Chuyện này, mọi người đều đã nghe, nhưng với tâm trạng và
suy tư cá nhân, tôi thấy cần nhắc lại: Ngày 25/2, phát biểu
tại Vĩnh Phúc, TBT Nguyễn Phú Trọng nói: "<em>Vừa rồi đã
có các luồng ý kiến cũng có thể quy vào được là suy thoái
chính trị, tư tưởng, đạo đức … Xem ai có tư tưởng muốn
bỏ Điều 4 Hiến pháp không, phủ nhận vai trò lãnh đạo của
đảng không? Muốn đa nguyên đa đảng không? Có tam quyền phân
lập không? Có phi chính trị hóa quân đội không? Người ta
đang có những quan điểm như thế, đưa cả lên phương tiện
thông tin đại chúng đấy. Thì như thế là suy thoái chứ còn
gì nữa!</em>"...
Điều này khiến cho một số nhà trí thức cao niên, cao
kiến và khá nổi tiếng trong nước tỏ thái độ bất bình. Có
vị nói: "Ô, hóa ra mình nhiệt tình, vô tư, đưa cả sự
nghiệp và uy tín ra "thế chấp", lại moi óc huy động
lượng nơ-ron thần kinh tỉnh táo để góp ý với Đảng, hóa ra
nay bị "quy vào" suy thoái. Một số vị gọi điện và gửi
thư Email đến tôi, nói là: "Chắc phải có thư hoặc tâm sự
cá nhân nào đó gửi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói rõ
điều này". Tôi mạnh dạn khuyên, chưa chắc ông ta đã tiếp
thu, cái kiến nghị của 72 vị đứng ra đại diện là quá đủ
rồi. Làm gì mà TBT không biết? Mà nếu biết, thì ông ta đã
không phát biểu như vậy. Nghe thế, có vị nói với tôi:
"Thôi, có gì đành 'ngậm đắng nuốt cay' vậy, cũng phải
'đành nhắm mắt đưa đưa mồm / Thử xem con tạo nó… bò
lồm ngồm đến đâu'. Đành lòng vậy, cầm lòng vậy".
Suốt chiều, tôi cứ nghĩ: Khi các nhà trí thức
còn tin tưởng là Đảng sẽ có đổi mới, đảng sẽ mạnh
bạo sửa sai, đảng sẽ biết nghe tiếng nói thẳng nói thật,
thì mới đưa kiến nghị như vậy. Mất công lắm, suy tư trăn
trở lắm, chọn nội dung, chọn câu chữ, tu từ học mới ra
được bản kiến nghị đó. Vậy mà nay đến TBT cũng bàng quan,
còn bị "quy vào" như thế thì đau lắm! Đến trí thức còn
bị đối xử vậy, thì ý kiến người dân có là "cái đinh"
gì không?
Người dân tích cực, hào hứng, tham gia đóng góp ý kiến với
Đảng chỉ khi có lòng tin của họ và mong muốn của Đảng
được xây dựng trên nền tảng dám nhìn thẳng vào sự thật,
thảo luận một cách công khai và dân chủ cùng với cả nước
để tìm lối đi cho đất nước. Phát huy dân chủ là tạo cơ
chế để người dân, đặc biệt giới trí thức tham gia vào
mọi mặt của cuộc sống, nhất là phản biện xã hội. Phản
biện cần phải được thực hiện trong quá trình hình thành,
tạo ra cơ chế, đường lối, chính sách chứ không phải sau khi
đã ban hành để tránh không còn phải xé rào! Ngay khi tổng
kết rút kinh nghiệm đổi mới từ năm 1986 người dân đã
được biết qua bài viết của GS Đặng Phong cho đến nay vẫn
còn nguyên tính thời sự: "Những cuộc điều tra thăm dò
khách quan, vai trò của báo chí, vai trò của Quốc hội, các cơ
quan nghiên cứu độc lập đã không có điều kiện để phát
huy hết hiệu quả. Có nơi, chúng chỉ mang nặng tính chất hình
thức, như những vật làm cảnh hơn là những công cụ hữu
hiệu của xã hội. Thay vào đó là một hệ thống những kênh
thông tin khép kín, vừa chậm chạp, vừa nghèo nàn và méo mó.
Trong nhiều trường hợp, sự méo mó đó cộng với quyền uy
đã dẫn tới những sai lầm mang nặng tính chủ quan, duy ý chí,
mà sau này Đại hội Đảng lần thứ VI đã kiểm điểm và phê
phán nghiêm khắc."
Trong thời gian vừa qua, trên các phương tiện thông tin đại
chúng (Đảng quản và dân tự phát) đã có nhiều người viết
góp ý với Đảng tùy theo chỗ đứng, góc nhìn về những
điều mình mong muốn nhất hoặc thấy rõ nhất. Có nhiều bài
viết chỉ 1 đến 3 trang nhưng có bài viết công phu đến hơn 40
trang, rất tâm huyết, quan tâm, trăn trở lo lắng về vận mệnh
của đất nước. Nhiều phân tích, đề xuất sắc sảo, thẳng
thắn mang tính đột phá về tư tưởng và hành động của các
vị lão thành cách mạng, cán bộ nghỉ hưu, cựu chiến binh,
giới trí thức, tiếc rằng vẫn chưa được làm rõ nét trong
Dự thảo văn kiện! Phải chăng do ngôn ngữ bất đồng theo
nghĩa nói bằng thứ tiếng khác nhau hay là do các vấn đề liên
quan về phương thức, cách thức lắng nghe tiếp thu ý kiến?!
Theo thiển nghĩ của tôi, nếu tiếp tục cất công làm phép quy
chiếu, đem so sánh kết cấu, từng câu chữ, để tranh luận
tìm ra vài ý mới hay nhiều chỗ khác xa với Hiến pháp 1992,
nhưng hầu như đã báo động trước là chẳng giải quyết
được vấn đề gì, bởi vì gò bó vào câu chữ rất bảo
thủ, trì trê, sẽ bị cuốn theo lối mòn.
Dù có viết góp ý hay đến mấy cũng thế thôi khi mà cốt lõi
của vấn đề là người ta viết văn kiện vẫn theo lối tư
duy, thói quen xưa nay là "ý Đảng, lòng Dân" vừa không
chuẩn, vừa quá cảm tính. Thực ra, phải đặt ngược lại:
Nguyện vọng của nhân dân phải trở thành ý chí của Đảng.
Nhận thức là cả quá trình, tiếc thay cho đến tận ngày nay,
người ta vẫn coi câu khẩu ngữ "ý Đảng, lòng Dân" như
sự phát kiến vĩ đại. Ý là nói về lý trí, lý tính, duy lý
có tính chất rất quan trọng, mang tính trí tuệ, thể hiện
trong tư duy, định hướng, tầm nhìn, phương pháp luận, giải
pháp v.v… Lòng có thể hiểu là thể hiện tình cảm, mong
muốn. Chỉ khi nào viết dự thảo bổ sung, sửa đổi Hiến
pháp và các văn kiện văn kiện phù hợp với thực tế đúng
đắn, sáng tạo, phong phú, sâu sắc được xây dựng trên quan
điểm "ý Dân, lòng Dân" thì mới có giá trị đi vào cuộc
sống. Ngày xưa, Tư Mã Thiên có nói đại ý như sau:
"<em>Người phụ nữ làm đẹp vì người mình yêu, còn kẻ sĩ
dốc sức vì tri kỷ</em>". Ngày nay, suy rộng ra, nếu Đảng
với Dân là tri kỷ thì Đảng phải nghe Dân và Dân sẽ dốc
lòng vì Đảng.
Tôi chỉ đơn cử một vài ví dụ về quan điểm và các giải
pháp đưa ra cần phải xem xét lại vì không logic, không được
lòng dân. Lâu nay, nhiều vụ khiếu kiện gây bất ổn trong xã
hội chính là liên quan đến vấn đề cho nhà nước toàn quyền
phân phối "quyền sử dụng đất"! Câu hỏi được đặt ra là
tại sao một chính quyền dù ở bất cứ vị trí nào từ trung
ương đến địa phương có quyền lấy đất canh tác của dân
để giao cho một doanh nghiệp khi cả hai về mặt luật pháp là
hai thực thể kinh tế độc lập và giống nhau!? Ở các nước,
chỉ có thể lấy lại đất tư nhân nếu như sử dụng để
xây dựng công trình công cộng như đường sá, công viên, sân
bay, bến cảng v.v… chứ không có quyền lấy đất giao cho doanh
nghiệp. Làm như thế là phân biệt đối xử, vi phạm hiến
pháp. Nếu vì lý do kinh tế mà lấy lại thì phải có cơ chế
bảo đảm không có phân biệt đối xử, thí dụ thông qua
quyết định của cộng đồng và sau khi nhà nước lấy lại,
phải có đấu giá để mọi người tham dự. Vậy cái câu:
"<em>Đất đai là sở hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất
quản lý</em>" vẫn nằm lù lù trong Hiên spáp và các bộ luật!
Tự nó đã mâu thuân rồi. Làm gì có chuyện một người sở
hữu và một ngươi được toàn quyền quản lý? Thế thì cái
gọi là "sở hữu" là tiếng nước nào mà người dân không
có chút quyền gì về đất đai?
Từ trước đến nay, chúng ta quen nói đến "ý Đảng, lòng
Dân". Hô lên, rồi cùng nhau nói hoài, đến mức thành khẩu
hiệu! Lịch sử cũng đã chứng minh rằng sức mạnh của Đảng
là nằm trong khối đại đoàn kết toàn dân, thành công của
Đảng là bởi các quyết sách của Đảng đưa ra phù hợp với
"lòng Dân". Bởi vậy đã đến lúc phải nhận thức rằng
"ý Đảng" cũng là "ý Dân", từ đó có thể nói cụm từ
quen thuộc trên thành "Đảng cần phải biết Ý Dân, lòng
Dân" vừa đúng nghĩa, vừa sâu sắc hơn.
Tôi tán thành những lý giải về chủ đề này của tác giả
Đặng Văn Huấn trong bài Đầu năm nói chuyện 'chính trị',
đăng trên TuanVN.net ngày 25-2: "<em>Hiến pháp phải xây dựng
được mô hình sinh hoạt dân chủ, hạn chế tập trung quyền
lực và lạm dụng quyền lực. Cụ thể là phải bảo vệ các
quyền công dân được phản biện, tập hợp và giám sát nhà
nước, đúng với tinh thần khẩu hiệu "dân bàn, dân làm, dân
kiểm tra… Phải coi đây là một hình thức sinh hoạt chính
trị dân chủ thực sự nhằm phát huy tiếng nói, nguyện vọng,
lợi ích chính trị của người dân, và các lực lượng xã
hội. Đây chính là một cơ hội lớn của Đảng và Nhà nước
nhằm thu thập những tinh hoa trí tuệ trong nhân dân, để dám
thay đổi những gì đã cũ kỹ, lạc hậu từ đó hội nhập
với thế giới</em>".
Để Hiến pháp thực sự có sức sống, nội dung phải được
xây dựng trên tinh thần cầu thị, dân chủ lấy "Dân làm
gốc". Các vấn đề Đảng nêu ra xuất phát từ ý Dân, lòng
Dân sẽ được sự ủng hộ của Dân, chỉ khi đó nội dung văn
kiện, các câu chữ, khẩu hiệu mới biến thành sức mạnh vật
chất để lần này có một bản Hiến pháp thực sự khoa học,
hiện đại, văn minh. Tại sao lòng dân nói ra thì bị "<em>quy
vào là suy thoái chính trị, tư tưởng, đạo đức…</em>".
Vậy, cái gì cũng ý đảng tuốt luốt, dân không được quyền
"xía" vào chuyện gì cả, thì hô hào đóng góp gọi là
"rộng rãi", thực chất chỉ là mang cái tiếng dân chủ hình
thức để làm gì? Hiến pháp của ai, cho ai, vì ai? Có đi vào
đời sống được hay không? Hay sửa đổi, bổ sung lần này
chỉ thêm rách chuyện nát băm rồi lớp sau lại sửa tiếp
hoặc thậm chí nước ta bị sạt nghiệp vì không có Hiến pháp
thực sự đầy đủ, trí tuệ, hoàn hảo, chính chủ, chính danh?
TVT
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130226/to-van-truong-chinh-chu-chinh-danh-cua-hien-phap-la-gi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét