Để bàn về Điều 4 của hiến pháp Việt Nam 1992 và dự thảo
sửa đổi 2013, tôi bắt đầu bằng Định nghĩa của từ điển
Oxford và trên wikipedia:
<blockquote>"<em>A constitution is a set of fundamental principles or
established precedents according to which a state or other organization is
governed. These rules together make up, i.e. constitute, what the entity is.
When these principles are written down into a single collection or set of
legal documents, those documents may be said to comprise a written
constitution.</em>
<em>Constitutions concern different levels of organizations, from sovereign
states to companies and unincorporated associations. A treaty which
establishes an international organization is also its constitution, in that
it would define how that organization is constituted. Within states, whether
sovereign or federated, a constitution defines the principles upon which the
state is based, the procedure in which laws are made and by whom. Some
constitutions, especially written constitutions, also act as limiters of
state power, by establishing lines which a state's rulers cannot cross,
such as fundamental rights.</em>"</blockquote>
<strong>Tạm dịch:</strong> "Một sự lập hiến (hiến pháp) là
một tập hợp các nguyên lý cơ bản hay các điều tiên quyết
mà theo đó một nhà nước hay một tổ chức nào đó sẽ
được điều hành. Các quy tắc đó cùng với nhau tạo thành,
tức là lập nên, cái gọi là thực thể. Khi các nguyên lý này
được viết ra thành một tập hợp các văn bản luật, thì
những văn bản đó có thể gọi là bản lập hiến viết.
Các sự lập hiến liên quan đến những mức độ khác nhau của
các tổ chức, từ nhà nước có chủ quyền cho đến các công
ty hay các hiệp hội chưa có tư cách pháp nhân. Một hiệp ước
lập ra một tổ chức quốc tế cũng được xem chính là bản
lập hiến của tổ chức này, trong đó nó sẽ định ra cách
thức mà tổ chức đó được thiết lập. Trong phạm vi nhà
nước, dù cho là nhà nước trung ương tập quyền hay nhà nước
liên bang tản quyền, một sự lập hiến xác định ra những
nguyên lý mà nhà nước sẽ dựa vào, những thủ tục theo đó
các bộ luật được hình thành và những đối tượng có tư
cách ban hành. Một vài sự lập hiến, đặc biệt là các bản
lập hiến viết, đóng vai trò như là một sự hạn chế đối
với quyền lực nhà nước bằng cách vạch ra những vạch đỏ
mà các bộ luật nhà nước không được vượt qua, chẳng hạn
như là những quyền cơ bản ."
Một cách ngắn gọn theo kiểu toán học (<em>xin lỗi GS Ngô Bảo
Châu vì múa rìu qua mắt thợ</em>) có thể nói: Hiến pháp của
một nhà nước là tập hợp các tiên đề để theo đó một
hệ thống chính trị xã hội của một đất nước được
hình thành và được quản lý thông qua hệ thống bộ luật
được ban hành bởi một cơ quan (thường gọi là cơ quan lập
pháp) được xác định bởi chính bản hiến pháp đó. Tiên
đề là cái không thể chứng minh là đúng đắn bằng lập
luận và suy diễn toán học mà chỉ được thừa nhận thông qua
kinh nghiệm và được chấp nhận bởi đa số. Một số tiên
đề chỉ thích hợp với từng thời điểm và hệ quy chiếu
cụ thể , ví dụ như tiên đề 5 của hình học Euclid (qua một
điểm chỉ có một đường thẳng song song với đường thẳng
cho trước) chỉ đúng đối với hệ thống hình học theo quan
điểm (hệ quy chiếu) của Euclid, nó không còn đúng trong hình
học phi Euclid được xây dựng bởi Lobasepskii, Bolyai, và một
số tác giả khác.
Trở lại với Điều 4 của bản hiến pháp 1992 của Việt Nam
và dự thảo sửa đổi 2013:
"<strong><em>Điều 4 (sửa đổi, bổ sung Điều 4)</em></strong>
<em>1. Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp
công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao
động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi
ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân
tộc, lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước
và xã hội.</em>
<em>2. Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân
dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước
nhân dân về những quyết định của mình.</em>
<em>3. Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong
khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.</em>"
Đầu tiên ta phải xét xem nó có phải là một tiên đề mang
tính lập hiến hay không bằng cách đối chiếu với khái niệm
tiên đề đã nói ở trên:
- <strong>Thứ nhất:</strong> Nó (Điều 4 ở trên) có phải là
đã được thừa nhận thông qua kinh nghiệm? Tôi cho rằng không!
Bởi vì kinh nghiệm từ những nước phát triển và những
nước Đông âu đã qua thời cộng sản cho thấy: Quyền lực,
nếu không có sự cạnh tranh lành mạnh giữa các đảng phái,
thì sẽ trở thành quyền lực độc tài và không gì có thể
kiểm soát được, do đó sẽ trở nên hủ bại và biến tướng
theo kiểu xã hội đen như ta đang thấy trong xã hội Việt Nam
hiện thời.
- <strong>Thứ hai:</strong> Nó (Điều 4 của HP 1992) có phải đã
được chấp thuận bởi đa số nhân dân hay chưa? Theo tôi, thì
chưa! Chưa có một cuộc trưng cầu dân ý nào để nói lên
điều 4 được chấp thuận bởi đa số nhân dân. Có người
sẽ cãi là nó đã được quốc hội thông qua và quốc hội là
cơ quan đại diện của nhân dân! Trả lời: đúng là nó đã
được thông qua bởi quốc hội, nhưng quốc hội đó không
đại diện cho nhân dân vì quốc hội đó được đảng lập ra
theo đúng tinh thần của điều 4. Đây chính là một mâu thuẫn
không thể giải quyết được, mâu thuẫn đó cho thấy sự phi
lý của điều 4.
Chiếu theo hai tiêu chí trên thì điều 4 không thể là một tiên
đề mang tính lập hiến. Tuy nhiên, tại sao trong dự thảo sửa
đổi 2013, người ta vẫn muốn duy trì điều 4 đó? Câu trả
lời rất đơn giản: những người soạn thảo chính là các
đảng viên cộng sản và họ được hưởng lợi vô cùng lớn
từ điều 4 này. Người ta sẽ cãi tôi là: Ừ thì điều 4 là
mâu thuẫn, là phi lý đấy, nhưng đứng trong hệ quy chiếu của
chủ nghĩa xã hội đề xướng bởi Marx-Lenin thì nó lại trở
thành tiên đề (tương tự như tiên đề 5 của hình học Euclid
được thừa nhận trong hệ quy chiếu của Euclid) và nó không
thể thiếu nếu ta xây dựng đất nước theo định hướng xã
hội chủ nghĩa.
Câu trả lời của tôi là: Nếu một học thuyết chứa một
tiên đề mâu thuẫn thì ta phải xem lại tính chính đáng của
học thuyết đó. Rất nhiều học thuyết xét lại chủ nghĩa
Marx đã ra đời và đã chỉ ra tính không tưởng của CN Marx,
đơn giản là vì nó chứa rất nhiều tiên đề mâu thuẫn, và
hiện nay trên thế giới, CN Marx chỉ còn lại như là một học
thuyết đầy mâu thuẫn và giáo điều. Liệu ta có nên theo
đuổi một CN đã lỗi thời như vậy? Không, chắc chắn không!
Điều tôi muốn nhắn nhủ cuối cùng với các vị lãnh đạo
Đảng Cộng Sản và các Đảng viên là: Các vị hãy dùng lương
tri và lý trí của chính bản thân các vị để xem lại một
cách có phê phán tất cả những hệ lụy mà điều 4 (một
điều khoản mâu thuẫn và phi lý) có thể đè nặng, ngăn cản
sức vươn lên của dân tộc Việt. Tôi hy vọng các vị vì
tương lai và tiền đồ của dân tộc mà hành động.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130205/ban-ve-dieu-4-hien-phap-1992-va-du-thao-sua-doi-2013),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét