Mít Tờ Đỗ - Nỗi lòng góa phụ

Chồng bà ngã xuống trong một cuộc chiến chống ngoại xâm.
Nhưng số phận nghiệt ngã của đất nước, cũng là của chính
gia đình bà, đã khiến bà suốt gần 40 năm qua luôn sống trong
lặng lẽ, với nỗi đắng cay và lo âu thường trực.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Giải phóng vô. Đất nước thống
nhất. Sài Gòn, cũng như trên toàn miền Nam, "có triệu người
vui, cũng có triệu người buồn".

<div class="boxleft320"><img
src="https://fbcdn-photos-e-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/207206_10152790326015612_1723563296_a.jpg"
/></div>
Với góa phụ trẻ Huỳnh Thị Sinh, bà không còn tâm trí để
mà buồn. Bao trùm bà lúc này là một nỗi lo sợ. Chồng bà tử
trận cách đấy hơn một năm, mất xác, từng được vinh danh.

Giờ đây, cuộc hân hoan ngoài kia không có phần cho bà, dù
chồng bà đã ngã xuống trong một trận chiến bảo vệ sự
trọn vẹn cho mảnh đất Việt Nam trước cuộc xâm lấn của
ngoại bang.

Từ căn hộ trên lầu 2 chung cư Nguyễn Kim, bà lặng lẽ nhìn
những đoàn người chiến thắng đang vui mừng, và những con
người thua cuộc đang nhớn nhác. Rồi bà lôi những tấm hình
của chồng ra đốt hết, vì sợ chúng sẽ làm liên lụy tới
cuộc sống của bà, lúc này đang còn phải nuôi ba con gái,
đứa lớn nhất lên 10, đứa bé nhất mới 4 tuổi.

Bà phải sống vì ba đứa con.

"Hình ông xã cô nhiều lắm, nhưng hồi đó đốt hết rồi,
vì sợ rắc rối", 38 năm sau ngày chiến tranh kết thúc, bà
Sinh nói với tôi trong căn nhà tạm cư ở quận 10, Thành phố
Hồ Chí Minh, khi tôi ngỏ ý muốn sao chụp một số tấm hình
để làm tư liệu.

"Bây giờ, mong muốn lớn nhất của cô là có căn nhà nhỏ,
để nhang khói cho ông xã. Chứ ở nhờ trong căn tạm cư này,
bạn bè ổng tới thăm, muốn thắp nhang cho ổng cũng không
biết thắp vào đâu. Thân xác ổng thì nằm lại ngoài biển
rồi", giọng bà trầm xuống.

"Đến ngày giỗ ông xã, ngày 19 tháng 1 hằng năm, cô lại bày
tạm bàn thờ ra để cúng. Xong xuôi lại cất đi".


<h2>Bỏ mình vì nước</h2>

"Hồi đó, dân Bạc Liêu tỉnh lẻ mà lọt vào tầm ngắm của
sĩ quan hải quân đẹp trai thì cũng là kỳ tích đấy chứ!",
tôi đùa, chủ yếu làm cho không khí bớt nặng nề.

Bà kể, bà sinh ra ở Bạc Liêu, lúc 11 tuổi thì gia đình
chuyển lên Sài Gòn. Hồi ấy bà là nữ sinh trường Nguyễn Bá
Tòng. "Ổng gốc Trảng Bàng, là dân học luật, tướng đẹp
lắm. Hai người gặp nhau khi học chung tại Hội Việt –
Mỹ".

"Tụi cô yêu nhau, rồi cưới. Hồi đó ổng là thiếu ủy
hải quân thuộc Giang đoàn 23 Xung phong. Đi miết. Thường thì
mỗi tháng về thăm một lần".

Trong căn hộ chung cư ấy, hai ông bà có với nhau ba người con
gái: Ngụy Thị Thu Trang, Ngụy Thị Thu Thủy và Ngụy Thị Thu
Tuyết.

Đầu năm 1974, khi cô út Thu Tuyết mới lên 3 thì Trung Quốc lăm
le xâm chiếm quần đảo Hoàng Sa.

"Trước đó, ổng về ở nhà suốt 10 ngày, lúc tàu đậu tại
quân cảng để vô dầu, sửa chữa", bà kể. Một buổi sáng,
Thiếu tá Ngụy Văn Thà xách va li từ biệt vợ con. "Đến
chiều ổng lại trở về, nóitàu sửa chưa xong. Nhiều lần như
thế, sau rốt mới đi". Cuộc khởi hành đầy trúc trắc, như
điềm báo sẽ có chuyện chẳng lành.

Lần cuối cùng ra đi, người cha trẻ Ngụy Văn Thà không kịp
hôn cô út Thu Tuyết mới lên 3.

Rồi Hải chiến Hoàng Sa nổ ra. Hoàng Sa rơi vào tay giặc Trung
Quốc; tàu HQ-10 Nhựt Tảo bị đánh chìm; Thiếu tá hạm
trưởng Ngụy Văn Thà bỏ mình vì nước.

"Ngày 18 tháng 1 năm 1974, nhiều người nghe tin đánh nhau ở
ngoải nên kéo ra cầu tàu quân cảng chờ. Cô không ra được.
Nghe người ta bảo chưa biết tàu mình ra làm sao", bà Sinh kể.
Đến ngày 19 tháng 1, hung tin báo về, chồng bà, Thiếu tá hải
quân Ngụy Văn Thà tử trận ở tuổi 30, mất xác cùng con tàu
HQ-10 Nhựt Tảo mà ông chỉ huy.

"Người ta làm lễ truy điệu long trọng cho ông xã cô. Có
cả tư lệnh Hải quân tới viếng". Người chồng quá cố
của bà được vinh danh, được truy phong trung tá hải quân
dưới thời Việt Nam Cộng Hòa.

Nuốt nước mắt vào tim, góa phụ 26 tuổi Vũ Thị Sinh gượng
dậy tiếp tục đi làm ở nhà băng Việt Nam Thương Tín để
nuôi ba cô con gái bé bỏng.

<h2>"Nhiều người biết đến ông xã"</h2>

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, góa phụ Huỳnh Thị Sinh đối
diện với một hoàn cảnh mới. Từ chỗ luôn sống với nỗi
đau mất chồng, nhưng cũng cảm thấy được an ủi phần nào
và đôi khi âm thầm tự hào khi chồng mình đã xả thân trong
một trận chiến bảo vệ bờ cõi, giờ đây trong bà là một
nỗi bất an thường trực.

Không việc làm, ba đứa con thơ, và quá khứ gia đình gắn
liền với chế độ cũ, bà không biết tương lai sẽ đưa mình
đến đâu. Bà sống trong câm lặng, tủi hờn, xót xa, nhưng
không hề oán giận. Bà cam chịu trước sự xoay vần của số
phận, một phẩm chất dễ gặp của phụ nữ ViệtNam.

"Năm 1979, cô vô làm hợp tác xã. Khó khăn lắm con ơi. Hồi
đó bán đủ thứ, rau, cá, xà bông. Thu nhập không đủ sống,
thế mà vẫn sống tới bây giờ".

Theo thời gian, ba cô con gái họ Ngụy cũng lớn, lấy chồng.
"Ba đứa có chồng cả rồi. Buôn bán lặt vặt, chồng làm
công nhân, cũng chỉ đủ sống thôi".

Vậy là bà Sinh đã làm trọn bổn phận của bậc sinh thành, khi
con cái lớn khôn, tự lập cuộc sống. Ấy vậy mà khốn khó
chưa buông tha.

"Mấy năm trước, chung cư Nguyễn Kim bị giải tỏa. Cô phải
ra ở bên ngoài, chờ ngày tái định cư". Rời căn hộ nơi bà
từng sống với người chồng quân nhân mấy chục năm về
trước, bà ra ở ké trong một căn nhà tạm cư, chỗ ở của bà
chỉ đơn giản là một căn phòng để ngủ. "Mỗi tháng
người ta hỗ trợ 2,8 triệu đồng, coi như tiền thuê nhà. Bạn
bè ổng ngàyxưa, lâu lâu cũng vận động nhau giúp đỡ. Anh em
khóa 12 Hải quân Song ngư,những người còn, nghe hoàn cảnh khó
khăn, có giúp chút ít. Lúc cô mổ mắt thìmột số người cho
được năm trăm ngàn".

Đã hơn bốn năm kể từ khi chung cư bị giải tỏa, bà góa
phụ sống cảnh tạm cư, bất định, mòn mỏi chờ ngày nhận
nhà, nhưng không biết bao giờ cái ngày ấy mới đến.
"Người ta không nói ngày nào sẽ được giao căn hộ mới. Mà
khi có căn hộ mới, mình phải đóng tiền trước người ta
mới giao chìa khóa. Cũng không biết có tiền mà đóng hay không
nữa".

