Cho đến hôm nay rất nhiều người đã nghĩ đến một cuộc
cách mạng mềm ở Việt Nam. Cách mạng tất yếu sẽ xảy ra,
điều đó không cần bàn cãi. Nhưng nó phải bắt đầu từ
đâu và người ta sẽ vận hành cuộc cách mạng ấy như thế
nào, lại là điều khó mà hình dung ra được.
<div class="boxright200"><img
src="http://www.vietthuc.org/wp-content/uploads/2010/03/VTT7-Gandhi.jpg"
/><div class="textholder">Mahatma Grandhi - "ông tổ" của phương pháp
bất tuân</div></div>
Nếu như ta chịu khó tìm tòi từ những cuốn sách viết về
kỹ năng và chiến thuật chiến lược đấu tranh ôn hoà như
cuốn "<a
href="http://www.viettan.org/IMG/pdf/Tu_oc_Tai_en_Dan_Chu_Tai_ban_lan_thu_ba.pdf">Từ
Độc Tài Đến Dân Chủ</a>" của tác giả Gene Sharp, hay tích
cực theo dõi và thu thập thông tin từ những cuộc cách mạng
Dân Chủ ở Đông Âu và Bắc Phi, thì sẽ thấy điểm chung của
tất cả các cuộc cách mạng mềm là chúng đều được khởi
đầu bằng việc bất tuân.
Vậy bất tuân là gì?
Bất kể một nhà nước nào, chính thể nào, muốn tồn tại và
bền vững được đều phải nhờ vào sự tuân phục của dân
chúng. Sự tuân phục của người dân chính là sức mạnh của
nhà nước và của kẻ nắm quyền. Cụ thể nhân dân cung cấp
nguồn tài chính nuôi dưỡng chính quyền bằng tiền thuế do
họ đóng góp. Nhân dân cung cấp lương thực thực phẩm do họ
làm ra. Quan trọng nhất đó là họ cung cấp binh sĩ cho quân
đội để bảo vệ tổ quốc, đồng nghĩa với bảo vệ chính
quyền, vì một khi nước mất thì kẻ cầm quyền cũng tiêu
vong.
Tuân phục chính là hành động chấp hành và làm theo một cách
tự giác tất cả các mệnh lệnh, chủ trương, đường lối,
kế hoạch về mọi mặt do kẻ cầm quyền khuyến khích hoặc
yêu cầu nhân dân thực hiện thông qua các văn bản pháp luật
và hành chính, thậm chí là ngay cả lệnh miệng như đối với
trường hợp Việt Nam nhiều năm qua. Ví dụ như nghĩa vụ đóng
thuế, nghĩa vụ quân sự, và thực hiện vô vàn những chủ
trương phát triển văn hoá, kinh tế, xã hội khác do chính
quyền chỉ đạo.
Vậy có thể suy ra, bất tuân chính là hành động làm trái với
mong muốn của kẻ nắm quyền. Ngay lập tức có vấn đề ở
đây, đó chính là hành vi vi phạm pháp luật. Giả sử như
người dân chống đóng thuế thì đương nhên là họ đã vi
phạm pháp lệnh về thuế, từ chối nhập ngũ thì đương nhiên
vi phạm luật nghĩa vụ quân sự, không chấp hành luật giao
thông thì sẽ vi phạm luật giao thông v.v...
Nhưng nếu không làm trái với mong muốn của kẻ nắm quyền
thì không còn là việc bất tuân nữa. Cũng ngay lập tức đã
có câu trả lời, đó là cách bất tuân thế nào cho đúng. Một
người viện những lý do chính đáng để trì hoãn đóng thuế
hay đòi giảm thuế cũng đã bao hàm sự bất tuân. Một người
giả bệnh để không đi họp tổ dân phố cũng là hành vi bất
tuân. Thậm chí ngay cả việc <a
href="http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/01/130111_phan_ung_ve_ba_kim_chi.shtml">từ
chối nhận phần thưởng như đối với trường hợp nghệ sĩ
Kim Chi</a> vừa qua cũng là hành động bất tuân. Nhưng những
hành vi đó không ai có thể quy kết cấu thành tội phạm. Vậy
vấn đề ở đây là cách người ta bất tuân ra sao mà thôi...
Gần đây ở Việt Nam có việc 72 nhân sĩ trí thức trong nước
ra kiến nghị góp ý sửa đổi hiến pháp, đến nay đã có hơn
5 ngàn chữ ký hưởng ứng. Đây là hành động bất tuân, tại
sao lại nói như vậy? Nếu tuân phục theo mong muốn của nhà
cầm quyền CSVN thì mọi kiến nghị sửa đổi hiến pháp phải
theo hướng dẫn của quốc hội, tức là chỉ được góp ý
những điều khoản mà chính quyền đưa ra. Nhưng nhóm 72 nhân
sĩ đã "làm quá" tức là đòi sửa đổi cả những điều
khoản "không trong danh mục" như Điều 4 chẳng hạn...
