đạo khoa học Trường kinh tế cao cấp Evgeni Yasin
cho rằng "hoạt động của Navalny có ích cho sự phát triển
kinh tế và xã hội". Còn nhà xã hội học Igor Eidman coi Navalny
là thủ lĩnh chính trị của nhân dân, theo ý kiến ông,
"Navalny được nhiều người tin cậy, mà những người này
trong nhiều năm qua chẳng tin ai cả. Sự thách thức cá nhân
của anh ta đối với chế độ đã được sự ủng hộ của
hàng nghìn người". Cũng có ý kiến cho rằng những phát
biểu của Navalny thường có tính populism (mị dân).

Người thứ hai chúng tôi muốn giới thiệu là Evgenya Chirikova,
cũng là một trong những gương mặt chói sáng trong phong trào
phản kháng. Chị sinh năm 1978 (33 tuổi). Năm 2000, chị tốt
nghiệp khoa chuyên môn về kỹ sư động cơ máy bay và khoa kinh
tế ở Học viện hàng không Moskva. Ra trường, chị lần lượt
đảm nhiệm các chức vụ lãnh đạo nhiều dự án kỹ thuật
ở mấy công ty và holding tại Moskva. Đến năm 2004, chị và
chồng lập công ty riêng của mình. Như vậy, chị và chồng
chị là những nhà trí thức đồng thời là doanh nhân khá thành
đạt. Sống ở Moskva ồn ào, không khí bị ô nhiễm, chị
chuyển nhà về vùng Khimki ở ngoại thành Moskva, nơi có cánh
rừng lớn "để vợ chồng và hai con được hít thở không
khí trong lành", như lời chị nói. Vào mùa hè năm 2007, có
lệnh của chính quyền tỉnh Moskva chặt cây ở rừng Khimki để
làm đường mới Moskva – Sankt Petersburg, chị liền bắt đầu
viết và in lời kêu gọi những ai quan tâm bảo vệ rừng Khimki
hãy tập hợp lại và lập thành nhóm bảo vệ khu rừng đó.
Chị còn đưa lời kêu gọi lên mạng internet. Chẳng những nhân
dân trong vùng hưởng ứng sôi nổi, mà cả những nơi khác ở
thành phố Moskva cũng ủng hộ. Một phong trào sôi nổi được
dấy lên. Nhà cầm quyền liền đàn áp bằng bạo lực. Anh
Mikhail Beketov, chủ bút báo "Sự thật Khimki" bị
đánh gần chết vì anh đã phê phán trên báo việc làm sai của
chính quyền. Chị là một trong những nhân chứng trước tòa án
xử vụ này. Năm 2008, Chirikova vận động gây phong trào nhân
dân "Phòng vệ sinh thái của tỉnh Moskva" mà chị là người
đứng đầu phong trào. Vì phong trào bảo vệ rừng Khimki gây
trở ngại cho việc làm con đường mới, nên tháng 11.2009, Thủ
tướng V. Putin ký lệnh chuyển đất ở khu rừng-công viên
thành đất công nghiệp và giao thông. Lệnh này là bất hợp
pháp, vì trái với quyết định vốn có của nhà nước trước
đây không cho phép thay đổi chức năng của rừng-công viên.
Chirikova liền gửi thư lên Tổng thống D. Medvedev đòi cách
chức thủ tướng của V. Putin và coi lệnh đó là không có
hiệu lực, đồng thời yêu cầu Tổng thống lập ủy ban điều
tra về việc này. Tháng 1.2009, dân chúng ở Khimki ủng hộ chị
ra ứng cử thị trưởng thành phố Khimki. Chính quyền tìm mọi
cách gạt chị ra khỏi danh sách ứng viên, chị phải kiện mới
được ghi danh lại, nhưng trong lần bầu cử đó chị bị thất
cử vì sự gian lận của kẻ cầm quyền. Sau đó, xảy ra vụ
ám sát người luật sư đã bênh vực chủ bút Beketov bị buộc
tội vu khống cho thị trưởng mới bầu lên, chị lại phải ra
làm nhân chứng trước tòa án.

Từ việc đấu tranh vì sinh thái, Chirikova thấy rõ hơn sự tham
nhũng trầm trọng của kẻ cầm quyền và nhận thức rõ ràng
nếu không thay đổi được chính quyền hiện có thì không có
thể làm việc gì tốt được cho đất nước. Ngày 10.3.2010,
chị ký tên vào lời kêu gọi của phe đối lập đòi
"Putin phải ra đi". Cũng trong năm này, người ta bắt
đầu chặt cây, phá rừng, Chirikova lại vận động dân chúng
dựng lều, lập chướng ngại vật... Chính quyền dùng thủ
đoạn cho bọn người đeo mặt nạ tấn công, chị bị cảnh
sát vũ trang đặc nhiệm bắt giữ, các lều bị phá dở, và
người ta tiếp tục phá rừng. Chưa hết, chị còn bị phạt
tiền vì tổ chức biểu tình trái phép và bất tuân lệnh của
cảnh sát. Sau cuộc bầu cử Quốc hội với những trò gian lận
của Đảng Nước Nga Thống nhất vừa qua, chị đã tổ chức
nhiều cuộc biểu tình phản đối, chị đã bị bắt rồi lại
được thả ra. Đến hai cuộc biểu tình lớn trên quảng
trường Bolotnaya và đại lộ Sakharov tháng 12 năm vừa qua, chị
là một trong những người lãnh đạo phong trào phản kháng.
Chị không có chân trong một đảng phái nào.

Sau đây là lời chị nói với nhà báo Marcin Wojciechowski của
tờ Gazeta Wyborcza sau cuộc biểu tình lớn trên quảng trường
Bolotnaya (người viết xin mạn phép sắp xếp lại trật tự các
câu trả lời của chị, nhưng vẫn giữ đúng nguyên văn):

<div class="special_quote">"...Tôi đặt niềm tin vào tầng lớp
trung lưu. Họ nộp thuế, họ đóng góp tích cực vào sự phát
triển của xã hội. Tôi cũng là một thành phần như họ và
không nghĩ rằng mình là một người ưu tú. Tôi và chồng tôi
làm chủ một công ty đang hoạt động tốt. Chúng tôi, một
người có bằng tiến sĩ, một người có bằng MBA. Công ty
chúng tôi chế tạo các thiết bị phức tạp bảo vệ an toàn
cho các máy biến thế điện dùng trong công nghiệp và tầu
hỏa. Chúng tôi có thể sống đầy đủ và ổn định, nhưng
cuộc sống sẽ ra sao nếu ta có tiền mà không có quyền hạn
gì trong xã hội? Chính vì vây mà tôi tham gia vào các hoạt
động xã hội..." ..." Tôi đã không quan tâm đến chính
trị, tôi đã không đi bỏ phiếu, giống như phần lớn những
người dân Nga. Tôi đã nghĩ rằng, kiếm nhiều tiền là
được. Hệ thống y tế công cộng tồi tệ thì mình tự giải
quyết bằng cách đi bác sĩ tư, giáo dục của nhà nước kém
cỏi thì mình tìm các trường tư tốt cho con cái học. Bước
ngoặt làm thay đổi suy nghĩ của tôi là khi họ chặt cây trong
khu rừng thân yêu, nơi chúng tôi thường dạo chơi. Anh có thể
làm gì khi người ta lấy đi môi trường thiên nhiên của anh?
Anh không thể mua được rừng! Một sự đổ vỡ đã xẩy ra
trong suy nghĩ của tôi." ...</div>

<center>Evgenya Chirikova bị cảnh sát khiêng đi trong cuộc
biểu tình</center>

Vụ đánh đến gần chết chủ bút tờ "Sự thật
Khimki" Beketov đã gây chấn động mạnh cho chị. Khi
được hỏi: "Thế chị không sợ sẽ gặp tai họa như
Beketov ư?" Chị trả lời: "Quan trọng nhất là đừng
nghĩ về sự sợ hãi. Nhờ đó mà sợ hãi sẽ qua đi. Chồng
tôi rất lo sợ cho tôi. Lúc đầu chồng tôi không hiểu tôi
muốn gì, nhưng sau anh luôn luôn đứng về phía tôi". Về
cuộc biểu tình lớn trên quảng trường Bolotnaya, chị nói:
"Cuộc đấu tranh phản đối ở Khimki là cuộc phản đối
địa phương. Còn cuộc phản kháng hiện nay của 80 thành phố
là của người dân trong toàn nước Nga đã xuống đường.
Cuộc phản kháng lần này liên quan đến mỗi người chúng tôi.
Nếu chúng tôi có những cuộc bầu cử lương thiện, thì sẽ
không có vấn đề chặt cây rừng như ở Khimki. Khi có các
cuộc bầu cử lương thiện, chúng tôi sẽ có những người tin
cậy để đề nghị xem xét và giúp đỡ, không cần phải
xuống đường. Hiện nay, các đảng không được đăng ký tự
do, các đảng không được tham gia bầu cử trong luật pháp công
bằng, các nhà chính trị đối lập không được tiếp cận
với các phương tiện truyền thông nhà nước. Hệ thống chính
trị của chúng tôi không được vận hành như ở các nước
dân chủ. Rừng ở Khimki chỉ là chỉ là một vấn đề nhỏ
riêng lẻ, nhưng tương trưng cho tình hình hiện nay ở nước
Nga. Có biết bao những sự việc tương tự như vậy ở các
địa phương. Ai muốn đấu tranh với những kẻ không cần
luật pháp, chúng ngồi trong những chiếc xe hơi đắt tiền. Ai
muốn đấu tranh với tham nhũng, với những kẻ ăn cắp trong
kinh doanh. Để giải quyết những vấn đề trên đây, cần
thiết phải tạo ra hệ thống chính trị lành mạnh, không phải
như hệ thống giả dối hiện nay. Nhưng bây giờ đã có thay
đổi trong nhận thức của chúng tôi rồi. Đã đi đến ý
tưởng, rằng tương lai của nước Nga phụ thuộc vào chúng
tôi, những người đã biết thu xếp tốt cuộc sống. Chúng tôi
cung cấp hoăc thực hiện công việc, chúng tôi nộp thuế, sinh
đẻ và giáo dục con cái. Khi nói về sự phản kháng hiện nay
ở Nga là nói về sự nổi giận của tầng lớp trung lưu. Tham
gia cuộc biểu tình ngày thứ bẩy vừa qua đa số là những
người có con nhỏ. Tất nhiên, có những người già và trẻ
tuổi, nhưng bố mẹ của những trẻ em vài ba tuổi chiếm số
đông. Điều đó chứng tỏ rằng, tương lai nước Nga đối
với chúng tôi rất quan trọng, không những chỉ đối với
chúng tôi, mà còn đối với con cái chúng tôi nữa. Chúng tôi
muốn sống trong một nươc Nga tốt đẹp hơn...". Nói về
cuộc biểu tình vừa qua ở Moskva: "Trong ngày thứ Bẩy,
tôi đã gặp những người đi biểu tình lần đầu tiên trong
đời. Không phải tất cả đều là những người trẻ. Họ là
những người nội trợ, các bà già, còn có các bà mẹ để con
ở nhà cho chồng, đi tham gia biểu tình. Có những người chuẩn
bị thức ăn cho gia đình vài ba ngày, mang theo mình thuốc chữa
bệnh và sô cô la, vì không biết cái gì sẽ đến với họ, có
thể thay vì trở về nhà, họ sẽ phải vào đồn công an. Nếu
họ mất tích, họ nghĩ rằng chồng và những người thân của
họ sẽ không để họ đơn độc. Không ai có thể bắt họ im
lặng", chị nhận xét: "Cuộc biểu tình này không
còn là của riêng những người theo một đảng phái nào, mà nó
là của các công dân. Trước đây, trong một cuộc biểu tình,
không thể tập trung được những người có các quan điểm
chính trị khác nhau, đến hôm nay thì có thể. Tôi rất tự
hào, đó là cuộc biểu tình rất văn minh trên thế giới ngày
nay. Khó có thể có cuộc biểu tình nào của phương Tây để so
sánh về trật tự. Không có một miếng kính nào bị vỡ, cũng
không có một chiếc ô tô nào bị lật, như ở Aten, Luân Đôn
hay Paris".

<center>Evgenya Chirikova trong cuộc biểu tình ngày
10.12.2011</center>

Cũng xin nói thêm, năm 2010 Chirikova đã được trao tặng giải
thưởng của tổ chức nhân quyền Helsinki Moskva.

Người thứ ba, chúng tôi muốn giới thiệu vắn tắt với bạn
đọc là Ilya Yashin.

Anh sinh năm 1983 (28 tuổi). Năm 2000, là một hoạt động viên
tích cực của đảng "Yabloko", từ năm 2001 đến 2005,
anh đứng đầu tổ chức Thanh niên "Yabloko" Moskva.
Năm 2005-2006, anh là một trong những sáng lập và điều phối
phong trào "Phòng vệ", một phòng trào của giới trẻ
nhằm bảo vệ quyền tự do phát biểu ý kiến, tự do bầu
chính quyền và đòi chính quyền phải làm đúng trách nhiệm
của nó; nhằm bảo vệ phẩm giá và danh dự của công dân
chống lại sự chuyên quyền của các quan chức. Phong trào
được tổ chức ở 20 vùng của nước Nga. Năm 2005, anh đã
đến Belorus tham gia cuộc đấu tranh của đối lập dân chủ
Belorus chống chế độ độc tài Lukashenko, anh bị bắt bỏ tù,
nhờ sự đấu tranh của dư luận quốc tế anh được thả ra
sau hai tuần ngồi tù. Năm 2006, anh được bầu vào ban lãnh
đạo đảng dân chủ "Yabloko". Anh đã tổ chức
nhiều hoạt động phản kháng chính quyền, đặc biệt là cuộc
"Bọn đểu, hãy trả lại cuộc bầu cử cho nhân
dân!", vì thế nhiều lần bị bắt, bị giam cầm. Anh là
thành viên trong ban điều hành liên bang của tổ chức
"Đoàn kết" (Solidarnost), một trong những nhà hoạt
động chính trẻ nổi tiếng nhất hiện nay. Tác giả cuốn sách
"Sự phản kháng trên đường phố".

<center>Ilya Yashin</center>

Trong phong trào phản kháng còn nhiều người nổi tiếng nữa,
như Vladimir Ryzhkov, Boris Nemtsov, Garri Kasparov, Mikhail Kasyanov...
nhưng chỉ xin đưa ra ba người trẻ tuổi nổi bật mà thôi.

Nhìn chung, phong trào phản kháng hiện nay ở nước Nga rẩt
rộng rãi, thu hút được nhiều lớp người, nhất là ở các
thành phố, nơi tập trung các tầng lớp trung lưu trong xã hội
là lực lượng năng động nhất trong phong trào. Về khuynh
hướng chính trị của các người tham gia phong trào thì cực
kỳ phức tạp: dân chủ cũng có nhiều màu sắc khác nhau - dân
chủ-liberal, dân chủ-xã hội, dân chủ-dân tộc chủ nghĩa; dân
tộc chủ nghĩa cũng đủ loại ôn hòa, cực đoan, quá khích,
thậm chí gần với phát xít mới; cộng sản cũng vậy có loại
bình thường, có loại bolshevich cực đoan... Đó là chưa nói
đến một số phần tử vô chính phủ. Tình hình này rất trở
ngại cho sự cố kết các lực lượng đối lập, vì giữa các
đảng phái, tổ chức đối lập có những mâu thuẫn với nhau,
và ngay trong nội bộ mỗi tổ chức, mỗi phong trào cũng có
những căng thẳng với nhau, chính vì thế phe đối lập rất
dễ bị chính quyền chia rẽ phong trào. Ủy ban tổ chức đấu
tranh chủ trương phải có thái độ rất khoan hòa, mềm mỏng
để tập hợp được mọi lực lượng chống chính quyền độc
đoán hiện nay nhằm tạo nên những thay đổi tích cực về
chính trị cho nước Nga. Cố nhiên, trước mắt, các lực
lượng đối lập có thể cùng đứng chung trong một mặt trận
để chống chế độ độc đoán của Putin, còn sau đây, khi
vấn đề chính quyền được đặt ra thì tình hình chắc chắn
sẽ đổi khác. Và đó là điều không tránh khỏi: vì đảng
phái nào cũng muốn người của mình ra nắm chính quyền cả.

Đến nay phong trào tập trung chủ yếu ở các thành phố, mà
chưa lay động mạnh đến quần chúng ở nông thôn, mặc dù
người dân ở nông thôn cũng có rất nhiều điều bất mãn
với chính quyền. Các hoạt động viên của phong trào biết
dựa vào các mạng xã hội là một ưu điểm, nhưng đáng chú ý
là: trong số 50 triệu người dùng internet ở Nga thì có trên 29%
người dùng là các quan chức, còn ở các vùng nông thôn nhiều
nơi vẫn chưa tiếp cận được với internet. Nếu chỉ dựa vào
internet mà không có những cách khác để tiếp cận và lôi kéo
được quần chúng ở nông thôn thì sẽ là một nhược điểm
lớn mà chính quyền có thể lợi dụng được, nhất là khi các
kênh truyền thanh-truyền hình nhà nước phủ sóng trên 99% diện
tích đất nước, người dân nông thôn chỉ được nghe các
luận điệu tuyên truyền của chính quyền.

Mục đích chung của phe đối lập hiện nay là "Putin phải
ra đi" để thay đổi hệ thống chính trị hiên có, nhưng
trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới – dù phong trào
chống Putin rất mạnh, nhưng người viết khó tin được là
Putin sẽ thất cử. Vì sao?

Vì, bộ máy bầu cử từ trung ương đến cơ sở do Vladimir
Chirkov làm chủ tịch Ủy ban bầu cử Nga (một người rất trung
thành với Putin mà quần chúng đấu tranh đòi cách chức vì
những gian lận vừa qua, nhưng chính quyền Putin vẫn cố giữ
ông ta lại) sẽ làm tất cả để Putin phải thắng, và phải
thắng ngay ở vòng đầu! Việc trước tiên họ làm là loại
các ứng viên có thể cạnh tranh với Putin. Ngày 24.1.2012 vừa
qua, Ủy ban bầu cử Nga đã loại Grigori Yavlinski, ứng viên
tổng thống của đảng "Yabloko", lấy cớ là trong
số 2 triệu chữ ký giới thiệu ra ứng cử có nhiều chữ ký
bất hợp lệ! Theo luật mới dưới thời Putin, các ứng viên
các đảng có chân trong Quốc hội không phải lấy chữ ký
giới thiệu của cử tri, còn những người khác muốn ra ứng
cử tổng thống phải lấy đủ 2 triệu chữ ký (trong một
thời hạn rất ngắn!), và Ủy ban bầu cử sẽ kiểm tra các
chữ ký đó, nếu số chữ ký bất hợp lệ trên 5% thì Ủy ban
bầu cử sẽ loại ứng viên đó. Đây chính là kẽ hở cho
chính quyền Putin độc đoán loại các ứng viên. Ông Yavlinski
đã tố cáo quyết định mang tính chính trị này của Ủy ban
bầu cử. Ông nói: "Những ai không bằng lòng với những
gì đang xảy ra ở Nga hiện nay, những ai muốn có một nước
Nga khác, cởi mở, dân chủ, Âu châu và tân tiến hơn thì
người đó không được ra tranh cử". Còn một người ra
ứng cử nữa là nhà tỷ phú Mikhail Prokhorov cũng đã thu được
2 triệu chữ ký. Theo Sergei Mitrokhin, chủ tịch đảng
"Yabloko", thì Putin gạt bỏ Yavlinski mà thay Prokhorov
vào danh sách ứng viên, vì ông này dễ bảo và trung thành với
Putin. Mitrokhin vạch rõ scandal này: Tờ "New-Times" cho
biết ngày 9.12, Prokhorov đã nói chuyện với Putin và được ông
ta cho phép ra ứng cử. Cũng trong ngày đó, Ủy ban bầu cử công
bố danh sách ứng viên, trong đó không có tên Prokhorov đã nộp
đơn. Mitrokhin nhắc lại: Ngày 9.12 là hạn cuối cùng, không có
tên "Prokhorov" trong danh sách đó. Thế rồi Ủy ban
bầu cử tuyên bố là tên của Prokhorov bị lẫn ở đâu đó
nên...đã đưa Prokhorov vào danh sách ứng viên. Mitrokhin nói
rằng đây là thủ đoạn tráo trở cốt để đưa Prokhorov ra
ứng cử với tư cách người thuộc cánh dân chủ-liberal. Việc
này chứng tỏ tính không trung thực, gian xảo của cuộc bầu
cử tổng thống lần này.

Các ủy ban bầu cử chắc chắn sẽ có nhiều thủ đoạn gian
lận kín đáo và tinh vi hơn nữa để bảo đảm phần thắng cho
Putin. Việc ông Thủ tướng tuyên bố đã chi 15 tỷ rúp để
đặt các camera ở khắp mỗi nơi bầu cử chỉ là trò đánh
lừa dư luận. Không một cử tri nào có lý trí tin rằng các
camera đó sẽ ghi được những mánh khóe gian lận của kẻ
cầm quyền. Vả lại, tất cả các camera đó đều ở trong tay
họ, họ muốn sử dụng thế nào là tùy họ. Trong lúc đó,
tất cả các phương tiện thông tin đại chúng của nhà nước
đều bị đảng của ông Putin chi phối, đám bồi bút ra sức
quảng cáo cho ông ta và vu khống phe đối lập là tay sai của
Mỹ và phương Tây làm nhiều người Nga kém hiểu biết dễ
lầm lạc. Trong tình hình đó, việc thắng cử của Putin hầu
như đã định trước. Tuy nhiên, "chiến thắng" kỳ
này chắc chắn sẽ không đem lại cho kẻ thắng vinh quang nào,
mà lại càng kích động phong trào phản kháng thêm quyết liệt
sau ngày bầu cử.

Nhiều người nghĩ rằng, trước cuộc bầu cử, Putin chưa thể
dùng "bàn tay sắt" của mình đàn áp phong trào đối
lập được, nhưng khi trúng cử rồi thì không ai dám bảo đảm
là ông ta sẽ không dùng đến nó. Theo thiển ý của chúng tôi,
chưa chắc tình hình sẽ theo kịch bản ấy, vì dùng "bàn
tay sắt" với xã hội dân sự đã trưởng thành của
nước Nga hiện nay thì chỉ làm bùng nổ sự tức giận của
toàn dân và nhất định sẽ đem lại thất bại thảm hại cho
kẻ độc tài. Là người thành thạo trong nghiệp vụ KGB, dĩ
nhiên, nhà cầm quyền có thể dùng những thủ đoạn thâm độc
đối với những người đứng đầu phong trào phản kháng theo
bài bản quen thuộc của họ. Nhưng như thế chắc chắn là xã
hội dân sự Nga sẽ không để cho kẻ cầm quyền được yên
thân! Vì vậy, chỉ có một cách duy nhất đúng mà nhà cầm
quyền khôn ngoan phải theo là thẳng thắn đối thoại với phe
đối lập, lắng nghe ý kiến và đề nghị của họ, để rồi
hai bên có những nhân nhượng cần thiết vì lợi ích của
đất nước. Hiện nay, Putin đã tuyên bố với các nhà báo là
ông sẵn sàng đối thoại, và phe đối lập cũng nói rằng họ
đã sẵn sàng và đang chờ những bước cụ thể từ phía Putin,
mà đến hôm nay vẫn chưa thấy gì.

Cuộc đấu tranh của đối lập Nga với chính quyền Putin sẽ
còn rất nhiều khó khăn và gian khổ, nhưng hy vọng rằng dưới
áp lực mạnh mẽ của xã hội dân sự, nước Nga sẽ chuyển
đổi một cách êm ả, hòa bình theo hướng tự do, dân chủ!

Ngày 27.1.2012

Nguyễn Minh Cần

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11462), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Alan Phan - Để ngày mai tươi sáng

2012-01-28T19:42:00.001+07:00

TS. Alan Phan, chuyên gia nghiên cứu kinh tế có uy tín,
đã xuất bản 7 cuốn sách bằng tiếng Anh và tiếng Việt về
tài chính của các quốc gia mới nổi. Nhân dịp Xuân Nhâm Thìn,
Alan Phan bày tỏ suy nghĩ của mình về tình hình kinh tế Việt
Nam.

Ngày 9/11/2011, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012 với nhiều chỉ
tiêu quan trọng như GDP đạt 6 - 6,5%; CPI tăng dưới 10%, tổng
kim ngạch xuất khẩu tăng 13%, nhập siêu khoảng 11 - 12% tổng
kim ngạch xuất khẩu, tổng vốn đầu tư phát triển xã hội
khoảng 33,5%. Nhưng theo tôi, những con số không nhiều ý nghĩa,
quan trọng nhất là phải biết điểm yếu của nền kinh tế
để hạn chế và điểm mạnh để phát huy.

<h2>Hãy để thị trường quyết định</h2>

Nền kinh tế Việt Nam năm qua suy giảm chính là do hậu quả
của một số chính sách những năm trước, nhất là thời kỳ
khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008. Lúc đó, để cứu các
doanh nghiệp khỏi nguy cơ phá sản, chính quyền tung tiền hỗ
trợ lãi suất. Đây là chính sách không thông minh lắm. Vì, năm
qua lạm phát cao là do lượng tiền bị tung ra nhiều; các doanh
nghiệp yếu được cứu sống làm gánh nặng cho nền kinh tế,
gánh nặng cho các doanh nghiệp mạnh. Ngoài ra, năm qua chúng ta
bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế thế giới. Cuộc
khủng hoảng nợ công châu Âu rơi vào vòng xoáy tồi tệ.
Người dân các nước giàu trong khối này không muốn chính phủ
bỏ tiền thuế của mình ra cứu các nước đang khó khăn. Một
vài nước thuộc khối này chắc chắn sẽ tách khỏi liên minh.
Ngay cả Trung Quốc cũng đang đối diện với vô vàn khó khăn.

Trong bối cảnh đó kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng vì thị
trường xuất khẩu của chúng ta chủ yếu là châu Âu, châu Phi
và thị trường nhập khẩu chủ yếu là Trung Quốc. Trước
đây, chúng ta phát triển bằng cách tận dụng nguồn tài nguyên
thiên nhiên sẵn có nhưng nay đã một phần cạn kiện, không
còn là lợi thế cạnh tranh. Những trái ngon thấp thì chúng ta
đã ăn hết rồi, còn những trái trên cao khó hái hơn.

Nếu doanh nghiệp và chính phủ biết nắm bắt cơ hội thì
những năm tới Việt Nam sẽ phát triển bền vững.

Điểm yếu của nền kinh tế trong những năm qua thấy rõ nhất
là ở hệ thống ngân hàng và bất động sản. Nếu áp dụng
tiêu chuẩn thế giới vào Việt Nam thì đa số ngân hàng chúng
ta không đạt chuẩn. Giá bất động sản thì quá cao, cao hơn
ở Mỹ, đó là thực tế không thể chấp nhận. Thu nhập của
người dân Mỹ hơn Việt Nam đến 40 lần nhưng giá nhà đất
của họ rẻ hơn chúng ta đến hơn phân nửa. Điều này phải
được điều chỉnh. Khi điều chỉnh thì có doanh nghiệp trắng
tay, nhưng phải chấp nhận. Ví dụ như bị bệnh thì phải
biết nguyên nhân để điều trị tận gốc, chứ uống vài viên
thuốc thì chỉ giảm đau nhất thời. Hãy để cho thị trường
quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Những chính sách
của chính phủ ban ra chỉ là điều chỉnh và làm trọng tài.
Chúng ta đã tham gia sân chơi thế giới, mua của thế giới và
bán cho thế giới thì thị trường quyết định tất cả.

<h2>Trong cái rủi, có cái may</h2>

Từ những điểm yếu đó mà Việt Nam xuất hiện những điểm
sáng sau đây: Thứ nhất, khi tôi về Việt Nam năm 2006 thì nhận
thấy các doanh nhân rất hưng phấn, hưng phấn quá thì dẫn
đến ngạo mạn, xem ta là nhất. Sở dĩ như thế vì họ kiếm
tiền quá dễ, đụng vào chứng khoán thì giàu, dụng vào bất
động sản thì càng giàu to. Do đó họ không cần suy nghĩ,
không cần đầu tư vào máy móc, công nghệ và con người.
Những năm qua, kinh tế khó khăn nên họ đã thay đổi cách kinh
doanh, họ biết đầu tư giá trị, đầu tư vào con người.

Thứ hai, trước đây doanh nhân làm ăn dựa trên mối quan hệ,
từ đó sinh ra tham nhũng, nhũng nhiễu. Nhưng khi họ làm ăn khó
khăn thì không thể chi phong bì vô tội vạ. Do đó tham nhũng
sẽ ít đi, môi trường trong sạch hơn, chính sách thông thoáng
hơn, quan hệ giữa doanh nhân và chính quyền đẹp hơn.

Thứ ba, bội chi ngân sách sẽ giảm, thu chi ngân sách lành
mạnh.

Thứ tư, giá bất động sản giảm từ 30 - 50%. Đây là cơ hội
cho tầng lớp trung lưu có nhà cửa. Tầng lớp này phát triển
bền vững và ổn định hơn.

Thứ năm, người dân không còn vung tay quá trán. Họ bớt tiêu
xài, hạn chế mua xe xịn, đồ xa xỉ…

Tất cả điều này tạo nên sinh khí mới. Nếu doanh nghiệp và
chính phủ biết nắm bắt những cơ hội này thì những năm
tới Việt Nam sẽ phát triển bền vững. Khủng hoảng cũng
giống cơn bão mạnh quét sạch những bụi bặm để ngày mai
tươi sáng hơn.

<div class="boxright200"><div class="simplequote"><div class="quotebody">Theo
TS Alan Phan, sự kiện nổi bật nhất của kinh tế Việt Nam trong
năm qua đó chính là nợ xấu ngân hàng và Chính phủ tuyên bố
không để ngân hàng nào phá sản. Điều này sẽ ảnh hưởng
rất lớn đến quá trình phát triển trong tương lai. Còn vấn
đề nổi bật của kinh tế thế giới là khối EU lâm vào cuộc
khủng hoảng nợ công.</div> </div></div>
Về phương hướng phát triển, theo tôi chúng ta nên tập trung
vào nền nông nghiệp và công nghệ thông tin. Hiện nay, mục
tiêu của chính phủ là đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở
thành nước công nghiệp.

Nhưng theo tôi, nên đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp là
hướng đi chính vì Việt Nam có quá nhiều lợi thế ở ngành
nghề này. Chúng ta có vùng nông nghiệp rộng lớn, người dân
ở đó không nghèo vì nhờ đồng ruộng. Nếu lấy đất của
họ để làm các khu công nghiệp thì nông dân trở thành người
thành thị nửa vời, họ sẽ vào các nhà máy làm thêm, nghề
nghiệp không ổn định. Từ chỗ là những người có cuộc
sống ổn định, họ trở nên bấp bênh trên chính quê hương
của mình. Tôi thường lấy thí dụ về xứ Israel năm 1948 khi
vừa lập quốc. Một triệu người dân cô đơn trên vùng sa
mạc khô cằn đối diện với một thế lực thù địch của
hơn 100 triệu người Ả Rạp. Chính quyền ưu tiên cho chương
trình hiện đại hóa nông nghiệp để bảo đảm nhu cầu thực
phẩm trong chiến tranh. Các nhà khoa học, chuyên gia đổ công
sức vào nghiên cứu công nghệ và quy trình phát triển để
hữu hiệu hóa mọi giai đoạn sản xuất. Kết quả là sau 10
năm, Israel đã trở thành một quốc gia xuất khẩu nông sản cho
thị trường Âu châu và cả cho vùng đất mầu mỡ Phi châu.

Không lý do gì bài học Israel lại không thể ứng dụng rộng
rãi ở Việt Nam, nơi 67% dân số vẫn mưu sinh bằng nông
nghiệp, nơi môi trường thiên nhiên khá phù hợp và người dân
đã có kinh nghiệm ngàn năm về canh tác. Những tiến bộ trong
15 năm qua đã đem về cho Việt Nam các thành quả lớn về nông
nghiệp như số lượng gạo, cà phê, cao su, hải sản xuất
khẩu luôn là "top ten" của thế giới. Người nông dân đã
đạt các đỉnh cao này với sự trợ giúp của chính phủ.

Thứ hai là ngành công nghệ thông tin. Ngành này không cần đầu
tư lớn vì nó không cần cảng biển, không cần xa lộ, không
cần đường sắt cao tốc, nó chỉ cần có băng thông rộng và
tư duy sáng tạo của người trẻ. Việt Nam có lợi thế cạnh
tranh so với các nước trong khu vực như 60% dân số trẻ, hiếu
học, sáng tao. Một lợi thế rất lớn nữa là chúng ta có 3
triệu kiều bào trên thế giới sẵn sang đưa ngành công nghệ
thông tin của Việt Nam vươn xa.

Nhưng một điều quan trọng để kinh tế phát triển bền vững
đó là Chính phủ nên là người đặt ra luật chơi và giám sát
luật chơi đó để không ai vi phạm. Cũng giống như một trận
bóng đá, chính phủ là trọng tài. Đừng nên quyết định
người này thắng, kẻ khác thua, vì như thế không ai chơi và
không ai xem. Điều này có nghĩa là tạo môi trường lành mạnh
cho các doanh nghiệp cạnh tranh, không ưu tiên đối tượng nào.

TS Alan Phan là Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa tại HongKong và
Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều
công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt
của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị
giá hơn 700 triệu USD. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc
từ 1999 và năm 2006 thì về Việt Nam. Ông tốt nghiệp BS tại
Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại
Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Australia).

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11460), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Hiệu Minh - Vài kỷ niệm với Viện Tin học

2012-01-28T19:26:00.000+07:00

<div class="boxleft200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/200612_img_2318a.jpg" /><div
class="textholder">Phòng lập trình 30 năm (2007)</div></div>
Hồi về khu Đồi Thông (Liễu Giai – Hà Nội) nhận việc, mình
thấy có cái lò gạch bỏ không, nghĩ ngay đến cái nhà của
Chí Phèo. Quanh đó trồng chuối, có cái mương nhỏ, thấy như
Nam Cao sáng tác truyện đó ở đây.

Năm 1993, sau những sóng gió tại Viện, mình sang UNHCR làm việc.
Anh Khiết gọi điện báo "cho về một cục" 1,7
triệu VNĐ sau 17 năm công tác. Chiêu đãi đồng nghiệp hết 1
triệu, còn lại mang biếu bố mẹ.

Mẹ nước mắt ngắn dài, con bỏ nhà nước ra đi thì sau này
hưu trí thế nào, vợ con chưa có, mẹ thì già, bố sắp chết,
lo lắm con ơi, sao đến nông nỗi này. Mẹ tôi không biết câu
chuyện sau đây.

<h2>"Vạ miệng"</h2>

Hồi mới ra công tác, anh Khôi xem tướng và nói, Tổng Cua có
nốt ruồi bên khoé mép, dễ bị "vạ miệng". Quả là thầy
tướng số có hạng.

Tôi mất việc ở IOIT vì chính thói ba hoa và hay chê bai. Hình
như dân khoa học nhiễm bệnh "Khoa học VN thật là kinh. Một
thằng báo cáo, chín thằng khinh". Tổng Cua cũng thế thôi.

Năm 1990, bạn Nguyễn Hồng Quang và tôi vô Sài gòn bằng tầu
hoả với một đoàn khá đông để triển lãm sản phẩm của
IOIT. Có một phần mềm chữ Việt ở Sài Gòn khó sánh với
bộ gõ tiếng VIED (còn gọi là VỊT) của Đoàn Anh Tuấn
"râu" hiện đang ở UN NY, tôi châm chọc, mục đích
nâng "râu cụp" của Tuấn lên.

Quang nhắc "Anh Cua chán bỏ mẹ, hay chê quá. Người ta vốn
thích khen hơn". Sau vụ đó, tôi cẩn thận hơn, nhưng
thỉnh thoảng vẫn buột miệng, lỡ mồm, dù đã tẩy cái nốt
ruồi.

Năm 1993, trong một cuộc bầu bán "dân chủ đầy hài
hước", Viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu tuyên bố, các viện
bầu thăm dò lãnh đạo, nhưng quyết định vẫn thuộc về ông
ấy. Sau này sang Mỹ, mình mới hiểu dân chủ giả cầy có ở
khắp nơi.

Viện Tin học thăm dò, Giáo sư Phan Đình Diệu được 58 phiếu,
Giáo sư Bạch Hưng Khang ít hơn chục phiếu gì đó. Ai cũng tin
là Giáo sư Diệu sẽ được bổ nhiệm vì chính anh là người
viết đề cương thành lập viện mới IOIT (Institute of Information
and Technology – Viện CNTT), kể cả cái tên. Một người rất
có uy tín trong làng khoa học.

Công lao xây nền móng cho IOIT thuộc về Giáo sư Diệu và nhóm
cán bộ trẻ nhiệt huyết theo hướng phát triển vi tính tại
Việt Nam. Nhờ có những lãnh đạo tâm huyết như Trần Đại
Nghĩa hay Phan Đình Diệu, nhiều người đi thực tập bên Pháp,
khi về, xách va li đầy chíp cho máy tính, ổ đĩa mềm, đĩa
cứng và cả mỏ hàn.

Nhóm làm phần mềm thức trắng đêm, dạy máy tính nghe lời
vài lệnh DOS, quên ăn, quên ngủ, dù nhà rất nghèo. Sáng sàng,
các bà vợ sáng sáng mấy km lên viện mang cơm cho chồng
"mấy đêm rồi, anh Việt nhà em không về nhà", "Anh
Khôi nhà em bỏ đi lên Viện cả tuần nay rồi". Đạp xe
đến văn phòng, không may ngã, cặp lồng cơm đổ ra đường,
chỉ thấy muối vừng, mấy cọng rau muống già và quả cà
pháo.
<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/1990_vdoithong2.jpg" /><div
class="textholder">Viện Tin học ở Đồi Thông 1990. Ảnh:
VDM</div></div>

Thật đáng tiếc, vào đúng lúc IOIT cần một người lãnh đạo
có tâm và có tầm để đưa IOIT sang vị thế mới, thì Viện
sỹ Hiệu quyết theo ý thích. Ông chọn anh Khang vì lý do biết
làm kinh tế, buôn máy tính, rồi trẻ hơn, như ông tuyên bố
trước hàng trăm cán bộ của Viện IOIT năm 1993.

Trong bầu bán, ủng hộ hay không thích ai là hết sức bình
thường, mỗi người tìm mối lợi riêng. Người mê anh này,
kẻ ủng hộ bác kia, dân ba phải hùa theo đám đông, là hết
sức bình thường. Bên Pháp, ở Mỹ, tại UN hay Thuỵ Sỹ cũng
thế thôi. Nhưng quan trọng, sau những bất đồng, có ngồi lại
với nhau được không.

Tuyên bố của Viện sỹ Hiệu đã làm Giáo sư Diệu giận giữ
chưa từng thấy. Ông nói thẳng rằng, bầu bán làm gì khi
người kém hơn được bổ nhiệm, quyết định đó là phi dân
chủ, phá hoại khoa học, không đưa IOIT đi về đâu và không
quên gọi Viện sỹ Hiệu là kẻ "lật lọng".

Giáo sư Diệu tuyên bố từ chức luôn Viện phó Viện KH VN và
ra khỏi biên chế. Kể từ đó, giáo sư là người tự do.

Với tính cách ngang như cua của mình, tôi như một đứa con nít
hùa theo. Đại loại tôi nói rằng, chúng tôi là lớp trẻ vào
Viện KHVN với tình yêu khoa học và tin vào các bậc đàn anh.
Nhưng chứng kiến sự mất dân chủ và quyết định khó hiểu
của Viện sỹ Hiệu, tôi biết rằng, lòng tin đã bị đặt
nhầm chỗ.

Đây mới là "vạ miệng" của Chí Phèo trước mặt
Bá Kiến. Nhưng sau gần 2 thập kỷ nhìn lại, Tổng Cua thấy
mình đã nói thật từ đáy lòng và…mất việc rất xứng
đáng.

Nhớ hôm bổ nhiệm đó, tiến sỹ Lê Hải Khôi (con trai bác nhà
báo Lê Hải Châu thường xuyên khen ta thi toán quốc tế), chủ
tịch công đoàn, bỗng lên kêu gọi đoàn viên ủng hộ QĐ của
anh Hiệu và được khá đông người hoan hô vì vỗ tay lúc đó
rất…an toàn.

Tôi cố hỏi anh Diệu là trước khi tuyên bố chính thức ai làm
Viện trưởng thì hai anh (Diệu và Hiệu) có nói chuyện gì
không.

Phía sau của quyết định của anh Hiệu là những gì nữa thì
khó biết. Có thể Viện sỹ Hiệu đã hứa gì đó nhưng sau đó
"lật lọng" như lời giáo sư Diệu nói. Không loại
trừ người khác có lý "gấp đôi" khi lên làm viện
trưởng.

Sau khi yên vị với cái ghế, anh Khang gọi tôi lên, nhờ thiết
kế logo mới cho IOIT và biểu tượng cho nhóm Xử lý ảnh. Anh
nói thêm "Cụm từ Xử lý ảnh không dấu cũng
được". Không dấu nghĩa là "xử lý anh". Tôi
bắt đầu tìm mẫu đơn xin việc (CV) từ đó.

Thôi thì mình cố làm người bình thường, chấp nhận thực
tại. Lúc rỗi việc, tôi hay sang nhóm dự án cho Bộ Tài chính
(BTC), lân la debug lập trình C, kiếm cốc chè đỗ đen buổi
trưa. Hoặc tán chuyện, cười đùa với mấy em chưa chồng, xem
ai để ý đến lão già ế vợ không.

<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/1992_vnghiado.jpg" /><div
class="textholder">Cán bộ IOIT trên Nghĩa Đô (1992). Ảnh:
VDM</div></div>

Sau vài lần ngó nghiêng trong tư cách người bảo vệ viện,
một kỹ sư phần cứng có bộ ria con kiến, là thân cận của
anh Trần Bá Thái (NetNam) và thủ trưởng Khang, nói với tôi
"Đây không phải là chỗ của ông. Cấm không được lui
tới, ảnh hưởng đến nhóm BTC". Đánh nhau chắc ăn bã
mía, tôi lẳng lặng rút lui.

Các bạn trong nhóm BTC, gọi tôi ra quán nước chè bên đường,
thì thầm một cách hết sức nghiêm trọng "Anh không nên
đến chỗ này, vì đó là miếng cơm manh áo của gia đình chúng
em. Lãnh đạo viện cũng nhắc nhở rồi", dù ngoài đời
họ rất thân ái với Tổng Cua.

Tôi chợt nhớ phim "Con hủi" nổi tiếng của Ba Lan.
Số phận giống nhau, nhưng con hủi trong phim còn được giới
quí tộc đuổi đi. Trộm cướp dốc Bưởi xưa của nhà văn Tô
Hoài từng kể là có thật.

Các anh Phan Đình Diệu, Nguyễn Chí Công, Vũ Duy Mẫn và đội
ngũ cán bộ trẻ hết lòng vì khoa học đã để lại thương
hiệu vi tính cho Việt nam, kể cả châu Á khi đó, và tên tuổi
của Viện Tin học suốt một thời gian dài.

Khi thay lãnh đạo và sau mấy chục năm, người ủng hộ,
người chống đối hay kẻ ba phải trong cuộc bầu cử 1993 đi
phiêu bạt khắp nơi. Chúng tôi giữ một danh sách dài các IOIT
kiều dân và có cả một "đài IOIT hải ngoại" cứ năm mới
là lên tiếng "Đoàn quân IT đi, chung lòng cứu lấy bản
thân mình xa xôi trên đường…"

Viện trưởng kế cận Lê Hải Khôi được đào tạo bài bản
từ lúc anh ấy đến nhà riêng dạy kèm cho hai cháu Thuỷ Hà và
Hưng Nguyên của Giáo sư Bạch Hưng Khang, cũng không trụ được
quá sáu tháng, phải phiêu bạt sang Nam Hàn và hiện ở Singapore.

IOIT chia ra nhiều loại cán bộ. Loại trung kiên thì bám viện
đến cùng. Loại "Việt gian" là chân trong chân ngoài,
vẫn thuộc biên chế, lĩnh lương, sổ hưu, nhưng làm ngoài là
chính. Loại nguy hiểm nhất là "phản động" theo Tây
hoàn toàn, thậm chí nhập quốc tịch nước khác.

Viện có em Hường hay đốp chát và vui tính. Thủ trưởng hay
đi tuần xem quân có chơi game trong giờ làm việc hay bỏ đi
đâu. Găp em Hường ở cầu thang, ông hỏi "Cô này đi
đâu". "Dạ thưa, em đi đái". Thế là từ đó hết
hỏi, và cũng nói lên tầm micro của người quản lý hàn lâm.

<h2>Vĩ thanh</h2>

Viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu đã già, không còn hùng biện như
xưa. Có lẽ ông chẳng hối hận vì đã để mấy nghìn các nhà
khoa học trẻ uổng phí tài năng sau vài thập kỷ.

Nhìn ông với những huân, huy chương, danh vọng khoa học, đầy
trên ngực áo, cũng hiểu rằng, Viện sỹ bằng lòng với những
gì ông đã làm cho nền khoa học nước nhà. Như người ta bảo
"All that glitters is not gold – lấp lánh chưa phải là vàng".

<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/nguyen-chi-cong.jpeg" /><div
class="textholder">Nguyễn Chí Công và PC đầu tiên. Ảnh tư liệu
IOIT</div></div>

Chỉ có người dân è cổ tiếp tục đóng thuế cho các nhà khoa
học và giấc mơ hàn lâm của giáo sư Trần Đại Nghĩa mang
nỗi đau không lời.

Nhớ về câu chuyện của đất nước mình, từng là hình mẫu
cho đấu tranh giải phóng dân tộc, nhiều người đã nhìn VN
để noi gương. Tiếc thay, hào quang quá khứ chiến tranh không
giúp được nhiều cho hội nhập hôm nay.

Viện Tin học cũng không nằm ngoài qui luật đó. Lật vài trang
sử của IOIT cũng đủ hiểu số phận một dân tộc hay một
đời người.

IOIT cũng như VKHVN đã an bài như định mệnh. Xuống dốc Bưởi
đầy trộm cướp ngày xưa, bạn sẽ thấy toà nhà pyramid, mốc
meo với những điều hoà đủ kiểu và kiến trúc pha trộn như
mối tình Chí Phèo – Thị Nở, khi tàn bạo trong vườn chuối
Liễu Giai, lúc lãng mạn dưới ánh trăng bên sông Tô Lịch bốc
mùi.

Tôi có quay một đoạn video và để trên YouTube nhân dự kỷ
niệm IOIT 30 năm. Bản nhạc du dương nói hộ nỗi lòng của
người yêu tin học ra đi trong ưu tư, phiền muộn.

Trong mấy phút video ấy, giọng lắp bắp của anh Vũ Đức Thi,
quyền viện trưởng mấy năm liền, nói về thành tích mà viết
từ 20 năm trước vẫn nguyên giá trị.

Đương kim Viện trưởng là anh Thái Quang Vinh, giỏi toán điều
khiển, chơi cờ tướng có hạng, thích nằm bàn ngủ trưa và
cũng…nói lắp.

Ngày nay, vị thế của Viện Tin học đứng ở đâu thì ai cũng
rõ. Dự đoán của Giáo sư Diệu quả không sai dù làng Liếu
Giai không còn cái lò gạch cũ của Nam Cao.

Thời gian là thước đo tất cả. Mấy câu thơ của Olga Becgôn
chợt đến trong tôi:

"Em mới hiểu bây giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi anh đã xa cách thế
Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo".

Hiệu Minh. 27-01-2012

[video:http://www.youtube.com/watch?v=pA1LYeUk_CM]

http://www.youtube.com/watch?v=pA1LYeUk_CM

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11459), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Trần Đức Việt - Những cuộc biểu tình năm 2011: tia nắng báo bình minh

2012-01-28T18:49:00.001+07:00

<center><img src="http://danluan.org/files/u23/danluan00085.jpg" width="452"
height="601" alt="danluan00085.jpg" /></center>
<div class="rightalign">Nguồn ảnh: <a
href="https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2503035014241&set=a.1137719322202.2021295.1203931357&type=3&theater">Bùi
Quang Minh</a></div>

Năm 2011 đã xẩy ra cả chục cuộc biểu tình yêu nước ở Hà
Nội. Ngay sau đó các cuộc biểu tình bị dập tắt. Có người
đặt câu hỏi: Vậy sắp tới có biểu tình nữa không? Nếu có
thì bao giờ? Các cuộc biểu tình nói lên điều gì? Rồi sẽ
dẫn đến đâu? Rất nhiều câu hỏi, và rất khó trả lời.

Tôi cũng chỉ là một người yêu nước, đến xem đoàn biểu
tình. Tôi lặng lẽ đi sau đoàn, một khoảng cách nhất định,
đủ để quan sát, cũng đủ để nằm ngoài tai mắt của lực
lượng an ninh. Vài lần tôi đến gần hơn và trò chuyện với
những người biểu tình. Khi cuộc biểu tình đã giải tán tôi
tiếp tục đến các hàng nước quanh Bờ Hồ, ở vườn hoa
Lênin trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc, hỏi chuyện những
người bán hàng nước về đoàn biểu tình. Tôi hỏi địa chỉ
vài người trong đoàn biểu tình, đến nơi họ sinh sống và
nghe chuyện về họ ở các hàng nước, ở các hộ dân xung
quanh. Bài viết này ghi lại những suy nghĩ của tôi sau những
lần nghe chuyện biểu tình và người tham gia biểu tình để
giải đáp cho chính tôi: Vì sao có biểu tình ở Hà Nội? Biểu
tình báo hiệu điều gì?

Năm 2011 xẩy ra nhiều chuyện trọng đại đối với đời sống
nhân dân Việt Nam. Trong các sự kiện ấy, có một sự kiện
tác động rất mạnh, rất trực tiếp đến không khí chính
trị ở Việt Nam là việc tầu Trung Quốc ngang nhiên đâm chìm
tầu cá Việt Nam trên biển Đông. Và rồi xẩy ra vụ cắt cáp
tầu Việt Nam trên biển Đông. Những việc này đã đẩy chính
quyền Việt Nam vào thế cực khó. Không thể không phản ứng,
nhưng phản ứng thì lại sợ Trung Quốc lấy cớ để gây
chiến trong tình trạng quân đội và nhân dân chưa sẵn sàng.
Cần phải có ngay một phản ứng đối với Trung Quốc, vừa
ngăn chặn bớt tham vọng của Trung Quốc, vừa kích thích tinh
thần yêu nước của nhân dân. Chắc chắn Bộ Chính trị của
Đảng cộng sản Việt Nam đã phải đau đầu tìm biện pháp và
họ quyết định giao cho Bộ Công an tổ chức cuộc biểu tình
của "quần chúng tự phát" trên đường phố Hà Nội và
thành phố Hồ Chí Minh. Cuộc biểu tình đầu tiên ra đời
chính vì lý do nói trên. Biểu tình yêu nước chống Trung Quốc
bành trướng đã thổi bùng tinh thần yêu nước của nhân dân
bị kìm hãm từ lâu. Ngay lập tức nhiều tầng lớp nhân dân
tự nguyện tham gia biểu tình. Tuy nhiên, ở hai thành phố lớn
trên hai đầu đẩt nước thì diễn biến lại khác nhau. Tại
thành phố phía Nam, hàng nghìn người đã xuống đường khiến
công an không kiểm soát được tình tình. Phía Trung Quốc phản
ứng, yêu cầu Việt Nam chấm dứt biểu tình. Công an đã "ra
tay" mạnh, dập tắt biểu tình ở thành phố Hồ Chí Minh.
Theo dõi trên các trang mạng có thể thấy vào các ngày chủ
nhật số người ở thành phố Hồ Chí Minh tập trung rất đông
nhưng không có người dẫn đầu nên biểu tình không xẩy ra
được. Những gương mặt có "tên tuổi" đã bị công an
chặn hết từ nhà. Tại Hà Nội, số lượng người tham gia ít,
vẫn trong tầm kiểm soát nên công an tuy có ra dẹp nhưng không
"quyết liệt" như ở thành phố Hồ Chí Minh. Biểu tình
tại Hà Nội diễn ra đến lần thứ 5 thì công an có chỉ thị
chấm dứt biểu tình (tôi đoán thế). Cuộc biểu tình lần
thứ sáu là một bất ngờ đối với lực lượng an ninh. Tôi
rất muốn vinh danh một người phụ nữ trong cuộc biểu tình
lần thứ sáu này nhưng xét thấy chưa cần thiết nên không nêu
tên chị. Vào sáng chủ nhật hôm đó chỉ khoảng hai chục
người tập trung trước Bảo tàng Quân đội. Nhiều người xôn
xao vì không thấy những người chủ trương biểu tình xuất
hiện. Họ không biết rằng hôm trước, trên mạng của Tiến
sĩ Nguyễn Xuân Diện đã có thông báo tạm nghỉ biểu tình
một ngày. Người phụ nữ nói ở trên đã đi đầu, giương cao
biểu ngữ và hô khẩu hiệu, lôi cuốn đoàn người đi theo.
Nhóm công an và bảo vệ, dân phòng đã ập vào phá biểu tình.
Nhiều người bị đẩy lên xe buýt đưa đến trụ sở công an
Mễ Trì, lập biên bản. Cuộc biểu tình lần thứ sáu này ghi
lại một dấu son: Đây là cuộc biểu tình đầu tiên thật sự
của nhân dân yêu nước, không có lực lượng an ninh tham gia.
Những cuộc biểu tình tiếp theo nòng cốt là người yêu
nước, phản đối sự xâm lấn của Trung Quốc trên biển
Đông. Biểu tình tại Hà Nội thu hút mối quan tâm của nhiều
người yêu nước khắp nơi trong nước. Nhiều người từ các
tỉnh bạn đã đến Hà Nội tham gia biểu tình, giao lưu với
các "biểu tình viên". Tình hình đó giống như những
năm 70 (tk. XX) ở Đông Âu, tự phát hình thành câu lạc bộ
những người yêu nước. Nhu cầu một xã hội dân sự bắt
đầu thành hình từ đây. Cũng giống như ở thành phố Hồ Chí
Minh, khi yêu cầu về biểu tình trong dư luận đã đủ để nhà
cầm quyền "ăn nói" với Trung Quốc và khi các cuộc
biểu tình vượt khỏi tầm kiểm soát thì công an được lệnh
"dẹp" biểu tình. Những người liên quan đến biểu
tình đều bị công an lên danh sách và theo dõi chặt chẽ.
Người nào cố vượt khỏi sự kiểm soát của công an đều
bị "trấn áp" thẳng tay. Có người như chị Bùi Hằng
đã bị bắt bằng những lý do...vớ vẩn nhất. Những người
khác bị đe dọa đủ các kiểu. Sự đàn áp khốc liệt đem
lại kết quả, biểu tinh không diễn ra được nữa.

Có người hỏi tôi: Các cuộc biểu tình có thế lực "phản
động" nước ngoài tham gia vào không? Chưa bàn đến việc
từ "phản động" cần phải được định nghĩa lại,
hãy tạm sử dụng từ đó để chỉ những nhóm người sống
tại hải ngoại đang muốn thay đổi thể chế chính trị tại
Việt Nam. Theo quan sát của tôi, các nhóm "phản động"
nước ngoài không "chen chân" nổi vào đoàn biểu tình.
Đã xẩy ra việc một người đi vào đoàn biểu tình, gọi
điện thoại nói chuyện, trong khi nói có nhắc đến tên một
đảng phái chính trị ở nước ngoài và bị một người trong
đoàn biểu tình báo cho công an biết. Những người biểu tình
tại Hà Nội là những người yêu nước, có người là đảng
viên cộng sản, có người chỉ là quần chúng bình thường,
nhưng tình cảm với đất nước là thật, không chút giả dối.
Trấn áp những người yêu nước là việc làm rất vô chính
trị của một bộ phận trong giới cầm quyền.

Cũng có người hỏi tôi: Biểu tình có dẫn đến cách mạng
mầu sắc không? Nếu đọc thông tìn trên mạng thì có vẻ như
nhiều thế lực đang muốn biến các cuộc biểu tình thành cách
mạng mầu, cách mạng hoa, kiểu như ở Trung Đông. Cũng có
người viết bài cảnh báo không nên đẩy nhân dân vào cách
mạng mầu, làm như cách mạng mầu xẩy ra đến nơi tại Việt
Nam. Đi theo đoàn biểu tình, tôi nhận thấy chưa nên bàn đến
cách mạng mầu, cách mạng hoa. Chẳng khó khăn gì có thể thấy
ngay: Điều kiện xẩy ra cách mạng mầu, cách mạng hoa chưa có
ở Việt Nam. Tất cả những ai muốn xẩy ra cách mạng mầu,
cách mạng hoa đều là ảo tưởng. Vì vậy ngay cả việc cảnh
báo không nên đẩy nhân dân vào cách mạng mầu, cách mạng hoa
cũng có phần thừa thãi. Điều đó phần nào có hại vì làm
chính quyền "thần hồn nát thần tính", tăng cường
đàn áp người biểu tình. Nhưng cũng nên khẳng định tác
dụng tích cực của các trang mạng trong và ngoài nước. Các
trang mạng đã góp công rất lớn vào việc tạo ra dự luận
ủng hộ sự hình thành xã hội dân sự ở Việt Nam. Ngay cả
trang mạng đã nói quá đà cũng có tác dụng cổ vũ những
người biểu tình, truyền cho họ niềm tin về một xã hội dân
chủ, kỷ cương đang đến với đất nước.

Có bạn sẽ hỏi: Vậy các cuộc biểu tình đem lại điều gì
cho đời sống xã hội Việt Nam? Tôi cho rằng cái được lớn
nhất của các cuộc biểu tình là khơi dậy xã hội dân sự ở
Việt Nam. Xã hội dân sự bắt đầu hình thành, dù rất gian nan
thì nó vẫn sống, vẫn tồn tại và phát triển. Các cuộc
biểu tình đã giúp hình thành một câu lạc bộ những người
yêu nước ở thủ đô, thu hút những người yêu nước từ
nhiều địa phương trong nước đến tìm hiểu. Đàn áp khốc
liệt vừa qua của công an có thể dập tắt biểu tình nhưng
không xóa được phong trào yêu nước đang hình thành. Tôi tin
rằng thời gian sắp tới sẽ có nhiều câu lạc bộ yêu nước
khác hình thành và phát triển. Bạn sẽ hỏi: Vậy cái gì sắp
đến trong tương lai? Tôi nghĩ hãy để cho đời sống xã hội
dân sự trả lời, bạn cũng như tôi không nên cầm đèn chạy
trước ô tô. Nếu bạn thực lòng yêu nước, thực tâm muốn
đất nước tiến đến dân chủ, văn minh, giầu mạnh, đủ
sức tự bảo vệ trước các thế lực xâm lược thì hãy cố
gắng góp sức mình xây dựng một xã hội dân sự, bắt đầu
từ việc tổ chức những câu lạc bộ yêu nước giống như Hà
Nội ngay tại địa phương mình.

Hy vọng xã hội dân sự sẽ đến Việt Nam ngay trong năm con
Rồng, vì năm con Mèo đã có tia nắng báo bình minh.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11458), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Hiệu Minh - Hàn lâm… liệt truyện

2012-01-28T15:18:00.001+07:00

<div class="boxleft300"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/odra.jpeg?w=300&h=205"
/><div class="textholder">Đội ngũ khoa học trẻ bên máy ODRA. Ảnh:
IOIT</div></div>
Nói đến <a href="http://www.vast.ac.vn/">Viện Khoa học Việt Nam</a>
(VKHVN) trên Nghĩa Đô (Hà Nội), ai cũng biết đó là cái nôi
của nền khoa học nước nhà với ước vọng thành Viện Hàn
lâm Khoa học Việt Nam. Nhà văn Tô Hoài kể ngày xưa dốc Bưởi
Nghĩa Đô có nhiều trộm cướp.

Được thành lập sau 1975, VKHVN có các viện chuyên ngành như
Toán, Tin học, Sinh học, Vật lý, Hóa học… Biên chế khoảng
3000 cán bộ khoa học trẻ, tốt nghiệp loại ưu tú từ các
nước XHCN trở về.

Thời gian đầu Giáo sư Trần Đại Nghĩa làm Viện trưởng, sau
đó là Viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu. Tuổi trẻ như tôi vào đó
với bao ước vọng lớn lao. Chiến tranh đi du học, hòa bình
quay về xây dựng đất nước. Hoài bão không nhỏ, nhưng khi
vào thực tế thì mới biết câu chuyện hàn lâm ở một nước
nghèo không đơn giản.

<h2>Hành trình đưa điều khiển học về hợp tác xã</h2>

Nhớ tháng 8-1977, từ Ba Lan về <a
href="http://www.ioit.ac.vn/default.htm">Viện Tin học</a> ở làng
Liễu Giai (Ba Đình, Hà Nội) nhận việc, tôi được một cái
bàn cũ, cóc gặm nham nhở, ngồi cạnh anh Hồ Thuần là trưởng
phòng Lập trình và tiến sỹ Vũ Duy Mẫn. Phòng 8m2 mà có tới 6
cán bộ hàn lâm. Mở ngăn kéo ra muỗi bay đầy vào mặt, gián,
chuột tha hồ tung tăng khắp sân.

Làng Liễu Giai trồng rau, hoa, nhất là hoa lay ơn, thược dược,
cần phân tươi, nước giải. Chiều chiều bà con làm vườn,
dân khoa học cổ cồn, quần ly, sang trọng dự seminar, vừa bịt
mũi, vừa nghe giảng về lưới Petri, automat hữu hạn, vi mạch
và micro computer.

Mình trẻ nhất, được các anh chị phân làm việc rửa chén,
pha chè mỗi sáng, mỗi chiều. Cơm cặp lồng, quả cà, rau
muống và ngủ trưa trên bàn. Cứ thế cuộc đời trôi đi lặng
lẽ hàng chục năm trời mà chẳng hiểu mình làm gì cho đất
nước.

Ban Điều khiển có bác Nguyễn Thúc Loan làm trưởng phòng. Nghe
nói đây là Tiến sỹ Cybernetics giỏi nhất VN bấy giờ.

Đọc sách, seminar mãi đâm chán, bác Loan có sáng kiến nên về
thâm nhập thực tế. Một đoàn cán bộ trẻ như Tuấn Hoa, Kim
Anh, Kiều Oanh xinh đẹp lên đường về nông thôn. Họ ăn ở
cùng nông dân để xem liệu ngành điều khiển có giúp gì trong
việc sản xuất lúa gạo, hay cải tiến thủy nông. Tiến sỹ
Loan cũng rất thực tế, khoa học mà chả giúp gì nông dân thì
khoa học làm gì.

<div class="boxright300"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/ioit-1977.jpg?w=300&h=127"
/><div class="textholder">Viện Tin học 1977. Ảnh: NC Công.</div></div>
Một lần họp xã viên, bác chủ nhiệm đứng lên giới thiệu.
Hôm nay vinh dự có các anh chị trên trung ương về dự. Có ba
vấn đề bàn, không cái nào quan trọng hơn cái nào. Đó là
đào mương thông sang làng bên, sinh đẻ có kế hoạch bằng
thẳt ống dẫn tinh và đưa điều khiển học vào việc đếm
trâu đi làm. Cho điều khiển học đứng sau đặt vòng, nhà
nông thực tế hơn các viện sỹ.

Không kể thêm cũng biết, điều khiển học đếm trâu đi theo
Ngưu Ma Vương sang Tây Trúc thỉnh kinh.

Tiến sỹ Loan thực tế hơn, bỏ điều khiển học, lấy vợ
trẻ, có con, sang Liên Xô, xuất khẩu lao động kiêm buôn máy
tính. Hai nàng Kim Anh và Kiều Oanh hoa khôi một thời, nay đã
thành các bà lão 60.

<h2>Vi tính Việt Nam không thể ra biển lớn</h2>

Tôi còn nhớ các chuyên gia Pháp thi nhau đến giảng dạy về vi
xử lý tại Viện, nơi có chiếc máy ODRA mua của Ba Lan, giá
hàng triệu rúp (triệu đô la), chiếm mấy gian hầm chống B52
tại Đồi Thông trong làng Liễu Giai. Đó là niềm tự hào tin
học của miền Bắc lúc đó.

Chuyên gia và cũng là cha đẻ của ngành vi tính Việt Nam, <a
href="http://www.tienphong.vn/Khoa-Giao/Khoa-Hoc/159070/CPU-dau-tien-cua%C2%A0may-tinh%C2%A0Viet-Nam-da-yen-nghi.html">Alain
Teissonnière</a>, đã tiên đoán máy vi tính sẽ thay thế chiếc
ODRA cồng kềng kia và sức mạnh tính toán sẽ được đặt
trên chiếc bàn làm việc chứ không phải trong một căn nhà
đồ sộ, tốn kém.

Không ai tin được, kể cả những vị công tác lâu năm. Thế
mà sau vài năm, điều tưởng chừng vô lý lại thành sự thật.

Hôm nay, ít người nhớ nước ta đã xuất xưởng chiếc máy vi
tính đầu tiên của Châu Á từ phòng thí nghiệm tại Viện Tin
học. Chiếc máy được thiết kế với chip Intel 8080A nên anh em
kỹ sư đặt tên là VT80, VT có nghĩa là vi tính.

Thế hệ sau của VT80 là VT8X được mang đi ứng dụng thử vào
quản lý vật tư cho xí nghiệp may Sinco tại Sài gòn vào năm
1981. Phần lập trình đều viết bằng ngôn ngữ bậc thấp
assembler. Chiếc máy đó đã chứng minh rằng, vi tính là tương
lai của công nghệ thông tin và sức mạnh tính toán có thể
đặt trên một chiếc bàn.

<div class="boxleft300"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/vt80.jpeg?w=300&h=202"
/><div class="textholder">Chiếc PC đầu tiên. Ảnh: IOIT</div></div>
Tôi nhớ lần mang chiếc VT8X đến Hội nghị thành ủy Sài gòn
để trình diễn vào giờ nghỉ trưa, được các vị Võ Văn
Kiệt, Nguyễn Văn Linh và Mai Chí Thọ nghe rất chăm chú qua lời
giới thiệu rất PR của PTS trẻ Vũ Duy Mẫn. Bí thư Thành ủy
Võ Văn Kiệt hỏi đùa một câu "Giá chiếc máy bé xíu này
tương đương với mấy tấn lúa?".

Khi đó, khu vực Châu Á nói chung, trừ Nhật bản ra, còn rất
lạ lẫm với vi xử lý. Các đoàn từ Thái Lan, Nam Triều tiên,
Singapore, Malaysia hay Ấn độ đến thăm Viện nườm nượp, một
nơi mà đi vệ sinh phải đeo khẩu trang.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thường xuyên thăm hỏi Giáo sư Phan
Đình Diệu, vị đứng đầu ngành tin học, hay người chủ trì
đề tài vi tính Nguyễn Chí Công về những tiến bộ đạt
được.

Năm 1980, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm Viện, thấy
hoàn cảnh cơ cực của những nhà khoa học nên đã giao cho Phó
thủ tướng Đồng Sĩ Nguyên, khi xây Viện Toán học trên Nghĩa
Đô, phải dành một phần cho phòng thí nghiệm vi tính, để
khách quốc tế đến thăm, đỡ thấy đất nước mình quá
khổ.

Quan hệ XHCN với các nước tư bản như Pháp lúc đó rất khó
khăn, kèm theo cấm vận của Mỹ nhất là nhập khẩu công
nghệ. Từ lãnh đạo đến cán bộ trẻ của Viện, sang Paris
thực tập, khi về nước mang trong va li những linh kiện vi tính,
dù với số tiền đó, họ có thể mua thêm một cái xe máy,
tương đương một căn hộ lắp ghép Thành Công.

Những thành công sáng chói bước đầu của vi tính Việt Nam
đều có dấu ấn lãnh đạo cấp nhà nước, của cán bộ trẻ
năng động và chuyên gia Pháp, hết lòng vì khoa học, dù chỉ
dừng ở phòng thí nghiệm.

Tiếc thay, do cấm vận của Mỹ, không thể nhập công nghệ
để sản xuất đại trà, do tầm nhìn hạn hẹp và lợi ích
nhóm, vun vén cá nhân tranh thủ làm giầu, rồi đấu tranh nội
bộ liên miên của lãnh đạo sau này, chiếc máy vi tính VT80
không thể bơi ra biển lớn.

Hôm nay Singapore, Hàn Quốc, Ấn độ đã bỏ xa Việt Nam, mà họ
một thời từng đến học hỏi tại làng Liễu Giai đầy mùi
phân tươi trộn nước giải. Dịp may hiếm có 30 năm trước
để vi tính Việt Nam trở thành thương hiệu quốc tế đã bị
phai phí.

Sau hòa bình 1975, VKHVN có bao nhiêu dự án khoa học bị dở dang,
uổng phí tiền bạc và tài năng thì khó ai biết được. Đôi
lúc tên dự án rất kêu nhưng trong thực tế, chả mang lại gì
nhiều cho người dân bình thường. May ra tính được trên đầu
ngón tay những dự án trong sinh học, khí tượng, vật lý, tin
học mang lại chút hiệu quả.

Nhưng so với số tiền mà người dân đóng thuế, những gì thu
được vô cùng nhỏ bé tại một nơi gọi là hàn lâm viện
này.

<h2>Từ Viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu đến Giáo sư Ngô Bảo
Châu</h2>

Tin về Viện Toán cao cấp của giáo sư Ngô Bảo Châu vừa thành
lập, tôi bỗng nhớ ngày xưa làm việc ở dốc Bưởi nhiều
trộm cướp và làng Liễu Giai bốc mùi phân tươi.

Người ta phấn đấu "đến năm 2020 toán học Việt Nam có
thứ hạng thứ 40 trên thế giới", rồi "kinh phí 650 tỷ
đồng để nghiên cứu mà Chính phủ không yêu cầu Viện phải
nghiên cứu cái gì, việc sử dụng số kinh phí trên như thế
nào là quyền của GS Ngô Bảo Châu, Hội đồng khoa học quyết
định".

Ai cũng biết Giáo sư, Viện sỹ, UVTW (và nhiều chức danh khác
rất dài) Nguyễn Văn Hiệu là tiến sỹ khoa học thực thụ
của viện Dupna lúc 26 tuổi. Sự nổi tiếng của ông không khác
Giáo sư Ngô Bảo Châu hôm nay. Công trình vật lý về hạt
neutrino của Viện sỹ Hiệu cũng khó hiểu như Bổ đề Langlands
của Giáo sư Châu.

Khi đó, báo chí đã gán cho Viện sỹ Hiệu tất cả nhãn mác
của một nhà khoa học trẻ, tài năng và hy vọng sẽ được
giải thưởng Nobel về Vật lý.

Lên thay giáo sư Trần Đại Nghĩa, giáo sư Hiệu là viện
trưởng VKHVN lúc 45 tuổi, một trong những UVTW trẻ nhất thời
bấy giờ. Ông được nhà nước dành cho mọi sự ưu đãi, kinh
phí nghiên cứu và quyền hạn hơn cả bộ trưởng, tiền bạc,
bổng lộc và danh vọng chính trị.

Tiếc thay, Viện sỹ có thể làm khoa học giỏi, là UVTW rồi
các danh tiếng khác, nhưng quản lý thì hỡi ôi, khó mà nói
được điều gì. Thay vì tiếp tục sự nghiệp nghiên cứu khoa
học như nhà nước giao phó, mong muốn đưa khoa học vào thực
tiễn, ông bỗng tuyên bố "con thuyền VKHVN sắp chìm, các anh
các chị hãy tự cứu mình". Viện sỹ cho thành lập các công
ty trong Viện, biến nơi đây thành một thị trường nửa hàn
lâm, nửa chợ trời buôn bán trao tay.

Khống chế hạt neutrino trong thí nghiệm Vật Lý khác xa với
quản lý một viện nghiên cứu có mấy ngàn người. Không có
kỹ năng thì kết cục như thế là điều dễ hiểu.

Hàng nghìn cán bộ tài năng trôi giạt khắp nơi. Sau 35 năm,
nhiều người ở tuổi "thất thập cổ lai hy" bỗng tự
hỏi, mình đã làm gì cho đất nước này, khó mà tìm ra câu
trả lời.

Nghĩ về VKHVN, rồi Viện sỹ Hiệu nay đã hưu mà lo cho Viện
Toán Cao cấp và Giáo sư Châu. Dù tin vào tài năng xuất chúng
của tác giả giải Fields, vẫn có nỗi lo không phải không có
căn cứ. Cứ xem sau 40 năm hoạt động của Viện Toán đã góp
gì cho nền kinh tế nước nhà cũng đủ hiểu tại sao.

<h2>Vĩ thanh</h2>

Mấy tháng trước, anh Phạm Ngọc Khôi nhắn tôi về dự kỷ
niệm Viện Tin học nhân 35 năm thành lập. Lần khân rồi chẳng
về. Buồn nhớ bạn cũ, vào trang web của viện để xem có tin
ảnh gì không. Đọc được <a
href="http://www.ioit.ac.vn/pages/index.asp?progid=12&NewsID=166">mẩu tin
này khá thú vị</a>:

"Thực hiện chỉ thị số 725/CT-TTg ngày 17 tháng 5 năm 2011
của Thủ tướng chính phủ phát động về thi đua thực hiện
thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội năm 2011
và kế hoạch 5 năm (2011- 2015), đồng thời để góp phần tích
cực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại biểu toàn quốc
lần thứ XI của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ
Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam lần thứ VI, Viện Công
nghệ Thông tin (CNTT) phát động phong trào thi đua với chủ đề
"Đoàn kết, năng động, sáng tạo, thi đua thực hiện thắng
lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2011
– 2015".

<div class="boxleft300"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/01/ioit.jpg?w=300&h=199" /><div
class="textholder">Cán bộ ở Liễu Giai năm 1980. Ảnh:
IOIT</div></div>
Nếu phát động này có 35 năm trước (1977) thì không ai ngạc
nhiên. Nhưng thế giới đã đi rất xa sau hơn mấy thập kỷ mà
vẫn một kiểu tư duy thời bao cấp với "vĩ từ và sáo
ngữ". Tự nhiên thấy thương bạn ở lại, và thương cả
người đi.

Trong tôi bỗng hiện ra lối mòn hàn lâm xưa ở Nghĩa Đô và con
đường làng mà Tiến sỹ Loan đưa điều khiển học về đếm
trâu.

Ai có thể chắc chắn rằng, cách đầu tư cho khoa học có cách
đây gần 40 năm sẽ đưa Toán học nước mình lên thứ 40,
ngoại trừ chỉ có 40 quốc gia trên thế giới nghiên cứu về
môn có ứng dụng cho vài thế kỷ sau, trong khi quốc gia đang
vượt nghèo này cần bao nhiêu thứ khác thiết thực hơn.

Ở quốc gia đã nghèo, lối mòn trong tư duy quản lý càng kéo
lùi sự phát triển, dẫn đến pha phí chất xám.

Ước mong của thế hệ trẻ tài năng bị chết "lâm sàng"
bởi có những bác học tưởng rằng, con người cũng chỉ là
bổ đề lạ hay hạt neutrino để bắn phá trong phòng thí
nghiệm.

Hiệu Minh. 24-01-2012.

PS. Ảnh trong entry được lấy từ website của
Viện Tin học (Viện CN TT).

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11457), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Vụ cưỡng chế đất đai ở huyện Tiên Lãng (Hải Phòng): Chính quyền huyện bất tuân luật pháp

2012-01-28T06:57:00.001+07:00

TT - Đó là ý kiến của luật sư Lê Đức Tiết - phó
chủ tịch Hội đồng tư vấn về dân chủ và pháp luật MTTQ VN
- trao đổi với Tuổi Trẻ sau khi thực hiện giám sát về vụ
cưỡng chế thu hồi đất của ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng
(Hải Phòng).

Ông Lê Đức Tiết nói:

- Qua những tài liệu mà chúng tôi có được và về tận nơi
tìm hiểu sự việc, chúng tôi cho rằng chính quyền cơ sở ở
đây làm việc không căn cứ vào pháp luật. Pháp luật cũng như
chính sách của Đảng, Nhà nước đều nhất quán là khuyến
khích người dân khai hoang phục hóa, sử dụng đất đai có
hiệu quả, làm ích nước lợi nhà. Còn pháp luật về đất
đai quy định rõ đối với đất trồng cây hằng năm, đất
nuôi trồng thủy sản phải giao 20 năm. Sau thời hạn này, nếu
người dân có nhu cầu sử dụng thì được ưu tiên giao lại.

Luật pháp cũng quy định rất rõ các trường hợp thu hồi
đất: người sử dụng không còn nhu cầu nữa, người sử
dụng đất vi phạm pháp luật (không đóng thuế, lấn chiếm,
làm ô nhiễm đất đai...), trong trường hợp thật cần thiết
như phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh thì Nhà nước
mới thu hồi. Luật là vậy, nhưng trong các quyết định giao
đất, UBND huyện Tiên Lãng chỉ giao với thời hạn sử dụng
dưới 20 năm. Điều này nói lên cái gì? Chính quyền không
hiểu luật hay cố tình không hiểu?

Chính quyền huyện Tiên Lãng còn nói ông Vươn lấn chiếm
đất. Vậy xin hỏi ông Vươn lấn của ai? Đấy là đất chưa
sử dụng, ông ấy khai hoang phục hóa, quai đê lấn biển hàng
chục năm trời mà bảo là lấn chiếm thì không đúng.

* Sau khi vụ việc bắn lại đoàn cưỡng chế xảy ra
ngày 5-1, đại diện các cấp lãnh đạo ở Hải Phòng đưa ra
nhiều thông tin rất mâu thuẫn nhau...

<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Chính quyền huyện Tiên
Lãng thiếu minh bạch và có những hành vi bất tuân pháp luật.
Vụ việc nghiêm trọng này cũng là lời cảnh báo về xu hướng
chính quyền dùng cưỡng chế để giải quyết công việc.<img
class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> </div><div
class="quoteauthor">»
Ông Lê Đức Tiết</div></div>

- Đại diện cao nhất của TP Hải Phòng là ông Đỗ Trung Thoại
- phó chủ tịch UBND TP - nói dân bức xúc vào phá nhà ông
Vươn. Nhưng thực tế không phải. Tôi cho rằng chính quyền
Hải Phòng thiếu nhạy cảm trước vụ việc rất nghiêm trọng
này. Ông chánh văn phòng UBND huyện Tiên Lãng nói cứ thu hồi
đã rồi giao cho ai thì tính sau. Một người đại diện cho
chính quyền mà trả lời như vậy là không thể hiện đúng vai
trò của nhà chức trách, không phải là cách trả lời của
người cầm cân nảy mực.

* Thưa ông, đoàn giám sát của MTTQ VN về xã Quang Vinh
đã nghe được nhân dân nơi đó nói thế nào về vụ việc
này?

- Trong thời gian về tận địa phương tìm hiểu sự việc,
đoàn chúng tôi tiếp xúc với 11 người không hẹn trước, trong
đó có những đảng viên lão thành, có người nguyên là bí thư
Đảng ủy xã Vinh Quang, có người có đất bị thu hồi, có
những người không có liên quan gì... Tất cả họ đều không
tán thành với việc làm của chính quyền nơi đây. Người dân
cho rằng chính quyền có những xử lý trái đạo lý, trái luật
pháp. Có nhiều người nói đây là vụ việc bất bình thường.
Cá nhân tôi thấy rằng công tác Đảng, công tác dân vận ở
đây không phát huy được tác dụng.

* Theo ông, từ vụ việc ở Tiên Lãng cần rút ra
những bài học gì?

- Giữa Đảng, chính quyền và nhân dân cần tăng cường đối
thoại để có sự hiểu biết và chia sẻ với nhau. Những
người cầm cân nảy mực, công bộc của dân phải được lựa
chọn kỹ càng, phải được giám sát chặt chẽ trong quá trình
thực thi công vụ, thực thi pháp luật.

Về Đảng cũng vậy, tôi tiếp xúc với ông bí thư Đảng ủy
xã Vinh Quang thấy ông ấy đến nay còn phân biệt giữa dân
ngụ cư (ông Vươn) và dân chính cư thì quả là không ổn.
Đảng lãnh đạo chính quyền, hơn ai hết phải sâu sát từng
vấn đề bức xúc ở địa phương. Các cấp Mặt trận cũng
cần phải gần dân hơn nữa, kịp thời có tiếng nói trong
những vụ việc bức xúc như vậy.

Cũng qua vụ việc này, tôi thấy chính quyền trong quan hệ với
dân vẫn thiên về cưỡng chế, ít thuyết phục. Đây là điều
rất đáng lo. Chỉ có hai hộ dân mà sử dụng hàng trăm người
với công an, bộ đội, biên phòng đến cưỡng chế rồi coi
đó như thắng lợi của một trận đánh thì không đúng. Trung
ương cần sớm chấn chỉnh xu hướng này, phải rút kinh
nghiệm, không nên để xảy ra tình trạng chính quyền đẩy
người dân vào thế đối lập.

* Theo ông, pháp luật về đất đai có nên thay
đổi?

- Đây quả là câu chuyện lớn và hệ trọng. Những vấn đề
như quyền sở hữu đất đai, thời hạn sử dụng đất... hi
vọng sắp tới Quốc hội bàn khi sửa đổi hiến pháp. Tuy
nhiên, vụ việc ở Tiên Lãng là vụ việc bất tuân luật pháp.

* Qua việc kiến nghị về vụ án bà Trần Ngọc
Sương ở nông trường sông Hậu và sự vào cuộc trong vụ Tiên
Lãng, ông nghĩ gì về vai trò của MTTQ VN?

- Việc giám sát sự tuân thủ pháp luật của các cơ quan, các
viên chức nhà nước là một trong những chức năng chính của
Mặt trận. Thấy sai phải lên tiếng, thấy dân bức xúc hay bị
thiệt thòi quyền lợi thì phải bảo vệ dân. Công lý là
điều nhân dân khát khao. Thiếu ăn, rách mặc có thể chịu
đựng được, nhưng mỗi khi công lý bị chà đạp, bị vi phạm
thì lòng dân không yên. Mặt trận giám sát chính quyền không
phải là để chống đối chính quyền, mà để phát hiện
những đối tượng thoái hóa, sâu mọt trong bộ máy.

LÊ KIÊN - THÂN HOÀNG thực hiện

<div class="special_quote"><h2>Không được bỏ rơi những hoàn cảnh
đáng thương</h2>

"Ngoài các cụ ở MTTQ VN trên trung ương về thăm hỏi
trước tết, không có bất kỳ vị nào đại diện chính quyền
hay Mặt trận các cấp ở Hải Phòng đến nhà em trong dịp tết
cả, chính quyền ở đây họ lạnh giá lắm anh ạ" - chị
Phạm Thị Hiền, em dâu ông Đoàn Văn Vươn (đối tượng bị
khởi tố tội giết người trong vụ chống cưỡng chế thu hồi
đất ở Tiên Lãng), cho biết như vậy trưa 27-1.

Bình luận về việc này, ông Lê Đức Tiết nói: "Thời
điểm chúng tôi đến Tiên Lãng giám sát đã cận tết (26
tết), trong sáu điểm mà tôi có đề nghị trong cuộc làm việc
với MTTQ TP Hải Phòng là cần phải xóa bỏ sự nghi kỵ giữa
chính quyền và người dân, trước mắt cần quan tâm chăm lo
cái tết cho gia đình ông Vươn, nhất là với các cháu nhỏ.
Đề nghị như vậy là xuất phát từ đạo lý của dân tộc ta,
tết đến đừng bỏ rơi những hoàn cảnh đáng thương. Còn
vụ việc chống cưỡng chế thu hồi đất ở xã Vinh Quang,
huyện Tiên Lãng đúng sai thế nào đã có pháp luật xử lý.
Chúng tôi đề nghị như vậy mà họ không thực hiện, không
quan tâm gì cả thì thật đáng chê trách".

Sau khi cưỡng chế thu hồi khu đầm của ông Vươn, chính quyền
huyện Tiên Lãng đã giao UBND xã Vinh Quang tiếp quản luôn cả
phần đất 21ha không thuộc diện phải cưỡng chế thu hồi
(trong đó có khu vực ngôi nhà 2 tầng của gia đình ông Vươn
bị đánh sập). Nhưng cho tới sát tết, chính quyền xã Vinh
Quang không còn phong tỏa khu vực này nữa. Đến mồng 1 tết
(23-1), chị Nguyễn Thị Thương (vợ ông Vươn) và chị Phạm
Thị Hiền (vợ ông Quý) cùng các cháu nhỏ đã ra khu vực này
để căng bạt, dựng lều ở tạm. "Tuy ở trong lều giữa
trời rất giá rét, nhưng gia đình chúng em cảm thấy rất ấm
lòng trước tình cảm của bà con cô bác ở xã Vinh Quang. Nhiều
người đã ra thăm hỏi, cho quà chúng em và các cháu. Rất
nhiều người ở tận Hà Nội, miền Nam, miền Trung mà chúng em
không biết mặt, không biết tên đã gửi quà và tiền giúp gia
đình đón tết" - chị Hiền cho hay.

Lê Kiên</div>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11455), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Người Buôn Gió - Một trăm một chén nước trà

2012-01-28T06:23:00.001+07:00

Trà nóng một trăm đồng một chén, trà đá thì hai trăm
đồng.

Lúc ấy trời còn đang trong mùa lạnh, chỉ có trà nóng là bán
được. Mẹ cứ gặp gió lạnh là nôn khan, hắn ngồi bán hàng
thay cho mẹ. Giờ nhà chỉ còn hai mẹ con và quán nước chè
của mẹ là kế sinh nhai.

Hắn mới ra tù, sau nhiều năm trong trại cải tạo trở về
cuộc sống bên ngoài còn nhiều bỡ ngỡ. Hôm đầu tiên hắn
nhìn đường phố kêu sao chật thế. Mẹ cười bảo anh đi
đến anh về nhà vẫn từng ấy mét, phố xá vẫn từng ấy
thước, mất đi đâu mà kêu bé. Hắn phì cười, ừ nhỉ,
chẳng qua mấy năm ở trên ruộng đồng, núi non rộng rãi sải
bước chân quen rồi. Giờ đi mấy bước là đụng người,
đụng vật bé là phải thôi. Còn nữa lúc ngủ chiều nghe
tiếng kẻng đổ rác, hắn vùng dậy lao xuống giường, mẹ
hỏi làm sao, hắn mới nhớ ra ở nhà mà cứ nghĩ tiếng kẻng
báo thức ở trại giam. Tiếng kẻng mà bọn tù gọi là kẻng
gọi hồn.

Mẹ đưa 5 nghìn bảo đi chợ, dặn 2 nghìn mua gạo, 2 nghìn mua
thịt ba chỉ, 1 nghìn mua rau cải. Thịt ba chỉ luộc lấy nước
để nấu rau cải, xong đem thịt rim cháy cạnh. Hắn nấu cơm
xong ăn trước rồi ra trông hàng cho mẹ ăn, mẹ dặn:

- Trà nóng một trăm một chén, trà đá thì hai trăm, thuốc
lá hai trăm một điếu con nhé.

Tối mẹ con ngồi ăn cơm, mẹ nói:

- Thôi anh mới về, cứ bán hàng với mẹ, rồi tìm công
việc gì sau.

Hắn bán hàng cho mẹ, mua báo Rao Vặt đọc mục tìm việc, chỗ
đòi có xe máy, chỗ đòi có tay nghề. Hắn chỉ tìm được
mục bảo vệ, đưa hàng (không cần có xe). Sáng mẹ cho hai
nghìn ăn sáng, uống nước hắn mượn xe đạp hàng xóm đạp xe
đến nơi xin việc. Hóa ra đều là văn phòng giới thiệu việc
làm. Họ nói phải nộp 50 nghìn lệ phí.

8 tờ năm nghìn, 5 tờ 2 nghìn, mẹ vuốt từng tờ thật phẳng
kẹp gáy thành từng chục nghìn một. Hai tờ năm nghìn tờ nọ
kẹp gáy tờ kia, một tờ 2 nghìn kẹp gáy 4 tờ còn lại. Đếm
trong xong rồi đếm gáy, đủ 5 gáy tiền là đủ năm chục
nghìn. Mẹ bảo cầm cẩn thận, anh là hay ẩu lắm, từng này
là bao nhiêu chén nước trà của mẹ đấy anh biết không?

Hắn làm bảo vệ cho một công ty THHH, hắn chỉ nghe nói vậy,
cái công ty ấy có cái xác nhà không, chả thấy ai làm việc.
Hàng ngày hắn đến ngồi ở cái phòng có đúng cái ghế và
bàn cũ mèm. Trưa mua cơm hàng ăn, chiều khóa cửa về. Mỗi
sáng hắn đi làm, mẹ nhìn thương mến lắm, mẹ khoe mấy bà
hàng xóm cháu nó có việc làm, nét mặt mẹ rạng ngời niềm
vui. Được bốn ngày thì người chủ công ty dẫn một người
đàn ông khác đến, bảo hắn trao chìa khóa, ông ấy nói hắn
làm không hợp, cứ về rồi mai kia công ty hoạt động sẽ gọi
đến làm chân đi đưa hàng.

Nghỉ nhà mãi cả tuần không ai gọi, mẹ bảo có khi họ không
muốn anh làm họ đuổi khéo. Hắn mò đến chỗ nhà ấy, thấy
có người ở, vào hỏi thi họ nói nhà này tôi mới mua được
hai hôm, đang dọn đồ đến. Hắn hỏi công ty ấy người ta đi
đâu, chủ nhà nói làm gì có công ty nào ở đây, nhà này tôi
mua hai tháng nay, nhưng mới đặt tiền, hôm kia trao hết thì
nhận chìa khóa người ta trao nhà là hoàn tất mua bán. Hắn quay
lại văn phòng môi giới việc làm, hỏi sao lại thế, bên môi
giới đưa nói họ chỉ biết giới thiệu việc làm và lấy
phí,nào công đưa đi, công giới thiệu còn, đã có người
nhận làm rồi, còn làm được hay không làm được thì là
người làm với chủ thuê, làm sao họ biết được.

Hắn lại ở nhà bán nước chè giúp mẹ, một hôm có hai
người khách vào nói chuyện, họ nói về mở văn phòng môi
giới việc làm, nhà đất là ăn nhất. Khách mua nhà cứ đưa
đến chỉ nhà là lấy 50 nghìn, mua hay không mặc kệ chủ nhà
với nhau, ngày 3 khách là cũng có 150 nghìn. Rồi họ còn nói là
ông kiếm nhà nào quen cứ giả vờ là muốn bán, khách dẫn
đến đòi giá cao không mua được, những cứ có 50 nghìn dẫn
đi chia cho nhà kia mấy chục là ngon. Ồ thì ra là lừa đảo à,
hắn chợt nghĩ đến việc mình đi làm, hỏi ông khách. Ông
khách bảo môi giới việc làm thì cứ côn ti nhê với đứa nào
đó, giả vờ nhận thử việc vài ngày đến 1 tuần rồi bảo
không hợp. Mình có tiền thu phí, còn đứa kia được có kẻ
làm thuê dăm hôm không bị mất tiền trả lương là được.
Đứa nào cãi được mình cơ chứ, mình làm chặt chẽ, đúng
luật, ông mua nhà được hay không việc của ông, tôi chỉ lấy
công 50 nghìn dẫn đi, mua cái nhà thì 50 nghìn bõ bèn gì. Phần
xin việc thì tôi chỉ giới thiệu, đưa đi, bảo đảm đúng
công việc thỏa thuận môi giới. Ông làm được không với
người ta là do khả năng của ông, tôi sao mà biết được.

Hai ông khách trả 1 nghìn cho hai chén nước và hai điếu thuốc,
không lấy tiền trả lại. Hắn cầm tờ một nghìn máu sôi
sùng sục, răng nghiến chặt. Hắn từng chém người thuê, đòi
nợ thuê được hàng trăm nghìn, miễn là đối tượng phải
vào viện, có phải khâu thế là ngon tiền. Hắn biết chém vào
đâu để đối tượng không chết, không di chứng hậu quả,
nhát chém sâu từng nào đủ phải khâu, cứa dao thế nào để
đủ khâu bao nhiêu mũi. Chém ở thời điểm nào, thoát thân ra
sao...

Ề chề, cay đắng, hôm nay hắn bị người ta chém, chém bằng
luật lệ chặt chẽ. Chém đúng vào cái lúc hắn muốn tìm công
việc lao động chân tay, sống bằng mồ hôi, sức lực sau bao
năm vác đá, trồng rau nắng mưa ở trại tù. Lúc mà hắn và
mẹ bưng từng chén nước trà lấy được 100 đồng có cả
vốn lẫn lãi, công sức vào đó. 50 nghìn là bao chén nước trè
của mẹ. Lúc mà bao thằng bạn giang hồ đảo qua thì thầm rủ
rê mối nọ, mối kia bị hắn bỏ ngoài tai...Hắn cay cái con
ranh ở phòng môi giới việc. Địt mẹ con chó con, bố mày chém
người lấy tiền, từng phạm pháp đi tù, giờ về thương mẹ
muốn làm người lành cho mẹ già vui những ngày còn lại trong
đời. Không phải túi nhỏ, to lỉnh kỉnh đi tiếp tế cho con
những ngày hè đổ lửa hay mùa đông mua gió. Giờ những con
chó như chúng mày lại chém cả tao lẫn mẹ tao lúc này. Cả
đêm hắn không ngủ, chỉ mong sáng dắt dao đến hỏi tội con
ranh xem chúng nó trả tiền lại không. Hắn nhớ lúc mẹ vuốt
tiền đưa, lời mẹ như gửi hết hy vọng vào đó, một trăm
một chén nước trà con ạ.

Mờ sáng hắn dậy đánh răng, rửa mặt. Phải đợi thêm chút
nữa mới mượn được xe đạp, hắn bọc con dao vào mấy
lượt giấy báo nhìn đồng hồ chờ. Tiếng đồng hồ tích
tắc, trong khi nghe tiếng tíc tắc ấy hắn nghe thấy thấy
tiếng mõ của mẹ trên gác. Hắn lên đứng ở cầu thang nghe
tiếng mẹ lần cuối thế nào. Hắn xử xong bọn này sẽ đi
theo bọn thằng Thắng, biết bao giờ còn nghe tiếng mẹ. Tiếng
mẹ rì rầm...

- Nam mô quan thế âm Bồ Tát, Nam mô...con xin cho nam tử con
là...tuổi Tân...năm nay sớm có được công ăn việc làm, sớm
yên bề gia thất, con Nam Mô...phù hộ độ trì, con lạy
Thánh...con lạy Mẫu...con lạy chín phương trời, mười phương
Phật, con lạy...

Hắn gục đầu vào bậc thang, đi lên các bậc thang kia là mẹ
già đang cầu nguyện, đi xuống là đến chỗ con ranh ở văn
phòng môi giới việc làm. Một lúc sau hắn bừng tỉnh khi nghe
tiếng động mẹ cất mõ, chuông. Hắn đi lên xin mẹ tiền mua
báo Rao Vặt.

Mẹ cho 4 nghìn, bảo con ăn gì đó nhé, lâu rồi mấy khi anh
dậy sớm để ăn sáng đâu.

Mùa xuân năm đó hắn xin được việc làm không mất phí.
Người đàn ông tuyển người gắt với hắn:

- Tôi đăng báo là tuyển người có tay nghề cơ mà.

Hắn nhìn sâu vào đôi mắt của ông. Nói chậm từng tiếng:

- Em hứa với anh em sẽ biết nghề nhanh nhất, xin anh cho em
được thử việc.

Không biết người đàn ông khó tính ấy đọc được gì trong
mắt hắn, ông thở dài:

- Thôi tao cho mày thử một tuần.

Được 3 ngày, ông gọi hắn bảo:

- Giờ tháng đầu lương mày là 300 nghìn.

Ba tháng sau lương hắn được 800 nghìn. Lúc đưa tiền lương
cho mẹ, mẹ bảo để dành rồi mẹ vay bát họ mua cho cái xe
máy mà đi làm con ạ. Anh đi làm thế này là mẹ yên tâm, không
lo còn dại dột như xưa nữa.

Bây giờ mẹ hắn không còn bán nước chè nữa, nhưng thứ
nước mà hắn thích uống nhất trên đời này vẫn là trà
mạn, thích nhất cái thứ uống rẻ tiền lúc đầu chan chát sau
vị ngọt đọng trên miệng lâm râm.

Lần nọ trên đường phố của Châu Âu, hắn đi tìm mãi thứ
nước ấy, sau người bạn đi cùng phải đưa hắn vào một
quán ăn sang trọng. Hai thằng ăn hết gần 200 euro để được
ấm trà tráng miệng nhạt toẹt. Hắn bảo bạn rằng:

- Tôi không xa quê hương được đâu ông ạ, tôi nghiện trà.

Bạn nói:

- Ở đây cũng có, tại ông muốn ngay, chứ mình tìm mua siêu
thị thì cái gì bên Việt Nam có bên này cũng có, ở khu bán cho
người Việt mình có hết, rau muống cũng có mà.

Hắn lắc đầu:

- Không, tôi thích quán trà ở vỉa hè, hay đầu ngõ, nơi có
những chiếc ghế dài bằng gỗ bóng loáng vì ngồi nhiều, có
mặt bàn gỗ xước tróc, có những chiếc cốc Bát Tràng, có
một bà cụ già áo nâu bán hàng cơ, ở đây không có được
như thế. Ngày xưa mẹ tôi cũng bán nước trà mạn đấy, hồi
ấy có một trăm đồng một chén thôi. Tôi còn làm thơ về
điều ấy là:

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11454), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Frzf - Một ngàn điều tốt đẹp trong một phút

2012-01-28T04:12:00.001+07:00

<div class="special_quote">Vào ngày 27/01/2012, Frozen Face Test Proxy
không cung cấp proxy để vượt Facebook nữa. Sau khi cân nhắc
cẩn thận, tôi nghĩ rằng việc giải quyết vấn đề truy cập
facebook bằng proxy là việc làm không đi đến đâu, không giải
quyết được vấn đề gì dài hạn cả.

Sau đây là nội dung bài viết tôi đưa lên một vài ngày
trước.

Nếu có cơ hội và thời gian, tôi có thể sẽ làm một
việc gì đó khác, nhưng tôi không hứa hẹn điều gì cả. --
frzf.

Nếu bạn có yêu cầu/thắc mắc/góp ý/chia sẻ, xin gửi
đến frzzzf@gmail.com.</div>

<h2>Qua Facebook, chúng ta có 1000 điều tốt đẹp chỉ trong một
phút</h2>

Tôi đã có rất nhiều bất ngờ trong khi vận hành Frozen Face
làm proxy tới Facebook. Ví dụ, vào đêm Giao thừa, sau 3 ngày
công bố, lưu lượng truy cập Frozen Face lên tới 80MB/phút, tức
là hơn 1MB/giây. Để thấy con số này kinh khủng như thế nào,
hãy cho rằng để một người truy cập Facebook để gửi lên
một câu status chúc mừng năm mới, thì truyền tải mọi thứ
mất khoảng 80KB. Thế tức là chúng ta có ít nhất 1000 lời
chúc trong một phút. Một ngàn điều tốt đẹp những người
trẻ tuổi như chúng ta mang đến cho nhau. Đó chẳng phải là
một điều tuyệt vời ư?

Tôi cảm thấy mình đã làm một việc có ý nghĩa khi góp phần
nhỏ vào việc kết nối những nụ cười của người Việt ở
nhà tới những người Việt xa xứ, tới bạn bè khắp nơi trên
thế giới, giúp mang những tình cảm những người yêu và
những người thân đến với nhau.

Nhưng tôi nhận ra một số vấn đề của Frozen Face. Từ khi mở
ra Frozen Face, đường tăng trưởng về băng thông hầu như là
một đường chéo hướng lên. Ngày thứ nhất 2GB/ngày, tới hôm
nay đã lên đến gần 10GB/ngày. Ngay cả nếu mọi việc giữ
nguyên như bây giờ, thì tôi cũng không có đủ tiềm lực tài
chánh để bao sân cho lượng băng thông một cách khủng khiếp
như thế này. Vì thế tôi quyết định sẽ "chia tay" với quí
anh chị và các bạn sau khi "lì xì" mọi người trong một thời
gian từ khoảng 1-2 tuần gì đó nữa truy cập Facebook qua Frozen
Face nếu không có gì quá đặc biệt xảy ra. Tôi hy vọng mọi
người sẽ tận hưởng việc kết nối Facebook một cách thông
suốt để gửi hình ảnh, liên lạc tâm tình với những người
thân của mình trong những ngày vui đặc biệt này.

Khi mở ra Frozen Face tôi chỉ muốn là một dự án thử nghiệm
để thăm dò chứ không phải là câu trả lời cho việc truy
cập facebook và những trang mạng bị cấm khác tại Việt Nam.

Sự thật là câu trả lời không phải là ở chỗ ai đó có
thể cung cấp băng thông truy cập miễn phí cho chúng ta vào một
lúc nào đó, đó là câu trả lời cho một vấn đề trên ngọn.
Vấn đề ở gốc rễ, là việc những con người đàng hoàng,
làm những công việc đàng hoàng, ở trên một đất nước tự
do như chúng ta bị cấm vào mạng làm những điều tốt đẹp,
và phải chui rúc qua các proxy như những con chuột. Những thông
tin bổ ích chúng ta có thể học từ bạn bè lúc thì truy cập
được lúc thì không, trong khi đó các trang web đồi trụy để
ru ngủ và thủ dâm thì luôn vào vèo vèo.

Tôi tin rằng Internet và công nghệ thông tin, tiếp cận với
bạn bè năm châu và học tập từ họ là làn gió có thể
khiến đất nước Việt Nam vẻ vang sánh vai với những cường
quốc trên thế giới. Những điều này, những người trẻ
tuổi ở Trung Quốc đã không thể làm. Họ không biết và không
thể truy cập google, facebook, youtube... chỉ biết ru rú ở xó
nhà với những công cụ bằng tiếng Trung của mình và sẽ trở
thành những kẻ nhu nhược, ngu muội. Chúng ta rồi có theo
bước chân của những người Trung Quốc không? Tôi không rõ.
Điều đó là hoàn toàn có thể.

Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta lên tiếng nói ủng hộ
một mạng internet mở, và lên tiếng phản đối việc bị cấm
đoán, bị hạn chế, tường lửa. Đó là cách những người
trẻ như chúng ta có thể học tập, kết nối, đoàn kết và
tạo ra được những điều tuyệt vời.

Chúng ta đều hiểu hiểu rằng một mạng internet mở có lợi
như thế nào, nhưng nhiều người khác không hiểu. Trong số
những người không hiểu, có thể có ba mẹ bạn, có bạn bè
của bạn đang học ở trung học, đại học, có người bác
Đảng viên của bạn đang làm ở ủy ban nhân dân, những
người đang làm cho văn phòng chính phủ.

Họ ít tiếp xúc với Internet, cho rằng phải kiểm duyệt những
trang như facebook. Nhưng chúng ta chưa bao giờ tìm cách thuyết
phục họ điều ngược lại. Tôi tin rằng chúng ta, những
người lớp trẻ ở Việt Nam, là những người có đủ lý trí
và khả năng để làm được việc đó.

Tôi đã đi nhiều nơi, thấy những người trẻ tuổi ở các
đất nước khác: Họ là những người dám đứng lên phản
đối các dự luật cho quyền tự do trên mạng như <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BB%B1_lu%E1%BA%ADt_%C4%90%C3%ACnh_ch%E1%BB%89_ho%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BB%99ng_vi_ph%E1%BA%A1m_b%E1%BA%A3n_quy%E1%BB%81n_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn">SOPA</a>,
<a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BB%B1_lu%E1%BA%ADt_PROTECT_IP">PIPA</a>.
Có những việc mà những người cầm cân nảy mực ngay cả ở
một đất nước tiên tiến như Hoa Kỳ cũng không hiểu. Nhưng
khi có tiếng nói của những người trẻ tuổi, họ đã nghe ra.
Sự thật là các dự luật đó đã thất bại.

Những người trẻ tuổi ở đất nước khác, họ là những
người đã làm nên <a
href="https://www.google.com/search?tbm=isch&hl=en&q=summer+of+love">Mùa hè
lịch sử 1969</a>. Những người trẻ tuổi ở đất nước ta,
họ là những người làm nên <a
href="https://www.google.com/search?q=%22phong+trào%22+%22h%E1%BB%8Dc+sinh%22+%22sinh+viên%22+%22bi%E1%BB%83u+tình%22">phong
trào học sinh sinh viên 1950</a>.

Chúng ta không muốn xã hội hay những người bạn nước ngoài
đối với lớp trẻ Việt Nam chúng ta là những người nông
cạn, hèn nhát, chỉ biết đến yên ấm cho mình, chỉ biết
ngồi xó nhà ngắm ảnh gái, xem phim sex.

Tôi tin rằng đã đến lúc chúng ta --
những người trẻ tuổi, có tri thức, tài năng, tầm hiểu
biết -- nắm tay nhau để cất lên một tiếng nói cho một tầng
lớp chưa từng có bao giờ trong lịch sử. Những con chuột
không bao giờ dám nói. Nhưng những chúng ta thì có thể lên
tiếng nói cho chính mình. Vì chúng ta là những người đàng
hoàng. Những người ngẩng cao đầu. Những người luôn sẵn
sàng chiến thắng.

Làm như thế nào, thì tôi tin rằng một ngàn người sẽ có
một ngàn cách khác nhau. Nếu bạn là một học sinh hay sinh
viên, bạn có thể nói cho những người bạn bè, ba mẹ, người
thân, hay thậm chí người bác của mình đang làm ở trên ủy
ban thành phố biết các bạn đang cần liên lạc, cần facebook,
cần những thông tin hữu ích trên mạng đến mức nào. Nếu
bạn viết báo, bạn có thể viết một bài báo nói về việc
những trang web hữu ích như facebook đang gặp khó khăn khi truy
cập ảnh hưởng đến chúng ta ra sao. Nếu bạn viết blog, bạn
có thể blog về ý nghĩ của mình. Nếu bạn lên Youtube, bạn có
thể tải lên video để mọi người cùng hưởng ứng mình. Nếu
bạn dùng mạng xã hội như linkhay hay facebook hay vào các forum,
bạn có thể gửi link hay trích lại những trang web nói về vấn
đề này, link đến blog này. Bạn có thể copy paste vào trang web
hay note của mình. Bạn có thể dùng twitter để link tới. Bạn
có thể viết thư cho nhà chức trách. Có rất nhiều cách.

Xin đừng làm một kẻ hèn nhát không bao giờ dám cất
tiếng nói của mình. Đừng sợ chúng ta đang đi ngược lại
dòng nước và có thể gặp rắc rối. Benjamin Franklin, người
sáng lập ra nước Hoa Kỳ phồn thịnh, từng nói "He who would
trade liberty for some temporary security, deserves neither liberty nor
security" -- kẻ hèn nhát đánh đổi tự do để cầu êm ấm bình
an tạm thời, thì không xứng đáng hưởng bất cứ thứ gì,
tự do hay êm ấm.

Bạn và tôi chỉ sống một lần. Tôi nghĩ làm kẻ hèn nhát,
không bao giờ dám bày tỏ ý kiến của mình, sống như thế phí
đi.

Những điều tốt đẹp như một ngàn lời chúc giao thừa có
thể thành một triệu lời chúc giao thừa năm tới nếu chúng ta
tin rằng những việc làm của mình có thể chuyển vần được
vận mệnh của đất nước, của thế hệ, của dân tộc Việt
rồng tiên.

Chúc quí anh chị và các bạn một năm con Rồng với nhiều
thành công.

Edited ngày 27/1, thêm bớt một chút.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11453), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Phạm Thị Hoài – Bóng đá cao cấp

2012-01-28T03:55:00.001+07:00

Một lần vượt qua vòng loại Giải Vô địch Thế giới. Một
lần cũng đủ mãn nguyện. Đủ thổi bùng sinh khí dân tộc cho
cả một thập kỉ. Đủ đặt bệ phóng cho lòng tự hào của
cả một thế hệ và cung cấp huyền thoại cho muôn đời. Đủ
dựng một tượng đài thành tích chói lòa cho chúng ta đến soi
thể diện. Chúng ta đang nói về bóng đá.

Bóng đá, ở một đất nước còn nhiều khó khăn. Chúng ta chưa
có điều kiện cải thiện <a
href="http://en.rsf.org/press-freedom-index-2011-2012,1043.html">vị trí
172/179 trong bảng xếp hạng Tự do Báo chí của RSF</a> lên một
chút, ngang hàng 117 với đất nước Khmer anh em chẳng hạn,
nhưng vị trí thứ 40 trong bảng xếp hạng của FIFA thì đến
năm 2020 dứt khoát phải đạt được. Nhà nước Việt Nam sẵn
sàng thông qua khoản ngân sách mỗi năm 2000 tỉ, kèm theo một
căn hộ cao cấp giữa thủ đô, một biệt thự sang trọng trên
một hòn đảo – chừng nào đảo này còn thuộc Việt Nam –
và một trụ sở hiện đại cho dự án Chiến lược Bóng đá
Cao cấp. Để mời đích thân Pep Guardiola và Lionel Messi, mỗi khi
Barça cho họ nghỉ phép, tất nhiên họ nên có quốc tịch phụ
là quốc tịch Việt Nam. Cũng như mời các siêu cầu thủ thế
giới thỉnh thoảng sang đá hữu nghị, Sepp Blatter và Pelé sang
đọc diễn văn và Pierluigi Collina sang mở khóa đào tạo thổi
còi.

Chúng ta còn nghèo, nhưng chúng ta biết chi tiền đích đáng.
Bởi bóng đá không chỉ là bóng đá. Nó đặt nền móng. Nó
dẫn dắt toàn bộ nền thể thao Việt Nam vào quỹ đạo quốc
tế. Nó nâng cấp văn hóa thể thao. Nó chắp cánh cho niềm tin
vào tương lai của bạn trẻ, dù môn thể thao trong trường phổ
thông của chúng ta vẫn là tập đội hình đi đều bước. Dù
số đông dân chúng trong đất nước có gần 3000 sông ngòi và
gần 3500 Km bờ biển này vẫn không biết bơi và đóng góp
chính của Việt Nam trong các kì Thế vận hội vẫn là tà áo
dài trong lễ khai mạc. Dù đội tuyển quốc gia của nền bóng
đá sơ cấp vẫn chăm chỉ nhích lên tụt xuống bốn năm một
lần từ vòng sơ loại 1 sang vòng sơ loại 2 và quyết không bén
mảng đến vòng loại cho World Cup. VFF vẫn lụi hụi đuổi
huấn luyện viên ngoại quốc hạng ba này, mời huấn luyện
viên ngoại quốc hạng tư khác cho một mức lương có thể nuôi
sống cả tá huấn luyện viên bản xứ mà thành tích cao nhất
là hạng thứ 99, giữ được vỏn vẹn một tháng và nay đã
mất. Vẫn khổ sở với cầu thủ vừa thấp vừa yếu lại
thiếu niềm tin, với những tiếng còi méo của trọng tài, với
bóng đá đi đêm và bạo lực sân cỏ. Với tất cả sự
nghiệp dư hoành tráng khoác áo chuyên nghiệp.

Ôi bóng đá cao cấp! Trước sứ mệnh bất khả thi của ngươi,
cả Hollywood lẫn Scientology đều đầu hàng.

Tôi yêu bóng đá, vì nó là một trong rất ít thứ trên thế
gian này thản nhiên bày ra đúng thực chất của nó, bất chấp
mọi ảnh hưởng, mọi thế lực, mọi ràng buộc ngoài nó.
Thượng đế đã một lần thò tay vào cuộc, nhưng cũng chỉ
để báo hiệu cú sút thần kì của Maradona sau đó, từ khoảng
cách 60 mét, vào khung thành của Peter Shilton ở México. Bóng đá
Argentina năm ấy xứng đáng có đấng tối cao làm cổ động
viên. Đội tuyển ngựa bay Bắc Hàn thảm bại trên sân Nam Phi
năm kia, dù tai bên này nghe chỉ đạo trực tiếp qua điện
thoại của cố lãnh tụ kính yêu rằng phải đá như thế nào
để mở mắt thế giới, tai bên kia nghe lời hứa cũng của cố
lãnh tụ kính yêu, rằng mỗi quả thua là một năm tập trung
cải tạo.

Trái banh dát vàng không bay vào lưới nhanh hơn. Trái banh đã
học nghị quyết và đã hô quyết tâm không biết đường vào
khung thành ngắn hơn. Tỉ số ăn may một trận không làm nên
một mùa bóng. Một huấn luyện viên xuất sắc chỉ phát điên
giữa sự bất tài ngồi ghế công chức thể thao mơ phép mầu
đến bằng tầu cao tốc. Một cầu thủ làm bàn thiên tài chỉ
là tai họa cho chính mình trên một sân cỏ tầm thường, giữa
một đội nhà tầm thường và trước một đội bạn tầm
thường. Bóng đá là tim là óc và trí tuệ của tập thể, là
mặt mũi và thái độ sống của cộng đồng, là đầu và lưng
và năng lực tổ chức của xã hội, là ngực và mông và lòng
dấn thân của cá nhân. Cuối cùng mới là chân. Chỉ không là
hoang tưởng.

Bóng đá không biết khai man lí lịch, trưng bằng cấp giả, báo
cáo thành tích ảo và trấn an bằng viễn cảnh vay nóng. Bóng
đá Việt Nam là lời khai thành thật nhất về thực tại Việt
Nam.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11411), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Trò chuyện cùng bác Trần Văn Huỳnh, thân phụ anh Trần Huỳnh Duy Thức

2012-01-27T23:42:00.000+07:00

Trong những ngày qua, cộng đồng mạng đã chứng kiến những
nỗ lực của một người cha tranh đấu không ngừng nghĩ cho
tự do của con trai mình. Đó là bác Trần Văn Huỳnh với những
vận động quốc tế cho anh Trần Huỳnh Duy Thức, người đã
bị nhà nước tuyên án 16 năm tù giam vì những hoạt động
nhằm xây dựng dân chủ và phát triển Việt Nam. Trong những
ngày đầu năm, Dân Làm Báo đã liên lạc với bác Huỳnh qua
trang blog của bác để hỏi thăm về những vận động của
bác.

Nhân dịp này, bác Huỳnh cũng cho biết gia đình vừa mới vào
thăm anh Thức ở trại giam Xuân Lộc, về tình trạng sức khỏe
cũng như tinh thần của anh Thức. Bác Huỳnh cũng đã chuyển
bài thơ "Chấn Lạc Hồng" mà anh Thức đã khai bút đầu xuân
ở trong tù vào thời khắc giao thừa về tình hình đất nước.
Xin gửi đến các bạn đọc phần trao đổi với bác Trần Văn
Huỳnh - thân phụ của anh Trần Huỳnh Duy Thức.

Dân Làm Báo: Thưa bác Trần Văn Huỳnh, theo
như những gì đăng tải trên trang blog của bác, trong thời gian
qua bác đã có những vận động quốc tế cho tự do của anh
Trần Huỳnh Duy Thức, xin bác cho bạn đọc của Danlambao cũng
như mọi người biết về những nỗ lực này của bác.

Bác Trần Văn Huỳnh: Theo tài liệu hướng dẫn
đăng trên Danlambao về cách thức khiếu nại đến Nhóm Công
tác về Cầm tù Tùy tiện của Liên Hiệp Quốc, tôi và gia
đình đã gửi yêu cầu khiếu nại đến tổ chức này cho Trần
Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long, Lê Công Định và Nguyễn Tiến
Trung. Cùng lúc đó tôi cũng nhận được thông báo của nhiều
người ủng hộ cho biết đã gửi yêu cầu tương tự cho
trường hợp của Thức, trong đó có tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang.
Số lượng yêu cầu tương tự gửi đến tổ chức này đã
tăng vọt sau khi Danlambao đăng tải lời kêu gọi "Hãy lên
tiếng vì Trần Huỳnh Duy Thức và những người đã dấn thân
vì đất nước". Nhân đây tôi thay mặt cho gia đình xin gửi
lời cảm ơn sâu sắc đến Danlambao.

Trong những email của những người ủng hộ gửi đến, có một
số hướng dẫn và cung cấp địa chỉ cho tôi gửi đơn thư
đến cho các tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới. Tôi
thấy đây là ý tưởng hay nên đã gửi email đến 46 tổ chức
về nhân quyền và các đại sứ quán như danh sách mà các bạn
có thể tìm thấy chi tiết trên trang blog: tranfami.wordpress.com.

DLB: Bác cảm nhận như thế nào về kết quả
của việc làm cho đến ngày hôm nay cũng như sự hưởng ứng
của nhiều người khắp nơi đã lên tiếng, bày tỏ và tiếp
tay hỗ trợ vận động cho anh Thức?

Bác Trần Văn Huỳnh: Tôi đã nhận được những
phản hồi tích cực từ một số trong danh sách trên, cho biết
rằng họ đã nhận được thư của tôi và bày tỏ sự quan tâm
sâu sắc đến trường hợp của Thức và những người bạn.
Họ nói rằng họ đang làm việc chặt chẽ với không những
Nhóm Công tác về Cầm tù Tùy tiện mà còn những cơ chế đặc
biệt khác của Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc,
chẳng hạn như: Special Rapporteur on Freedom of Opinion and Expression
(Đặc trách về Tự do Quan điểm và Ngôn luận), và họ có
những lãnh đạo thường xuyên tham gia các buổi báo cáo hoặc
điều trần tại Hội đồng Nhân quyền của LHQ. Họ đánh giá
cao những việc làm của tôi và gia đình cũng như của các
phương tiện truyền thông đã lên tiếng và cung cấp thêm
nhiều thông tin hữu ích và bằng chứng xác đáng cho họ. Đó
là những gì rất cần để họ có thể thực hiện trách nhiệm
của mình.

Thời gian qua tôi hiểu ra rằng mình cần hết sức chủ động
kêu gọi và cung cấp thông tin cho các tổ chức này và các cơ
chế của LHQ về nhân quyền, vì họ gần như các cơ quan tư
pháp ở các nưóc tiến bộ - chỉ hành động khi có đơn khiếu
nại chính thức, chứ họ không thể đơn phương hành động
hoăc chủ động gợi ý.

DLB: Nhìn lại tất cả những gì đã trải qua,
xin bác chia sẻ tâm tình của bác về anh Thức cũng như chí
hướng của anh ấy.

Bác Trần Văn Huỳnh: Thức là người có hoài bão
và thực sự yêu nước. Lúc mới 5 tuổi chưa biết đọc viết
mà Thức đã biểu lộ thái độ chống lại cái xấu để bảo
vệ người tốt yếu thế qua những câu chuyện tranh tôi mua về
và đọc cho Thức nghe. Càng lớn Thức càng tỏ rõ tính cách
không chấp nhận bất công và không chịu khuất phục trước
những người thích bắt nạt. Người ta nói tính cách quyết
định số mệnh, rất đúng với Thức. Nhưng tôi tin rằng số
mệnh đó không dừng lại trong tù mà sẽ chuyển thành sứ
mệnh. Hơn bao giờ hết tôi tin vào con trai mình và con đường
Thức đã chọn. Những điều tốt đẹp sẽ đến với đất
nước cùng với Thức và những người đã dấn thân.

DLB: Bác có biết tin tức gì về anh Thức và
tình trạng anh ấy hiện nay như thế nào?

Bác Trần Văn Huỳnh: Hôm qua gia đình vừa lên
thăm Thức ở Trại giam Xuân Lộc. Thức vẫn khỏe, có phần
rắn chắc hơn, tinh thần rất vững vàng và luôn tin vào sự
thay đổi tốt đẹp sắp tới. Như mọi năm Thức đều làm
một bài thơ khai bút đầu xuân vào thời khắc giao thừa về
tình hình đất nước. Năm nay Thức làm bài thơ có tên là:
"Chấn Lạc Hồng" dưới đây:

Chấn Lạc Hồng Nhâm Thìn vận hội
Chấn Thăng Long khát vọng Rồng Tiên
Chấn khí dân cần chi sợ hãi
Chấn cường quyền dân chủ bừng vui
Chấn hiền tài thổi bùng nguyên khí
Chấn nhân quyền giàu có từ đây
Chấn quang minh con đường rộng mở
Chấn vang rền hào khí Việt Nam

DLB: Bác thấy tinh thần của anh Thức ra sao?

Bác Trần Văn Huỳnh: Tinh thần Thức rất vững
vàng và luôn tin và sự thay đổi tốt đẹp sắp tới. Thức
lạc quan hơn bao giờ hết. Thức trong tù nhưng vẫn là chỗ
dựa tinh thần của cả đại gia đình.

Xin cám ơn bác và xin kính chúc bác cùng gia đình luôn mạnh
khỏe, bình an và sớm được đoàn tụ với anh Trần Huỳnh Duy
Thức.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11430), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Nguyễn Thông - Nhạt như… Táo quân và các hội đoàn

2012-01-27T19:03:00.000+07:00

Đầu năm ai chẳng muốn nói chuyện vui. Mình cũng thế, chỉ
muốn đem điều vui vẻ đến cho mọi người. Nhưng tuổi tác
bây giờ khác trước, trí lự kém, nghĩ được cái gì không
biên ra ngay là quên tiệt. Vui hay không vui, tùy sự cảm nhận
của ai đó chứ mình chả ép.

Đêm giao thừa, dọn dẹp nhà cửa vừa xong, sắp mâm cơm cúng
gia tiên ông bà xong, mình cũng tranh thủ coi tí Táo quân (gặp
gỡ cuối năm). Cứ như bọn báo chí tuyên truyền dụ khị thì
chương trình năm nay nhiều mới lạ lắm, thẳng thắn dũng cảm
lắm, nhiều điều bức xúc từ lòng dân lắm… Rằng đạo
diễn Đỗ Thanh Hải bật mí thế này, danh hài Quốc Khánh, Quang
Thắng, Chí Trung tung tẩy thế kia, đầy những bất ngờ. Đại
loại rất hay, đáng xem.

Nhưng như các cụ dạy, cái gì cũng phải tận mắt thấy tai
nghe, đừng vội tin người. Táo quân VTV cũng thế. Xem xong, tràn
đầy thất vọng. Thấy bị lừa. Thấy hụt hẫng. Chả là
nhiều năm trước mình cũng từng xem Táo quân, có thiện cảm
với nó, có cái để so sánh. Đâu riêng mình, nhiều người
bảo, nó ngày càng nhạt. Và lần này thì nhạt như nước ốc.
Nhạt đến mức nếu có dốc cả núi muối vào cũng không chữa
nổi. Đã đành đào kép chỉ vài gương mặt ấy làm chi chả
nhạt, chiêu trò dăm ba miếng cũ xì làm chi chả nhạt, nhưng lý
do chính là nó đã hết hơi rồi, nó bị "tuyên giáo
hóa" rồi, nó đầy giọng điệu VTV chính thống, nó mang
hơi thở Trần Bình Minh ủy viên trung ương. Tức là nó uốn
éo, phường tuồng. Tuy nhiên phường tuồng thứ thiệt còn làm
người coi cười khóc, đau đớn, nghĩ suy chứ Táo của Trần
Bình Minh chả khác sợi bánh canh Trảng Bàng, vừa vào miệng
đã tọt ra trực tràng, không kịp để lại chút dinh dưỡng
nào. Nhìn cái lung túng vụng về, cố rặn ra để diễn của
mấy "danh hài" mà thương. Cảnh anh Quang Thắng phùng
môi trợn mắt, cảnh cô Vân Dung giãy đành đạch trên ghế…
như gióng lên tiếng chuông báo tử cho sân khấu hài xứ Bắc.
Nhất là cảnh cuối, tất cả đứng giàn hàng ngang nghe anh
Ngọc Hoàng Quốc Khánh dường như thay mặt ông trùm Đinh Thế
Huynh lên lớp tuyên huấn sao mà chán ngấy. Cố lôi vào kịch
bản chuyện này chuyện nọ nhưng vẫn lộ ra sự né tránh lộ
liễu những bức xúc, nóng bỏng nhất đang diễn ra trong cuộc
sống này. Chả thể tìm thấy ở Táo quân chuyện hàng triệu
nông dân bị mất đất, bị bần cùng hóa trên ngay chính quê
hương mình; chuyện khoảng cách giàu nghèo ngày càng sâu như
hố đen trong vũ trụ, chuyện không ít người dân lương thiện
chết oan ức bởi những kẻ vô lương, chuyện khối gã khua môi
múa mép rao giảng điều này điều nọ chả khác gì thánh sống
nhưng thực chất không bằng bức tượng đất nung… Không dám
đi cùng đông đảo nhân dân, sợ sệt né tránh hiện thực
sống động, nhắm mắt bịt tai trước lời kêu than của con
người, phát ngôn như cái máy… thì nhạt là điều không tránh
khỏi. Cứ đà này, ngôn ngữ dân gian chắc sẽ được bổ sung
câu tục ngữ mới "nhạt như Táo quân", các ông các
bà nhỉ.

Mà chẳng phải chỉ có chương trình Táo quân nhạt, nhiều thứ
cũng nhạt thếch kém gì. Tồn tại cũng như không. Đó là các
hội đoàn nhan nhản trong đời sống xã hội này. Ông bà già
có hội người cao tuổi, bọn trẻ thì hội thanh niên, nhà văn
hội nhà văn, kịch sĩ hội sân khấu, đờn bà hội phụ nữ,
nông phu hội nông dân, thợ thuyền có công đoàn, người nuôi
cá tra có hội thủy sản… Nói tóm lại góp mặt đủ thứ
hội bám vào cái bầu vú ngân sách nhà nước. Nói tóm lại
trăm thứ hội nghễu nghện trên lưng còng nặng thuế khóa của
dân. Dân nuôi hội nhưng khi dân gặp chuyện thì cấm thấy hội
nào mở miệng. Thời này mà buôn bán mũ ni cho hội viên các
thứ hội thì chẳng mấy mà giàu. Cứ thử đơn cử hội nhà
văn. Ôi giời, dưới mắt nhiều người, nó là thứ hội danh
giá, một đẳng cấp cao, trọng vọng. Ấy là chuyện ngày xưa
thôi chứ bây giờ các ngài danh giá đó còn mải ăn chơi nhảy
múa, đú đởn, làm điệu, ngoa ngôn phách lối, háo danh, kiếm
tiền; hơi đâu mà lo bám hiện thực, mà nói tiếng nói của
dân. Tôi đố ông bà nào vạch vòi tìm được một câu một
chữ phản ảnh về vụ Tiên Lãng, bày tỏ thái độ của nhà
văn, của cái hội này trước sự kiện động trời đó. Xin
lỗi các nhà văn Trần Nhương, Văn Công Hùng, Phạm Xuân Nguyên,
Nguyễn Quang Lập và vài vị văn sĩ khác, đành rằng các vị
có lên tiếng, thậm chí dữ dội, nhưng chỉ với tư cách cá
nhân thôi chứ chẳng phải danh nghĩa hội. Bởi hội của các
vị còn mải tô hồng trang điểm cho đời, còn yêu đương đau
khổ giận hờn, ngắm vầng trăng khuya, nhìn con cá lặn, ngửi
hương hoa hàm tiếu lúc bình minh để biến chúng thành thơ văn
nghệ thuật, nhằm nhò gì ba cái vụ Tiên Lãng lẻ tẻ. Anh
Vươn mặc xác anh Vươn, tha cho không lên án là may, đừng đòi
văn nghệ sĩ phải quan tâm nhé. Chúng tớ còn ối việc trọng
đại phải làm, ối thứ phải ngợi ca, ối tình yêu quặn
thắt còn phải xé ra bộc lộ. Nặng gánh quá, chủ tịch Hữu
Thỉnh nhỉ.

Vô tình nhắc đến anh Vươn, cũng liên tưởng ngay có thứ hội
liên quan đến anh ấy, mật thiết là đằng khác, hội nông
dân. Lãnh tụ từng dạy nông dân là đội quân chủ lực của
cách mạng, còn gì vinh quang bằng. Ở xứ đến hơn 90% dân số
là nông dân thì đương nhiên phải có hội nông dân để bảo
vệ dân cày. Mình chả biết hội này đã bảo vệ được bao
nhiêu nông dân suốt mấy chục năm qua nhưng trong vụ Tiên Lãng
thì quả thật im re. Không tin cứ hỏi ông đương kim chủ tịch
Nguyễn Quốc Cường.

Hội đoàn nhạt thếch vô duyên như thế nên mình lẩn thẩn suy
rằng các chị vợ anh Vươn anh Quý cũng chả trông mong gì
được ở hội phụ nữ, các cháu thơ dại đừng mong mỏi sự
chia sẻ từ đội thiếu nhi, anh Vươn đừng nghĩ mình là cựu
chiến binh nữa. Hội đoàn thấm nhuần tinh thần phật giáo cả
rồi, sắc sắc không không, có đấy mà như không đấy, chỉ
có đồng tiền người dân đóng thuế nuôi hội đoàn là hiển
nhiên hiện thực mà thôi.

Điều an ủi duy nhất lúc giao thời Tân Mão - Canh Thìn là trung
ương MTTQ có cử người về tận nơi Tiên Lãng tìm hiểu vụ
việc. Có thể đây là việc nhớn đầy ý nghĩa cuối cùng mà
ông Huỳnh Đảm làm trước khi nghỉ. Xin các ngài thủ lĩnh
những hội thành viên MTTQ đừng xí phần nhận vơ thành tích
này của ông Đảm mà tội nghiệp cho ông ấy.

27.1.2012

Nguyễn Thông

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11451), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Đào Tiến Thi - Số phận Lê Chiêu Thống và đoàn tòng vong trên đất Trung Quốc

2012-01-27T16:29:00.001+07:00

Bất cứ ai, chỉ cần qua ghế nhà trường cấp 2, cũng đều
biết chi tiết trưa ngày mùng năm Tết Kỷ Dậu (1789), Quang Trung
cưỡi voi, áo bào xạm đen khói súng, tiến vào Thăng Long, kết
thúc cuộc đại phá 29 vạn quân Thanh chỉ có 5 ngày, sớm hơn 2
ngày so với dự định (lúc khao quân ở Nghệ An ngày 30 Tết,
Quang Trung hẹn ngày mùng 7 Tết vào Thăng Long mở tiệc ăn
mừng).

Nhưng có lẽ ít ai về số phận của ông vua phản bội Tổ
quốc Lê Chiêu Thống và toàn tòng vong của ông ta sau cuộc thua
tan tác này. Chúng tôi xin lược qua 15 năm sống (và chết) nhục
nhã (và phần nào đáng thương) trên đất Trung Quốc của họ.

Bài viết dưới đây tổng hợp từ Hoàng Lê nhất thống chí
[i] (HLNTC), Bắc hành tùng ký (BHTK), có tham khảo thêm các giáo
trình lịch Việt nam và từ điển mở Wikipedia. Trong số này
đặc biệt chú ý là Bắc hành tùng ký, bởi nó là cuốn nhật
ký của Lê Quýnh, nhân vật quan trọng nhất trong đoàn tùy tùng
của Lê Chiêu Thống, ghi lại những ngày ông bị giam cầm trên
đất Trung Quốc.

<h2>Cầu cứu nhà Thanh</h2>

Với khẩu hiệu phù Lê diệt Trịnh, sau khi lật đổ họ
Trịnh, anh em Tây Sơn giao lại Bắc Hà cho vua Lê (1786), rồ rút
quân về Nam. Vua Lê lúc ban đầu là Lê Hiển Tông, sau khi qua
đời, Lê Duy Khiêm (Lê Duy Kỳ) được kế vị, hiệu là Chiêu
Thống, năm ấy 21 tuổi.

Nhưng Chiêu Thống không đủ uy tín và tài năng để cai quản
đất nước. Bắc Hà rơi vào loạn lạc, Lê Chiêu Thống phải
hết dựa vào thế lực này đến thế lực khác, từ Đinh Tích
Nhưỡng đến Nguyễn Hữu Chỉnh. Khi Chỉnh bị Võ Văn Nhậm
diệt, Lê Chiêu Thống bỏ chạy sang Quảng Tây, Trung Quốc, cầu
cứu nhà Thanh.

Nhân cơ hội ấy, quân Thanh do Tổng Lưỡng Quảng là Tôn Sỹ
Nghị cầm đầu kéo sang. Ngay khi vào Thăng Long, chúng đã chẳng
coi Lê Chiêu Thống ra gì. Vua ta phải hằng ngày vào chực ở
bản doanh của Tôn Sỹ Nghị để nghe lời sai bảo. Tuy vua Lê
đã được phong Vương, nhưng giấy tờ đưa đi các nơi, đều
dùng niên hiệu Càn Long. "Ngày ngày sau buổi chầu, vua lại
tới chờ ở doanh của Nghị để nghe truyền việc quân, việc
nước. Vua cưỡi ngựa đi trước, Lê Quýnh cưỡi ngựa đi sau,
quân lính hộ vệ chỉ vài chục người. Người trong kinh có
kẻ không biết là vua. Hoặc có người biết, thì họ nói riêng
với nhau rằng:

"Nước Nam ta từ khi có đế, có vương tới nay, chưa thấy
bao giờ có ông vua luồn cúi đê hèn như thế. Tiếng là làm
vua, nhưng niên hiệu thì viết là Càn Long, việc gì cũng do viên
tổng đốc, có khác gì phụ thuộc vào Trung Quốc?". Lại có
hôm, vua tới yết kiến, Nghị không buồn tiếp, chỉ cho người
đứng ở dưới linh các truyền bảo: "Hôm nay không có việc
quân, việc nước gì. Hãy về cung yên nghỉ!" (HLNTC). Đối
với quân lính và bọn người Hoa ở Việt Nam, thì y lại dung
túng cho chúng mặc sức làm điều phi pháp . Vua Lê tuy biết sự
tệ hại ấy, nhưng đã trót mời quân Thanh sang, chỉ sợ vì
việc đó mà làm mếch lòng chúng, nên không dám nói gì.

<h2>Chạy theo tàn quân Thanh</h2>

Quân Thanh đại bại, Lê Chiêu Thống cùng gia quyến và các bề
tôi trung thành lại chạy theo sang Trung Quốc, hy vọng cầu viện
nhà Thanh một lần nữa.

Nhưng lúc này, tình hình đã khác. Quân Thanh, mà thực chất là
quân 4 tỉnh gần Việt Nam (Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý
Châu), sau những trận Ngọc Hồi, Khương Thượng, Đống Đa,…
đã trở nên khiếp sợ vua Quang Trung và quân Tây Sơn. Theo Hoàng
Lê nhất thống chí, khi quân ta đuổi chúng đến Lạng Sơn, đã
nói phao lên rằng: "Sẽ giết hết rợ Hung Nô". Do đó, ở
đất Trung Quốc, "dân chúng lại càng nhốn nháo. Từ cửa ải
Nam Quan trở về bắc, trai gái già trẻ, bồng bế dắt díu nhau
chạy trốn, suốt vài trăm dặm, lặng ngắt không còn bóng
người" (HLNTC). Tôn Sỹ Nghị bị cách chức, vua Càn Long cử
Phúc Khang An là một người thuộc đội "cờ viền vàng",
được vua rất tin dùng, làm tổng đốc Lưỡng Quảng, thay mặt
triều đình lo việc kinh lý với An Nam. Ở triều đình thì
việc này giao cho Hòa Khôn (tức Hòa Thân, viên quan nổi tiếng
tham nhưng lại được vua Càn Long tin dùng) trực tiếp phụ
trách. Cả hai tên này đều không thích gì việc đánh Việt Nam.

Mặt khác, sau đại thắng, Quang Trung tìm cách hòa hiếu. Ông sai
Ngô Thì Nhậm thảo thư gửi Phúc Khang An, nói rõ ta không có ý
đánh nhau mà thực ra lỗi thuộc về Tôn Sỹ Nghị. An bày cho ta
đưa vàng bạc đút lót cho Hoà Khôn. Khôn liền tâu với vua
Thanh xin bãi việc binh, phong vương cho Quang Trung. Khôn nói:
"Từ xưa đến nay, chưa có đời nào làm nên công trạng ở
cõi Nam. Nhà Tống rồi nhà Nguyên, nhà Minh, rốt cuộc đều bị
thua trận, gương ấy hãy còn rành rành". (HLNTC)

Ngô Thì Nhậm cho Nguyễn Quang Thực, cháu gọi Nguyễn Huệ bằng
cậu, giả làm Quang Trung, sang yết kiến vua Thanh, dâng thêm hai
thớt voi đực. Dọc đường, người Thanh phải phục dịch
chuyển vận rất khó nhọc. Trong ngoài ai cũng biết là giả
dối, mà không ai dám nói.

Đến Yên Kinh, "vua" Quang Trung (giả) được đón tiếp rất
chu đáo (Càn Long không biết hay biết nhưng cố tình lờ đi?),
được phong vương. Và như vậy số phận Lê Chiêu Thống đã
sắp được định đoạt mà y không biết.

Trong khi ấy, Phúc Khang An giả vờ bảo Lê Chiêu Thống:

"Ngày xuất quân không còn xa, vương nên tự mình đem tả
hữu liêu thuộc làm quân dẫn đường đi trước. Nhưng bây
giờ nên gọt đầu gióc tóc, thay đổi quần áo giống như
người Trung Quốc, để khi về Nam quân giặc không thể phân
biệt được, thì công lớn mới có thể thành. Sau khi khôi
phục nước nhà, bấy giờ sẽ lại theo như tục cũ. "Việc binh
không ngại dùng cách xảo trá" Vương nên nghĩ tới chỗ
đó.

Vua Lê cho là phải và đáp:

- Chúng tôi không giữ được nước nhà, may nhờ thiên
triều cứu viện, dù cả nước phải ăn mặc như người Trung
Quốc, cũng xin vâng lệnh. Việc ấy còn có tiếc gì?

Lê Chiêu Thống tưởng thật, vâng lệnh ngay, lại còn
nói:

"Chúng tôi không giữ được nước nhà, may nhờ thiên
triều cứu viện, dù cả nước phải ăn mặc như người Trung
Quốc, cũng xin vâng lệnh. Việc ấy còn có tiếc gì?"
(HLNTC)

Thế là Khang An bèn làm một tờ biểu kín tâu với vua Thanh,
nói rằng vua An Nam không còn có ý xin cứu viện nữa, vua tôi
đều đã gióc tóc đổi đồ mặc, xin ở lại yên ổn trong
đất Trung Quốc. Vậy xin bãi bỏ các đạo quân định đưa sang
đánh dẹp phương Nam. Hoà Khôn nhân dịp tâu xin phong vương cho
vua Quang Trung. Vua Thanh chuẩn y.

Lừa được Chiêu Thống rồi, Khang An còn chơi trò làm nhục
ông vua lưu vong bằng cách bố trí cho Chiêu Thống chạm trán
phái đoàn sứ bộ của Quang Trung, làm cho Chiêu Thống rất tức
tối.

Sau đó Khang An lại tìm cách ly gián Lê Chiêu Thống với các
bề tôi còn chút tinh thần dân tộc. Trong số bề tôi này,
đáng chú ý nhất là Lê Quýnh.
Nguyên Quýnh đã từng theo Lê Chiêu Thống sang cầu cứu nhà
Thanh năm 1788. Lúc quân Thanh kéo vào nước ta, Quýnh được dịp
thả sức say mê tửu sắc, "ân oán riêng dù bằng cái tơ,
sợi tóc cũng đều đền báo không hề sót" (HLNTC).

Khi vua chạy theo tàn quân Tôn Sỹ Nghị, Quýnh được giao ở
lại để chiêu mộ lực lượng trong nước.

Tháng 5-1789, Khang An cho trát đòi bọn Quýnh sang "bàn việc
nước". An cho giải Quýnh loanh quanh, mãi tháng 9 mới cho
gặp, nhưng rồi "việc nước" chỉ là ép Quýnh gọt
đầu gióc tóc và đổi đồ mặc như người Than mà thôi. Quýnh
cùng hiệp trấn Nguyễn Mậu Nễ, tri phủ Nguyễn Đồng, Trịnh
Hiến, chỉ huy Lê (Doãn) Trị, hàn lâm viện cung phụng Lý Bỉnh
Đạo, cả bọn thà chết chứ không chịu gọt đầu gióc tóc.

Quýnh và nhiều đồng chí của mình bị đi đày. Trong số này,
Nguyễn Đồng bị bệnh chết ở châu Nam Ninh, Nguyễn Mẫu Nễ
chết ở Liễu Châu.

Cuối cùng, Khang An cũng nói trắng với bọn Quýnh là thiên
triều đã phong vương cho Quang Trung rồi, nay chẳng những nhà
Thanh không kéo quân sang giúp nhà Lê mà bọn Quýnh cũng không
thể nào về nước được nữa. Tốt nhất là ở lại Trung
Quốc, An sẽ xin vua vua Thanh bổ dụng.

Nhưng Quýnh chối từ: "Lưu lại nội địa, không phải sở
nguyện của chúng tôi. Vì lưu lại đây, thì bỏ việc nước
không hỏi đến, ấy là bất trung. Bỏ cha mẹ không đoái
đến, ấy là bất hiếu. Phụ những kẻ đồng tâm chết với
nước, ấy là bất nghĩa. Lỡ lòng mong cứu khỏi đầm, chữa
khỏi cháy, ấy là bất nhân. Vì nước mà đổi thành bán
nước, ấy là bất trị. Liều mình mà trái lại giấu mình,
ấy là bất dũng, mang đủ sáu điều đó, sao xứng được làm
người? Trung Hoa tuy rộng, cũng không đất dung những đồ chó
lợn ấy". (BHTK).

Quýnh bị đày đi Quảng Đông (có sách nói là Sơn Đông). Tháng
3-1790, nhân xa giá vua Thanh đi Đông tuần, Quýnh được gặp Càn
Long. Càn Long bảo: "Chúng bay không vì sự thịnh suy mà tiến
thoái, khá khen lòng thành giữ trung nghĩa. Trẫm không nỡ khép
tội". Nhưng lại vẫn ép: "Chủ các ngươi đã xin yên
ổn ở lại Trung Quốc, lũ các ngươi giốc lòng cùng theo, thì
nên lập tức gọt đầu gióc tóc, đổi đồ mặc để chờ
mệnh lệnh" (BHTK).

Nhà Thanh đưa Quýnh lên Yên Kinh. Tại đây chúng vẫn tiếp tục
ép Quýnh gọt đầu gióc tóc. Quýnh vẫn chống lại. Quýnh
thuyết phục bọn quan lại nhà Thanh rằng chữ trung mình đã
không giữ được thì xin cho về phụng dưỡng mẹ già để
vẹn chữ hiếu. Bọn chúng bảo: "Chúa các anh ở đây, mà
các anh không theo, thế thì trung được sao?". Và bố trí
cho vua tôi gặp nhau.
Tại cuộc gặp, các quan nhà Thanh cố lấy lời khéo dỗ vua Lê
bảo bọn Quýnh cắt tóc. Bọn Quýnh khóc, lạy mà nói rằng:
"Bọn Quýnh sống làm tôi nhà Lê, chết làm ma nhà Lê.
Ngoài ra thì không phải sở nguyện" (BHTK).
Các quan nhà Thanh mắng: "Mệnh chúa anh, anh cũng không theo.
Ấy há là đạo của kẻ làm tôi sao?" (BHTK). Quýnh trả
lời: "Bổn phận kẻ làm tôi thờ vua vốn phải theo mệnh,
nhưng cũng phải theo lẽ buộc đừng theo. Nếu có thể nhờ
vậy mà không phục mệnh vua, thì ấy cũng là theo mệnh vua đó.
Nay, cái mệnh bảo cắt tóc, ở miệng thì là mệnh, nhưng trong
tâm thì không phải là mệnh. Bọn Quýnh nguyện theo cái mệnh
trong tâm của chúa mình, kẻo chúa cũng bất đắc dĩ mới phải
làm cái sự (các ngài) yêu cầu đó mà thôi" (BHTK).

Bọn quan nhà Thanh tiếp tục giam lỏng Quýnh. Cuối năm đó lại
dụ Quýnh: "Cạo đầu thì vua tôi cha con sẽ đoàn tụ vui
vẻ cùng nhau. Sao mà cứ một mực ngây ngốc, không chịu theo
gần nhân tình đến thế?". Quan bộ đường đề thẩm,
chức thượng thư là Hồ Quý Đường, bảo rằng: "Các anh
nếu không cạo tóc thì sẽ chết già trong ngục, chôn thây theo
sở nhà tù. Cắn rốn (hối hận) sao kịp?" (BHTK).

Quýnh và ba người nữa tiếp tục bị giam. Đầu năm 1799, Quýnh
lại làm tờ tâu:

"Chúa cũ là tôi con thiên triều. Quýnh là dân của chúa
cũ, thì không những nghĩa và lý đáng phải tránh làm dân
Nguyễn Huệ, mà tấc lòng tôi cũng không thẹn. Cúi xin trời
che, đất chở, khí xuân nuôi, lòng bể chứa, bằng lòng cho
bọn Quýnh về làm tên dân ở biên giới Lưỡng Quảng, được
qua lại (đường ranh) buôn bán gần chỗ an trí. May chi được
thăm viếng mẹ già và nuôi nấng, thì không còn điều gì oán
tiếc. Nếu sức có thể đem gia quyến tới ở nội địa, thì
cũng xin được tuỳ tiện mà làm..." Quan tả thị lang họ
Hùng bảo: "Phải xin cắt tóc và xin cho ở cạnh doanh An Nam.
Nếu không như thế, thì sẽ bị đưa an trí ở Nhiệt Hà. Các
anh xin điều nào?".

Bọn Quýnh lại trả lời như trước rằng:

"Xin thả ra để đem thân xác về. Được thế thì nguyện
cắt tóc để tạ ơn trời. Nếu không được thế, thì xin giữ
tóc để hợp lẽ trời" (BHTK).

<h2>Tuyệt vọng</h2>

Lại nói về Lê Chiêu Thống, trong thời gian ở Yên Kinh vẫn
tiếp tục dâng biểu xin nhà Thanh cho viện binh về nước khôi
phục nhà Lê. Nếu không được thì cũng cho mượn 2 châu Tuyên
Quang, Hưng Hóa để xây dựng lực lượng, hoặc lẻn vào Gia
Định cầu viện Nguyễn Ánh. Bọn quan nhà Thanh thì luôn tìm
cách dối quanh để khất lần. Có lúc chúng bảo cho mượn
đất Khâm Châu (Quảng Đông), có lúc bảo cho về Tuyên Quang.
Có lần, bực quá, một tên dắt ngựa của vua Lê là Nguyễn
Văn Quyên, phải chửi: "Bọn chó Ngô vô lễ, dám làm nhục
vua ta", rồi lấy gạch ở sân ném bừa vào bọn chúng.
Đám quân lính giữ vườn nổi giận, xúm lại đánh Văn Quyên
gần chết, đoạn bắt giam một tháng, Văn Quyên nhân thế bị
bệnh mà chết.

Một người con của Càn Long biết sự tình của vua tôi Lê
Chiêu Thống, có ý thương xót, liền khuyên Hòa Khôn lời lẽ
phải chăng. Khôn tâu lại với vua, anh này liền bị đánh đòn,
sau sinh bệnh chết. Từ đấy, vua Lê không còn dám nói đến
việc xin quân cứu viện nữa, nhưng trong lòng uất ức khôn
nguôi.

Mùa hè năm Nhâm Tý (1792), con đầu của vua Lê lên đậu rồi
mất. Vua Lê lo buồn sinh bệnh, thoi thóp nằm liệt không dậy
được. Năm sau, bệnh nhà vua càng nguy kịch, rồi mất (Càn Long
thứ 58, 1792), thọ 28 tuổi.

Ngày 11-10, niên hiệu Gia Khánh nhà Thanh (1799), Thái hậu (mẹ Lê
Chiêu Thống) cũng mất ở "Tây An Nam doanh". Vua Thanh cho
chôn cạnh lăng Lê Chiêu Thống.

Ngày mồng 4-4 năm Gia Khánh thứ 5 (Canh Thân, 1800), bọn Quýnh
được thả ra khỏi ngục, dời đi ở cách phía tây kinh thành
mười hai dặm, tại Lam xưởng an trí ở doanh Hoả Khí ngoài.
Đầu tóc, ăn mặc được phép tự do. Phần mộ chúa cũ,
được phép thăm viếng. Quýnh liền làm một bài thơ, trình quan
bộ Hình và quan coi ngục. Bài thơ có câu rằng:

<center>Kéo tóc khôn đền mưa móc mới,
Ngoảnh đầu sợ phụ núi sông xưa.</center>

Tuy nhiên khoảng tháng 7-1883 lại bị bắt lại.

Năm Giáp Tý (1804), lúc này triều Tây Sơn đã mất, Nguyễn Ánh
lên ngôi vua. Nhà Thanh cho Lê Quýnh cùng các quan tòng vong
được đưa di hài Chiêu Thống về táng ở quê nhà và cho tất
cả các người bề tôi trốn theo đều được về nước. Các
bề tôi mở quan tài vua Lê Chiêu Thống (đã quàn 12 năm) thì
thấy da thịt đã nát hết, chỉ có trái tim không nát, mà sắc
máu hầu như vẫn còn đỏ tươi! (chi tiết này ghi trong HLNTC,
không rõ thực hư thế nào).

Khi di hài vua Lê đưa về đến cửa ải, có bà hoàng phi của
vua là Nguyễn Thị Kim nghe tin, liền từ Kinh Bắc lên cửa ải
để đón linh cữu. Ngay từ hôm ấy, hoàng phi tuyệt thực,
hằng ngày vật vã bên linh cữu mà khóc lóc. Ngày 23-8-1804, di
hài đưa về đến Thăng Long, các quan thay hài cốt vua Lê sang
một chiếc tiểu khác, thấy trái tim vẫn còn y nguyên.

Tế xong, hoàng phi đến trước hương án khóc lóc thảm thiết,
rồi sau đó, uống thuốc độc tự tử. Người khắp nước ta
và người Trung Quốc đều khen là bậc "tiết nghĩa".

Các bề tôi trốn theo vua Lê, về sau, vào năm Tự Đức thứ 14
(1860), được nhà vua cho lập đền thờ ở phía tây thành Thăng
Long, tại phường Thuỵ Chương, thuộc huyện Vĩnh Thuận. (Có
tài liệu cho là ngõ 124, đường Thụy Khê, Hà Nội ngày nay).
Chính giữa thờ Lê Quýnh (thuỵ là Trung Nghị), bên tả 11 vị,
bên trái 11 vị, phía đông thờ 5, phí tây thờ 5. Như vậy tất
cả gồm 33 người, đều được gọi là "Cố Lê tiết nghĩa
thần" (các bầy tôi tiết nghĩa đời Lê) và ngôi đền
cũng đề là "Cố Lê tiết nghĩa từ" (đền thờ các
bậc tiết nghĩa đời Lê).

Theo chúng tôi, Lê Quýnh và một số "tiết nghĩa" nói
trên chỉ đáng khen mỗi việc kiên quyết không gọt đầu gióc
tóc như người Thanh, dù bị tù đày, đe dọa, mua chuộc thế
nào, chứ hành động bán nước là không thể tha thứ. Mặt
khác, tình cảnh của họ cũng như vua Lê những ngày sống lưu
vong và bị giam cầm trên đất Trung Quốc cũng có phần đáng
thương. Nhận định về Bắc hành tùng ký, nhà nghiên cứu
Nguyễn Đăng Na viết: "Tác giả đã ghi lại tâm trạng đau
khổ, uất ức, tủi nhục của mình nói riêng, của vua tôi nhà
Lê nói chung trong những ngày sống trên đất Trung Hoa. Tác phẩm
như một tấm gương phản tỉnh những ai có ảo tưởng "phục
quốc" bằng con đường dựa vào người nước ngoài"[ii].

Đào Tiến Thi

______________________________________________

[i] Hoàng Lê nhất thống chí là một tác phẩm tuy viết
theo hình thức tiểu thuyết chương hồi nhưng thực chất là
một ký sự lịch sử ghi chép người thật việc thật.

[ii] Nguyễn Đăng Na: Văn xuôi tự sự Việt Nam thời trung
đại, Nxb Giáo dục, 2001.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11450), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

TS Trần Nhơn - Giáo dục vẫy vùng chẳng được đâu!

2012-01-27T15:36:00.001+07:00

<center>Chúng ta có một nền giáo duc
Bắt nguồn từ triết lý sai lầm.
Lấy tiêu chí vâng lời, đồng phục
Làm thước đo Trí Dũng, Tài Tâm.</center>

<center>Cặp sách nặng đè vai cháu nhỏ,
Nghị quyết dày cột cổ lão sư.
Giáo dục vương triều tuyên huấn đỏ
"Dạy" càng nhiều xã hội càng hư.</center>

<center>Bởi giáo dục nghèo nàn, buồn tẻ,
Trích cú tầm chương, vẹt thuộc lòng.
Bầy sâu mọt giáo điều, nô lệ,
Chẳng cần "chuyên", miễn được là "hồng".</center>

<center>Giáo dục kỵ kiên điều khác biệt,
Sợ đa nguyên, xét lại, hoài nghi.
Yêu đồ giả, ngại dùng của thiệt,
Ghét phê bình, độc lập tư duy.</center>

<center>Nền giáo dục chẳng cần thực học,
Chạy theo thành tích, sính văn bằng.
Nhiễm sắc thể Lê nin tà độc
Cấu thành gien toàn trị lai căng.</center>

<center>Đảng trị bẻ ghi nền giáo dục
Rẽ qua đường đào tạo thần dân.
Ngày nay lời Tuyên ngôn lập quốc
Mùa Thu Tháng Tám nhạt phai dần.</center>

<center>Giáo dục giao hòa "văn hóa Đảng",
Giáo dục suy – văn hóa lụi tàn.
Khi giáo dục rơi vào khủng hoảng,
Loạn trào "văn hóa phản nhân dân".</center>

<center>Phác họa đôi điều nền giáo dục,
Bức tranh buồn thực trạng, nguyên nhân.
Đau quốc nạn, bẽ bàng quốc nhục
Kéo nguy cơ Bắc thuộc đến gần.</center>

<center>Nền giáo dục nằm trong tổng thể
Ao tù ý thức hệ "ngu lâu".
Nước còn nhuộm bẩn màu chuyên chế,
Giáo dục vẫy vùng chẳng được đâu!</center>

<center>Tháng 1/2012</center>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11449), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Đào Hiếu - Vân Tiên ngồi núp bụi môn…

2012-01-27T09:12:00.001+07:00

Truyện kể rằng ngày xưa có chàng thư sinh tên là Lục Vân
Tiên, văn võ song toàn, trên đường ra kinh ứng thí chàng gặp
bọn cướp Phong Lai đang uy hiếp một chiếc kiệu. Lúc ấy Lục
Vân Tiên đi hai tay không nên chàng bèn bẻ cành cây làm vũ khí
đánh đuổi bọn cướp, giải cứu người ngồi trong kiệu.

Sau đó:

<center>Vân Tiên tả đột hữu xung
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dương</center>

Khi bọn cướp tháo chạy, Vân Tiên đến gần chiếc kiệu thì
mới biết người mình vừa cứu là một người đẹp tên
Nguyệt Nga.

Giả sử lúc đó Vân Tiên sợ bọn cướp, hoặc vì "vô
cảm" dửng dưng trước tội ác mà phớt lờ bỏ đi thì
chẳng ai thèm đọc Lục Vân Tiên cả. Việt Nam mất một
Nguyễn Đình Chiểu, mất luôn tác phẩm và nhân vật Lục Vân
Tiên. Cũng may cả cụ Đồ Chiểu lẫn Lục Vân Tiên đều là
người quân tử (mà ngày nay người ta quen gọi là "trí
thức") nên thần tượng Lục Vân Tiên mới được
ngưỡng mộ đến bây giờ.

Tóm lại Vân Tiên là một người "trí thức thứ
thiệt". Cái điều làm nên một Lục Vân Tiên trí thức
chính là thái độ "kiến nghĩa bất vi vô dõng dã, lâm nguy
bất cứu mạc anh hùng" (thấy việc nghĩa mà không làm
thì không phải là "dũng", gặp cảnh nguy nan mà không
cứu thì không phải là anh hùng.)

Vậy thì chúng ta có gì phải cãi cọ dài dòng về "trí
thức"?

Nếu một người "văn võ song toàn" như Vân Tiên mà
"kiến nghĩa bất vi" thì dù sau này anh ta có đỗ
trạng nguyên cũng chỉ là một phường giá áo túi cơm mà thôi.
Nếu như lúc ấy Vân Tiên thấy Nguyệt Nga "lâm nguy"
mà anh ta lại "bất cứu" thì sau này gặp lại
Nguyệt Nga cũng bị nàng nhổ vào mặt cho dù lúc ấy Vân Tiên
đã đỗ tiến sĩ và làm quan lớn.

Những kẻ có chút học vị, chút thành công đã vội tự nhận
mình là trí thức, tuyên bố vung vít, phủ dụ tùm lum nhưng họ
quên rằng trí thức là danh hiệu rất cao quý, nó là sự kết
hợp giữa hai ý niệm "học giả" và "anh
hùng" vì vậy các anh chàng có chút học vị này nọ khoan
hãy mơ mộng làm trí thức đã, mà hãy gắng sửa mình để làm
người. Vì làm người cũng đã khó lắm rồi. Bởi vì nếu hôm
ấy Lục Vân Tiên mà phớt lờ bỏ đi thì anh ta cũng không
đáng mặt làm người, nói chi tới chuyện trí thức hay không
trí thức.

Một thuộc tính rất quan trọng nữa của trí thức là biết
xấu hổ. Đó là trường hợp của nhiếp ảnh gia nổi tiếng
thế giới Kevin Carter.

Kevin Carter (sinh: 13.9.1960 – mất: 27.7.1994) phóng viên ảnh, công
dân nước cộng hòa Nam Phi. Ông chụp bức ảnh con kền kền
lẽo đẽo đi theo một bé gái da đen sắp chết đói để chờ
em chết thì ăn thịt. Bức ảnh đó được chụp vào khoảng
đầu tháng 3.1993 tại làng Ayod, miền Nam Sudan. Sau đó tờ The
New York Times đã mua lại và công bố vào số báo ra ngày
26.3.1993. Ngày 12.4.1994 (tức hơn một năm sau khi ảnh được
công bố) Carter được thông báo thắng giải Pulitzer.

Nhưng ngày 27.7.1994 Kevin Carter tự tử vì bị dư luận lên án
đã không cứu em bé mà chỉ lo chụp hình rồi bỏ đi.

Kevin Carter đã tự sát vì biết xấu hổ. Nhưng với hành động
tự sát này, anh thực sự là một người trí thức.

Bức ảnh do Kevin Carter chụp đoạt giải Pulitzer và cũng là
nguyên nhân khiến ông phải tự sát

Còn một giả định cuối cùng về Lục Vân Tiên, tuy hơi
"tiếu lâm" nhưng rất quan trọng, bởi vì ở Việt
Nam hiện nay có vài kẻ tự nhận mình là trí thức đã rơi vào
trường hợp giả định này. Đó là:

- Vân Tiên không xông vào cứu Nguyệt Nga, Vân Tiên cũng không
phớt lờ bỏ đi, nhưng Vân Tiên lại "ngồi núp bụi
môn" chờ cho bọn cướp Phong Lai lột sạch vòng vàng,
nhẫn kim cương, bông tai hột xoàn, laptop, điện thoại di
động…và "vui vẻ" với Nguyệt Nga xong, bỏ đi
hết, thì chàng ta mới xuất hiện để "hưởng xái".
Hành động "núp bụi môn để chờ hưởng xái" này,
giang hồ gọi là "cơ hội" và trong Blog Quê Choa của
Nguyễn Quang Lập được <a
href="http://quechoa.info/2012/01/22/gửi-ngo-bảo-chau/">mô tả</a> qua
một lời nhắn:

"Phát biểu của Châu, dù vô tình đi chăng nữa, sẽ làm
cho đám trí thức trùm chăn được thể vênh vang, tiếp tục
trùm chăn kĩ hơn nữa, trong khi vẫn có cớ để dè bĩu và chỉ
điểm những trí thức chân chính."

Đó là Nguyễn Quang Lập. Còn ở cái xứ Bình Định của tôi
thì trong dân gian có lưu truyền câu ca dao tiếu lâm (chỉ để
đùa chơi) về Lục Vân Tiên như sau:

<center>Chờ khi trăng lặn …SỜ VAI Nguyệt Nga</center>

Nghe hai câu ca dao hài hước này chắc chúng ta hết mơ được
"phong hàm trí thức". Có lẽ chúng ta nên cố gắng
sửa mình để sống cho ra con người và đừng có "núp
bụi môn, chờ khi trăng lặn" đã là quý lắm rồi.

Đào Hiếu

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11448), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Trí thức, tự do, và công lí

2012-01-27T06:34:00.001+07:00

<div class="special_quote">Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn:

<div class="boxleft200"><img
src="http://danluan.org/files/u23/danluan00019.jpg" /></div>Hôm nay, tôi
muốn giới thiệu cùng các bạn bài viết về tri thức của Ts
Nguyễn Đình Đăng (Nhật). Trong bài này, anh Đăng thuật lại
vài giai thoại thú vị về bàn luận trí thức, mà lần đầu
tiên tọi được biết. Anh còn trình bày 10 dấu hiệu (mà tôi
hiểu là "việc làm") của người trí thức theo Vitaly
Tepikin. Chiếu theo 10 việc làm này thì chắc VN có rất ít trí
thức. Tôi đăng lại dưới đây và hi vọng các bạn sẽ có
một món ăn tinh thần bổ ích. Tựa đề là tôi đặt (còn nhớ
đường Tự Do và Công lí ở Sài Gòn?), nhưng tựa đề gốc
của anh Đăng là "Trí thức".

Trong bài này, anh Đăng có nhắc đến cuộc di tản sau 1975 chưa
từng có trong lịch sử Việt Nam. Nhân kỉ niệm 30 năm tôi
định cư ở Úc, đọc những dòng chữ của anh làm tôi cảm
động. Tôi cũng là một trong những người trong làn sóng lịch
sử đó. Hàng trăm ngàn người đã chìm xuống lòng Biển Đông.
Biết bao nhiêu thảm trạng ập đến những người Việt trong
hành trình vượt biên. Lên đến bờ cũng chết và bỏ lại
thân xác ở đất khách quê người. Tôi không bao giờ quên
những đồng hương (trong đó có anh Hai tôi) đã nằm xuống ở
Thái Lan, Mã Lai, Nam Dương. Đúng là một cuộc di tản qui mô
lớn chưa bao giờ có trong lịch sử Việt Nam. Nhưng không có ai
của Nhà nước chính thức ghi nhận sự kiện này. Tôi chưa bao
giờ nghe/đọc một người từ miền Bắc nhắc đến sự kiện
này. Anh Đăng là người đầu tiên nói đến cuộc di tản này
với cái nhìn khách quan và nhân bản. Chính vì thế mà tôi
cuốn hút theo bài viết, dù những gì anh ấy nhắc chỉ là một
đoạn văn.

Đoạn cuối bài viết có một câu tôi thấy tâm đắc: "Rõ
ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay tặng
nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có thể
chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW mới
tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do) là
ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc
biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một
chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp
bạn vào hàng ngũ những 'trí thức dự khuyết', hay vào đám
học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất nước
này."

Nói theo tiếng Anh là anh Đăng đã "just right to the
point"!

Xin nói thêm rằng anh Đăng là một người đa tài. Thật sự đa
tài. Anh là nhà vật lí có nhiều công trình nghiên cứu đẳng
cấp giáo sư. Nhưng hơn thế nữa, anh còn là một hoạ sĩ tài
hoa, từng có tranh triển lãm ở Việt Nam và Nhật. Anh là một
nhà trí thức đúng theo nghĩa của một intellectual.

Nguyễn Văn Tuấn</div>

Nguyễn Đình Đăng

Hồi còn là sinh viên năm thứ nhất (1976 – 1977) tại Đại
học Tổng hợp Quốc gia Maxcơva [1], một lần ngay trong giảng
đường vào giờ nghỉ, chúng tôi được yêu cầu khai lý lịch
để nộp cho giáo vụ trường. Đến mục thành phần giai cấp
của gia đình, tôi viết "trí thức"
(интеллигенция), lại còn "trầm trọng"
ghi chú "cha: thầy giáo, mẹ: bác sĩ" (отец –
учителъ, мать – врач). Petya, cậu bạn Nga của
tôi, thấy vậy bảo: "Ê, tiểu tư sản! Xoá đi mày! Ghi
như tất cả chúng tao đây này: рабочий (lao động, công
nhân)." Thấy tôi có vẻ băn khoăn, cậu ta giải thích:
"Chúng tao gọi thầy giáo và bác sĩ là những người lao
động trí óc (работники умственного
труда)."

Phải nói thẳng một cách sòng phẳng như thế này. Trong lịch
sử nhân loại chưa có một chế độ độc tài nào lại tôn
trọng trí thức. Độc tài và trí thức không khác gì lửa và
nước. Tần Thủy Hoàng từng ra lệnh đốt Kinh Thi và Kinh Thư,
chôn sống hơn 460 Nho sĩ. Sa Hoàng Nikolai Đệ Nhị từng căm
ghét trí thức đến nỗi muốn loại bỏ từ "trí
thức" khỏi từ vựng của tiếng Nga: "Trí thức là
một từ ghê tởm," ông ta nói. Nhà độc tài kế tiếp
ông, lãnh tụ cộng sản Lenin còn tiến một bước xa hơn khi
đã không ngần ngại sử dụng một trong những từ thiếu sạch
sẽ nhất để gán cho trí thức: Lenin gọi trí thức là
cứt. Trong thư gửi Maxim Gorky ngày 15/9/1919, Lenin viết:
"Các lực lượng trí tuệ của công nông đang trưởng
thành vững mạnh trong cuộc đấu tranh lật đổ tư sản và
bọn đồng lõa, lũ trí thức – đầy tớ của tư bản, những
kẻ tưởng mình là bộ não của quốc gia. Trên thực tế, bọn
chúng không phải là bộ não mà là cứt." [2].

Khác với từ intellectuals trong tiếng Anh, thường được
dùng chủ yếu để chỉ những người có nghề nghiệp chuyên
môn trong các lĩnh vực lao động trí tuệ nhằm phân biệt họ
với những người lao động chân tay, khái niệm trí thức
(интеллигенция) trong tiếng Nga được dùng cho tầng
lớp của những người không đơn thuần chỉ có học và lao
động trí óc, mà còn phải có tư duy phê phán, phải gánh vác
những lý tưởng cao cả. Các tính năng chính của trí thức Nga
trước cách mạng tháng 10 mang đặc thù của những cứu tinh
trong xã hội, bao gồm:

1) sự quan tâm tới số phận của đất nước (trách nhiệm dân
sự),
2) thái độ và hành động hướng tới phê bình xã hội, tới
cuộc đấu tranh với tất cả những gì cản trở sự phát
triển quốc gia (vai trò của những người gánh vác lương tâm
xã hội), và
3) khả năng đồng cảm với những ai "bị xúc phạm và
bị xỉ nhục" (cảm giác đồng cảm về đạo đức).

Vốn có truyền thống tự chịu trách nhiệm về tương lai của
đất nước như vậy, nên một số trí thức Nga đã có ảo
tưởng ngây thơ rằng họ có thể hợp tác với chính thể
độc tài, thuyết phục những người cầm đầu để họ cải
tổ theo chiều hướng tự do dân chủ. Họ chưa bao giờ thành
công. Sau cách mạng tháng 10 Nga, các văn hào như Maxim Gorky và
Vladimir Korolenko đã đích thân tới gặp Lenin với hy vọng
thuyết phục ông ngừng khủng bố, nhưng họ đã thất bại.

Những người cầm đầu trong bộ máy quyền lực của chính
thể cộng sản đã không bao giờ tha thứ thái độ "phản
động" hay "phản cách mạng" của giới trí
thức và đã nhanh chóng đàn áp họ. Thi sĩ nổi tiếng Nikolai
Gumilev là nạn nhân đầu tiên. Năm 1921 ông đã bị buộc tội
âm mưu chống lại chế độ Xô Viết và đã bị xử bắn.
Cuộc đàn áp trí thức của chính quyền Xô Viết đã đẩy
hàng loạt trí thức Nga di tản ra nước ngoài sau cách mạng
tháng 10. Những đại diện xuất sắc của giới trí thức Nga
thời đó, kể cả các triết gia và các văn hào lớn như Nikolai
Berdyaev [3] – chủ bút tờ Vekhi (Вехи: Những cột mốc), cũng
bị chính quyền trục xuất ra khỏi đất nước vào cuối năm
1922. Sự đàn áp này còn tiếp tục cho tới khi Liên Xô tan rã
vào năm 1991, với nhiều văn nghệ sĩ và trí thức bị tống
giam, trục xuất, đày ải, trong đó có những cá nhân kiệt
xuất như nhà vật lý Lev Landau (Nobel vật lý năm 1962, bị bắt
giam 1 năm trong đợt thanh trừng 1936 – 1938), nhà thơ Iosif
Brodsky (Nobel văn chương năm 1987, bị trục xuất năm 1972), nhà
văn Alexandr Solzhenitsyn (Nobel văn chương năm 1970, bị bắt giam 11
năm tù 1945 – 1956, bị trục xuất năm 1974), nhà vật lý Andrei
Sakharov (Nobel hoà bình năm 1975, bị bắt và bị quản thúc 6 năm
1980 – 1986), v.v...

Dưới chính thể cộng sản, Đảng cộng sản cai trị toàn xã
hội, không cho phép bất cứ đảng phái đối lập nào khác
tồn tại, chưa nói cạnh tranh quyền lực, và thẳng tay trừng
trị mọi tư tưởng khác quan điểm do đảng áp đặt, chứ
chưa nói tới hành động, mà những người cộng sản cho rằng
có thể đe doạ địa vị thống trị của họ. Chỉ riêng chế
độ Stalin – người kế thừa Lenin – đã hành quyết và đầy
ải đến chết hơn 20 triệu người [4], gấp đôi số nạn nhân
đã chết trong các lò thiêu người và trại tập trung của
phát-xít Hitler. Chính thể cộng sản quả thật là chính thể
độc tài tàn bạo nhất trong thế kỷ thứ 20.

Bài học đau xót của trí thức dưới chính thể cộng sản
đầu tiên trong lịch sử nhân loại đã được lặp lại tại
Việt Nam. Vào năm 1956, khi một số văn nghệ sĩ, luật sư,
triết gia, bác sĩ, nhà giáo tại Hà Nội như Hoàng Cầm, Trần
Dần, Nguyễn Hữu Đang, Lê Đạt, Phan Khôi, Tử Phác, Phùng
Quán, Nguyễn Mạnh Tường, Trương Tửu, Trần Đức Thảo, v.v...
lên tiếng đề nghị Đảng cộng sản (lúc đó lấy tên là
Đảng Lao Động Việt Nam) tôn trọng tự do sáng tạo, hành xử
theo luật pháp v.v., họ đã bị đàn áp thẳng tay trong vụ Nhân
Văn Giai Phẩm. Cải cách ruộng đất, cải tạo công thương
nghiệp tư bản tư doanh và vụ Nhân Văn Giai Phẩm là những
đòn trí mạng giáng vào giới trí thức Việt Nam, và kết quả
là đã "đào tận gốc trốc tận rễ" tầng lớp này
trên miền Bắc. Còn sau năm 1975, Việt Nam là đất nước đã
sinh ra cuộc di tản khổng lồ bằng thuyền khủng khiếp nhất
trong lịch sử hiện đại [5] với hơn 1.6 triệu người bỏ quê
hương di tản ra ngoại quốc, trong đó có hàng ngàn trí thức
miền Nam [6].

Trên thực tế, nếu hiểu giới trí thức như khái niệm
интеллигенция, thì Việt Nam từ đó không còn
giới trí thức nữa. Thay vào đó, cụm từ "trí thức xã
hội chủ nghĩa (XHCN)" đã ra đời tại miền Bắc XHCN, và
sau đó cụm từ này đã chết yểu. Nó cũng tương tự như
việc thay thế chủ nghĩa hiện thực trong văn học nghệ thuật
bằng "hiện thực XHCN" tại Liên Xô trước đây mà
nhiều nước trong khối cộng sản đã bắt chước. "Hiện
thực XHCN" đã hoàn toàn phá sản sau khi Liên Xô sụp
đổ. Câu chuyện tiếu lâm dưới đây, mà tôi từng được nghe
trong thời sinh viên tại Liên Xô, đã nêu rõ thực chất của
thứ "hiện thực" này.

Thành Cát Tư Hãn sau khi chinh phạt thế giới, đã trở thành bá
chủ một đế quốc mênh mông trải dài từ bờ biển Đông
tới lưu vực sông Danube. Tuy nhiên, trong một lần chinh chiến,
ông ta đã bị mất một mắt. Có lần vị hoàng đế nhà Nguyên
này ban lệnh tìm hoạ sĩ giỏi để vẽ chân dung cho mình. Hoạ
sĩ thứ nhất được tiến cử tới yết kiến Thành Cát Tư
Hãn, và đã vẽ hoàng đế nhà Nguyên với đầy đủ cả hai
mắt tinh. Sau khi bức tranh được hoàn thành và được đem
trình hoàng đế xem, Thành Cát Tư Hãn khinh bỉ nói: "Sao
lại có cái thứ lãng mạn chủ nghĩa đồi bại thế
này?", rồi ra lệnh chém đầu hoạ sĩ. Hoạ sĩ thứ hai
được vời tới. Rút kinh nghiệm thảm khốc từ hoạ sĩ
trước, hoạ sĩ này đã vẽ Thành Cát Tư Hãn giống y như
thực, tức là với một mắt tinh và một mắt chột. Thành Cát
Tư Hãn liếc nhình bức tranh rồi phán: "Tự nhiên chủ
nghĩa tục tằn!" Hoạ sĩ thứ hai cũng bị bay đầu. Hoạ
sĩ thứ ba đã vẽ chân dung Thành Cát Tư Hãn en profil (chân dung
nhìn nghiêng), chỉ thấy con mắt tinh, còn con mắt chột được
che khuất trong nửa không nhìn thấy của khuôn mặt. Hoàng đế
nhà Nguyên xem tranh và khen: "Đây mới thực sự là hiện
thực xã hội chủ nghĩa!", rồi truyền ban thưởng cho
họa sĩ.

Trong tác phẩm "Trí thức và vai trò của nó trong quá trình
văn hoá", Vitaly Tepikin đã tổng hợp và đề xuất 10 dấu
hiệu của giới trí thức hiện đại là [7]

1 – có lý tưởng đi trước thời đại, nhạy cảm với
người xung quanh, lịch sự nhũn nhặn trong biểu hiện;

2 – tích cực lao động trí óc và liên tục tự học;

3 – ái quốc dựa trên niềm tin vào nhân dân và có tình yêu
quê hương sâu sắc;

4 – sáng tạo không mệt mỏi và có lối sống giản dị đến
khổ hạnh;

5 – độc lập, có khát vọng đạt tới tự do biểu hiện, và
tìm thấy mình trong khát vọng đó;

6 - có quan hệ phê phán đối với chính quyền, lên án mọi
biểu hiện của bất công, vô nhân đạo, phản nhân văn, phản
dân chủ;

7- trung thành với niềm tin do lương tâm mình mách bảo, ngay
cả trong những điều kiện khó khăn nhất, kể cả phải hy sinh
quyền lợi bản thân;

8 – nhận thức thực tế một cách mơ hồ, dẫn đến dao
động về chính trị và đôi khi có biểu hiện bảo thủ;

9 – Có niềm oán hận lớn trước những gì không thực hiện
được trên thực tế hoặc trong tưởng tượng, kết quả là
đôi khi trở nên hoàn toàn khép kín tự cô lập mình;

10 – Các nhà hoạt động chuyên môn trong các lĩnh vực khác
nhau, và ngay cả trong cùng một lĩnh vực, thường hiểu lầm
nhau, hậu quả là đôi khi nổi cơn ích kỷ hoặc bốc đồng.

Tepikin cho rằng một cá nhân có ít nhất một nửa số dấu
hiệu trên đây có thể được gọi là "trí thức theo
nghĩa đại khái của từ đó". Chuyển sang ngôn ngữ Việt
Nam đương đại, có thể tạm gọi những người thoả mãn 5/10
biểu hiện nêu trên là các "trí thức dự khuyết".

Trong giới những người (thực sự) có học vấn của Việt Nam,
đại đa số chắc hội đủ ba dấu hiệu cuối (8 – 10). Những
người khoa bảng mà lúc đầu từng hoạt động chuyên môn
nhưng sau bỏ để ra làm quan thì khó có thể giữ được các
dấu hiệu 2, 4 – 10, nếu không nói rằng hai dấu hiệu còn
lại (1 và 3) đối với những người này không phải lúc nào
cũng đáng tin cậy.

Tương truyền, trong một lần thuyết giảng, triết gia cổ Hy
Lạp Plato đã định nghĩa "con người là một động vật
đi bằng hai chân và không có lông vũ." Diogenes – một
triết gia cổ Hy Lạp khác – nghe vậy bèn bắt một con gà,
vặt sạch lông, thả vào giảng đường, rồi nói: "Các
người hãy nhìn kìa, đó là Con Người theo định nghĩa của
Plato!" Nghe nói Plato sau đó đã phải thêm "có móng
rộng và bẹt" vào định nghĩa "Con Người"
của mình.

Gẩn đây có một vài ý kiến của một số "Plato Việt
Nam" muốn xác định lại các tiêu chí thế nào là trí
thức. Ngay lập tức họ được các "Diogenes Việt
Nam" lên tiếng sửa gáy. Đội quân các "Diogenes Việt
Nam" rất hùng hậu, có tới cả ngàn. Thay vì sống trong
thùng tô nô, họ sống trong các blog. Họ cũng không xách đèn
đi tìm người lương thiện giữa ban ngày [8], bởi dường như
đã biết trước câu trả lời. Họ lại càng không có cơ hội
để làm như Diogenes khi gặp Alexander Đại Đế. Theo sử gia
Plutarch, khi Alexander Đại Đế tới Corinth, những người đứng
đầu thành phố và các triết gia đã lũ lượt kéo nhau tới
yết kiến Alexander, chỉ riêng Diogenes vắng mặt. Alexander bèn
đích thân đi tìm Diogenes, và thấy ông này đang nằm dài sưởi
nắng bên cái thùng ông dùng làm chỗ ngủ. Khi Alexander Đại
Đế hỏi: "Hỡi nhà hiền triết, ngươi có muốn ta làm gì
giúp ngươi không?", Diogenes đã trả lời: "Ngài hãy
đứng tránh sang một bên để khỏi che lấp ánh mặt trời của
tôi." Các triết gia và đám tùy tùng của Alexander Đại
Đế nghe vậy cười phá lên, trong khi chính Alexander Đại Đế
nói: "Nếu ta không phải là Alexander thì ta đã là
Diogenes."

Giovanni Battista Tiepolo, "Alexander Đại Đế và Diogenes", sơn
dầu, 47 x 60 cm (1770). Bảo tàng Cung điện Yusupov tại Saint
Petersburg.

Tới đây tôi chợt nhớ tới ca từ trong một bài hát của nhóm
hip hop Dead Brez:

<center>Bạn muốn có một chiếc Lexus hay Công Lý?</center>

<center>Một chiếc BMW, một chuỗi hạt xoàn, hay Tự Do?
[9]</center>

Ca từ này đúng hơn bao giờ hết tại Việt Nam đương đại.
Rõ ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay
tặng nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có
thể chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW
mới tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do)
là ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc
biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một
chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp
bạn vào hàng ngũ những "trí thức dự khuyết", hay
vào đám học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất
nước này.

Tokyo, 25/2/2012

Nguyễn Đình Đăng

Nguồn: <a
href="http://nguyendinhdang.wordpress.com/2012/01/26/intelligentsia/">blog
Nguyễn Đình Đăng</a>
______________________________________________

Chú giải:

[1] Tên đầy đủ Đại học Tổng hợp Quốc gia Maxcơva mang tên
M.V. Lomonosov (Московский Государственный
Университет имени М.В. Ломоносова), viết tắt
là MGU (МГУ).

[2] Nguyên văn tiếng Nga: "Интеллектуальные
силы рабочих и крестьян растут и крепнут в
борьбе за свержение буржуазии и ее
пособников, интеллигентиков, лакеев
капитала, мнящих себя мозгом нации. На
деле это не мозг, а говно". Trích từ
V.I. Lenin, Thư gửi A.M. Gorky ngày 15/9/1919, Toàn tập, Tái bản
lần thứ 5, NXB Văn học Chính trị, 1978, tập 51, trang 48-49
(В.И. Ленин, <a
href="http://www.mysteriouscountry.ru/wiki/index.php/Ленин_В.И._Полное_собрание_сочинений_Том_51_Письма:_сентябрь_1919_г.">Из
письма А.М. Горькому от 15 сентября 1919
года</a>, Полное собрание сочинений,
издание пятое Изд-во политической
литературы, 1978 г. т. 51, стр. 48-49) (Xem bản tiếng Anh
<a href="Из письма А.М. Горькому от 15 сентября
1919 года">tại đây</a>)

[3] Nikolai Alexandrovich Berdyaev (Николaй Алексaндрович
Бердяев) (1874 – 1948) – triết gia Nga; thời Sa Hoàng, do
tham gia nhóm Marxist nên từng bị bắt năm 20 tuổi và bị đày
biệt xứ; năm 29 tuổi do chỉ trích Nhà Thờ Chính thống Nga
nên bị kết tội báng bổ và bị đày đi Siberia; dưới thời
Xô Viết do không chịu chấp nhận chính thể của đảng
Bolshevik áp đặt sự thống trị của nhà nước độc tài lên
tự do cá nhân, nên đã bị chính quyền Xô Viết trục xuất
cùng hơn 160 nhà văn và học giả danh tiếng khác sang Đức
bằng tàu thủy vào tháng 9/1922 (từ một danh sách gồm 280
người bị bắt trong đó có 32 sinh viên).

[4] New World Encyclopedia,
http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Great_Purges;

Heroes & Killers of 20the Century: Joseph Stalin:
http://www.moreorless.au.com/killers/stalin.html

[5] Theo báo cáo của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị
nạn, 1/3 số thuyền nhân (boat people) Việt Nam đã chết trên
biển vì bị giết, bão, bệnh tật, đói. <a
href="http://www.vietka.com/Vietnamese_Boat_People/HorribleStatistics.htm">Thống
kê của Cao ủy này</a> cho biết chỉ riêng năm 1981 có 15095
thuyền nhân Việt Nam đã vượt biên từ Việt Nam tới được
Thái Lan trên 455 thuyền. Trong số đó có 352 thuyền (77%) bị
bọn hải tặc tấn công. Số vụ tấn công là 1149 tức trung
bình mỗi chiếc thuyền bị hải tặc tấn công hơn 3 lần. 571
người Việt Nam đã bị hải tặc giết. 599 phụ nữ Việt Nam
đã bị hải tặc hãm hiếp. 243 người Việt Nam đã bị bắt
cóc.

[6] <a
href="http://books.google.co.jp/books?id=AkIhYEavBrEC&pg=PA276&lpg=PA276&dq=how+many+intellectuals+fled+Vietnam+after+1975&source=bl&ots=JwGRWgzVte&sig=bEHHmdlusB8bmUCM6WFIK3UHp3s&hl=en&sa=X&ei=hAIhT5uvO5GSiAfatITXBA&sqi=2&redir_esc=y#v=onepage&q=how%20many%20intellectuals%20fled%20Vietnam%20after%201975&f=false">Postwar
Vietnam: Dynamics of a transforming society</a>, Ed. Hy V. Luong, (Rowman &
Littlefield Publishers Inc., 2003).

[7] Виталий Тепикин, <a
href="http://zhurnal.lib.ru/t/tepikin_w_w/intelligencijaeerolxwkulxturnomprocesse.shtml">Интеллигенция,
ее роль в культурном процессе</a>. Vitaly Tepikin
là tiến sĩ lịch sử, chuyên gia về lý thuyết và lịch sử
trí thức, giáo sư thuộc viện Tri thức khoa học tự nhiên Nga
(Российская академия естествознания).

[8] Diogenes từng xách đèn đi ngoài phố giữa ban ngày. Khi
được hỏi làm gì đấy, ông trả lời: "Tôi đi tìm một
người lương thiện." Tương truyền ông chỉ gặp toàn
bọn bất lương và vô lại.

[9] Nguyên văn: You would rather have a Lexus or Justice? A dream or
some substance? A Beamer, a necklace or Freedom?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/11447), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).