Sao không thừa nhận quyền lập hiến của dân?

<em><strong>Tại sao không quy định thủ tục nhân dân phúc quyết
bắt buộc đối với dự thảo Hiến pháp để khẳng định xem
nội dung của Hiến pháp có thực sự thể hiện ý chí chung
của nhân dân hay không? - PGS.TS Nguyễn Minh Đoan, ĐH Luật Hà
Nội nêu.</strong></em>

Ngày 22/2, tạp chí Nghiên cứu lập pháp (Văn phòng Quốc hội)
cùng tạp chí Pháp luật và phát triển (TƯ Hội luật gia Việt
Nam) đã tổ chức hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo Hiến
pháp sửa đổi.

Theo GS.TS Nguyễn Minh Thuyết, điều 4 như trong dự thảo thì
Hiến pháp cần quy định rất rõ phương thức lãnh đạo nhà
nước, lãnh đạo xã hội của Đảng để tránh tình trạng
mất cân đối hiện nay. Đó là, quyền và nghĩa vụ của nhân
dân, của các cơ quan nhà nước được quy định rất cụ thể,
trong khi đó, quyền và nghĩa vụ của lực lượng lãnh đạo
cả nhân dân lẫn nhà nước là Đảng lại được quy định
khá sơ sài.

Ông Thuyết góp ý, những nguyên tắc đang dẫn dắt đời sống
chính trị nước nhà như Hiến pháp thể chế hóa Cương lĩnh
của Đảng (chứ không phải một khế ước xã hội), hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật thể chế hóa các nghị
quyết của Đảng hay những quyền lực thực tế của Đảng
như xác định phương hướng, kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, bố trí nhân sự và lãnh
đạo công tác của toàn bộ bộ máy nhà nước… cần được
quy định trong Hiến pháp để đảm bảo "các tổ chức của
Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và
pháp luật", và "Đảng chịu sự giám sát của nhân dân,
chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của
mình".

<center><img
src="http://imgs.vietnamnet.vn/Images/2013/02/22/22/20130222225006_vuduckhien.jpg"
/></center>
<center><em>Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Vũ Đức Khiển:
Phải đảm bảo quyền lực nhà nước thuộc về nhân
dân</em></center>

"Không có những quy định này, rất có thể dẫn đến xung
đột quyền lực hoặc quyền lực của nhiều chủ thể mang
tính hình thức", ông Thuyết nói.

Liên quan đến các chế định về nhà nước pháp quyền, TS
Hoàng Văn Nghĩa (Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quyền con
người) cho rằng, nguyên tắc pháp quyền chưa thực rõ nét trong
thiết kế sửa Hiến pháp lần này. Theo ông, cần chế định
cụ thể việc chế ước quyền lực. Quyền lực nhà nước
cần phải bị hạn chế và bị kiểm soát, làm rõ những giới
hạn, thẩm quyền, chức năng của mỗi cơ quan nhà nước. Hiện
dự thảo vẫn chưa có chế định cụ thể về kiểm soát trao
cho cơ quan nào mà chức năng kiểm soát quyền lực vẫn đang
nằm rải rác, chồng chéo, dẫn đến thiếu hiệu quả.

<h2>Toàn dân phúc quyết</h2>

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng, dự thảo chưa thể
hiện được tinh thần quyền lực nhà nước thuộc về nhân
dân, đặc biệt trong vấn đề lập hiến.

Như phân tích của TS Hoàng Văn Nghĩa, nguyên tắc tối thượng
của nhà nước pháp quyền là quyền lực thuộc về nhân dân.
Dự thảo cần xem xét bổ sung thêm một điều hoặc một khoản
riêng rẽ về quyền phúc quyết của nhân dân cũng như về
quyền của nhân dân được trưng cầu dân ý.

PGS.TS Nguyễn Minh Đoan - ĐH Luật Hà Nội nói rõ hơn, dự thảo
Hiến pháp vẫn không xác định quyền lập hiến của nhân dân
mà vẫn coi đó là của QH. Việc làm Hiến pháp và sửa Hiến
pháp phải do nhân dân quyết định cuối cùng. Quyền giám sát
tối cao việc thực hiện Hiến pháp cũng phải thuộc về nhân
dân. QH chỉ thực hiện quyền giám sát việc thực hiện Hiến
pháp nhưng không phải là giám sát tối cao.

Thủ tục nhân dân phúc quyết (bắt buộc) đối với dự thảo
Hiến pháp sau khi được QH thông qua vẫn không được quy
định.

"Một câu hỏi đặt ra là tại sao dự thảo Hiến pháp vẫn
không thừa nhận quyền lập hiến của nhân dân. Tại sao không
quy định thủ tục nhân dân phúc quyết bắt buộc đối với
dự thảo Hiến pháp để khẳng định xem nội dung của Hiến
pháp có thực sự thể hiện ý chí chung của nhân dân hay không?
Do chưa có điều kiện hay do chưa tin tưởng vào sự sáng suốt
của nhân dân? Đến bao giờ chúng ta mới thực hiện được
việc nhân dân Việt Nam phúc quyết Hiến pháp?", ông Đoan nêu
vấn đề.

PGS.TS Ngô Huy Cương (ĐH Quốc gia HN) đánh giá, xét toàn bộ dự
thảo, toàn bộ vấn đề lập hiến hay làm hiến pháp vẫn hoàn
toàn thuộc về QH. Như vậy hầu như không có sự thay đổi nào
đáng kể so với Hiến pháp hiện hành về tư tưởng lập
hiến.

Ông Cương cho rằng, Hiến pháp hoặc Hiến pháp sửa đổi phải
được toàn dân phúc quyết hoặc bởi hội nghị đại biểu
nhân dân được bầu ra riêng cho mục đích đặc biệt này.

Nói như nguyên Phó Chủ tịch QH Nguyễn Văn Yểu, "nhân dân mong
đợi Hiến pháp phải thể hiện cho được trên thực tế
quyền lực thuộc về nhân dân cũng như thể hiện tốt hơn
quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam".

Do nhiều vấn đề được cho là chưa hoàn chỉnh, các đại
biểu đề xuất nên kéo dài thời gian lấy ý kiến nhân dân
để thực sự xây dựng được một bản hiến pháp "văn minh,
dân chủ, tạo bước ngoặt cho đất nước cất cánh".

Lê Nhung

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130223/sao-khong-thua-nhan-quyen-lap-hien-cua-dan),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!