Đào Tuấn - Mật danh 4 Ệ, 5 C

<em><strong>Ở Việt Nam, còn có một thứ "hối lộ" khác tạm
gọi là "hối lộ tình cảm". Hối lộ tình cảm, không phải
là "hối lộ tình dục", mà chỉ đơn thuần là chuyện dân
gian hay gọi là "Con cháu các cụ cả"</strong></em>

<div class="boxleft320"><img
src="http://daotuanddk.files.wordpress.com/2013/02/anh-1.jpg?w=300&h=200"
/></div>
Một tờ báo vừa kể lại một vụ chạy biên chế cười ra
nước mắt. Đại ý, một cử nhân ngành xã hội học đang công
tác ở tại một Trung tâm khoa học xã hội thuộc TP Huế đã
bỏ tiền cho cò, chạy một chân biên chế ngạch tư pháp ở
Nghệ An. Giá chạy việc là 70 triệu.

Tất nhiên, chuyện chẳng thành thì mới được đưa lên báo.
Anh cử nhân mất một số tiền cọc, và do đã bỏ việc ở
Huế, sau vụ "thịt lừa", anh trở nên thất nghiệp.

"Do cả tin" nên nạn nhân phải "nhận quả đắng"- bài
báo kết luận.

Cả tin có lẽ trong trường hợp này không phải là vì khối cơ
quan nhà nước không có chuyện "chạy việc" mà có khi, chua
chát hơn, là bởi số tiền 70 triệu quá ít cho một xuất biên
chế.

Và cả tin chỉ là cá biệt trong trường hợp cá biệt của anh
cử nhân, trước một thực tế không hề "cá biệt".

Bởi nhìn vào báo cáo chỉ số hiệu quả quản trị và hành
chính công cấp tỉnh ở Việt Nam 2012, cũng vừa được công
bố hôm 14.5, nhiều người đã giật mình khi nhìn nhận một
thực tế xã hội, rằng 44% cho biết phải hối lộ mới xin
được việc trong khu vực nhà nước (Năm 2011, chỉ số này là
29%).

44%, có nghĩa là gần một nửa. Và "gần một nửa", có
nghĩa là những nỗi lo lắng về một sự cam chịu, hoặc thỏa
hiệp với tham nhũng, tiêu cực, không phải là cái gì quá
đáng. Huống chi dù tiếng là "tham nhũng vặt" với hình ảnh
chiếc phong bì, nhưng theo đánh giá của báo cáo PAPI: Hối lộ
là một vấn đề lớn đối với nhiều người, với số tiền
đáng kể phải trả cho chi phí không chính thức.

Tất nhiên, không thể hiểu là cứ 100 người thì 44 người
phải "chạy", phải hối lộ để có công việc, bởi ở
Việt Nam, còn có một thứ "hối lộ" khác tạm gọi là
"hối lộ tình cảm".

Xin nói ngay, hối lộ tình cảm, không phải là "hối lộ tình
dục", điều cho đến giờ chưa có tiền lệ ở Việt Nam, mà
chỉ đơn thuần là chuyện dân gian hay gọi là "Con cháu các
cụ cả".

Báo cáo PAPI dẫn một thực tế hết sức cay đắng, nhưng chính
xác tuyệt đối: "Người dân cho rằng để xin việc trong cơ
quan nhà nước, việc quen biết với người có chức, có quyền
quan trọng hơn so với năng lực tự thân". Một thực tế
"Nhất hậu duệ, nhì quan hệ, na tiền tệ, nốn trí tuệ"
đã được nhắc tới tại nghị trường Quốc hội. Một thực
tế từ lâu đã trở thành thành ngữ dân gian với nụ cười
mai mỉa là "Mật danh 4 ệ 5C".

Muốn được một nụ cười, người bệnh phải phong bì cho bác
sĩ với "chỉ số hối lộ" tăng 31% năm 2011 lên 42% năm 2012.
Muốn con cái được chăm sóc dạy dỗ "đỡ tệ", các bậc
phụ huynh phải "quà cáp" với tỷ lệ 25% thay cho 17% năm
2011. Muốn làm thủ tục "nhanh một tí" trong lĩnh vực đất
đai, từ 21%, giờ 32% nhận định phải "cảm ơn hậu hĩnh".
Tại sao tham nhũng vặt ngày càng tăng, tại sao lại càng ngày
càng nhiều người phải chấp nhận hối lộ.

Câu trả lời thực ra đã có. Vì chỉ số hối lộ 44% khi ai
đó muốn xin việc làm trong khu vực nhà nước, khu vực đang
gây ra một định kiến là chỉ cần tiền hoặc "Mật danh
5C".

Tỷ lệ người dân chấp nhận phải hối lộ tăng, phải chăng
là vì "chỉ số hối lộ" trong lĩnh vực chạy việc (chưa
nói đến chạy chức chạy quyền) đang tăng? Và điều đó có
đồng nghĩa với chỉ số tỷ lệ ở cuộc chiến chống tham
nhũng đang tăng ngược với những lời tuyên bố?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130518/dao-tuan-mat-danh-4-e-5-c), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!