"Cô chỉ mong có chỗ ở ổn định, có bàn thờ thắp nhang cho
ông xã". Bà bảo, mấy năm gần đây, có thêm nhiều người
biết đến Hải chiến Hoàng Sa, biết về sự kiện mà chồng
bà tử trận, nên cũng có nhiều người hỏi thăm. "Hôm rồi
có anh chuyển cho cái thơ, nghe nói ở đâu trên mạng. Cô thì
không có biết lên mạng. Đọc thơ, xúc động lắm. Bây giờ
nhiều người trên thế giới đã biết chuyện ổng chết trong
hoàn cảnh nào, chết vì cái gì".

Rồi bà bảo: "Ông xã cô chết vì cái đất nước Việt Nam
mình. Ổng là người Việt Nam, khi đất nước cần thì ổng
chết cho đất nước. Cô chỉ nghĩ đơn giản vậy".

Bà nói thật giản đơn, nhưng nổi đau, những éo le nghiệt ngã
của số phận bà, thì không hề đơn giản, khi mà định kiến
vẫn còn, những ngăn trở của một quá khứ phân chia bên này -
bên kia vẫn còn, 38 năm sau ngày chiến tranh chấm dứt.

Và có lẽ vì thế, mà sau chừng ấy năm đã trôi qua, bà vẫn
mang trong người nỗi bất an. "Con có viết gì đó thì cũng
khéo một chút, đừng làm người ta giận. Cô ngại lắm".

Tôi gật đầu, rồi nói với bà: "Hoàng Sa là của Việt Nam.
Khi Trung Quốc xâm lược, thì người Việt Nam mình phải chiến
đấu chống lại. Chồng cô đã ngã xuống trong một cuộc
chiến chống ngoại xâm như thế. Đó là sự thật. Và điều
đó sẽ không bao giờ bị lãng quên". Tôi muốn nói nhiều nữa,
để trấn an bà, để bàcó được một chút gì đó gọi là an
ủi sau vô vàn những cay đắng.

Nhưng làm sao tôi, một kẻ hậu sinh và ngoài cuộc, chỉ trong
khoảnh khắc có thể trấn an được góa phụ đã gần 40 năm
sống trong âu lo, tủi hờn?

Người góa phụ trước mặt tôi lúc này đây là hiện thân
một bi kịch của cuộc chiến tưởng chừng như đã trôi vào
quá khứ xa lắc, nhưng thực ra, vết thương của nó vẫn hiện
diện trong mọi ngõ ngách, trên từng phận người. Một vết
chém xẻ ngang mình đất nước, cắt chia những con người Việt
Nam, đẩy họ đứng về những chiến tuyến khác nhau, để
rồi, nhiều năm sau khi tiếng súng ngưng bặt, người ta vẫn
còn ngại nhau, e dè nhau, nghi kị nhau. Và làm đau nhau.

Đất nước đã thống nhất, nhưng lòng người vẫn cách chia.

Nghe câu chuyện của bà, không hiểu sao tôi lại liên tưởng
tới lời Tổng thống Abraham Lincoln trong diễn văn nhậm chức
năm 1865, thời điểm nước Mỹ kết thúc nội chiến: "Không
ác tâm với bất cứ ai; luôn nhân ái với mọi người; và kiên
định trong lẽ phải, khi Chúa cho chúng ta nhận ra lẽ phải,
hãy tận hiến sức mình để hoàn thành sứ mạng được giao;
băng bó vết thương của đất nước, chăm sóc các chiến sĩ
đã dấn thân vào cuộc chiến, và những người vợ góa, những
trẻ mồ côi – hết sức mình tạo lập và gìn giữ một sự
nghiệp công chính, và một nền hòa bình vững bền, cho chúng
ta, và cho mọi dân tộc." Ông Lincoln nói về hàn gắn, thế
nên, "các chiến sĩ đã dấn thân vào cuộc chiến", hay
"những người vợ góa", "những trẻ mồ côi" được
hiểu là thuộc cả hai phe miền Bắc và miền Nam, bên thắng
cuộc cũng như bên thua cuộc.

Chia tay bà, tôi bước qua con hẽm nhỏ sâu hút để ra đường
Nguyễn Kim. Nắng chói chang. Đường phố náo nhiệt người xe.
Những lá cờ phấp phới; những băng rôn rực rỡ; và những
dòng khẩu hiệu hừng hực.

"Tinh thần Ngày chiến thắng 30.4 bất diệt".

Mít Tờ Đỗ

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130430/mit-to-do-noi-long-goa-phu), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!