Phan Châu Thành - Thịnh vượng và rác

<em>Thịnh vượng</em> và <em>rác</em> là hai khái niệm đối lập
nhau, nhiều khi loại trừ nhau, vậy mà ở Việt Nam ta hôm nay
chúng cùng "chung sống hòa bình", ít nhất là trong ý thức
xã hội.

Còn trong hiện thực xã hội, chúng ta đã có một nửa: rác.
Rác ngập tràn toàn đất nước! Ít nhất thì ai đó đã đúng
trong trường hợp này: vật chất (rác) đã có trước, tinh
thần (thịnh vượng) sẽ có sau!

<div class="boxright320"><img
src="http://vneconomy2.vcmedia.vn/zoom/500_312/Images/Uploaded/Share/2011/03/03/re.jpg"
/></div>
Còn với Tư duy Thịnh vượng, chúng ta biết tinh thần có
trước, vật chất có sau và tinh thần tạo nên vật chất, một
là nhân, một là quả. Vì vậy, nếu hôm nay chúng ta đang có
đầy rác ngoài đường thì có nghĩa là hôm nay trong đầu chúng
ta toàn rác, chúng ta chỉ tưởng rằng trong đầu mình có Thịnh
vượng vì chúng ta muốn có thịnh vượng mà thôi.

Sao lại có thể như vậy? Sao trong đầu chúng ta lại có thể
toàn là rác? Bởi vì trong đầu chúng ta đã chấp nhận rác ở
mọi lúc mọi nơi nên chúng ta đã hành động như thế - đã và
đang để cho rác có mặt mọi lúc mọi nơi, ở mọi hình thức
và mức độ, và kết quả là chúng ta thực sự có rác mọi
nơi…

Điều này diễn ra thế nào trên phạm trù toàn xã hội?

Đối với các xã hội thịnh vượng như Anh, Pháp, Đức, Nhật,
Hàn quốc, Singapore, và cả nước Mỹ nữa… (tuy họ đều là
tư bản thối tha và đang giãy chết, nhưng họ rất thịnh
vượng – tôi đã đến và thấy vậy), họ không chấp nhập
sống chung với rác (từ trong ý thức), vì họ tin như thế là
không thịnh vượng, nên họ tổ chức xã hội và giáo dục cho
từng cá nhân không chấp nhận rác bằng hành động cụ thể:
xử lý rác ngay từ khi chúng xuất hiện trong sinh hoạt của
từng cá nhân (xử lý-phân loại rác tại nguồn, việc này rất
đơn giản, buồn tẻ, ít tốn kém, nhưng quyết định), rồi
mới gom rác lại và xử lý rác ở phạm vi khu dân cư, cơ quan,
công ty…, rồi mới đến xử lý rác tập trung.

Chỉ đơn giản và buồn tẻ thế thôi, như xã hội "giãy
chết" vậy - ai đó muốn nói, nhưng họ ý thức rõ rằng đó
là việc phải nỗ lực làm chung toàn xã hội, và kết quả là
nó cho họ hình ảnh xã hội chung bên ngoài rất thịnh vượng,
rất ít và nhiều chỗ không thấy rác, tương ứng với cái tinh
thần bên trong luôn muốn loại bỏ rác của họ, trong ngoài
đồng nhất.

Các nước đó họ làm muôn vàn cách khác nhau để xử lý rác,
nhưng chung qui đều có đủ các (5) công đoạn cơ bản đó:
giáo dục ý thức xã hội, xây dựng khung pháp lý minh bạch,
tổ chức phân lại rác tại nguồn-tức là bởi mọi người
trong từng gia đình, gom rác tại khu vực , xử lý tại các trung
tâm lớn, và với vốn lớn của xã hội kết hợp doanh nghiệp,
tư nhân;

Đơn giản vậy mà tại sao xã hội dân chủ văn minh gấp vạn
lần tư bản là nước CHXHCN VN ta lại không làm được? Tôi
chỉ có thể nói như trên, rằng xã hội ta được tổ chức và
lãnh đạo để chấp nhận rác, từ trong ý thức hệ. Cái gì
bên trong đầu có sẵn thì bên ngoài mới có tràn trề phong phú
như vậy.

Tại sao chúng ta chấp nhận rác trong ý thức hệ được nhỉ?
Tại vì chúng-rác không gây nguy hại cho trật tự an ninh xã
hội! Tại vì chúng rất bẩn và độc hại nên các thế lực
thù địch không muốn dính vào, nấp sau hay hay trà trộn trong
công việc đó! Tại vì càng nhiều rác thì chế độ XHCN này
càng ổn định! Rác rất bẩn và độc hại, nhưng chỉ ảnh
hưởng tới max 90% dân số nghèo của đất nước nghèo này,
trong khi cán bộ cách mạng đều thuộc tốp 10% giầu có kia…
Và tại vì, việc xử lý rác không cần lãnh đạo tư tưởng
nên chỉ cần để "xã hội hóa" chúng – để dân tự lo và
bắt các doanh nghiệp phải lo, là ổn. Tiền dân, chúng ta dành
để nuôi các lực lượng bảo vệ chế độ này cho dân tốt
hơn. Vì thế lãnh đạo đất nước là những đỉnh cao trí
tuệ không quan tâm vấn đề rác, cấp dưới thì với tinh thần
tiến công cách mạng, giỏi đi tắt đón đầu, đã cho cắt bỏ
3 công đoạn vớ vẩn đầu tiên là giáo đục xã hội, đảm
bảo pháp lý và tổ chức xử lý rác tại nguồn, mà chỉ làm 2
việc: cho xã hội hóa việc thu gom (học theo những kẻ thua
trận), và "giao" hoàn toàn cho doanh nghiệp lo phần xử lý
rác…

Kết quả là những tổ chức xử lý rác ở miền Nam VN từ
trước 1975 – những đường dây thu gom -mua bán –xử lý rác,
là những tổ chức có lẽ là duy nhất được chế độ dân
chủ hơn vạn lần tư bản này không đưa vào các cuộc "cải
tổ XHCN", mà học theo và chiếm đoạt hoàn toàn. Bây giờ ở
Hà Nội cũng có những đường dây rác được kinh doanh y như
ỏ Sài gòn. Chỉ có điều, trong cả nước, người kinh doanh
rác không phải là dân nữa, mà là các quan chức ngành đô thị
và người nhà của họ.

Nhưng ngay cả cái gì tốt đến 1975 chưa chắc đã đủ tốt 40
năm sau? Vậy mà cách tổ chức thu gom và xử lý rác của ta
vẫn y nguyên như 40 năm trước, chỉ có rác là nhiều lên gấp
bội.

Tôi đã viết nhiều bài cho báo SG Giải phóng kêu gọi chính
quyền tổ chức giáo dục và xây dựng khung pháp lý cho xã hội
thực hiện xử lý rác tại nguồn từ hơn ba chục năm trước,
khi còn là một kỹ sư trẻ mới du học về. Nhưng có lẽ
điều đó chưa bao giờ nằm trong danh mục quan tâm của họ,
nên chúng ta bội thu rác hôm nay.

Đến khi có Tư duy Thịnh vượng tôi hiểu rằng chính quyền
này sẽ không bao giờ xử lý được rác – một việc đơn
giản nhất mà mọi chính quyền có thể làm, vì chính họ đã
là rác rồi, họ chấp nhận rác trong ý thức hệ rồi, nên họ
sẽ không thể mang lại cho dân sự thịnh vượng được.

Mà tôi muốn sống thịnh vượng, không muốn sống chung với
rác, nên tôi phải tự làm 3 việc bị xã hội ta "đi tắt"
là: ý thức không sống chung với rác, xây dựng nguyên tắc xử
lý rác tại nhà, và tự phân loại và xử lý rác tại nhà.

Từ gần 10 năm nay nhà tôi không thuộc đối tượng của một
đường dây rác XHCN nào cả. Chúng tôi tự phân loại và xử
lý rác ngay khi chúng hình thành. Tôi cũng chia sẻ điều này
với vài người bạn thân và họ cũng làm như vậy.

Chúng tôi tin mình sống thịnh vượng vì không chấp nhận rác
và tự xử lý được rác, không tạo ra rác làm ô nhiễm đất
nước này.

Tôi chỉ nghĩ và đang cố gắng làm bớt một ít rác cho đất
nước này, cũng đơn giản như tôi từ chối vào đảng CSVN
mấy chục năm trước để bớt đi 1 kẻ cộng sản cuồng tín
trên trái đất này cho nhân loại, vậy thôi.


Phan Châu Thành

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130210/phan-chau-thanh-thinh-vuong-va-rac),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!