Báo <em>Nhân dân</em> không ai đọc, nhiều người nghĩ thế. Tôi
cho rằng họ sai. Độc giả của tờ báo đầu đàn chính thống
này là một tầng lớp đặc biệt, trước hết gồm các đảng
viên, tức những người thuộc giai cấp cầm quyền chính trị;
sau nữa đến bản thân giới truyền thông, vì cùng với Thông
tấn xã Việt Nam, Đài Phát thanh và Đài Truyền hình, tờ
<em>Nhân dân</em> thuộc bộ tứ định hướng tuyên giáo cho toàn
bộ giới truyền thông còn lại <a title=""
href="file:///C:/Blog/Fertig/2012-02-08-Pham%20Thi%20Hoai-Khi%20b%C3%A1o%20nh%C3%A2n%20d%C3%A2n.doc#_edn1">[i]</a>;
và cuối cùng, ít nhất là những người từ nhiều lí do khác
nhau quan tâm đến khí hậu chính trị Việt Nam: Họ phải xem
dự báo thời tiết. Với trên 200.000 bản in phát hành đến
tận các chi bộ, trang <em>Nhân dân Điện tử </em>và ước
chừng không ít hơn nửa triệu độc giả chốt tại nhiều mắt
xích quan trọng của chuỗi quyền lực chính trị và truyền
thông, ảnh hưởng của tờ <em>Nhân dân</em> đủ lớn để
không thể bị coi đơn giản là giấy lót nồi. Vai trò dẫn
đường cho dư luận dòng chính của tờ <em>Nhân dân</em> về cơ
bản không khác vai trò của một tờ như <em>New York Times</em> –
sự khác nhau giữa hai bên ở cơ chế vận hành của vai trò đó
không đặt ra trong bài này.
Dù khí hậu tinh thần về đại cục không thay đổi đáng kể,
theo cảm nhận của tôi, thời tiết văn hóa ở Việt Nam đã
bớt khắc nghiệt hơn nhiều so với một, hai thập kỉ trước.
Những năm 90, thật khó hình dung một tác phẩm như
<em>Lolita</em> nằm đàng hoàng trên các rạp sách ở Việt Nam.
Khi ấy tập truyện ngắn của tôi do Nhà xuất bản Hà Nội ấn
hành bị thu hồi vì lí do "mang tính kích dục". Gần hai
mươi năm sau, báo <em>Nhân dân</em> dành cho <em>Lolita</em> <a
href="http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandandientu/thoisu/van-hoa/dong-chay/lolita-cu-n-sach-khong-d-dang-tranh-c-i-1.338746">những
lời thiện cảm</a> và không quên cả <a
href="http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandandientu/thoisu/van-hoa/goc-dien-anh/chi-u-phim-va-tro-chuy-n-v-i-d-ch-gi-lollita-1.341855">quảng
cáo cho bộ phim cùng tên</a> của đạo diễn Stanley Kubrick. Tôi
nhớ đến lời tuyên bố của tác giả <em>Lolita</em>, nhà văn
Nga lưu vong Nabokov, rằng ngoài một phương châm cực kì đơn
giản và dễ nhớ thì ông không quan tâm đến chính trị.
Phương châm đó như sau: tất cả những gì có lợi cho "bọn
Đỏ" – chỉ những người cộng sản – thì ông chống và
tất cả những gì bất lợi cho "bọn Đỏ" thì ông theo. Tôi
thấy mừng vì thế giới thời tôi sống hơi phức tạp hơn
một chút so với phương châm đó. Nhưng còn gì đáng thích thú
hơn việc cơ quan ngôn luận đầu não của một Đảng Cộng
sản trước sau vẫn cứng rắn và giáo điều trong ý thức hệ
lại khen ngợi tác phẩm từng bị coi là <em>scandal </em>đồi
trụy của một nhà văn ghét cộng sản đến đào đất đổ
đi.