Tất nhiên, mặc dù nhà cầm quyền CSVN rất khó chịu với
việc kiến nghị sửa đổi hiến pháp, nhưng họ cũng chẳng
thể quy đó là hành động vi phạm pháp luật. Về phía những
người khởi xướng, họ cũng không tham vọng là ý kiến của
họ được chấp nhận mà có lẽ đơn giản là họ chỉ cần
gióng lên hồi chuông nhằm thức tỉnh công luận trong đại
chúng và vạch mặt ĐCSVN mà thôi. Như vậy việc bất tuân rõ
ràng là phải có trí tuệ chứ không thể không tính toán
trước sau.
Nhưng lại một điều nữa được đặt ra, liệu những người
phản kháng có nên ngồi chờ những cơ hội như việc sửa
đổi hiến pháp hay khai thác Bô Xít trước đây để mà "ra tay"
hay không? Tất nhiên là không! Vậy thì ngoài việc họ cần
nắm bắt cơ hội để "nhờ gió bẻ măng" như cơ hội nhà cầm
quyền kêu gọi "góp ý sửa đổi hiến pháp", họ cần phải
tạo ra lý cớ để mà bất tuân. Kinh nghiệm tại Nam Phi và
Đông Âu trước đây cho thấy, chỉ cần âm thầm tẩy chay mua
một loại hàng hoá nào đó, tẩy chay một khu mua sắm nào đó,
hay thậm chí là mọi người chỉ cần đi chậm lại trong khi
tham gia giao thông vv.., là đã thành công trong việc bất tuân.
Vậy những người bất tuân phải làm những điều mà pháp
luật không cấm để tự bảo vệ mình.
Nhưng tiếp tục nảy sinh ra một điều nữa, đó là câu hỏi:
Liệu một người hay một vài người bất tuân thì sẽ đi
đến đâu? Chẳng có gì xảy ra cả! Nhưng nếu như với số
đông hàng ngàn, hàng chục ngàn, thậm chí hàng trăm ngàn hoặc
hơn thì sẽ thấy hiệu quả của việc bất tuân ngay lập tức.
Khi một khâu nào đó của guồng máy xã hội bị chậm lại hay
bị tắc nghẽn, nhà cầm quyền sẽ buộc phải quan tâm. Khi họ
không đủ căn cứ để quy kết vi phạm thì chắc chắn họ sẽ
phải xuống nước xem xét. Đúng lúc này những người bất
tuân mới đưa ra yêu sách của mình...
Như vậy rõ ràng bất tuân chỉ có thể có hiệu lực khi có
số đông tham gia. Mà một khi số đông muốn hành động nhịp
nhàng, đúng thời điểm, đủ thời lượng, liều lượng thì
lẽ dĩ nhiên phải có tổ chức chỉ đạo. Trong việc bất tuân
và cấp độ cao hơn, không thể và không bao giờ được phép
thiếu khâu tổ chức, sự thật là đấu tranh là phải có tổ
chức. Ở Việt Nam hiện nay đang thiếu điều này vì nhiều lý
do, nhưng lý do cụ thể nhất, đó chính là bị đàn áp ngay từ
trong trứng nước, vì ĐCSVN đang độc quyền chính trị.
Vậy có phương cách bất tuân nào khả dĩ vừa không công khai
tổ chức lại vừa đạt được hiệu quả hay không? Trong cái
khó luôn ló cái khôn. Ví dụ những cuộc biểu tình chống Trung
Quốc diễn ra năm 2011 dường như không ai xuất hiện công khai
tổ chức, nhưng những người bất tuân vẫn tổ chức thành
công nhiều cuộc biểu tình tại Hà Nội.
Kinh nghiệm cho thấy, sử dụng mạng Internet như là công cụ
liên lạc để kết nối giao thông với nhau là hợp lý nhất cho
đến lúc này. Tất nhiên cơ hội để phát động một đợt
bất tuân bất kỳ lại buộc phải chờ vào những biến động
thời sự xã hội. Và đối với những người không có điều
kiện tiếp xúc Internet thì quả là khó khăn! Để giải quyết
khâu này lại là trách nhiệm nặng nề của bộ máy các tổ
chức, đảng phải chính quy của người Việt ở nước ngoài
đã hoạt động đấu tranh ôn hoà lâu năm.
Từ những tín hiệu như việc kiến nghị sửa đổi hiến pháp
hiện nay, hay trước đó là các cuộc biểu tình bảo vệ Hoàng
Sa, Trường Sa, sự bất tuân đã đánh dấu một bước đi quan
trọng trong tiến trình dân chủ hoá đất nước Việt Nam. Tuy
nó mới chỉ là những tín hiệu, nhưng đã và đang làm cho nhà
cầm quyền CSVN đau đầu loay hoay chống đỡ. Và tuy con đường
tự do dân chủ còn đang ở phía trước, nhưng nó đang được
khởi động đúng theo quy luật của các cuộc cách mạng mềm
trên thế giới, mở màn bằng những hành động bất tuân.
Tấn Hà
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130227/tan-ha-bat-tuan-diem-khoi-dau-cua-moi-cuoc-cach-mang-mem),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét