Hiệu Minh - Nhân trị, Pháp trị hay Kỹ trị

<div class="boxleft320"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2013/05/bbc_nocredit.jpg?w=300&h=168"
/><div class="textholder">Những UV BCT mới</div></div>
Chuyện đổi tên nước, thay đổi hiến pháp, điều 4, quân
đội của ai… coi như giải quyết gọn nhẹ ngay từ <a
href="http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/121937/giu-nguyen-ten-nuoc-chxhcn-viet-nam.html">vòng…
gửi xe ở nhà Quốc hội</a>. Thôi thì ta bàn chuyện trên trời
cho vui. Với lại chủ nhà cũng hết…"zốn". :) :razz:

Trong bối cảnh hiện nay, sự lựa chọn thể chế Nhân trị,
Pháp trị hay Kỹ trị, cho con đường đi lên của một quốc gia
là vô cùng quan trọng.

<h2>Nhân trị</h2>

Đó là cách cai trị dựa vào đạo đức của con người thuở
Nho giáo thịnh hành cách đây mấy ngàn năm. Họ đưa ra bốn
biện pháp quản lý xã hội: lễ, nhạc, chính, hình. Như vậy
lễ, nhạc đứng đầu rồi mới đến hành chính và hình pháp.
Yếu tố con người được đề cao, nhất hàng ngũ lãnh đạo.

Nhân trị cho rằng "lãnh đạo thích gì thì đó là luật".
Trong xã hội dựa vào Nhân, không có hạn chế về sự việc
lẫn phương cách nhà lãnh đạo có thể làm.

Vua chúa phong kiến thời xưa và các quốc gia độc tài thời nay
là điển hình của xã hội Nhân trị.

<h2>Pháp trị</h2>

Trong thể chế Pháp trị, luật pháp phải độc lập. Pháp trị
là công cụ điều chỉnh quyền lực, đảm bảo sự bình đẳng
trước pháp luật và có quyền tài phán. Không ai có quyền
ngồi trên pháp luật.

Pháp trị giúp giới hạn sự chuyên quyền và lạm quyền, giúp
cho lãnh đạo sáng suốt và tạo ra được những chính sách
khôn ngoan.

Các nước văn minh phương Tây đang đi theo thể chế pháp trị,
tam quyền phân lập, và lấy báo chí là quyền lực thứ 4.

Như vậy, Pháp trị và Nhân trị khó mà đi với nhau.

<h2>Kỹ trị</h2>

Cuộc cách mạng KHCN phát triển mạnh mẽ cuối những năm 1950
đã làm cho một số người nghĩ đến dùng kỹ thuật để lãnh
đao. Thế là thuyết Kỹ trị ra đời, lấy nhân tố "Vật"
làm chính mà xem nhẹ nhân tố "Người".

Phương pháp cai trị xã hội bằng giới khoa học kỹ thuật, là
một xu hướng mới trong quản lý nhà nước hiện nay. Kỹ trị
là việc đưa giới trí thức tinh hoa lên nắm quyền và áp
dụng tri thức – kỹ thuật vào quản lý. Họ phải hội đủ
hay yếu tố: hiểu biết về chính trị và thấu đáo về khoa
học.

Nếu trong Hội nghị TW 7 vừa qua và được quyền bỏ phiếu
bổ sung cho thành viên BCT, giữa anh Nguyễn Thiện Nhân và
Nguyễn Bá Thanh, tôi sẽ chọn anh Nhân. Bởi đơn giản, anh là
người thuộc phái Kỹ trị (Technocrat).

<h2>Chuyện nước mình</h2>

Ví dụ về khai thác Bauxit Tây Nguyên. Nếu như đó là dự án
của các nhà Kỹ trị, thì phải được tính toán kỹ lưỡng
về hiệu quả kinh tế và kỹ thuật tối ưu.

Tuy nhiên, bởi hệ thống chính trị quyết định, nên dự án
này là sự mặc cả giữa các thế lực chính trị, xem thường
yêu cầu hiệu quả kinh tế, để đổi lấy sự đồng thuận.

TBT, rồi Thủ tướng VN từng nói, khai thác Bauxit là một chủ
trương lớn của đảng.

Hậu quả thiệt hại về kinh tế thế nào sau vài năm đã rõ.
Sự thiếu vắng của giới Kỹ trị đã làm cho dự án đang bên
bờ vực thẳm, chưa nói đến chuyện quốc phòng và an ninh
quốc gia.

Vinalines, Vinashin và nhiều dự án lớn hàng tỷ đô la dựa trên
quyết tâm chính trị nên cuối cùng thất bại, người ta chỉ
chịu trách nhiệm…chính trị.

TBT Nguyễn Phú Trọng từng nghẹn ngào khi bế mạc Hội nghị TW
6 khi ông và BCT đã lấy chữ "Nhân" (Nhân trị) làm trọng,
để giải quyết tham nhũng, làm trong sạch đảng, mà không
phải là Pháp trị để thẳng tay với quốc nạn đục khoét
đất nước.

Sau Hội nghị TW 7, kết quả thế nào cũng đã rõ. Sự nhóm lò
của ông đã tắt ngóm sau nửa năm, hết mọi hy vọng về một
cuộc "tắm rửa".

Nhân trị, Pháp trị hay Kỹ trị luôn là câu hỏi lớn cho mỗi
vị khi ngồi vào chiếc ghế quyền lực cao nhất. Mỗi thời,
mỗi quốc gia, mỗi hoàn cảnh đều có lựa chọn riêng cho
mình.

Những quyết định liên quan đến hàng chục hay hàng trăm tỷ
đô la không thể bỏ phiếu bởi sự đồng thuận bằng cách
giơ tay trên hội trường, nếu người bỏ phiếu không hiểu gì
về kinh tế, môi trường và chỉ dùng ý chí giúp cho lá phiếu.

Đã dùng ý chí cho lá phiếu rồi, khi "ý chí" nhầm tai hại,
chẳng ai lại bỏ phiếu tín nhiệm một cách công bằng nữa.

Không thể để Pháp trị ghi trong Hiến pháp nhưng ngoài đời
lại dùng Nhân trị một cách không đến nơi đến chốn, chỗ
này dùng luật khắt khe, ác độc, chỗ kia tha thứ vì bạn bè
đồng chí, một cách tùy tiện.

Xu hướng thời nay, khoa học kỹ thuật, internet phát triển như
vũ bão, không còn chỗ đứng cho những lãnh đạo không biết
đến máy tính hay Google.

Giới Kỹ trị có học hành và hiểu biết thế giới phẳng
với biển thông tin sẽ đóng vai trò đưa đất nước thoát
khỏi đói nghèo, tụt hậu và dẫn dắt quốc gia đi lên.

Chủ nghĩa lý lịch, cơ cấu hay hạt giống đỏ… thế nào
cũng lỗi thời, chẳng chóng thì chầy. Trong khi đó, Kỹ trị
tinh hoa không thể móc trong túi ra là có ngay. Đó là một quá
trình đào tạo qua vài thế hệ.

Nếu không hiểu những bài học vỡ lòng về "Trị" (Nhân,
Pháp, Kỹ) và không biết rằng, công nghệ đang "Trị" thế
giới, thì khó nói đến sự tồn vong của chế độ như chính
các vị lãnh đạo cấp cao từng than trên truyền thông.

Hiệu Minh. 16-05-2013

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130521/hieu-minh-nhan-tri-phap-tri-hay-ky-tri),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!