<center><img title="Bìa sách 50 sắc thái"
src="http://www.procontra.asia/wp-content/uploads/2013/02/Bìa-sách-50-sắc-thái.jpg"
alt="" width="500" ></center>
Song thế chưa phải là hết. Tờ <em>Nhân dân</em> còn sẵn sàng
cho những bất ngờ khác, đáng sửng sốt đến mức tinh thần
chính thống cũng phải khâm phục sự đột biến sinh học của
chính mình. Giữa năm ngoái, tờ báo này đăng một <a
href="http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandancuoituan/nhan-dan-cu-i-tu-n/qu-c-t/c-n-s-t-50-s-c-thai-c-a-mau-xam-1.357460">bài
giới thiệu cuốn <em>Fifty Shades of Grey</em></a>, cũng với nhiều
thiện cảm, thậm chí có thể gọi là thán phục. Với cách
phiên âm tên nước ngoài độc nhất vô nhị của mình, ban biên
tập còn đóng chứng nhận sản phẩm "chỉ có ở báo <em>Nhân
dân</em>" cho bài quảng cáo đó.
Đứng cách <em>Lolita</em> một lịch sử văn học mênh mông,
cuốn <em>50 sắc thái xám</em> không hề là một <em>scandal</em>,
dù nó trưng bày mu và mồng, mông và mồn như ở quầy bán
thịt trong siêu thị và cung cấp đủ tinh trùng để phun ướt
đẫm nhiều trang sách. Nó đơn giản là một cuốn dâm thư có
thành công thương mại khổng lồ nhờ hội được nhiều may
mắn của hoàn cảnh ra đời. Tôi cũng góp phần mình vào thành
công đó, bằng cách mua đến 5 cuốn tặng năm người bạn,
những phụ nữ vừa tròn tuổi 50.
Không lâu nữa, cả bộ ba tập <em><a
href="http://bookaholicclub.com/?p=18689">50 sắc thái xám </a></em><a
href="http://bookaholicclub.com/?p=18689">của Nhà xuất bản Lao Động
và Công ti Alphabooks</a> sẽ được phát hành chính thức tại
Việt Nam. Độc giả Việt đã trưởng thành. Báo <em>Nhân
dân</em> không hề yêu cầu dâm thư phải <a
href="http://www.vietnamplus.vn/Home/Ban-Bi-thu-gap-gioi-van-nghe-sy-khoa-hoc-tri-thuc/20132/182026.vnplus">đóng
góp vào việc</a><em> "</em>bồi dưỡng lí tưởng xã hội chủ
nghĩa, đạo đức, tình cảm, cảm thụ thẩm mĩ cho con
người"<em>. </em>Mới đây <a
href="http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandancuoituan/nhan-dan-cu-i-tu-n/qu-c-t/th-gi-i-tu-n-qua/nh-ng-man-ra-m-t-n-t-ng-1.388159">tờ
báo này còn có lời ca ngợi hiện tượng điện ảnh</a> thế
giới "nổi bật", bộ <a
href="http://phimchieurap.vn/phim/me-ma-mama-3756">phim kinh dị <em>Mẹ
Ma</em> (Mama</a>). Phim này đang được chiếu trên toàn quốc.
Khi báo <em>Nhân dân</em> giới thiệu dâm thư và phim kinh dị thì
Việt Nam đã bước vào thời đại văn hóa giải trí và thương
mại. Tôi không có gì phản đối điều đó. Thay được toàn
bộ nền văn hóa tuyên truyền bằng văn hóa giải trí thuần
túy thì phúc của chúng ta còn lớn lắm. Tác hại của nghệ
thuật giải trí cũng thua xa của nghệ thuật tầm phào. Tôi
thích xem <em>007</em> hơn những bộ phim lên gân mà nhẽo nhợt
của nền điện ảnh nghiêm túc Việt Nam, thích đọc <em>Harry
Potter</em> hơn những bài thơ gửi một thoáng tâm hồn cao
thượng, nhạy cảm, sâu sắc, nhân ái vào một thế chấp vẩn
vơ nào đó. Đọc <em>Harry Potter</em>, ít nhất tôi được biết
rằng ở tuổi 82 khả kính, tổ chức chính trị khuynh loát toàn
bộ xã hội Việt Nam bỗng tuân theo kịch bản hành động của
một bộ truyện phù thủy dành cho trẻ em. Tôi thấy một nhân
vật bước thẳng từ hư cấu ra hiện thực<em>. </em>Kẻ mà ai
cũng biết (<em>You-Know-Who</em>) nhưng không được phép nêu tên
(<em>He-Who-Must-Not-Be-Named</em>): Đồng chí X ra đời từ đồng
chí Voldemort, nguyên mẫu của ông trùm đỏ là vị chúa tể đen
hắc ám (<em>The Dark Lord</em>).
Song quê hương yêu dấu của tôi sẽ không còn là nó, nếu ở
đó có một cái gì mà lí trí bình thường có thể nắm bắt.
Ở đó sự cởi mở thì khác thường, sự hà khắc thì phi
thường, và bình thường là tất cả những ấm ớ hội tề
còn lại. Trong khi <a
href="http://phimchieurap.vn/phim/chot-chan-cuoi-cung-the-last-stand-3931">bộ
phim bạo lực mới toanh</a> với diễn viên cơ bắp và Cựu
Thống đốc California Arnold Schwarzenegger được duyệt thì
<em>Đấu trường sinh tử</em> (The Hunger Games) bị cấm. Trong khi
<a
href="http://www.vietnamplus.vn/Home/Beyonce-an-mac-tao-bao-trinh-dien-o-Super-Bowl/20132/181835.vnplus">Thông
tấn xã Việt Nam ca ngợi màn trình diễn</a> "vô cùng đặc
sắc và bất ngờ" với vài mảnh vải che thân của ca sĩ Mỹ
Beyonce ở Super Bowl thì <a
href="http://luatkhaiphong.com/Van-ban-phap-luat/Nghi-dinh-79/2012/ND-CP-ngay-5/10/2012-quy-dinh-ve-bieu-dien-nghe-thuat-6983.html">Nghị
định 79</a> đem cái vung "thuần phong mĩ tục và truyền thống
văn hóa dân tộc" đậy lên <a
href="http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/trong-nuoc/hoang-yen-se-bi-phat-vi-ho-nguc-khi-dien-thoi-trang-2405278.html">da
thịt của sao Việt</a>. Và thời tiết văn hóa Việt Nam tưởng
đã thoáng đãng hơn nhiều lại thản nhiên chìa ra bộ mặt
nghiệt ngã của nó, khi những ngày qua chúng ta vĩnh biệt một
nghệ sĩ lớn, nhạc sĩ Phạm Duy. Gần trọn một thế kỉ, ông
đã sống và minh họa giai đoạn đau thương, chia cắt và phức
tạp nhất trong lịch sử nước Việt từ nhiều chỗ đứng.
Chỗ cuối cùng mà ông chọn và để nằm xuống là chỗ kiên
quyết chỉ dành cho ông <a
href="http://www.bvhttdl.gov.vn/vn/bh-dc-phep-pho-bien/index.html">1/10 sự
thừa nhận sự nghiệp</a>, dù ông đã bày tỏ thiện chí tới
mức như tỏ tình, tới mức như cầu xin. Số tác phẩm được
cấp phép của một nghệ sĩ nổi tiếng khác, Trịnh Công Sơn,
đã mất từ hơn mười năm nay, còn ít hơn nữa.
Cho nên tín hiệu khác thường từ việc thả luật sư Lê Công
Định trước thời hạn cùng lắm chỉ ngang giá trị với việc
báo <em>Nhân dân</em> giới thiệu dâm thư và phim kinh dị. Vài
ngày trước, cũng chính quyền ấy kết án <a
href="http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/02/130204_phuyen_activists_trial.shtml">299
năm tù cộng một bản án chung thân</a> cho 22 người phần lớn
đã cao tuổi, vì khu du lịch sinh thái mà họ chung lưng tạo
dựng bị coi là căn cứ địa để lật đổ chính quyền và <a
href="http://www.congan.com.vn/?mod=detnews&catid=942&id=461497">học
thuyết chống đối của họ là sấm Trạng Trình</a>.
© 2013 pro&contra
___________________
[i] Tổng Biên tập báo <em>Nhân dân</em> ít nhất phải là Ủy
viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đều giữ vị trí cao
hoặc cao nhất trong hệ thống tuyên giáo. Ông Đinh Thế Huynh,
Tổng Biên tập nhiệm kì trước kéo dài một thập kỉ, đồng
thời là Chủ tịch Hội Nhà báo, hiện là Ủy viên Bộ Chính
trị và Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130208/pham-thi-hoai-khi-bao-nhan-dan-gioi-thieu-dam-thu-va-phim-kinh-di),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét