Người ta gọi "báo chí là quyền lực thứ tư" trong xã hội
sau lập pháp,tư pháp và hành pháp. Vì là quyền lực nên bao
giờ cũng có sự lạm quyền. Lâu nay ta chỉ nói đến lãnh
đạo có chức có quyền tham những. Vậy nhà báo có tham nhũng
không? Có! Một số nhà báo và cơ quan báo chí đang tham nhũng
rất tinh vi. Báo mà đăng bài để " chạy án" cho Năm Cam
cách đây mấy năm là báo hại đích thị rồi. Mới đây, Hà
Phan (Phan Hà Bình) phó tổng thư ký tòa soạn của một tờ báo
lớn bị bắt khi nhận hối lộ 220 triệu đồng (11.000 đô la)
để không viết bài tố các thương gia. Đó là những chuyện
tham nhũng, hối lộ cụ thể. Từ nhiều năm qua báo chí ta cũng
có không "mẹo làm tiền" các doanh nghiệp không kém những
vụ việc trên. Không ít tờ báo đang trở thành báo hại. Hại
đến mức hễ nghe nhà báo tới là giám đốc "sợ" tái
mặt, phải tìm cách "chạy trốn", nhưng lại ít người nói
tới.
<h2>Tòa soạn báo thành… cơ quan đánh quả!</h2>
Từ ngày đổi mới đến nay, báo chí đã thực sự trở thành
"món ăn" không thể thiếu đối với người dân hàng ngày.
Báo chí đang tham gia tích cực và có hiệu quả vào sự nghiệp
đổi mới, mở của, chống tiêu cực, tham nhũng. Nhiều tờ báo
do hấp dẫn người đọc, ti-ra phát hành lớn, nên người ta
sống chủ yếu bằng lợi nhuận báo. Những tờ báo đó, hàng
các doanh nghiệp hàng ngày tìm đến xin đăng quảng cáo rất
đông. Nhưng cũng có rất nhiều tờ báo phát chỉ phát hành
được vài ngàn bản một kỳ. Tiền bán báo không đủ bù
tiền in, tiền nhuận bút, nên cả tòa soạn sống chủ yếu
bằng " nghề chạy quảng cáo" ở các DNNN, thậm chí
"chạy" quảng cáo tận các trường tiểu học, trạm xá,
bệnh viên... thậm chí Trại phục hồi nhân phẩm cũng phải
"mần" quảng cáo! Nhiều tờ báo ở Hà Nội, vào Đà Nẵng
lập ra một "đại diện Miền Trung" hẳn hoi, nhưng tòa soạn
không trả lương, mà anh em phải đi chạy quảng cáo để nuôi
nhau! Cứ đến kỳ Tết Nguyên Đán, ngày 30-4, ngày nhà báo
Việt Nam 21-6, ngày Quốc Khánh 2-9 v.v... cả tòa soạn không
viết báo mà đổ xô đi… làm quảng cáo! Làm quảng cáo mà có
thư của thứ trưởng, vụt trưởng mang theo. Có báo một cái
Tết "đọc lệnh" được vài ba tỷ đồng tiền qủang cáo!
Giám đốc doanh nghiệp nhà nước phải tiếp mỗi ngày hàng
mấy chục "nhà báo quảng cáo" như vậy nên phát sợ.
Nhiều nhà báo nhơè đi "đọc lệnh" quảng cáo mà có
tiền xây nhà lầu, mua xe hơi xịn. Chứ nếu sống bằng
nhuận bút thì không bao giờ có những thứ như vậy.
Một nhà báo viết nhiều, in nhiều như bác Nguyễn
Xuyến ở cạnh nhà tôi, mỗi tháng măng-đa nhuận bút
về 7, 8 triệu đồng, cũng không đủ tiền mua xe hơi xin
như vậy Các nhà báo hãy sờ tay lên gáy mình mà ngẫm
nghĩ để sống cho ra con người.
Dù DN không có nhu cầu quảng cáo, nhưng phải bấm bụng mà
làm, vì không làm " lỡ có sai sót gì" trong kinh doanh, "nhà
báo nói thêm" một thành mười thi nguy to! Một cái quảng cáo
nửa trang ( 27x 40cm) 20 triệu bạc, in bia bốn thì 50 triệu. Một
cái Tết " chiều" cho hết hàng mấy chục tờ báo, coi như
mất toi hai ba bốn trăm triệu,vì thế mà giá hàng hóa dịch
vụ bị đội lên, khó mà cạnh tranh. DNNN thì ngày càng thua
lỗ, thế mà phải "nuôi" thêm các anh "báo hại"! Bởi
thế mà anh Lê Hữu Thăng, hiện là phó chủ tịch tỉnh Quảng
Trị, hồi làm giám đốc Công ty Xuất Nhập khẩu tỉnh, anh đã
nghĩ ra được "mẹo" để tránh sự "tấn công" của các
nhà báo quảng cáo. Anh làm một văn bản, bộ tứ công ty ký
vào, quy định một năm chỉ làm quảng cáo trên 2 tờ báo vào
dịp Tết hay lễ ở báo tỉnh, báo ngành. Anh dán tờ "yết
thị" đó lên. Nhà báo tới đành im lặng rút lui!
Có nhiều chiêu làm quảng cáo lắm. Viết một bài ca ngợi
thành tích công ty, gọi là " viết cho", rồi bắt doanh
nghiệp "trả ơn" bằng cái quảng cáo. Kiếm mấy em thật
tươi mát, nhận làm hợp đồng, các em sẽ "ngồi lỳ" ở
phòng giám đốc suốt buổi, giám đốc ngán quá phải " ký",
hoặc các em sẽ "chiều chuộng"," liếc mắt đưa tình"
giám đốc để được cái quảng cáo. Tiền chùa mà, mất gì!
Đã có thư tố cáo ông giám đốc M. chi cho cô bồ nhí là
"phóng viên quảng cáo" của tờ báo nọ trong mấy tháng hơn
400 triệu đồng quảng cáo. Ở tỉnh nọ, các nhà báo tỉnh
gọi đi làm quảng cáo là " đi đọc lệnh". Có nghĩa là cứ
đến doanh nghiệp bắt giám đốc ký, vì giám đốc nào cũng có
"gót chân A-Sin" mà nếu tiết lộ lên báo là gay! Hoa hồng
cho người làm quảng cáo từ 30 % có báo chi trả 40, 45%, nên có
nhà báo từ xe đạp "chân co chân duỗi", vào nghề chỉ mấy
năm làm quảng cáo đã xây được nhà bốn lầu, mua xe hơi…
Thế là Tòa soạn báo thành cơ quan đi... đánh quả quảng cáo!
Đó là tham những chứ gì nữa!
<h2>Chuyên đề... "lừa" ?!</h2>
Hiện nay có rất nhiều tờ báo, tạp chí, cũng gọi là cơ quan
báo chí với đủ ban bệ, nhưng không bao giờ làm báo cả! Thế
họ sống bằng gì ? Xin thưa: bằng việc xuất bản các
"chuyên đề… lừa". Qua tìm hiểu nhiều báo, tôi biết cách
làm của họ như sau. Chạy xin giấy phép, đặt tên thật oách,
kiểu "Tiềm năng đầu tư của tỉnh…", hay" Tỉnh…rải
thảm đỏ mời các nhà đầu tư"…, Phóng viên trang bị máy
ảnh kỹ thuật số xịn, đeo hai ba cái trước nực, tay xách
laptop kè kè, để lòe thiên hạ. Rồi ông Tổng biên tập lên
xin ông Thứ trưởng, Bộ trưởng cái thư gửi cho Bí thư, chủ
tịch các tỉnh, đề nghị phối hợp làm chuyên đề " giới
thiệu tiềm năng đầu tư của địa phương" hay lễ hội,
festival v.v.. Các tỉnh nghe nói "đầu tư nước ngoài" mừng
lắm, vì đây là mốt mà! Ông TBT mới tán thêm là "tờ báo
của mình in song ngữ, phát hành đi hơn trăm nước trên thế
giới, ti-ra hai triệu bản". Thế hợp đồng làm "Chuyên đề
về tiềm năng kinh tế, mời gọi đầu tư của tỉnh X"
được ký. Ngoài việc tỉnh chi số tiền in ấn lên tới hàng
trăm triệu đồng, chủ tịch tỉnh còn ký công văn "bắt"
hàng trăm doanh nghiệp mạnh trong tỉnh tham gia quảng cáo, mỗi
doanh nghiệp 15 – 20 triệu đồng. Sau đó họ thuê người viết
bài, chụp ảnh, dịch, cộng thêm trích đoạn nghị quyết
tỉnh, bài phỏng vấn kèm ảnh ông bí thư, chủ tịch in trang
đầu, thế là được cuốn "chuyên đề" dày khoảng 100
trang, in song ngữ Việt - Anh. Người viết bài này cũng đã
từng được thuê viết bài "tiềm năng…" như vậy. Họ
chỉ in 700 bản, nộp lưu chiểu, báo biếu 200 bản, còn 500 bản
mang về bán lại cho tỉnh với 150 ngàn / 1 cuốn (đã bỏ tiền
ra in rồi lại phải bỏ tiền ra mua!). Chỉ một "chuyên
đề... lừa" như vậy, tòa báo đã kiếm được vài tỷ
đồng ngon ơ! Có tòa soạn đã lần lượt làm được 61 chuyên
đề tỉnh, hàng chục chuyên đề ngành, nhưng chẳng mang lại
cho xã hội ích lợi nào! Những tờ báo như vậy không bao giờ
xuất hiện trên thị trường, cũng không ai đặt mua qua bưu
điện! Đó là tham nhũng chú gì nữa!
<h2>Có một loại sách… để trên bàn cho vui!</h2>
Người biết bài này thường thấy trên bàn làm việc của ông
bạn giám đốc DN một chồng sách lớn, cuốn nào cũng dày
cộp. Đó chỉ là " sách… quảng cáo" do đủ loại Nhà
xuất bản và cơ quan báo chí ấn hành.! Cuốn nào cũng có tên
gọi thật kêu. Ví dụ như Từ điển doanh nghiệp Việt Nam,
Cẩm nang doanh nghiệp Việt Nam, Doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam,
Hàng Việt Nam chất lượng cao, Doanh nhân vàng thời mở
cửa.v.v..Tôi hỏi ông bạn: Sách này để làm gì? Ông trả
lời: Để trên bàn cho.. vui! Cứ một doanh nghiệp một trang
giới thiệu rất đơn giản: tên doanh nghiệp, địa chỉ, điện
thoại, Fax, ảnh trụ sở cơ quan, ảnh giám đốc v.v. cuốn gọi
là "Cẩm nang doạnh nghiệp" chỉ có 500 trang, nghĩa là chỉ
500 DN, trong lúc đó ở nước ta có gần 500.000 doanh nghiệp?
Thế thì "từ điểm", "cẩm nang" cái nỗi gì! Nhưng mà
làm được 500 trang quảng cáo đóng thành "sách" ấy, tòa
soạn báo đã thu được 2,5 tỷ đồng doanh thu (5 triệu đồng /
trang, chưa tính 3 trang bìa 4, 3,2, mỗi trang từ 20 – 50 triệu
đồng), trừ chi phí hoa hồng, tiền chế bản màu, in ấn, còn
lãi ròng cả tỷ đồng! Bởi thế mà rất nhiều báo, nhà xuất
bản năm nào cũng làm "Sách... quảng cáo" với nhiều tiêu
chí khác nhau, nhưng tất cả cuốn sách ấy đều không giúp ích
được gì cho doanh nghiệp trong kinh doanh, chiếm lĩnh thị
trường. Đó là tham nhũng chứ gì nữa!
<h2>Vĩ thanh</h2>
Tôi không bao giờ phản đối việc quảng cáo trên báo chí. Vì
quảng cáo càng nhiều chứng tỏ nền kinh tế càng phát triển.
Nhưng quảng cáo theo kiểu "đi xin", " đi đọc lệnh", hay
"làm chuyên đề", "sách... quảng cáo"... theo hình thức
"lừa đảo" đã kể ở trên là làm khổ doanh nghiệp, là
báo hại nền kinh tế đất nước. Các tòa soạn báo ơi, nhà
báo ơi, tiền báo thu được từ quảng cáo đó là tiền thua
lỗ của các doanh nghiệp cả đấy. Đây là một hiện tượng
không lành mạnh nhưng rất phổ biến của báo chí hiện nay.
Đề nghị các cơ quan chức năng có biện pháp giúp các báo
nâng cao chất lượng bài vở sống được bằng nghề làm báo
của mình!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/node/20166), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét