Chuyện Xứ Lạ - Âm nhạc và hòa hợp dân tộc

Hôm nay, nhân đọc bài viết "Cờ đỏ, cờ vàng và hòa
giải" của anh Huy Đức, tôi lại muốn viết tiếp về chủ
đề này. Bài viết của anh Huy Đức xoay quanh những câu chuyện
về 2 lá cờ, và tôi không thực sự hiểu sâu sắc cái ý
"hòa giải" trong bài viết của anh. Đối với cá nhân tôi,
tôi nghĩ rằng khi nói đến "hòa giải" thì đừng bao giờ
nhắc đến cờ đỏ, cờ vàng.

Sẽ không bao giờ tiến tới "hòa giải" nếu chúng ta cứ
mãi gợi lại những câu chuyện quá khứ lẫn hiện tại về 2
lá cờ, đó đều là những bi kịch. Tương lai của dân tộc
Việt không trông chờ vào những bi kịch ấy, tôi thực sự tâm
đắc với một ý kiến được share trên FB Jonathan London
<em>"Cờ Vàng, cờ Đỏ đều là quá khứ, nên quên đi! Ai làm
một lá cờ mới hướng đến tương lai tự do, dân chủ cho VN,
tôi sẽ ủng hộ".</em> Tôi cũng vậy, tôi sẽ ủng hộ cho
một lá cờ mới của Việt Nam thống nhất, đó phải là một
biểu tượng của dân tộc Việt, với lá cờ màu của đất,
màu của biển, màu của bầu trời, v<em>à đương nhiên không
thể thiếu cánh chim Lạc huyền thoại</em>. <strong>Chúng ta cần
một lá cờ biểu trưng cho đất nước Việt 4000 năm văn hiến,
chứ không cần một lá cờ của một đảng phái, một tư
tưởng, hay của bất kỳ một thời kỳ nào.
</strong>
Vậy liệu chúng ta có thể thay đổi lá cờ hiện tại hay
không? Với tình hình hiện tại, ý nghĩ đó có vẻ viển vông,
nhưng tôi tin rằng không sớm thì muộn điều đó cũng phải
xảy ra.

Quay trở lại với tiêu đề bài viết <em><strong>"Âm nhạc và
hòa hợp dân tộc"</strong></em>, tôi không muốn dùng từ "hòa
giải", vì thực tế với những gì đã xảy ra trong lịch sử,
"hòa giải" gần như là điều không thể, nhưng "hòa
hợp" thì hoàn toàn có thể. Vậy "âm nhạc" có liên quan
gì đến "hòa hợp dân tộc", cũng giống như lá cờ, nhạc
Việt cũng có 2 thể loại đối chọi là "nhạc vàng và nhạc
đỏ". Nhạc vàng là những sáng tác của các nhạc sĩ cờ
vàng, và nhạc đỏ là những sáng tác của nhạc sĩ cờ đỏ.

Nhạc đỏ, là một dòng của tân nhạc Việt Nam gồm những
bài hát sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ở
miền Bắc trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam và cả sau năm
1975. Các ca khúc nhạc đỏ thường để cổ vũ tinh thần chiến
đấu của chiến sĩ, phục vụ chiến tranh, truyền đạt những
chính sách của nhà nước, khuyến khích tình yêu lý tưởng
cộng sản, cũng có cả những bài hát trữ tình, thể hiện
tình yêu quê hương đất nước hoặc cổ vũ lao động, xây
dựng. Nhạc đỏ cùng với nhạc dân ca, truyền thống là những
thể loại âm nhạc duy nhất được phát trên đài phát thanh
Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975 ở miền bắc. Tuy không có
chủ trương kiểm duyệt công khai, nhưng âm nhạc thời kỳ
trước 1975 tại miền bắc và nhạc đỏ có sự chỉ đạo và
kiểm soát của lãnh đạo và nhà nước. Một số nhạc sĩ
nhạc đỏ tiêu biểu như Đỗ Nhuận, Huy Du, Hoàng Việt, Hoàng
Vân, Phan Huỳnh Điểu...

Nhạc vàng là dòng nhạc Việt Nam ra đời từ thập niên 1960
với những giai điệu nhẹ nhàng (boléro, rumba, ballade ...) và ca
từ vừa bình dân, dung dị lại vừa đậm chất thơ. Trước
năm 1975, dòng nhạc này chủ yếu phổ biến trong miền Nam. Sau
đó, mặc dù bị cấm trên các phương tiện truyền thông, nhạc
vàng vẫn được nhiều người ưa thích cả trong Nam lẫn ngoài
Bắc. Đối với người Việt ở hải ngoại thì nhạc vàng trở
thành một dòng nhạc chủ đạo trong thị hiếu người nghe
nhạc. Các nhạc sĩ nổi tiếng của khuynh hướng nhạc vàng có
Hoàng Thi Thơ, Anh Bằng, Lam Phương, Duy Khánh, Trần Thiện Thanh,
Vinh Sử, Châu Kỳ,...

Sau năm 1975, nhạc vàng đã bị chính quyền Việt Nam Cộng sản
phân loại thành dòng "nhạc đồi trụy", đôi khi còn bị ghép
thêm hai chữ "phản động" vì cho rằng đây là loại nhạc có
khả năng tạo ra mầm mống phản cách mạng. Mãi đến khi bắt
đầu thời kì đổi mới thì các loại nhạc vàng mới dần dà
được xem xét lại và cho phổ biến một cách hạn chế tuỳ
theo tác giả và tác phẩm.

Về mặt lý luận âm nhạc thì nhạc vàng hay nhạc đỏ đơn
giản là tên của hai dòng nhạc, với những đặc trưng khác
nhau, hiện đang tồn tại tại Việt Nam như một tồn tại khách
quan. Tuy nhiên, chính vì lý do "nhạc vàng là nhạc đồi truỵ,
nhạc phản động, nhạc của phía bên kia" nên nó đã không
được phép tồn tại chính thức và luôn gặp phải sự ngăn
chặn trong hành trình phát triển.

Âm nhạc cực kỳ quan trọng, và là một phần không thể thiếu
trong đời sống. <em>Nói không ngoa thì thất bại của Việt Nam
Cộng hòa và chiến thắng của Việt Nam Cộng sản có sự ảnh
hưởng lớn từ âm nhạc.</em> Nhạc đỏ với "chất lửa"
đã thổi bùng ý chí chiến đấu của bộ đội, trong khi nhạc
vàng với chất thơ, chất trữ tình, với tình yêu dường như
đã ru ngủ người lính Cộng hòa, mà chiến tranh thì chỉ có
súng đạn, lửa khói, là ý chí, niềm tin,…chứ không thể
tồn tại tình yêu.

Việt Nam của hiện tại đang cần hơn lúc nào hết những đặc
trưng của 2 dòng nhạc đó, chúng ta cần niềm tin, ý chí xây
dựng đất nước đổi mới, dân chủ, và cần chất trữ tình,
tình thương yêu giữa con người và con người trong cái xã hội
đang dần mất đi tình thương này. <em>Chúng ta cần sự hòa
hợp giữa 2 dòng nhạc của cả 2 chế độ.</em>

Có một thực tế ít ai phủ nhận, tại Việt Nam hiện nay,
người dân 3 miền đều thích cả hai thể loại nhạc trên.
Trong vài năm trở lại đây, việc các ca sĩ hải ngoại với
dòng nhạc vàng lần lượt trở về nước trình diễn đã
khiến nhiều người nghĩ <em>"hòa hợp dân tộc"</em> đã
bắt đầu. Nhưng với những gì đang xảy ra gần đây, việc
cấm đoán các đĩa nhạc Asia, cấm một số ca sĩ hải ngoại
trở về nước biểu diễn,và việc liên tục có nhiều bài báo
cố tình bôi xấu hình ảnh những nhạc sĩ, ca sĩ của dòng
nhạc vàng hải ngoại đã khiến "con đường hòa hợp" ngày
càng xa.

Tuy vậy, với suy nghĩ "ngây thơ và mộng mơ" của mình, tôi
vẫn tin rằng <strong>"hòa hợp dân tộc</strong>" rồi sẽ
đến trong một tương lai không xa và nó sẽ bắt đầu từ
<strong>"âm nhạc"</strong>.


(Bài viết có sử dụng một số tư liệu về âm nhạc từ
wikipedia)



***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130525/chuyen-xu-la-am-nhac-va-hoa-hop-dan-toc),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét