<center><img
src="http://daohieu.files.wordpress.com/2013/06/pha-rung-va-trong-rung.jpg"></center>
Có anh bạn đi Trung Quốc về, nói: Hàng Châu đẹp quá. Hỏi:
đẹp ở chỗ nào thì đáp: nó có nhiều rừng, rừng ở ngay
trong thành phố, xanh mát, yên tĩnh. Công viên như rừng mà
đường phố cũng như rừng, đặc biệt là rừng trúc.
Nhưng không phải chỉ có Hàng Châu, Singapore, Kuala Lumpur… mà
cả Paris, Boston, Washington DC… đều có rừng ngay trong thành
phố. Ý niệm "thành phố rừng" đã có từ lâu lắm. Khi
triều đại các vua Louis bên Pháp xây dựng điện Versailles thì
đó cũng là nơi rừng tiếp giáp rừng, các Sa hoàng xây Cung
điện Mùa Hè ở Saint Petersburg cũng đã trồng cả những khu
rừng bạt ngàn trong khuôn viên mênh mông của mình.
Đà Lạt của Việt Nam cũng là một thành phố rừng. Nhưng đó
là Đà Lạt của ngày xưa, thuở người ta còn biết quý rừng,
biết trân trọng từng ngọn thông, từng tán lá. Ngày nay Đà
Lạt đang bị "quy hoạch" phân lô, bán nền nhà…Rừng bị
đẩy lùi về phía xa, phía những dãy núi…
Nhật Ký Đỗ Thọ có kể một giai thoại: Ngày nọ, tổng
thống Ngô Đình Diệm lên nghỉ mát ở Đà Lạt. Buổi sáng như
thường lệ ông mở cánh cửa sổ để ngắm rừng thông thì
ngạc nhiên khi nhìn thấy một khoảng trống ở cuối tầm mắt.
Ông gọi điện thoại cho thị trưởng Đà Lạt. Thị trưởng
sợ quá, lập tức có mặt. Vừa đẩy cửa bước vào, chưa
kịp vái chào "cụ" thì cái gạt tàn thuốc đã bay thẳng vô
mặt. Không dám né tránh, thị trưởng run rẩy thưa: "Bẩm
cụ, cụ có điều chi dạy bảo?". Ông Diệm hét lên: "Ai
chặt rừng?!".
Phải chi chúng ta cũng biết yêu rừng như tổng thống Ngô Đình
Diệm thì hy vọng có thể cứu được Đà Lạt.
<center>*</center>
Bạn tôi là giáo viên cấp ba, sau 75 bị "mất dạy" chuyển
nghề chạy xe ôm. Từ Quy Nhơn anh bạn tót lên Gia Lai kiếm
sống. Ngày ngày anh chở dân buôn qua lại, dọc biên giới
Campuchia, Lào. Đó là các chị buôn thuốc lá, nhu yếu phẩm,
đó là các tay lâm tặc vô rừng buôn gỗ lậu, cần những tay
lái gan dạ thuộc lòng các trạm kiểm lâm, luồn lách, băng
rừng vượt suối vào sâu trong rừng giao dịch làm ăn với các
"đối tác" sơn lâm khác.
Đồng nghiệp và cũng là đồng hương của anh là một gã hồi
nhỏ bị "té vô thùng đinh" nên mặt lồi lõm trông rất
ngầu. Gã có một chiếc BS tức là chiếc xe máy hiệu Bridgestone
hai thì chạy xăng pha nhớt. Loại xe này rất đắc dụng đối
với đường rừng hiểm trở vì nó chạy mát máy. Những tay
lâm tặc có vẻ ưa chuộng gã hơn anh bạn tôi vì gã rất dày
dạn và quan trong hơn: gã hiểu biết nhiều về gỗ của rừng
Gia Lai, tất nhiên không phải nhờ vào trình độ văn hóa cấp
hai của gã, mà nhờ đã lăn lộn với nghề cưa xẻ gỗ nhiều
năm trên địa bàn này.
Các tay lâm tặc từ các nơi về Gia Lai tìm mua gỗ vừa nhờ gã
đưa rước vừa nhờ gã mách nước cho chỗ nào có loại gỗ
quý mà bọn họ cần mua. Ban đầu các lâm tặc chỉ trả tiền
xe ôm, cộng chút ít tiền "bo", về sau thấy gã xe ôm nọ
lanh lợi quá, đắc dụng quá, thấy vai trò của gã như một
cố vấn, chẳng những về nghề gỗ mà còn về cách luồn lách
tránh né hoặc mua chuộc kiểm lâm nên các đại gia buôn gỗ
nọ phải thỏa mãn một số yêu sách của gã, chẳng hạn như
khi chở gỗ về đồng bằng, họ bằng lòng cho gã "ké"
chừng 5 hoặc 10 mét khối gỗ của gã.
Nhờ khai thác nhiều đại gia như thế nên gã đã đưa ra thị
trường khá nhiều gỗ mà không cần xin giấy phép gì cả. Gã
trở nên giàu có. Gã từ giã nghề chạy xe ôm và trở thành
một tay buôn gỗ lậu chuyên nghiệp.
Nhưng bước ngoặt đời gã bắt nguồn từ khi gã trúng đợt
gỗ pơ-mu.
Pơ-mu (fokienia) là một loại gỗ rất quý hiếm, còn có tên
gọi là "bách Phúc Kiến" mùi thơm, vân gỗ đẹp, nhìn bề
ngoài nó rất giống gỗ thông nhưng trong khi thông là một thứ
gỗ xấu, chỉ dùng làm giàn giáo, đóng bàn ghế loại bình dân
thì pơ-mu là gỗ quý, không hề bị mối mọt, bền chắc,
người ta dùng nó để chế tác các mặt hàng gỗ mỹ nghệ và
trang trí nội thất cao cấp, ngoài ra rễ cây pơ-mu còn có tinh
dầu rất quý được chưng cất dùng trong ngành hóa mỹ phẩm
và trong y học. Cây pơ-mu đã được đưa vào sách đỏ Việt
Nam năm 1996 vì đang có nguy cơ tuyệt chủng.
Khi phát hiện ra loại gỗ này, gã đã trà trộn nó với gỗ
thông và kiếm lời gấp trăm lần số vốn bỏ ra. Có thể nói
gỗ pơ-mu là chiếc đũa thần đưa gã lên hàng đại gia từ
đó.
Khi đã có nhiều tiền, gã loại bỏ các đối thủ như chi Tư,
chị Bạch…làm bá chủ võ lâm, phô trương thanh thế, mua
chuộc, cấu kết với giới cầm quyền các cấp, kinh doanh
nhiều lãnh vực khác như đá granit, địa ốc…
Hệ thống ngân hàng trở thành đồng minh thân cận của gã.
Các dịch vụ của gã nghe thì to lớn, "tầm cỡ" "đẳng
cấp"… nhưng thực chất là chặt rừng bán gỗ làm giàu.
Còn anh bạn giáo viên của tôi, đồng nghiệp của ngài lâm
tặc kia thì nay đã trở lại nghề dạy học. Và thỉnh thoảng
trong chút men rượu, anh cũng không quên "khoe" mình từng là
chiến hữu của đại gia đó!
<center>*</center>
Cây đước tự mọc thành rừng trong nhiều ngàn năm. Lửa trời
cũng từng đi qua trong những mùa khô hanh, đốt phá rừng.
Chiến tranh cũng từng đến, bom lân tinh thiêu rụi từng mảng,
rồi con người chặt cây làm nhà, hầm than, thả bè trôi về
phố chợ làm vật liệu xây dựng. Nhưng những khu rừng ngập
mặn vẫn tồn tại. Cây đước tự phát triển, biết cách để
sinh tồn, biết sinh đẻ, nhân giống, biết xếp hàng thành
rừng. Những thế hệ rừng nối tiếp, sinh rồi diệt, diệt
rồi sinh cũng giống như cỏ trên thảo nguyên mênh mông không
ngừng sinh diệt mà vẫn tồn tại.
<center><img
src="http://daohieu.files.wordpress.com/2013/06/trong-rung.jpg"></center>
Cây đước già ra hoa kết trái. Trái nó dài chừng hai gang tay,
mình tròn, treo lủng lẳng như những trái dưa chuột dài ốm
nhách. Hàng triệu trái đước đong đưa chực chờ phía trên
mặt nước, phía trên mặt bùn nhão, như một thế hệ đông
đảo những cư dân mới, sẵn sàng thả mình cắm phập một
đầu xuống bùn để xác định chỗ đứng, xác định sự góp
mặt của mình trên mặt đất.
Từ chỗ vừa "cắm dùi" ấy, chúng sẽ lớn lên thành khu
rừng mới, vươn những ngón chân dài bấu vào đất, bám trụ
vững chắc như "kiền ba chân", thân thì ngoi lên khỏi mặt
nước, mọc ra những cái nhánh, phủ xanh một vùng lãnh thổ.
Mặc cho con người tàn phá, rừng vẫn tự tái tạo, vẫn sống
và ôm ấp, bảo lãnh, che chở cho cả một hệ sinh thái đa
diện dưới chân nó: con người, con cua, con còng, con cá. Và chim
chóc, khỉ, rắn, cá sấu. Và ong.
Cũng có khi, do tham vọng, con người hối hả tàn phá rừng với
tốc độ nhanh gấp mấy lần một chu kỳ sinh trưởng. Rừng
hở lưng, lạnh gáy, lạnh xương sống. Rừng thấy trống trải
và yếu đuối trước những cơn bão, những trận lũ quét,
những mưa nguồn.
Rừng hấp hối.
Rừng Tây Nguyên cũng hấp hối. Những dãy núi chết phơi tấm
da màu huyết dụ giữa trời. Con người lột da rừng, trơ ra
lớp thịt bầm dập bị hun khói nám đen. Đó là những khu
rừng ở Tây nguyên đã bị hỏa thiêu ngay trước mắt tôi,
nằm chết khô giữa tro than và đất cằn, vụn nát.
Rừng Cà Mau cũng đang bị tàn phá theo từng thời vụ: nó đang
trở thành nguồn cung cấp vật liệu xây dựng cho những thành
phố, nguồn than cho những khu dân cư…
<center>*</center>
Vậy mà từng ngày vẫn có những cô gái nhỏ chèo xuồng dọc
theo những con nước len lỏi giữa rừng già, một tay quẫy mái
chèo, một tay gom những trái đước già đang nổi trôi trên
mặt nước đục.
Những chiếc xuồng lặng thầm nối đuôi nhau đi nhặt những
trái đước. Những chiếc xuồng không chở trăng sao, không chở
tao nhân mặc khách. Những chiếc xuồng đi nhặt sự sống của
rừng, những chiếc xuồng đi gom góp một thế hệ mới cho
đất.
Và sau đó là những đôi chân khẳng khiu, đen đủi, lội trong
nước mặn, trong bùn sình trồng từng mầm sống xuống đất
đen.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130621/dao-hieu-pha-rung-va-trong-rung), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét