<blockquote><strong>Dân Luận:</strong> Loại bỏ chủ nghĩa tư bản
bè phái do nhà nước bảo trợ thì dân tộc này sẽ tiến lên
thật đấy, nhưng quan chức nhà nước chúng tôi sẽ ăn gì để
sống đây?</blockquote>
<em><strong>Đối với một đất nước đang có một nền dân số
đầy thuận lợi như Việt Nam, nền kinh tế nơi đây đang phát
triển chưa đủ nhanh.</strong></em>
Đất nước này mới nổi sóng gió với những vụ bê bối về
nạn tham nhũng tệ hại ngay trong nòng cốt của Đảng cộng
sản.
<div class="boxleft320"><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2013/04/vietnam-hanoi.jpg"
/><div class="textholder">Một cô gái đạp xe đạp ngang qua khu phố
cổ ở Hà Nội. Có những câu hỏi về việc liệu hệ thống
tại đây có đáp ứng được những áp lực buộc thay đổi
để tránh xảy ra cuộc khủng hoảng lớn về kinh tế và xã
hội hay không. Ảnh: AAP
</div></div>
Các tập đoàn nhà nước cần có một chương trình cải cách
mạnh mẽ – những con cưng được ưu ái, che đậy, đầu tư
mạnh mẽ nhưng lại thiếu hiệu quả. Mạng Internet đang phát
tán rộng khắp những câu chuyện liên quan tới việc tịch thu
đất đai, các tù nhân lương tâm và các trò hề của những
đứa con đầy đặc ân của Đảng.
Có vẻ nghe giống như bên Trung Quốc, nhưng đây lại chính là
Việt Nam, một đất nước một đảng khác nơi mà niềm mong
mỏi về xã hội và kinh tế của nhân dân đang nổi lên mạnh
mẽ chống lại một hệ thống chính trị cứng nhắc và sai
lầm.
Chỉ có một số ít ngươi ở Việt Nam mới hứng thú với
việc so sánh với Trung Quốc. Việt Nam có một nền lịch sử
dài khổ đau đối với người hàng xóm to lớn ở phương Bắc
này. Thế nhưng dù cho có sự khác biệt to lớn về quy mô dân
số (Việt Nam với 90 triệu người so với 1,3 tỉ người bên
Trung Quốc) và mức độ phát triển (thu nhập bình quân của
Việt Nam là 1.500 USD so với Trung Quốc là 6.000 USD), thì những
điểm tương đồng giữa hai nước khó mà khiến người ta
không thể không so sánh.
Giống như Trung Quốc, Việt Nam đang thể hiện bộ mặt ở một
giai đoạn mâu thuẫn chính trị căng thẳng, mang lại cho người
dân một cái nhìn xưa nay chưa hề có về những việc làm bên
trong nội bộ của bộ máy Đảng Cộng sản. Năm ngoái, Đảng
Cộng sản Trung Quốc đã thẳng tay trừng trị một trong những
người nòng cốt của họ khi mà ông Bạc Hy Lai, lúc đó đang
giữ chức Bí thư Thành ủy Đảng Cộng sản tại Trùng Khánh
và là một ngôi sao đang lên, bị cách chức vì những liên quan
tới hối lộ và giết người dính lứu tới gia đình ông này.
Việt Nam cũng có màn hát kịch của riêng họ. Và ở nơi đây,
<a
href="http://www.ft.com/cms/s/0/e7529180-1c3b-11e2-a14a-00144feabdc0.html">Thủ
tướng Nguyễn Tấn Dũng</a> – người quyền lực nhất Việt
Nam, chính là diễn viên chính. Cũng giống như bên Trung Quốc,
cuộc chiến chủ yếu liên quan tới đường lối chính sách,
bắt đầu bằng vụ lật tẩy Vinashin – một tập đoàn đóng
tàu của nhà nước với con số nợ lên tới 4.4 tỉ USD. Ông
Dũng đã quẳng đi gánh nặng của ông lại phía sau cho một
doanh nghiệp được ngộ nhận là nhà vô địch trong ngành công
nghiệp nhà nước, một doanh nghiệp có vẻ giỏi giang trong
việc ngốn tiền vốn của nhà nước hơn là trong việc đóng
tàu. Chủ tịch hội đồng quản trị của Vinashin đã bị đưa
ra chịu trận thay. Ông ta phải ngồi tù 20 năm.
Ngoài ra, còn có những tổn thất khác trong trận chiến liên
quan tới đường lối chính sách, bao gồm một trong những nhà
tài phiệt có nhiều quan hệ chính trị nhất đồng thời cũng
là người đồng sáng lập Ngân hàng Á châu, một ngân hàng
được hỗ trợ bởi Standard Chartered. Mặc dù thực chất các
cuộc vận động chính trị thi thoảng có vẻ ngoài như là
những cuộc đấu tranh đường lối cho tương lai của đất
nước, nhưng ở đây nó có vẻ như là một cuộc chiến liên
quan đến chiến lợi phẩm.
Có những lúc tưởng chừng như Thủ tướng đã phải ra đi.
Ông đã trụ lại được nhưng bị ép nhượng bộ khi mà vào
tháng Mười năm ngoái, ông đã phải xin lỗi trước toàn thể
Quốc hội về sự quản lý ngân sách sai lầm do ông điều
hành.
Chính phủ nơi đây cũng đã có những thể hiện cho thấy họ
đã học được bài học quan trọng. Không phải là lần đầu
chính phủ Việt Nam hứa sẽ xóa bỏ mảng kinh tế nhà nước.
Thậm chí, chính phủ Việt Nam còn mở cuộc trưng cầu dân ý
về việc thay đổi Hiến pháp, xem xét các ý kiến của quần
chúng đóng góp về mọi mảng như cải cách ruộng đất đến
quyền bình đẳng cho người đồng tính. Nhưng dân chủ và sự
độc đảng đã không được đưa ra để thảo luận.
Sự bất ổn chính trị đã ảnh hưởng trực tiếp đến nền
kinh tế tại đây. Tại một nước mà nếu thiếu đi một cái
gật đầu từ giới quyền lực trong đảng thì hệ thống liền
khựng lại. Tuần trước, <a
href="http://blogs.ft.com/beyond-brics/2013/05/10/vietnam-more-rate-cuts-little-effect/">Ngân
hàng Nhà nước đã hạt lãi suất huy động về 7%</a>, lần
giảm thứ 8 liên tục trong các nỗ lực làm cho mọi việc trở
lại như bình thường. Trước đó, ngân hàng nhà nước đã
từng tăng lãi suất huy động lên tới 15% nhằm xử lý lạm
phát phi mã và ngăn chặn việc sụp đổ của tiền Đồng, căn
bệnh kinh niên nơi mà người dân tin vào vàng và USD hơn là
tiền của chính nước họ.
Tăng trưởng đã giảm từ trung bình 8% mỗi năm trong suốt năm
năm kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO trong năm 2007, khi mà Việt
Nam là một điểm đến lý tưởng của các nhà đầu tư nước
ngoài, và từng được xem như là nơi thay thế cho Trung Quốc.
Nhưng vào lúc này, nền kinh tế nơi đây đang vật lộn ở mức
tăng trưởng 5% – theo con số chính thức từ chính phủ nước
này cho biết. Tuy vậy, phần lớn của tăng trưởng nằm ở
xuất khẩu. Nhà máy Samsung ở Việt Nam với con số 30,000 công
nhân sẽ sớm xuất ra số lượng điện thoại thông minh lớn
tới mức cứ mỗi 5 chiếc của Samsung trên toàn thế giới thì
có một chiếc được sản xuất tại nhà máy này. Nhưng giá
trị gia tăng quốc doanh đối với hàng xuất khẩu vẫn còn
thấp, thậm chí là ngay cả đối với ngành may mặc. Lạm phát
và thâm hụt ngân sách với con số 12% tổng GDP giờ đây đã
được kiểm soát, nhưng đó là nhờ vào nhu cầu trong nước
bị trì trệ chứ không phải tài năng quản lý kinh tế vĩ mô.
Hệ thống ngân hàng giờ đây đang đau đầu đối mặt với
các khoản nợ xấu do cho vay quá nhiều và sự sụp đổ của
thị trường bất động sản.
Dân số Việt Nam vẫn còn trẻ, và sẽ chỉ bắt đầu già vào
từ năm 2030, ngược lại với Trung Quốc, nơi mà lực lượng
lao động đã bắt đầu giảm mạnh hồi năm ngoái. Đối với
một đất nước đang có một nền dân số đầy thuận lợi
như Việt Nam, nền kinh tế nơi đây đang phát triển chưa đủ
nhanh.
Một hi vọng trong việc thoát khỏi thế trì trệ này là tham gia
vào Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình
Dương, một hiệp định thương mại đang được thỏa thuận
giữa Hoa Kỳ và một số quốc gia ở Đông Nam Á, trong đó có
Việt Nam. Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái
Bình Dương muốn tạo ra một sân chơi công bằng cho các thành
viên của họ, xây dựng luật chơi cho mọi thứ kể cả việc
đấu thầu công khai cho tới các tập đoàn do nhà nước quản
lý. Về mặt lý thuyết, ít nhất thì hiệp định này cũng sẽ
ép được Việt Nam dọn sạch được cái nhà vốn quá nhiều
rác rưởi hiện nay.
Tuy vậy, phần lớn sự thúc đẩy trong việc xóa bỏ nền kinh
tế nhà nước chiếm thế thượng phong đều phải tới từ
chính Đảng Cộng sản. Vấn đề nằm ở chỗ Việt Nam đã đi
thẳng từ nền hợp tác xã lên thành tư bản thân hữu mà
không có gì đáng kể ở giữa. Như những bê bối mới được
lật tẩy gần đây đã chỉ rất rõ ràng: tham nhũng, quyền
lợi được đảm bảo bất di bất dịch và sự hoang phí vô
độ. Chẳng có gì rõ ràng để chắc được rằng những kẻ
được lợi ích đáng kể nhất từ hệ thống này sẽ có một
chút động lực để thay đổi hay đổi mới. Và nếu họ không
vì lợi ích chung, sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam
sẽ không hơn gì so với cái thở dài thêm một lần nữa.
© 2013 Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130523/david-pilling-viet-nam-can-loai-bo-chu-nghia-tu-ban-be-phai-do-nha-nuoc-bao-tro),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét