Ngô Nhân Dụng - Bảo Thủ, Cấp Tiến và Trục Lợi

Khi phân tích các cuộc đấu chính trị trong nội bộ đảng
Cộng sản Việt Nam, người ta hay gắn cho các phe phái những
nhãn hiệu như Bảo Thủ, hay Cấp Tiến; hoặc cho là có phe thân
Trung Cộng, phe thân Nga, hay muốn ngả sang Mỹ. Phân loại theo
cách đó có phần lý thuyết quá, chỉ mô tả các hiện bên
ngoài mà không nêu rõ động cơ căn bản của mỗi phe nhóm.
Nếu nhìn từ bên trong, sẽ thấy bên Bảo Thủ thì nhấn mạnh
tới quyền, bên Cấp Tiến chú trọng đến tiền hơn.

Bản chất những người mang danh hiệu Bảo Thủ là nặng óc
giáo điều: Họ lo sợ phải từ bỏ các lý thuyết của
Mác-Lênin, sợ mất cái nhãn hiệu "xã hội chủ nghĩa" dù
có lúc cũng thú nhận họ chẳng biết nội dung nó là gì.
Những người được gọi là Ðổi Mới, là Cấp Tiến, phần
lớn là do lối nhìn thực tế thúc đẩy. Có thay đổi thì mới
tạo cơ hội làm giầu bằng "kinh tế thị trường." Ngay
một lãnh tụ bảo thủ nhất là Ðỗ Mười cũng từng chúc
Tết cả nước bằng một câu: "Chúc đồng bào làm ăn phát
tài."

Phe giáo điều coi việc bảo vệ quyền là quan trọng nhất;
phải dùng các khẩu hiệu trong chủ nghĩa, lý thuyết để biện
minh cho quyền của đảng, vì đảng "đi đúng hướng của
lịch sử." Phe thực tế thì trước hết nhắm làm sao có
tiền.

Nhiều người thực tâm muốn đời sống dân chúng khá giả
hơn; mà họ thấy chỉ có một cách là phải thay đổi chế
độ nhiều hơn nữa, vì thế được gọi là Cấp Tiến.

Nhưng trong cả hai phe đều có một "thành phần thứ ba" chen
vào, đó là những người "thực tế nhất." Nhóm này có
thể tuyên bố theo cả hai giọng, nói giọng Bảo Thủ được,
nói giọng Cấp Tiến cũng được, miễn là đạt mục đích sau
cùng của họ, là trục lợi. Người ta còn gọi đám này là
theo 'chủ nghĩa cơ hội." Thành ra, trên sân đấu chính trị
nội bộ đảng Cộng sản có tới ba đội banh. Hai đội Bảo
Thủ và Cấp Tiến đá với nhau, nhóm nào kéo được thành
phần Trục Lợi vào đông hơn thì cán cân sẽ ngả về phía
đó. Trong hai kỳ hội nghị Trung Ương Ðảng 6 và 7 vừa qua, phe
Bảo Thủ của Nguyễn Phú Trọng thua nặng vì thành phần Trục
Lợi ngả sang Nguyễn Tấn Dũng; vì phe đó mới có khả năng ban
phát cơ hội kiếm tiền. Khi Nguyễn Tấn Dũng lên làm thủ
tướng thì "Ban Kinh Tế" trong Trung Ương Ðảng cũng bị
giải tán; quyền lực kinh tế được thu về một mối. Nhưng
nếu gọi phe nhóm Nguyễn Tấn Dũng là Cấp Tiến thì cũng sai,
vì mục đích chính của họ cũng chỉ là Trục Lợi.

Xưa nay, trừ các bậc chân tu rất hiếm hoi, Danh, Lợi và Quyền
vẫn là những động cơ thúc đẩy hành vi của con người,
nhất là các nhà chính trị. Nhưng họ cần biện minh cho các
động cơ thầm kín của mình, cho nên ngoài việc sử dụng
guồng máy đàn áp còn phải nói tới những mục đích hoặc lý
tưởng cao xa hơn. Phe Bảo Thủ khoác bộ mặt giáo điều cũng
vì họ cần nhân danh "Chủ nghĩa Mác-Lênin," cần nhắc đi
nhắc lại nhãn hiệu này. Ðể chứng tỏ họ có quyền nắm
đầu người khác vì vẫn "mang sứ mệnh lịch sử." Nửa
thế kỷ trước đây, các tiền nhân của họ đã làm chết
hàng triệu, hàng chục triệu người dân Nga, dân Trung Quốc
với các chính sách kinh tế tàn bạo và ngu ngốc; tất cả đã
được biện minh bằng các lý thuyết do các ông Karl Marx và
Lenin "soi sáng." Ngày nay, phe Bảo Thủ ở Việt Nam vẫn dùng
các khẩu hiệu đó để chứng tỏ Ðảng Cộng sản chỉ tiếp
tục "sứ mạng" do "lịch sử trao phó" từ hồi nào không
biết. Chủ nghĩa Mác-Lênin bảo đảm uy tín của nhóm người
cầm quyền, nói văn hoa hơn thì gọi là "tính chính thống"
(legitimacy) của chế độ.

Còn phe Cấp Tiến, họ lấy gì để biện minh cho độc quyền
thống trị của đảng? Bây giờ mà còn nói đến các chủ
nghĩa xưa cũ thì dân không ai tin nữa. Phải viện ra những
điều thực tế hơn. Như khi hô khẩu hiệu "Dân giầu, nước
mạnh, xã hội văn minh;" nói theo lối chuyên môn gọi là dùng
"hiệu quả kinh tế" để biện minh việc cầm quyền. Nếu
được đủ ăn, kinh tế phát triển đều đặn, thì chắc dân
cũng thỏa mãn, không ai đặt vấn đề lý thuyết về "tính
chính thống" nữa.

Còn nhóm thứ ba, phái Trục Lợi, họ có thể sử dụng các
khẩu hiệu của cả hai phe; miễn sao bảo vệ và tạo thêm cơ
hội làm giầu. Họ sẵn sàng nói như phe Cấp Tiến, vì khi kinh
tế được cởi trói thì chính họ là những người được tư
bản hóa đầu tiên. Nếu việc cởi trói tiếp tục mà họ
thấy có thể mở thêm cửa cho họ làm giầu, thì họ sẽ ủng
hộ.

Nhưng nhóm tư bản Trục Lợi khác với các nhà kinh doanh khai
sơn phá thạch ở các nước tư bản thật sự; những người
đó thường tự bỏ sức, bỏ công phu và sáng kiến tạo ra các
sản phẩm, dịch vụ mới. Những đại gia đỏ khác, vì họ
không cần đóng góp gì cho đời sống kinh tế quốc dân; chìa
khóa thành công (kiếm tiền) của họ là móc ngoặc, quan hệ.
Cho nên các đại gia sẽ không còn ủng hộ những thay đổi
mới, khi nào họ thấy sẽ mở cửa cho những người khác có
thể bước vào cạnh tranh với họ. Khi đó, nhóm Trục Lợi sẽ
nói năng giống như những người Bảo Thủ.

Về mặt đối ngoại, phe Bảo Thủ tự nhiên phải dựa trên
đảng Cộng sản Trung Hoa. Bởi vì Trung Quốc là quốc gia lớn
duy nhất trên thế giới vẫn còn đề cao chủ nghĩa cộng sản.
Dựa vào Trung Cộng, phe Bảo Thủ có thể thừa hưởng uy tín
của "mô hình Trung Quốc." Nhưng phe Cấp Tiến cũng vẫn
phải chiều theo Trung Cộng, vì đó là quốc gia duy nhất có
khả năng gây rối, phá hoại bất cứ chính quyền Việt Nam
nào. Họ có một mạng lưới tình báo lan rộng và xâm nhập
sâu nhất; một mạng lưới bao bọc bằng lợi lộc trùm lên
nhiều người nhất. Như một anh con trai của một ông bộ
trưởng Việt Nam đã khoe rằng anh được mời làm phó tổng
giám đốc một công ty bên Trung Quốc, mà chẳng phải làm gì
cả. Anh muốn đi Trung Quốc lúc nào cũng được; ở bên đó có
nhà, có xe đi, không ai bắt đến sở, tự do muốn làm gì thì
làm. Nếu một ông con trai của một vị bộ trưởng cũng
được ưu ái như thế, thì không biết còn bao nhiêu người
Việt khác được Trung Cộng tặng những bổng lộc lớn lao
hơn? Những người đó có thể thuộc cả ba thành phần Bảo
Thủ, Cấp Tiến, và Trục Lợi.

Cho nên phân chia các lãnh tụ Cộng sản Việt Nam ra hai phe, phe
thân Trung Quốc và phe chống, là điều không cần thiết. Với
mỗi cá nhân thì chắc không có người Việt nào muốn thân
Trung Quốc. Nhưng khi hành động cụ thể thì không một người
nào dám chống Trung Quốc.

Cuộc đấu Dũng-Trọng đã trở thành tranh chấp giữa hai cá
nhân; không còn mang tính phe phái, không có thể phân biệt bằng
đường lối hay khuynh hướng khác nhau nữa. Nhiều người cho
đây là cuộc đấu giữa hai tổ chức, là Ðảng và Nhà nước.
Nhưng đó chỉ là sự phân biệt về hình thức; vì Nguyễn Phú
Trọng đứng đầu Ðảng, Nguyễn Tấn Dũng nắm Nhà nước.
Nhưng tất cả 175 ủy viên trung ương dự hội nghị cũng chính
là đảng. Họ vẫn lo bảo vệ đảng; vì nếu không còn đảng
thì họ mất địa vị quyết định số phận của 90 triệu
người dân. Phe đa số trong hội nghị này vừa là đảng, vừa
là nhà nước; họ bỏ phiếu theo Nguyễn Tấn Dũng vì thấy đó
là cách có lợi nhất, chứ không phải vì họ theo nhà nước,
chống đảng.

Từ lâu nay phe Bảo Thủ trong đảng phải tỏ ra thân thiện
với Trung Quốc hơn; vì đó là chỗ dựa về chủ nghĩa, khi mà
họ còn phải đề cao giáo điều để biện minh cho quyền hành
của đảng. Ông Nguyễn Phú Trọng vẫn được coi là người
cầm cờ trong nhóm này. Nhưng nhưng chắc Cộng sản Trung Hoa
cũng không lo lắng gì khi Nguyễn Phú Trọng thua Nguyễn Tấn
Dũng. Bởi vì họ giống như một chủ sòng bài. Các con bạc
vào sòng bài sát phạt nhau, có bên thắng, bên thua, nhưng chủ
sòng lúc nào cũng thu tiền.

Ðiều có thể khiến Trung Cộng phải quan tâm là chính phe
được gọi bảo thủ có thể bắt đầu tự tách họ ra khỏi
nhãn hiệu cũ. Một nhà quan sát trong nước đã nhận xét: Bài
diễn văn bế mạc hội nghị Trung Ương 7 của ông Nguyễn Phú
Trọng dài 4812 chữ nhưng không thấy một chữ nào nhắc đến
Chủ nghĩa Xã hội, không nhắc tới một chữ Mác-Lê nào.
Ðiều này cho thấy cầu thủ Trọng sẵn sàng thay đổi nhãn
hiệu. Hay là ông ta cũng muốn thay đổi luật chơi trên sân
banh? Trong thời gian tới chúng ta phải theo dõi mới thấy
được kịch bản mới sẽ diễn ra thế nào.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130525/ngo-nhan-dung-bao-thu-cap-tien-va-truc-loi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!